37- Kastamonu Yöresi Halk Oyunları

ZeyNoO

٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠
V.I.P
Katılım
5 Ags 2008
Mesajlar
61,909
Beğeniler
6,256
Takım
GALATASARAY
#1
KASTAMONU YÖRESİ HALK OYUNLARI

OYUNLARIN ÇALGILARI
Meydanlarda ve Kapalı Yerlerde: Davul-Zurna Meydan Sazı.

Aşağı imaret -
Ben tefimi -
Beyler Bahçesi -
Bütün çıtırdak -
Çeliktendir -
Çıtırdak -
Çiçek dağı - Bir davulcu bir zurnacı.
Çifterleme -
Davul oyunu - Bir davulcu bir zurnacı.
Davul şaman oyunu - (Bak. Davul oyunu)
Derebekleyen -
Erencik -
Genç Osman - Kaşık oyunu - Erkek Tek - Toplu Türkülü
Hemsin horonu - Horon Erkek.
Heyamola - (İnebolu) - Halay omuz halayı Erkek Türkülü.
İndim dereye beklerim -
Karakuzu havası -
Kınah keklik - Tek - Toplu.
Köroğlu bıçak oyunu - Erkek Çift.
Meydan havası - Davul oyunu Erkek.
Omuz halayı - Halay Erkek.
Oturak havası -
Rakı içtim -
Selim Sırrı Zeybeği - Zeybek Erkek Tek - Toplu.
Sepetçioğlu Zeybeği - Zeybek Erkek Tek - Toplu Türkülü.
Topal koşma - Tek - Toplu -
Yarım çıtırdak - Kadın Tek - Toplu.
 

ZeyNoO

٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠
V.I.P
Katılım
5 Ags 2008
Mesajlar
61,909
Beğeniler
6,256
Takım
GALATASARAY
#2
Geleneksel Halk Oyunları: Kastamonu ve yöresi zeybek bölgesidir Kıyı kasabalarındaki oyunlar ise horon et kisindedir Çevre köylerde davulla oynanan köçek havalarına merkezde rastlanmaz
Zeybek: Kastamonu'da zeybek, düğün nişan törenlerinde, ulusal bayramlarda, eğlence günlerinde oynanır Genellikle erkeklerin oyunlarına davul-zurna eşlik eder Kıyı kasabalarında denize, donanmaya ilişkin sözlerle, devinimlerle oynanan oyunlar da vardır Kastamonu ve çevresinde zeybeklerin sözlü bölümlerinde oynanmaz Oyun aralarında davulcular ortaya çıkarak beceri gerektiren değişik devinimlerle tek kişilik gösteriler yaparlar Bu gösteri oyuncuların dinlenmesine olanak sağlar Davulcu yerini alırken oyuncular da yeni bir zeybeğe geçer
Yöre zeybeklerinin en bilinenleri şunlardır: Aşağı tmaret Ben Tefimi, Beyler Bahçesi, Bütün Çırdak (Çıtırdak, Çığır-dak) Yarım Çırdak, Çeliktendir, Qçekdağ, Dere Bekleyen, Erencik, Genç Osman, Hendek, Heyamola, Kara Kuzu Havası, Karanfil Oyunu, Kınalı Keklik, Mendan, Oturak Havası, Rakı İçtim, Sepetçioğlu, Topal Koşma, Kolbastı, vb
 

ZeyNoO

٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠
V.I.P
Katılım
5 Ags 2008
Mesajlar
61,909
Beğeniler
6,256
Takım
GALATASARAY
#3

Sepetçioğlu Zeybeği: Yörenin en yaygın zeybeğidir 4-6 kişiyle oynanır Tüm devinimler yiğitlik gösterisi biçimindedir Birde öyküsü vardır:

Sepetçioğlu Osman Efe, Araç llçesi'nin Boyalı Bucağı'nda doğmuş, sepetçilikle geçinen bir Yörük gencidir Bir anlatıya göre, Isfendiyaroğulları soyundan Hamza Bey, başka bir anlatıya göre Rüstem ya da Ali Bey, ağır vergilerle halkı ezmekte, haraca kesmektedir Bir gün beyin adamları Sepetçioğlu Osman'dan bir haftada 100 sepet yapmasını isterler Osman, bunun olanaksızlığını anlatırsa da dinletemez Buyruğa karşı gelmiş sayılarak beye götürülür Osman koltuğunun altına sakladığı saldırmayla (hançer) beyi öldürür Yakalanıp zindana atılır Bir yolunu bulup kaçar Arac'ın Gülpü Dağı'na çıkar, beyin adamlarıyla tek başına savaşır Beyin yerine geçen oğlu da halkı ezmektedir Osman, köydeki sözlüsüyle evlenmiştir Kastamonu Beyi, Osman'ın yaşlı anasını, karısını yakalatır Osman gelip teslim olmazsa onları öldüreceğini duyurur Gizlice beyin odasına giren Osman, anasını, karısını kurtarıp dağa götürür Beyin adamları ardındadır Kuşatılan Sepetçioğlu, yiğitçe savaşırsa da anası ve karısıyla birlikte öldürülür

Bir anlatıya göre ise, beyin kızını kaçırdığı için sarılıp, yaralanmıştır Kız da isyancı sayılıp hapse atılmıştır Osman yakalanarak, İstanbul'da yargılanmış ve idam edilmiştir Başka bir anlatıdaysa Padişah'ın Sepetçioğlu'nu bağışladığı söylenir

Oyunun tüm devinimleri, Kastamonu uşağının ağırbaşlılığını, uysallığını, yürek bütünlüğünü, kötülerle savaşımını, haksızlıklara karşı çıkarak ölümü bile göze almasını simgeler

Oyun üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde türkü söylenerek yürünür Sonra ağır, zaman zaman karşılıklı oyunlar oynanır İkinci bölümde türkü sürerken oyun durur, sonra yeniden başlar Bu bölümde diz kırmalar, sekmeler, el vuruşlar çoktur Üçüncü bölüm yine türküyle başlar, karşılıklı el vurmalar, sekmeler, yerde yapılan devinimlerle sürer

Oyunun türküsü şöyledir:

Sepetçioğlu bir ananın kuzusu
Hiç gitmiyor yüreğimden efem de sızusu vay vay
Böyleymiş alnımızın yazısu
Yassıl dağlar yassıl aslan efem de geliyo haydah
Gidelim Kışla önüne aşağı
Salıvermiş ince belden kuşağı
Yaman olur Kastamonu uşşağı
Yol verin efem dumanlı dağlar oy
Yaslan Sepetçioğlu dağlara yaslan
Laleli çimenli dağlara yaslan
Analar doğurmaz sen gibi aslan
Eğil dağlar eğil efem de geliyor haydah
Seslen Sepetçioğlu efece seslen
Laleli çimenli dağlara yaslan
Analar doğurmaz sen gibi aslan
Yassıl dağlar yassıl Osman efem de geliyor
vay vay ()

 

ZeyNoO

٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠
V.I.P
Katılım
5 Ags 2008
Mesajlar
61,909
Beğeniler
6,256
Takım
GALATASARAY
#4
Çırdak (Çıtırdak, Çığırdak): Erkek oyunudur Devinimler Sepetçioğlu Zeybeği'ne benzer Türküsü de vardır Küre ilçesinin Çırdak Köyü'ne yapılan bir baskın olayı üstüne yakılmıştır Üç bölümden oluşan oyunun bolüm başlangıçları türkülüdür Zeybeklere özgü sekmeler, el vurmalar, diz vurmalar, ortaya geliş gidişler biçiminde oynanır

Türküsü şöyledir:

Şu Çırdaktan da baskun geliyor
Aman baskun da değil dostun geliyor
Kaygusuz avrat, hepdeyive kaygusuz avrat
Şu çırdaktan da gece meçe geçtim
Aman garlı buzlu sular mular içtim
Saygusuz yarim,hop deyiveıkaygusuz yarim
Nazlı yardan aman tez mi geçtin
Yuvarlağım toparlağım da kak gidiverdim
Cıvarayı feneri de yak gidiverelim
Kaygusuz yarim
Şu çardağın ekinleri
Aman top top olmuş da kakülleri
Saygusuz yarim hop deyive kaygusuz
… yarim
 
Top