Baralar ve bara sistemleri.

Suskun

V.I.P
V.I.P
Katılım
16 Mrt 2009
Mesajlar
23,140
Beğeniler
322
Şehir
Türkiye
#1
BARALAR VE BARA SİSTEMLERİ.

Bara, aynı gerilim ve frekanstaki elektrik enerjisinin toplandığı ve dağıtıldığı ünitedir/ Baralar elektrik enerjisinin kontrol ve kumanda edilmesinde kullanılan ünitelerin birbirleriyle irtibatlarını sağlayan iletkenlerdir. Bara malzemeleri bakır ve alüminyumdan olmak üzere değişik metallerden yapılırlar:
Bakır veya alüminyum lama
Bakır veya alüminyum boru
Çelik özlü (St-Al)alüminyum iletken
Lama şeklindeki baralar çoğunlukla iç (dahilî) tesislerde, boru ve iletken baralar ise dış (haricî) tesislerde kullanılırlar. İç tesislerde kullanılan baralar, faz sıralarım belirlemek, malzemelerin oksitlenmesini önlemek ve akım yoğunluğunu artırıp soğutmayı sağlamak amacıyla değişik renklerde boyanırlar.
R-Sarı
S-yeşil
T-mor
Açık hava salt tesislerinde çelik özlü alüminyum iletkenli haralarda, bara fleşinin (sehim) sıcaklık değişimlerin de değişmemesi için uçlarına ağırlıklar bağlanır

Çeşitli bara sistemleri içinde en uygun olanının seçiminde şu faktörlere dikkat etmek gerekmektedir.
1.Yükün cinsi ve miktarı,
2.Kullanılacağı yerin özelliği,
3.Besleme kaynaklarının sayısı
4.Beslemenin sürekliliği,
5.Ekonomik durum,
6.Emniyet.

Bara ve çeşitleri
Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisi iletim ve dağıtım tesislerine baralar yardımıyla iletilir. Santrallerde, trafo merkezlerinde, salt sahalarında,ölçme merkezlerinde,tablo ve panolarda baralar kullanılır. Baralar yükün durumuna göre aşağıda belirtilen çeşitli şekillerde tesis edilirler:

• Tek bara sistemi
• Çift bara sistemi
• Yardımcı bara sistemi
• Santral içi ihtiyaç haraları
Elektrik şebekesinden çekilen yükün durumuna göre baraçeşidinin tespitedilmesinde; yükün cinsi, miktar;,kullanıldığı yerin özelliği,besleme kaynaklarının sayısı ve enerjininsürekliliği dikkate alınmalıdır.

Tek bara sistemi

Tesis maliyeti ucuz fakat arıza sırasında sistemin enerjisiz kalması sebebiyle emniyetli değildir. Bu bara şeklinde giriş ve çıkışlar aynı baraya müşterek olarak bağlanır. Sistemde veya kesicide meydana gelebilecek bir arıza nedeniyle enerjinin sürekliliği sağlanamaz.



Şekil 4.39'da görüldüğü gibi tek baralı sistemde bara ve by-pass ayırıcısı kullanılarak baralar bölümlere ayrılabilir. Baranın bölümlere ayrılmasıyla arızalı fider devreden ayrılarak enerjinin sürekliliği sağlanabilir.

Çift bara sistemi
Çift bara sistemi, bir merkezden darbeli yük çeken müşterilerin düzenli yük çeken müşterileri olumsuz bk şekilde etkilemelerini önlemek için tesis edilir. Çift bara sisteminde güç trafolarıayrı ayrı baralardan beslenir. Gereklizamanlarda her iki barayı paralel bağlamaimkânı sağlar.
Enerjinin sürekliliğinin özellikle istendiği işletmelerde çift baralı sistemler tercih edilir. Şekil 4.40'da görüldüğü gibi çift baralı sistemde ana bara çalışırken transfer baraya enerji veren ayırıcılar açıktır. Ana baradan transfer baraya enerjiyi aktarmak için transfer bara ayırıcıları kapatılır. Daha sonra da transfer ana bara ayması açılır.
Ayırıcıların açılıp kapatılması sırasında yanlışlık yapılmaması için biri açıldığı zaman diğeri kapanabilen ayırıcılar kullanılır.



Yardımcı bara sistemi
Elektrik enerjisine çok sık olarak açma ve kapama işleminin yapıldığı işletmelerde kullanılan bara çeşididir. İşletme emniyetinin sağlanması için yardımcı baralı tesisler özellikle tercih edilir. Yardımcı baralı sistemlerde üç bara kullanılır. İki ana baraya yardımcı olarak kullanılan üçüncü baraya yardımcı bara denir.
Şekil 4.41'de görüldüğü gibi l numaralı kesici diğer kesicilere yedek olarak kullanılır. 2,3 ve 4 nolu kesicilerin birinde bir arıza olursa devre dışı edilir. Bunun yerine l numaralı kesici devreye alınır ve daha önce arızalanan kesicinin beslediği devreyi besler. Bu şekilde enerjinin sürekliliği sağlanmış olur.



Santral içi ihtiyaç baraları
Elektrik santrallerinde üretimin sürekliliğinin sağlanması, yardımcı ünitelerin elektrik enerjisinin devamlılığı ile yerine getirilebilir. Enerjinin üretimine etkili olan yardımcı ünitelerin elektrik enerjisinin sürekliliği için santral içi ihtiyaç baraları kurulur. Santralin üretiminin herhangi bir nedenle kesildiği zaman tekrar devreye alınabilmesi için bazı sistemlerin çalışmalarını devam ettirmesi gerekir. Bu yardımcı ünitelere örnek olarak;ızgara, kömür değirmeni, konveyör bantları, yakıt ısıtma sistemleri ve kazan besleme suyu pompalan gösterilebilir

Santrallerde üretim normal devam ettiği sırada yardımcı üniteler için gerekli olan enerji ihtiyacı ana baradan sağlanır. Olabilecek bir arıza sonucunda ise santral içi ihtiyaç baralarından faydalanılır.
Şekil 4.42'de görüldüğü gibi ana ve yardımcı haralar arasında transfer yapılarak enerjinin sürekliliği sağlanır.
Santrallerde meydana gelebilecek bir arıza sonucunda, yardımcı ünitelerin çalışabilmesi için santral içi ihtiyaç baralama enerjinin verilmesi çok önemlidir. Bunun için santrallerde bazı önlemlerin alınması gerekir. Bu önlemler için diğer santrallerle bağlantı sistemi yapılmalı ve yedek olarak dizel-generatör grubu bulunmalıdır.
 
Top