1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Bütçe ve Bütçe İlkeleri

Konusu 'Ekonomi' forumundadır ve Suskun tarafından 21 Mayıs 2010 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Bütçe ve Bütçe İlkeleri​


    Bütçe
    Belirli bir dönemdeki gelirin nasıl harcanacağının, çeşitli gereksinimlerin önce*likleri dikkate alınarak önceden planlanması*na bütçe yapmak, yapılan bu plana da bütçe denir. Bütçe, gelirin giderler arasında akıllıca bölüştürülmesine yardımcı olur. Bu anlamıyla bir devlet ya da şirket bütçesinden söz edilebi*leceği gibi, bir kişinin ya da ailenin bütçesin*den de söz edilebilir.
    Bir aile bütçesi yapılırken aylık ya da yıllık gelir temel alınarak, giderler (kira, beslenme, giyim, ulaşım, eğitim, sağlık, tatil giderleri gibi) buna göre belirlenir.
    Şirketler için de bütçe büyük önem taşır. Şirketler aylık, yıllık ya da daha uzun süreler için bütçe yapar. O dönemde elde etmeyi umduğu geliri ve o geliri elde etmek için yapacağı harcamayı (kira, işçi ücretleri, ham*madde, enerji giderleri gibi) planlar. Şirket bütçesinin amacı gelir ve giderlerin, şirketin kârını en yüksek düzeye çıkaracak biçimde düzenlemesidir.
    Devlet bütçesi de devletin yapması gereken kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların ve bunun için gerekli gelirlerin önceden plan-lanmasıdır. Ama, devlet bütçesi hazırlanırken yapılması gereken giderler (savunma, eğitim, sağlık, genel yönetim, yatırım harcamaları gibi) temel alınır ve bunun için gerekli kaynakların (vergi, borçlanma gibi) sağlanmasına çalışılır.
    İster aile, ister şirket, ister devlet bütçesi olsun, bütçe her zaman yaşamsal önem taşır ve insanların yaşayışını temelden etkiler. Bir ailenin, şirketin ya da devletin iyi yönetilip yönetilmediği bütçesine bakarak anlaşılabilir. Aile bireylerinin sağlık, beslenme, eğitim gereksinimlerine az para ayıran, gösterişe yönelik harcamalara öncelik tanıyan bir aile bütçesinde doğru önceliklerin seçildiği söyle*nemez. Bütçesindeki öncelikler doğru olarak belirlenmeyen bir şirketin kârı azalır ve bu yanlışlar sürerse şirket iflas edebilir.
    Devlet bütçesi de bütün yurttaşların yaşa*mını büyük ölçüde etkilediği için yaşamsal önem taşır ve bu önemi nedeniyle bütçeyi kimin hazırlayacağı, bütçedeki öncelikleri be*lirleyen kararları kimin alacağı tarih boyunca toplumsal mücadelelere yol açmıştır. 17. yüzyılda İngiltere'de kral ile halkın temsilcisi olan parlamento arasında bütçeyi hazırlama hakkı konusundaki uzun mücadeleyi parla*mento kazanmış ve bütçeyi yapma hakkı kraldan parlamentoya geçmiştir. Demokra*tik ülkelerde bütçe konusunda son söz her zaman parlamentolarındır. Bir hükümetin bütçesi onun nelere öncelik verdiğini, hükü*met . politikalarının kimlere hizmet ettiğini ortaya koyar.
    Devlet bütçesindeki giderleri karşılamaya devletin normal geliri olan vergi geliri yet*miyorsa bu tür bütçeye açık bütçe denir. Bütçedeki açık, borçlanarak ya da para basa*rak karşılanır. Açık bütçeler, açığın büyüklü*ğüne göre büyüyen oranda bir enflasyon (hızlı fiyat artışı) nedenidir.

    Bütçe İlkeleri
    Uzun yılların uygulamaları sonucunda bütçe*lerin hazırlanmasında belirli teknikler ve ilke*ler gelişmiştir. Bunların başlıcaları:

    * Genellik,
    * Birlik,
    * Tahsis edilememe

    ilkeleridir.
    1. Genellik ilkesi, bütçedeki gelirlerin ve giderlerin ayrı ayrı belirtilmesi, gelirlerin elde edilmesi için yapılan giderlerin, gelirden düşülmemesi ilke*sidir.
    2. Birlik ilkesi, devletin bütün gelir ve giderlerinin tek bir bütçe içinde yer almasıdır.
    3. Tahsis edilememe ilkesi, belirli gelirlerin be*lirli giderlere ayrılmaması, bütün gelirlerin bir yerde toplanıp, bütün harcamaların oradan karşılanması ilkesidir.
     
  2. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Türkiye'de Bütçe
    Türkiye'de bütçe, bakanlar kurulunun hazır*ladığı bütçe önerisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce görüşülüp kabul edilmesi yoluyla yapılır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kabul ettiği bütçeyi hükümet uygular. Meclis bütçenin uygulanmasını denetler.
    Bütçenin hazırlanışında devlet örgütü için*de aşağıdan yukarı bir yol izlenir. Bakanlıklar gereksinimlerini belirleyerek maliye bakanlı*ğına bildirir; maliye bakanlığı kendi bütçesini de ekleyerek bunları birleştirir ve gider bütçe*sini hazırlar. Genel ekonomik durumu değer*lendirerek gelir bütçesini de hazırlar. Bakan*lar kurulu, bunlar üzerinde gerekirse değişik*lik yapar ve meclisin onayına sunar.
    Bütçe tasansı mali yılbaşından en az 75 gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunu*lur. Bütçe komisyonunda incelenerek gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra genel kurulda oylanarak kabul edilir. Bütçenin kabul edil*memesi durumunda hükümet istifa etmek zorundadır. Bütçe uygulamasını meclis adına Sayıştay denetler. Uygulanması tamamlanan bütçe ile ilgili kesin hesap yasasını hükümet mali yıl sonundan başlayarak en geç yedi ay içinde meclise sunar. Sayıştay'ın incelemeleri sonunda meclise gönderdiği "genel uygunluk bildirisi"ni de dikkate alarak yapılan görüşme sonunda kesin hesap yasasının kabulüyle mec*lisin bütçe üzerindeki denetimi tamamlanır.
     
  3. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    İŞLETME BİLİM DALI AÇISINDAN BÜTÇE
    Tanımı

    Gelecek faaliyet dönemi için, işletmenin amaçlarına, hedeflerine ve işletme politikalarına uygun olarak işletme yönetimi tarafından hazırlanan gelecek dönem faaliyetlerini ve sonuçlarını parasal ve sayısal olarak ifade eden raporlara BÜTÇE denir.
    Günümüzde işletmelerde, SABİT ve ESNEK olarak iki tür bütçe uygulaması yapılmaktadır.
    Sabit bütçe, düzenlendiği tarihten sonraki dönemlerde oluşacak muhtemel değişiklikler karşısında hiçbir şekilde değiştirilmez.
    Esnek bütçe ise, düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihte üretim maliyetlerinde genel yönetim giderlerinin dolaylı etkileri dikkate alınarak ve gelecekteki muhtemel değişikliklere uyarlanabilen bütçelerdir.
    Önceden tahmin esasına dayanan işletme bütçeleri düzenlenirken, işletmenin amaç, hedef ve politikaları doğrultusunda düzenleneceğinden bütün servislerle işbirliği ve bilgi alışverişi yapılmalıdır.
    Bütçelerin dönemi bir yıl olduğundan veriler bir yıllık dönemi kapsamalıdır. Bununla beraber yıllık dönem bütçeleri aylık, üçer aylık dönemler halinde düzenlenip bunların icmali yapılarak yıllık bütçe rakamları tespit edilebilir.
    Bütçelerin düzenlenmesinde dikkat edilmesi gereken konular

    * Bütçeler geçmiş dönem sonuçlarından yararlanılarak ileriye yönelik tahmin esasına göre düzenlenir. Bu nedenle bütçe düzenlenirken öncelikle bakılması gereken yer işletmenin MEVCUT DURUM'udur.

    * Bütçe işletmenin yapısına uygun olarak hazırlanır.

    * Bütçeler belirli bir dönem için düzenlenir bu nedenle bütçe düzenlenirken bu zaman sürecine kesinlikle uyulmalıdır.

    * Bütçe sistemi ile muhasebe sistemi arasında sağlıklı koordinasyon kurulmalı ve aylık olarak bütçe verileri ile muhasebe verileri kontrol edilmelidir.

    * Bütçe kalemleri ilgililer tarafından işletmenin fiili sonuçlarına göre devamlı izlenebilmeye olanak tanıyacak şekilde düzenlenmelidir.

    * Bütçe hazırlanırken kaynak araştırarak bütçe dönemi ile ilgili tahmini kur, enflasyon oranı, parite çalışması yapılmalıdır.

    * Bütçe hazırlanması genellikle kasım ve aralık ayında başlar. En geç 31/12/... tarihinde yönetim kurulu onayı alınmış ve temize çekilmiş olarak ilgili birimlere dağıtımı yapılır.

    * Muhasebe servisi veya bütçe servisi her ay gerçekleşen ve bütçelenen olarak bütçe karşılaştırmasını yapar. İlgili birimlere dağıtır. Bu birimler aylık olarak yapılan bütçe toplantısında bütçesi ile ilgili gerekli açıklamasını yapar.

    Yararları İşletmeler hazırladıkları bütçeler sayesinde;

    * Amaçlarını ve hedeflerini tespit eder.

    * Hedefledikleri durum ile gerçekleşen durum arasındaki sapmaları ve nedenlerini tespit ederek gerekli düzeltme işlemini yapar ve ileriye yönelik önlemini alır.

    * Daha akılcı ve sağlıklı sonuçlar elde edilir.

    * Mevcut olanaklarla neler yapılabileceğini ve bu konudaki en doğru ve verimli yolu gösterir.

    * Hedeflere ulaşmak için ilerlenen yolda nelere katlanılacağını gösterir.

    * İşletmenin sahip olduğu kaynakları en etkili şekilde kullanma olanağı sağlar.

    * Yönetimin sağlıklı ve doğru karar vermesine yardımcı olur.

    * Gelir ve giderlerin sürekli kontrol altında tutulmasını sağlar.

    Bütçelerin düzenlenmesi
    İşletme bütçeleri hazırlanırken aşağıdaki sıra takibi yapılarak hazırlanır.
    1. Satış Bütçesi
    2. Üretim Bütçesi
    3. Direkt İlk Madde ve Malzeme Bütçesi
    4. Direkt İşçilik Bütçesi
    5. Genel Üretim Giderleri Bütçesi
    6. Mamul Stok Bütçesi
    7. Satılan Mamullerin Birim Maliyet Bütçesi
    8. Araştırma ve Geliştirme Giderleri Bütçesi
    9. Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Bütçesi
    10. Genel Yönetim Giderleri Bütçesi
    11. Olağan Faaliyet Gelirleri ve Giderleri Bütçesi
    12. Finansman Bütçesi
    13. Gelir Tablosu Bütçesi
    14. Yatırım Bütçesi
    15. Bilanço Bütçesi


    Satış Bütçesi
    Bütçe hazırlanmasının ilk basamağıdır. Satış bütçesi hazırlanmadan diğer aşamalara geçilemez. Satış bölümü, önümüzdeki bir yıl için aylık bazda miktar ve tutar olarak satış bütçesini hazırlar. Genel müdüre onaylattıktan sonra üretim bölümlerine dağıtımını yapar. Ayrıca satışlarla ilgili; Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri Bütçesi'ni hazırlar.
    Üretim Bütçesi
    Üretim bölümleri Satış Bütçesi'nden yola çıkarak;
    • Direkt İlk Madde Ve Malzeme Bütçesi • Direkt İşçilik Bütçesi • Genel Üretim Giderleri Bütçesi • Mamul Stok Bütçesi • Satılan Mamullerin Birim Maliyet Bütçesi • Araştırma ve Geliştirme Giderleri Bütçesi'ni hazırlar.
    Genel Yönetim Bütçesi
    Üretim ve satış bölümü dışındaki diğer bölümler (Örn. İnsan Kaynakları, İhracat, İthalat, İdari İşler vs.) veya sadece Muhasebe Bölümü, bu bölümleri içine alarak aşağıdaki bütçeleri hazırlar.
    • Genel Yönetim Giderleri Bütçesi • Olağan Faaliyet Gelirleri ve Giderleri Bütçesi • Finansman Bütçesi • Gelir Tablosu Bütçesi • Yatırım Bütçesi • Bilanço Bütçesi
    Bütün bütçe hazırlandıktan sonra yönetim kurulunun onayına sunulur ve gerekli açıklamalar yapılır. Eğer bütçe onaylanırsa tüm bölümlere dağıtımı yapılır.
     
  4. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    BÜTÇE PROSEDÜRÜ
    Bütçe prosedürü bütçe çağrısı ile başlayan ve bütçenin yürürlüğe girmesine kadar devam eden yaklaşık bir yıllık bir süreçtir. Bu sureci incelediğimizde maliye bakanlığı öncülüğünde bütçe hazırlıklarının yapıldığı dönem, bütçenin bütçe komisyonunda görüşüldüğü dönem ve bütçenin parlamentoda görüşüldüğü dönem olarak üç dönemde inceleyebiliriz. Bu dönemleri ilerde detaylı olarak inceleyeceğiz. Ayrıca dönemler incelemesi yaparken bu süreç yada dönemlerde kimlerin rol aldığı ve neler yaptığı da değerlendirilecek. Bütçe süreci boyunca kurumlar çeşitli form ve bilgileri doldururlar bu form ve bilgilerin neler olduğu da bu değerlendirme içinde yer alacaktır. Bütçe dönemi yada takviminin yaklaşık bir yıl olduğunu söylemiştik. Bu dönem 1 ocakta bütçenin nasıl hazırlanacağına ve hazırlanırken nelere dikkat edileceğini içeren bütçe hazırlama rehberinin maliye bakanlığı öncülüğünde hazırlanması ile başlar. Bunun ardından mayıs başı gibi bütçe çağrısı yapılır ve kurum ve kuruluşlar bütçelerini hazırlamaya başlarlar. Kurum ve kuruluşlar bütçelerini yaklaşık olarak ağustos ortasına yada sonuna kadar maliye bakanlığına gönderirler. Maliye bakanlığı bu bütçeleri birleştirip konsolide ederek en geç 17 ekim akşamı bakanlar kurulu aracılığı ile parlamentoya sunar. Parlamento süreci iki kısımdan oluşur. İlk aşamada bütçe yasa tasarısı bütçe komisyonu adı verilen bir komisyonda görüşülür. 1982 anayasasına göre bütçe komisyonu 25 iktidar 15 muhalefet milletvekillerinden oluşur. Komisyonda görüşmeler 55 günde tamamlanmak zorundadır. Yani bütçe komisyonunda bütçe yasa tasarısı görüşülüp karara bağlanır ve en geç 11 aralıkta onaylanmak üzere parlamentoya sunulur.

    Parlamentoya gelinen tasarı parlamentoda onaya sunulur. Parlamento 20 gün içinde yasayı görüşüp karara bağlar bütçe yasa tasarısı bu sürecin sonunda onaylanırsa cumhurbaşkanlığına cumhurbaşkanının onayına sunulur. Cumhurbaşkanının bütçe yasasını ret (veto) hakkı yoktur. Bu nedenle resmi gazetede yayınlanarak 1 ocakta yasa yürürlüğe girer. Eğer ki yasa parlamentoda onaylanmazsa bu durumda parlamento süreci birici aşama yani komisyon surecinden başlayarak tekrar başlar. Bu arada yeni mali yıla geçici bütçe uygulaması ile başlanılır.

    II. BÜRÇENİN HAZIRLIK AŞAMASI:
    Mali yılın başlangıcı ile bir sonraki mali yılın bütçe hazırlıkları başlar. Bu işlem yaklaşık mayıs ayına kadar sürer. Bu sürecin ne kadar olacağı her yıl değişmektedir. Bu süreç içinde maliye bakanlığı o yılki ekonomik durumu ve hükümetin ekonomi politikasını göz önüne alarak kurumların bütçelerini nasıl hazırlayacaklarını, hazırlarken neleri göz önüne alacaklarını açıklayan bir bütçe hazırlama rehberi hazırlar. Daha sonra başbakanın onayı ile bütçe çağrısı yapılır ve bütçe hazırlama süreci tam olarak başlar. Bütçe çağrısı ile birlikte kurumlara birer adet bütçe hazırlama rehberi gönderilir buna göre her kuruluş kendi bütçesini hazırlar.

    Bütçe hazırlama rehberi bütçe çağrısı ile başlar. 2001 yılı bütçe çağrısı daha öncekilere göre daha geç bir tarihte 2000 yılının haziran ayının 28 inde yapılmıştır. Bu durum bize kuruluşların bütçe hazırlıklarının tamamlanması için kısa bir zaman tanındığını gösterir. Çünkü bütçe hazırlama rehberinde kurumların bütçelerini en son ne zaman teslim etmeleri gerektiği belirtilir bu sure genellikle ağustos ayı artası yada başına kadardır. 2001 yılı bütçe hazırlama rehberinde bu sure kurumlara en geç 2000 temmuz ayı sonu olarak belirtilmiştir. Yani kurumlara bütçe hazırlığı için yaklaşık bir aylık bir sure tanınmıştır.
    Şimdi sırası ile kısaca bütçe hazırlama rehberinde nelerin olduğuna bir göz atalım daha sonra ise sırası ile kurumların bütçe hazırlarken nelere dikkat ettiklerini ve daha sonrada tekrar maliye bakanlığında toplanan kurum bütçe tekliflerinin maliye bakanlığında nasıl denkleştirildiğine değinelim.

    1. BÜTÇE HAZIRLAMA REHBERİ:
    Bütçe hazırlama rehberi daha öncede belirttiğimiz gibi bütçe çağrısı ile başlar. Bütçe çağrısı başbakanın imzasını taşır. Bütçe çağrısında bir önceki mali yılın kısa bir değerlendirmesi ve yeni mali yılla ilgili tahmin ve hedeflere yer verilir. Yani bir nevi hükümetin ekonomi politikasına yönelik bir bilgi ve açıklama ya yer verilir. Daha sonra bütçe hazırlarken izlenecek yol ve dikkat edilecek hususların yer aldığı bütçe hazırlama rehberi yer alır. Kurumlar bütçe hazırlama rehberine göre bütçelerini hazırlarlar yani gider tahmininde – ödenek teklifinde bulunurlar.

    Bütçe hazırlama rehberinde sırası ile şu bilgiler bulunur;

    I-GENEL AÇIKLAMA

    II-BÜTÇE TEKLİFLERİNİ HAZIRLAMA ESASLARI

    A-GENEL İLKELER

    B- EKONOMİK AYRIM BAZINDA İLKELER

    1.CARİ HİZMET ÖDENEKLERİ

    a. Personel Ödenekleri
    b. Diğer Cari Ödenekleri

    2. YATIRIM ÖDENEKLERİ

    3. TRANSFER ÖDENEKLERİ

    III- PROGRAM SINIFLANDIRMASI

    IV- DİĞER HUSUSLAR

    DOLDURULACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER

    2. KURUMLARIN BÜTÇE HAZIRLIĞI:

    Kurumlar hazırladıkları bütçe öneri – tekliflerini maliye bakanlığına göndermekle yükümlüdürler. Ancak burada bir ayrım söz konusudur . kurumlar cari ve transfer harcamaları ile ilgili tekliflerini doğrudan maliye bakanlığına yollarken yatırım harcamalarına ilişkin tekliflerini devlet planlama teşkilatına yollarlar. Devlet planlama teşkilatı yatırımı uygun bulursa kendisi maliye bakanlığına bu teklifi onaylayarak yollar.

    3. MALİYE BAKANLIĞININ BÜTÇE KONSOLİDASYONU:
    Kurumlar yaklaşık olarak ağustosun ortasında bütçe tekliflerini maliye bakanlığına ulaştırmak zorundadırlar. 2000 yılı bütçe hazırlama rehberinin diğer hususlar adlı bölümünün 11. maddesinde bu tarih şöyle belirtilmiştir. Bu çağrıda yer alan temel ilke ve hedeflere göre genel bütçeli dairelerle katma bütçeli idarelerin hazırlayacakları bütçe teklifleri, en geç 2000 Temmuz ayı sonuna kadar Maliye Bakanlığına (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) ulaştırılmış olacaktır.
    Bu aşamada maliye bakanlığı eline geçen bu gider bütçelerini birleştirir ve bütçe yasa tasarısının A cetvelini yani gider bütçesini oluşturur. Daha sonra maliye bakanlığı gelirleri tahmin eder bu tahmin işi için tahmin prosedürü kullanılır. Maliye bakanlığı gelir tahminde bulunurken amacı bütçe denkliğinin sağlanmasıdır. Bu şekilde gelir bütçesi yada bütçe yasa tasarısının B cetveli de hazırlandıktan sonra bütçe yasa tasarısına eklenecek diğer cetvel ve eklerde eklenerek en geç 17 ekim akşamı bütçe yasa tasarısı maliye bakanlığından bakanlar kuruluna sunulmak zorundadır. Bundan sonraki aşamalar parlamento aşaması olacaktır. Bu aşamaya kadar dikkat edilirse bütçe hazırlama işlemlerinde kurumlar, DPT ve maliye bakanlığı rol almaktadır. Özelliklede bu süreçte en aktif rolü maliye bakanlığı ve ona bağlı gelirler genel müdürlüğü ile bütçe ve mali kontrolörler genel müdürlüğü almaktadır.

    III. BÜTÇENİN YASAMA ORGANINDA GÖRÜŞÜLMESİ:
    Bütçenin yasama organında görüşülmesi aşaması iki başlık altında incelenebilir. Bunlardan ilki bütçenin bütçe komisyonunda görüşülmesi bir diğeri ise bütçenin parlamentoda onaylanmasıdır. Şimdi sırası iler bu işlemleri inceleyelim.

    1. BÜTÇE KOMİSYONU:
    Bütçe komisyonu 1982 anayasamıza göre 15 muhalefet 25 iktidar partisi parlamenterinden olmak üzere 40 kişiden oluşur. Maliye bakanlığınca bakanlar kuruluna devredilen bütçe yasa tasarısı buradan bütçe komisyonuna geçer. Bütçe komisyonu bütçe yasa tasarısını 55 gün içinde yani en geç 11 aralık tarihine kadar görüşüp bir karara bağlar ve onaylanmak üzere parlamentoya yollar. Bütçe komisyonu görüşmelerine maliye bakanının açılış konuşması ile başlar. Bütçe komisyonunda görüşmeler program program ve maddeler esasına göre tartışılıp oylamaya sunulur. Bütçe komisyonunda gider artırıcı gelir azaltıcı öneride bulunulamaz. Görüşmeler gerekli duyulduğunda gerekli bakanlar ve kurum yöneticileri de çağrılarak görüş alış verişinde bulunularak pazarlık esasına göre tüm bütçe yasa tasarısı program program onaylanarak tasarı bütçe komisyonunca onaylanılır. Görüşmeler önce A cetveli sonrada B cetveli üzerinden yapılır.

    2. PARLAMENTODA BÜTÇE YASA TASARISININ GÖRÜŞÜLMESİ:

    Bütçe yasa tasarısı parlamentoda da aynı yönteme dayanarak görüşülür ancak parlamentoda görüşmeler sırasında programlar üzerinde değişiklik önerisinde bulunulamaz her program ya olduğu gibi oylanarak kabul edilir yada ret edilir. Bu şekilde tamı üzerinde anlaşmaya varılan tasarı parlamento onayından geçmiş ve yasalaşmış olur.

    Tüm bu işlemler için parlamentoya 20 günlük bir süre verilmiştir. 20 günün sonunda tasarı onaylanırsa Cumhurbaşkanlığına gönderilerek Cumhurbaşkanının imzası alınır. Cumhurbaşkanının bütçe yasasını veto etme hakkı yoktur. Cumhurbaşkanınca imzalanan yasa resmi gazetede yayınlanılarak 1 ocak tarihinde yürürlüğe girer.

    3. BÜTÇE YASA TASARISININ PARLAMENTODA REDDİ:
    Eğer ki bütçe yasa tasarısı parlamentoda reddedilirse yeni mali yıla bütçesiz girilemeyeceği için geçici bütçe uygulaması yapılır. Geçici bütçe uygulamasında bir önceki mali yıl bütçesinin belli bir yüzdesi (% 20 ) yada belli bir oranı (1/12) yeni mali yılda kullanılır. Daha sonra yeni bütçe onaylandığında kalan aylar itibari ile bütçe uygulanmaya başlanır.

    Böyle bir durumda bütçe yasa tasarısı üzerindeki görüşmeler bütçe komisyonu aşamasından itibaren yeniden başlar ve süreç aynen devam eder. Böyle bir uygulama bütçenin denetimini ve işleyişini aksatacak ve yeni mali yıl yatırımlarının düzenli gerçekleşmesini engelleyecektir.

    IV. SONUÇ:
    Sonuç olarak bütçe sürecini en kısa olarak bütçenin hazırlık aşaması ve parlamento aşaması olarak iki bölüme ayırabiliriz. Bütçenin hazırlık aşamasında en aktif rol alan kuruluş maliye banlığı yani maliye bakanlığına bağlı bütçe ve mali kontrolörler genel müdürlüğü ile gelirler genel müdürlüğüdür. Maliye bakanlığını bu süreçteki en önemli görevlerinden birisi giderlerin saptanım buna bağlı uygun gelir bütçesinin hazırlanıp bütçe denkliğinin sağlanması ve konsolide bütçenin oluşturulmasıdır. Bunun dışında ise bu surece yatırım teklifleri ile ilgili konularda devlet planlama teşkilatı dahil olmaktadır.

    Parlamento aşamasında ise komisyon süreci ve meclis onaylama süreci olarak iki süreçten geçerek bütçe yasa tasarısı kanunlaşmaktadır. Bu süreçte genelde bir problem çıkmamaktadır. Çünkü komisyonda iktidara çoğunluk hakkı tanınmıştır. Bunun nedeni iktidarın kendi programını uygulamazsa iktidarlığının sahte kalacağıdır. Parlamentoda da gene iktidar çoğunluk olduğu için genellikle parlamento surecinde bütçe yasa tasarısının yasalaşmasında bir sorun oluşmamakta ve bütçe yasası zamanında uygulamaya girmektedir.
     
  5. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Açık Bütçe Politikası
    Devletin ekonomik durgunluğu ve işsizliği önlemek üzere bütçe açığını bir ekonomi politikası aracı olarak benimsemesidir. Açık veren ya da ekonomik politika çerçevesinde açık verdirilen bütçede kamu harcamaları ile normal devlet gelirleri (vergi, resim, harç, vb. ) arasındaki fark borçlanma ile karşılanır. Dolayısıyla munzam harcama karşılığı borçlanma olmaktadır. Borçlanma yolu ile devlet harcamalarının ekonomik etkileri, borcun kimlerden alındığına bağlı olarak değişiklik gösterir.

    Borçlanma Merkez Bankası’ndan yapılıyorsa, bu emisyona, munzam para arzına yol açar. Merkez Bankası’ndan alınan borç ödenmeyebilir. Özel ekonomi birimlerinden yapılan borçlanmanın vadesi geldiğinde ödenmesi gerekir. Devletin özel ekonomi birimlerinden yaptığı borçlanma, ana paranın ve faizinin geri ödenmesi dolayısıyla gelir dağılımını değiştirmektedir. Klasik iktisatçılar denk bütçe yanlısıydılar. Bunun sebebi ekonominin kendi mekanizmaları sayesinde her zaman dengeye geleceği konusundaki inançlarıydı. Bu iktisatçılara göre ekonomik durgunluk ve işsizlik arızi durumlar olup, devletin müdahalesi gerekmeden düzelebilir.

    Devlet bütçesinin açık vermesi ise ekonominin normal işleyişine bir müdahale, dengeyi bozucu bir husus sayıldığından, kesinlikle benimsenmemekteydi. 1920’lerin sonuna rastlayan büyük Dünya Ekonomik Krizi , klasik iktisatçıların yanıldıklarını göstermiştir. Ancak teorik açıdan ekonominin neden kendi kendine dengeye gelemediğinin ispatlanması için J.M. Keynes’in Genel Teori adlı eserini beklemek gerekmiştir. Keynes bu eserinde getirdiği yeni kavramlar ve analizi ile bir ekonominin düşük istihdam seviyesinde de dengeye gelebileceğini ispat etmiştir.

    Durgunluk ve işsizliğin yaygın olduğu, kapasitenin kullanılmadığı bir ekonomide munzam harcamalar yapılarak gelirlerin artırılması gerekir. Bu munzam harcamaların yapılması ise devlete düşmektedir. Devlet Merkez Bankası’ndan ya da özel ekonomi birimlerinden elde ettiği parayı harcadığında, bu harcamanın ekonomi üzerinde canlandırıcı bir etkisi olmaktadır. Devletin yaptığı munzam harcama vasıtası ile gelir yaratılması ve sağlanan canlanma, yapılan ilk harcamaların çok üzerinde olmaktadır ki, bu olguya “çarpan etkisi” denir.

    Açık bütçe politikası ya da borçlanma karşılığında harcama yapılarak ekonominin canlandırılmasını, normal kamu gelirlerinin yetersizliğinden dolayı bütçe açığı meydana gelmesinden ayırmak gerekir. Açık bütçe politikası, iktisadi durgunluk ortamında bilinçli olarak uygulanan bir politikadır. Oysa hükümetler, vergi sistemlerinin yetersizliğinden dolayı, öngörülen harcamaları karşılamak üzere tam çalışma ve hatta enflasyon ortamında bile açık finansman yoluna gitmektedirler.

    Günümüzde çok görülen bu husus enflasyonu büsbütün körüklemektedir. Son yıllarda dünya ülkelerinde gözlenen ekonomik bunalım çeşidi, 1920’lerdeki büyük depresyondan farklıdır. Büyük depresyonda üretimin düşmesinin yanı sıra fiyatlar ve gelir düzeyi de düşmekteydi. Oysa günümüzde üretim düşmesine, işsizliğin artmasına rağmen fiyatlar yükselmeye devam etmektedir ki, bu duruma “stagflasyon” adı verilmiştir.

    Stagflasyon ortamında ekonomiyi canlandırmak için açık bütçe politikasına başvurulursa şiddetli bir enflasyonla karşılaşılır. Bu nedenle açık bütçe politikası yerine bunun tam zıddı olan sıkı para politikası uygulanmaktadır. Sıkı para politikası enflasyonu frenlemekle beraber, durgunluğu büsbütün artırmaktadır. Bu nedenlerle, durgunluk ve enflasyonun bir arada olduğu bir ortama hangi ekonomi araçlarıyla müdahale edilmesi gerektiği kesinlik kazanmamıştır.
     

Sayfayı Paylaş