1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Anlatıma Bağlı Cümle Türleri

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve Suskun tarafından 4 Ekim 2011 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Anlatıma Bağlı Cümle Türleri

    Öznel Anlatım

    Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişen, doğruluğu tartışılan düşüncelerin anlatıldığı yargılara öznel yargı denir. Bu yargıların kullanıldığı anlatıma da öznel anlatım denir. Bu cümlelerde (yargılarda) bence ifadesi vardır.

    *İzmir,tarihi ve doğal güzellikleriyle eşsiz bir şehrimizdir.
    *Şair söyleyiş güzelliğiyle türkü tadında bir şiir sunuyor bize.
    *Konferansa katılanların saçma sapan fikirleri beni iyice sıkmıştı.
    *Yazar,sürükleyici anlatımı ve ilginç betimlemeleriyle okuyucuyu olayın içinde yaşatıyor.
    *Çatık kaşları,yaralı yüzüyle insanı ürküten bir havası vardı.


    Nesnel Anlatım
    Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişmeyen, deney ve gözleme dayanan tarafsız yargılara nesnel yargı denir. Bu yargıların kullanıldığı anlatıma da nesnel anlatım denir. Nesnel yargılarda duygu ve izlenimlere yer verilmez.

    *Filmde olaylar küçük bir kasabada geçiyor.
    *Eser dört bölüm halinde sinemaya uyarlanmış.
    *Turizm gelirleri geçen yıla oranla yüzde 5'lik bir artış göstermiştir.
    *Aruz ölçüsüyle yazılan şiirde nazım birimi dörtlüktür.
    *Dört perdede oluşan bu oyunda yazar,aile bireyleri arasındaki sorunları anlatır.

    Koşula Şarta Bağlılık
    Bir olayın, durumun gerçekleşmesi için daha önceden olması gereken başka bir durumun varlığına "koşulluk" denir. Bu tip cümle anlamlarında "hangi şartla?" sorusunu temel cümleye sorduğumuzda gerçekleşmesi gereken koşulu bulabiliriz

    *Sanatçı yapıtında toplumu anlatırsa ölümsüzleşir
    *Akşam baban gelsin , alışverişe çıkarız.
    *Müzik dinleyebilirsin ama sesini fazla açmayacaksın.
    *Akşama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin.
    *Bizim buralara yağmur yağdıkça her yer toprak kokardı.
    *Her güneş doğduğunda beni hatırla.

    Sebep Sonuç İlişkisi
    Bu tür cümlelerde, yargılardan biri, diğerinin gerçekleşmesine neden olmaktadır. Bir de eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını bildiren cümleler de neden sonuç ilişkisi vardır. Bu tip yargıları bulmak için yükleme "niçin?" sorusu sorulabilir.

    "Salıncağın ipi kopunca çocuk yere düştü." cümlesinde "çocuğun yere düşmesini"nin nedeni "Salıncağın ipinin kopması"na bağlanmıştır.

    *Sınavda heyecanlandığı için bazı soruları yapamadı.
    *Bakımsızlıktan ev harabeye dönmüştü.
    *Matbaanın bulunmasıyla okuma yazma oranı arttı.
    *Aşırı sıcaklar can kaybına yol açtı.
    *Yoğun kar yağışı nedeniyle yollar trafiğe kapatıldı.
    *Hediye almadım diye bana darılmış.

    Amaç Sonuç İlişkisi
    Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. Bu tür cümlelerde "için, diye, üzere, dolayı, ötürü, maksadıyla..." ifadeleri sıkça geçer. Bu ifadelerden bazıları "sebep-sonuç" bildiren cümlelerde de geçebilir. Amaç-sonuç cümlelerinde "hangi amaçla? hangi maksatla?" soruları sorulabilir.

    *Borçlarından kurtulmak için evini satmış.
    *Ailesini görmeye Almanya' ya gitmiş.
    *Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor.
    *Bu ,bizi birbirimize düşürmek maksadıyla söylenmiş bir sözdür.
    *Şair, şiirinde herkes anlayabilsin diye yalın bir dil kullanmış.
    *Yazar,eleştirmene şirin görünmek maksadıyla iki yüzlü davranıyor.
     

Sayfayı Paylaş