1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Bilimsel Makale nasıl yazılır?

Konusu 'Makaleler, Araştırma Yazıları' forumundadır ve arz-ı hal tarafından 7 Ağustos 2012 başlatılmıştır.

  1. arz-ı hal

    arz-ı hal şşşşştttttttt Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.030
    Beğenileri:
    560
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    artık sadece eş ve anne
    Yer:
    Beşitaş'ın tam ortası
    Banka:
    361 ÇTL
    Bilimsel Makale nasıl yazılır?

    I-ÇALIŞMA PROTOKOLÜNÜN YAZIMI

    Çalışma konusu
    Esas araştırma konusu okuyucu için önemli ve ilginç mi?
    Bu soruya cevap vermek için elinizde yeterli literatür var mı?
    Araştırma ekibinizi kurdunuz mu?
    Çalışmanın danışmanı var mı?
    Literatür taraması
    Çalışmak istediğiniz konuda sizden daha önce yapılmış çalışmaların saptanması oldukça önemlidir.
    Benzer çalışmaların varlığı araştırmacının hevesini kırmamalıdır.
    Eskiden yapılmış çalışmaların metodolojik hataları ve konunun gündemden düşmüş olması aksine sizi aynı konuda daha iyi bir çalışma yapmaya yöneltmelidir.
    Ancak tüm bunların saptanması için geniş bir literatür taraması vazgeçilmez bir unsurdur.
    Diğer yandan herhangi bir medline taraması ile elde edilen bilgilerle bir makalenin metodolojik zaaflarının saptanamayacağı unutulmamalı ve makalenin kendisine ulaşmadan sadece medline taraması ile elde edilen özetlerle o makale hakkında herhangi bir yorum yapılamıyacağı unutulmamalıdır.

    Metodoloji
    Problemin tanımı: Çalışmanın ana amacının belirlenmesi.
    Hipotezin tanımı: H0 (farksızlık, null) hipotezi: Örnek: sigara içimi ile akciğer kanseri arasında bir ilişki yoktur. HA (farklılık, alternatif) hipotezi: Örnek: sigara içimi ile akciğer kanseri arasında bir ilişki vardır.

    Çalışma düzeni: Çalışmanın amacı ve hipotezine en uygun çalışma düzeni bulunmalıdır.
    Çalışma örneği (evren, hastalar, v.b.)
    Araştırmanın amacına cevap verecek büyüklükte,
    Araştırmanın amacına uygun,
    Evreni temsil edebilen,
    Tercihen birçok merkezden seçilmiş olmalıdır.
    Müdahele
    Randomize,
    Plasebo-kontrollü,
    Doz-cevap ilişkisinin ortaya konabileceği,
    Kör (hasta, klinisyen ve hatta istatistik analizi yapan kişinin müdahale türünden bilgisinin olmadığı) olmalıdır.
    Ölçüm
    İyi tanımlanmış,
    Özgün,
    Tarafsız,
    Bağımsız bir gözlemci tarafından ölçülebilen,
    Tercihen prospektif olarak ölçülmüş,
    İyi hazırlanmış ve karıştırıcı faktörleri de dikkate alan geniş bir veri tabanı içinde değerlendirilmelidir.
    Çalışmaların reddedilmesinin en önemli sebebi metodolojik hatalardır.

    II-VERİLERİN TOPLANMASI VE İSTATİSTİK ANALİZ

    İyi bir anket/araştırma formu iyi veri toplanmasının garantisidir.
    Veri toplama
    Düzenli ve gelişmiş bir veri formu hazırlanması
    Soruların açık uçlu ve yansız olması
    Cevap oranlarının arttırılması
    Gözlemciler arası (inter-observer) ve gözlemci içi (intra-observer) güvenilirlik (reliability) analizi
    Geçerlilik (validity) analizi
    Standart referanslar ile teşhis ve prosedürlerin kodlanması (ör: ICD).
    Denek büyüklüğü ve güç (sample size ve power) hesaplamaları
    Randomizasyon/Körleme/Gizlilik
    Hedef (end point/outcome) ölçümü
    Analiz birimlerinin seçilmesi
    Karıştırıcı (confounding) faktörlerin kestirimi, ve buna göre ayarlamalar
    Değişkenlerin sınıflaması, bağımsız ve bağımlı değişkenlerin tanımı
    Değişkenlerin mümkün olduğunca ölçülebilir olmasının sağlanması
    Verinin tipine göre (numerik, nominal, ordinal) uygun istatistik yöntemler
    Bias: Çalışılan örneğin temsil edilebilirliğini azaltır

    Hata: Random, Sistematik

    Bias

    Seçilme (selection): Çalışmaya alınanlar ile alınmayanların aynı özellikte olmamasına bağlı bias
    Cevap (response): Çalışma anketine cevap verenler ile vermeyenlerin aynı özellikte olmamasına bağlı bias
    Bilgi (information): Risk faktörü olanların daha dikkatli takip edilmesine bağlı bias
    Hatırlama (recall): Maruziyet (exposure) öyküsünün hatırlanmasındaki farka bağlı bias
    Karıştırıcı (confounding): Karıştırıcı faktörün varlığına bağlı bias
    Aşınma (attrition): Çalışmadan ayrılanlar ile çalışmayı tamamlayanların aynı özelliklerde olmamasına bağlı bias
    Berkson's: Hastaneye yatırılanlar ile toplumun geneli arasındaki farklardan kaynaklanan bias
    Neyman's: Prevalansı insidansa göre yüksek olan kronik hastalarda hastalığı uzatan ancak hastalığa sebep olmayan faktörlerin sayısının çok bulunması
    Diğer bias tipleri:
    Örnekleme
    Çalışmaya alınma
    Veri toplanması
    Basım (pozitif sonuçların, negatif sonuçlara göre basıma daha fazla kabul edilmesi)
    Hakem (tanınmayan yazar ve tanınmayan ülkeden gelen yazıların yayınlanma şansının daha düşük oluşu)
    Destekleyici (sponsor)
    Tanınmayan/bilinmeyen
    III-YAZIM

    Yazının Şekillenmesi

    Araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve sonlandırılması aşamalarına katkıda bulunan araştırmacılar, araştırmanın sonunda doğal olarak makalenin yazarı olmaya hak kazanırlar. Araştırma ile doğrudan ilgisi ve/veya sorumluluğu olmayan kişiler makaleye yazar olarak yazılmamalıdır. Bazı yazılarda çalışmaya alınan hasta sayısından daha fazla sayıda yazar olmakta ve bu da yazının güvenilirliğini azaltmaktadır.
    Araştırmanın bitimini takiben, yazarların makaledeki isim hakkı ve sırası, tüm yazarların görüşünün ve onayının alındığı bir toplantıda belirlenmelidir.
    Makaleye konulacak yazar isimleri ve sıralarının önceden belirlenmesinin ve kesinleştirilmesinin önemi büyüktür. Yazının kabul edilmesi sonrasında, yazıdan yazar ismi çıkarma, ilk halinde yer almayan bir yazar ismi ekleme ve/veya isim sırası üzerinde değişiklik şansınız yoktur. Bu konudaki ısrarcı tutum, isteğinizin kabul edilmemesinin yanında, editörün etik açıdan sorumluluk altına girmeyerek yazınızı geri iade etme tehlikesini de beraberinde getirebilir.

    Yazının her bölümü (Başlık sayfası / Özet / Giriş / Materyel-Metod / Sonuçlar / Tartışma /Kaynaklar v.b.) ayrı sayfada başlamalıdır.
    Yazı kısa yazılmalıdır

    Giriş/Tartışma bölümleri gerektiğinden uzun yazılmaya, Materyel-Metod, Sonuç bölümleri de gerektiğinden kısa yazılmaya meyillidir. Bundan kaçınılmalıdır.
    Bunun önlenmesi ve standardizasyon sağlanması amacıyla, belli başlı dergiler yollanan makaleler için kelime sayısını kısıtlamaktadır (ör: NEJM <3000, BMJ <2000).
    Yazıyı gereğinden uzun tutmanın bir tehlikesi de bazı dergilerde basım sınırının üzerindeki her sayfa için alınan fazla sayfa ücretidir.

    Sayfa sayısı

    Üst mektup (Cover letter)
    1

    Telif hakkı devir formu (Copyright transfer form)
    1

    Başlık sayfası (Title page)
    1

    Özet-Anahtar kelimeler (Abstract-Key words)
    1

    Yazı (Text)


    Giriş (Introduction)
    1

    Materyel-Metod (Material and Method)
    3-4

    Sonuçlar (Results)
    2-3

    Tartışma-Çıkarımlar (Discussion-Conclusions)
    2-3

    Bilgilendirme (Acknowledgement)
    1

    Kaynaklar (References)
    3

    Tablolar (Tables)
    3

    Şekil başlıkları (Figure legends)
    1

    Şekiller (Figures)
    2-3

    Toplam
    25-30


    Başlık

    Basit, kısa, ilginç olmalıdır.
    10-12 kelimeyi geçmemelidir.
    Göz alıcı olmalıdır.
    Gramer olarak doğru olmalıdır.
    Hedef derginin okuyucusuna doğru hitap etmelidir.
    Buyurucu olmamalıdır.
    Çalışma amacı ile uyumlu olmalıdır.
    Çalışma düzenine işaret etmelidir.
    Makalenin konusunu (sonuçlarını değil) yansıtmalıdır.
    Genelde kabul görmeyen kısaltma içermemelidir.
    Özet

    Çoğu kişi bir makalenin önce (veya sadece) özetini okur.
    İyi bir özet, özgün, makaleyi temsil eden ve hedef dergi için uygun bir şekilde düzenlenmiş olmalıdır.
    Birinci cümlede problemin tanımı yapılır. Amaçlar yeterince ve basitçe tanımlanır. Sonra çalışmanın nasıl yürütüldüğü ve son olarak da önemli sonuçlar ve en önemli olarak da çıkarımlar tanımlanır.
    Hedef derginin kurallarına uygun olarak "Structured" (Background / Aim / Methods / Results / Discussion / Conclusion, alt başlıklarından oluşan) veya "Unstructured" (alt başlıksız) olabilir.
    Kısa olmalıdır: <250 kelime (Structured), <150 kelime (Unstructured).
    Özette makale içinde kullanılan cümleleri aynen kullanmaktan kaçınmalıdır.
    Özetin içine kısaltma, referans, şekil, tablo ve sitasyon konulmamalıdır.
    Sonuna İndeks Medikus'un Medical Subject Headings (MESH) başlığı altında yer alan 3-10 adet anahtar kelime (key words) eklenmelidir.

    Giriş

    İyi bir araştırma makalesinin giriş bölümü, hakemi uyandırmayı hedefleyen "gökgürültüsü" şiddetinde olmalıdır (çoğu hakemin yazınızı en uygunsuz saatte, bir iş gününün sonunda, canı sıkkın, ön yargılı ve hatta uykulu olarak okuduğunu unutmayın).
    Tarz olarak hayalperest, duygusal ve heyecanlı olunmalı ancak abartılı ve taklitçi olunmamalıdır.
    İlk cümle çok önemlidir. Okuyucuyu kavramalıdır.
    Önce, makalenin işaret edeceği problemin tanımına genel ama kısa bir yaklaşım yapılmalıdır.
    Sonraki cümlelerde problemi ele almaya yardımcı olacak daha önceki çalışmalar tanımlanmalıdır.

    Materyel ve Metod

    Materyel ve Metod, yazılması en kolay bölümdür, çünkü araştırma protokolü kapsamında, çalışma süresince ne yapıldıysa o yazılacaktır.
    Ancak ilginçtir ki, bir yazının reddinin en önemli sebebi de zayıf ve/veya yetersiz bir Material ve Metod bölümüdür.
    Alt başlıklar

    Çalışma türü: Retrospektif-Prospektif, Değişkenlerin tanımlanması, Veri toplanması, Çalışma yeri ayrıntılı olarak verilmelidir.
    Çalışmaya alınma kriterleri (Eligibility): Hasta kaynağı, Çalışmaya alınma ve çalışma dışı bırakılma kriterleri (inclusion-exclusion criteria), Çalışmanın başlama ve bitiş tarihi detaylı olarak yazılmalıdır.
    Randomizasyon ve Körleme (Randomization & Blinding): Randomizasyon ve körleme uygulandıysa detaylı açıklama yapılmalı, bilgilendirilmiş olurun (informed consent) alınıp alınmadığı belirtilmelidir.
    Müdahele ve Uyum: İlaç-müdahalenin detayları, ilaç üretici firmanın detayları, klinik testlerin detayları verilmelidir.
    Hedeflerin tanımı ve değerlendirilme yöntemleri açıkça yazılmalıdır.
    Denek büyüklüğü ve Güç (sample size ve power) hesaplamaları açıkça belirtilmelidir.
    İstatistik analiz: Uygun analiz kullanılmalı, bias'dan kaçınılmalı, tüm istatistik yöntemler açıkça yazılmalı, yeterince detaylı ancak uzun olmadan, tekrarlanabilen (reproducible) ayrıntılar verilmelidir.

    Sonuçlar

    Birinci cümlede "çalışmaya alınma kriterlerine" uyan ve çalışmaya alınan hasta sayısı hakkında bilgi verilmelidir. Çalışma dışı kalan hastaların sayısı ve nedenleri verilmelidir. Çalışmaya alınan hastaların müdahele öncesi demografik (yaş, cins, v.b.) ve klinik (boy, kilo, BMI v.b.) özellikleri bir tabloda verilmelidir.
    Bulguların heyecanı olmalı, düz ve sıkıcı olmamalıdır.
    Okuma kolaylığı açısından Sonuç bölümü alt başlıkları içermelidir.
    Sonuçların verilme yeri Sonuç bölümüdür. Sonuçlarda bahsedilmeyen bir bulgu kesinlikle Tartışma da veya Özette verilmemelidir.
    Önemli bulgular yazıya, sıkıcı ve yığın rakamlar, detaylar tabloya konmalıdır.
    Basit, kolay okunabilen Tablo-Şekil kullanımı önemlidir.
    Rakam yığınları, tablolarda, ve ustaca düzenlenmiş, şık, anlaşılması kolay grafiklerde verilmelidir.
    Odds oranı ve rölatif risk oranı ile %95 güven aralığı (95% confidence interval) verilmelidir. Ortalama ile standart deviasyon (SD) veya ortalamanın standart hatası (SEM), ortanca ile range ve/veya çeyrekler arası aralık (IQR) belirtilmelidir. Eğer sadece dağılımı belirtilen sayı verilecekse rakamın yanında yüzde değeri de [ n(%)] verilmelidir.
    P değerlerinin mutlak değerleri verilmelidir (ör: p=0.043), p<0.05 ifadesini kullanmaktan kaçınılmalıdır. Eğer p değeri 0.001'den küçük ise p<0.001 olarak yazılabilir.
    Kişi tanımlamaları diplomatik olmalıdır (ör: diabetics® patients with diabetes).
    Sayısal ifadelerde virgülden sonra yazılacak anlamlı rakam sayısı belirlenmeli (1, 2 veya 3) ve tüm yazı boyunca aynı olmasına dikkat edilmelidir (ör: 7.4, 7.43 veya 7.429).
     
  2. cetolojix

    cetolojix Üyecik

    Katılım:
    3 Eylül 2012
    Mesajlar:
    4
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    20
    Banka:
    0 ÇTL
    gayet güzel en ice detaylar açıklanmış
     

Sayfayı Paylaş