1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Bilmece Nedir

Konusu 'Türkçe Sözlük' forumundadır ve Suskun tarafından 26 Kasım 2011 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL

    bilmece

    isim

    1 . Bir şeyin adını anmadan niteliklerini üstü kapalı söyleyerek o şeyin ne olduğunu bulmayı dinleyene veya okuyana bırakan oyun, muamma:
    "Karşılıklı bilmece sormaya dayanan seyirlik oyunlar da vardır."- M. And.
    2 . mecaz Bilinmeyen şey, muamma:
    "Basit cümleleri bile anlamak güç olurken istihza bir bilmeceye döner."- A. Ş. Hisar.

    Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

    bilmece çözmek
    bilmece gibi konuşmak


    ***



    BİLMECE.
    Yanıtlanması için sorulan şaşırtıcı ve eğlendirici sorulara bilmece adı verilir. Örneğin, "Fillerin orkestrasına ne denir?" sorusu "Filarmoni"diye yanıtlanır. Burada bilmece sözcük oyununa dayandırılmıştır. Eskiçağlardan beri hemen tüm uygarlıkların edebiyat ve folklorunda bilmece vardır.

    Bilmeceler, sözcüklere doğaüstü, büyülü güçler yükleyen ilkel inançlardan doğmuş olabilir. Peri masallarının çoğunda büyülerin bozulabilmesi için zor bir bilmecenin çözümünü bulmak gerekir. Yunan efsanelerinden birinde Odipus, Sfenks denen kanatlı canavarın, "Kendisi tek bir varlıkken, önce dört, sonra iki, sonra da üç ayaklı olan nedir?" sorusunu yanıtlamak zorunda kalır. (Bu bil*mecenin çözümünü SFENKS maddesinde bulabilirsiniz.) Odipus doğru yanıtı bilir ve Sfenks'in büyüsünü bozar.

    Delfi Kâhinleri de, kehanetlerini bazen bilmece biçimine sokar ve sözcükleri öyle akıllıca kullanırlardı ki, olaylar nasıl gelişirse gelişsin öngörüleri gerçekleşmiş sanılırdı

    Eğretileme (istiare) yani bir şeyi renkli benzetmelerden yararlanarak açıklama, bilmecelerde çok kullanılır. Hatta bazı bilmeceler yalnızca karmaşık eğretilemelerden oluşmuş ibidir.

    Örneğin,

    "Ocak başında kuyu Kuyunun içinde suyu Suyun içinde yılan Yılanın ağzında mercan."

    bilmecesinde, gaz lambası anlatılırken çeşitli yaratıcı benzetmelerden yararlanılmıştır.
    Eski Türkler'de bilmece, uzun kış gecelerinde ev halkının eğlenme ve zaman değerlen*dirme araçlarındandı. Bunlar, çocukların eğitiminde, düşünme biçimlerini geliştirmelerinde çok yararlı olurdu. Genellikle iki ya da dört dizeli ve uyaklı olan Türk bilmeceleri, bazen daha uzun tutulurdu.

    "Bir karı ile bir koca Mırmır eder her gece. Karı der ki: -Hey koca Acep İstanbul nice? -İstanbul bucak bucak, Çevresi mermer ocak, İçinde bir sandıcak, İçi dolu boncucak."

    (Nar)

    Bir başka ama bu kez kısa bir örnek:
    "Üstü çayır, biçilir Altı çeşme, içilir."

    (Koyun)

    Yapılan benzetmeler olumsuzlanarak sorulan bir tür bilmece:
    "Karnı gurul gurul eder, kurbağa değil Ağzında zurnası var, zurnacı değil Başında tablası var, tablacı değil."

    (Nargile)

    Modern bilmeceler, genellikle, sözcük ve mantık oyunlarına dayanır. Aşağıdaki örnekler günümüzde çok yaygın olan bu tür bilme*celere ilişkindir.

    "Kimler, dişlerini fırçalarken ıslık çalabilir?"
    -Takma dişi olanlar.
    "Kızıldeniz'e beyaz bir mendil düşerse, ne olur?" -Islanır.

    "Filler niçin gözlük takar?" -Tanınmamak için.

    "Kâğıt, kaleme ne demiş?"
    -Üzerimde fazla dolaşma, gıdıklanıyorum.
    "Bizim olduğu halde en çok başkalarının kullandığı şey nedir?" -Adımız.

    "Bir grup ördek ırmakta yüzmektedir. Bir ördek iki ördeğin önünde, bir ördek iki ördeğin ortasında, bir ördek de iki ördeğin arkasındadır. Acaba grupta kaç ördek vardır?" _
    -Grupta üç ördek vardır. Biri en önde (ardında iki ördek), biri ortada (önünde ve arkasında birer ördek), sonuncusu da en arkada (önünde iki ördek) yüzerler.

    Günümüzde, bu tür sözcük ve mantık oyunlarına dayananlardan başka, sayı ve şekil bilmeceleri de çok yaygındır

    "Dört tane 5 ile 56 nasd yazılır?"
    55+-1—=56

    Yukarıda örnekleri görülen bilmeceler çok çeşitlendirilebilir. Bilmece üzerine yazılmış birçok kitap vardır. Gazete ve dergi gibi yayınların birçoğu bilmeceler yayımlar ve bazıları ödüllü yarışmalar düzenler.
     

Sayfayı Paylaş