1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Çiçek Kurutma Yöntemleri

Konusu 'Bitkiler' forumundadır ve Suskun tarafından 9 Mart 2011 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL

    [​IMG]
    Günümüzde, iç mekanlarda gerek doğaya olan özlemi gidermek, gerekse iç mekana daha canlı hareketli bir hava getirmek için saksı bitkilerinin yanı sıra vazoda kesme çiçek kullanımında artış olmuştur. Kuruduğunda seklini ve rengini koruyan, her an taze çiçek gibi çekici görüntüsü olan kurutulan bitkilerden yararlanmak fikri yeni bir üretim potansiyelinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

    [​IMG]
    TEMEL KURUTMA YÖNTEMLERİ
    İlk zamanlar kuruyunca rengi ve sekli bozulmayan çiçekler kültüre alinmiş, bunların daha dayanıklı, iri çiçekli, katmerli, uzun boylu kültür varyeteleri elde edilmiştir.
    Bu konuda yapılan araştırmalar çoğaldıkça değişik yöntemlerin kullanılması ile hemen hemen tüm çiçeklerin yeni toplanmış gibi son derece canlı bir, şekilde uzun sure iç mekanları süslemesi sağlanmıştır.
    Bu kurutma çiçeklerin yanı sıra bazı bitkilerin dekoratif yaprakları okaliptüs, manolya, Eğreltiler gibi, bazısının tohum kapsülleri, tohum zarfları için haşhaş ve hatta bazen ilginç dalları keçi söğüdü, kızılcık, fındık için yapılmaktadır. çoban püskülü, ak diken gibi dekoratif meyveleri olan bitkilerde meyveleri için kurutulmaktadır. Tazeyken çabuk solan ya da dikkatimizi çekmeyen bazen bitkisel materyallerde kurutulduğunda önemli bir yardımcı materyal olarak dikkati çekmektedir .
    Kurutma amacıyla bitkisel materyalin toplanmasında gün içindeki zaman çok önemlidir. Kesinlikle nemli bir günde toplanmamalıdır. Materyal çiğin kurumasından sonra ve aksam nemi başlamadan önceki zaman aralığında toplanmalıdır.
    Bitkinin gelişme suresi içinde farklı bitki cinslerine, hatta ayni cinsin farklı türlerine Göre farklılık kazandığı için bitkisel materyalin gelişmenin hangi devresinde toplanacağı konusunda genel bir fikir ortaya atılmaz.

    [​IMG]
    Hava ile Kurutma
    Çok sayıda varyasyonları ve farklı terimleri içerdiğinden hava ile kurutma çok genel bir terimdir. En geniş anlatımla hiç bir kimyasal kurutucu kullanılmaksızın doğal olarak kurutulan çiçekleri ifade eder. Bu teknik iyi havalandırılan, karanlık ya da çok hafif loş ışık alan, kuru, temiz ve sıcak bir yerde uygulanmalıdır. Bunun için bir tavan arası odası ya da merdiven altı boşluğu çok uygundur. Bitkisel materyalin hızlı kuruması için sıcak, kuru bir ortam ve iyi hava akımı, şarttır. Çünkü ne kadar çabuk kurursa rengini ve seklini o derece iyi korur. Eğer kurutma ortamı ışık alırsa renkleri solar. Ayrıca toz kurum ve yağ kurutulan materyale yapışırsa kötü sonuçlar doğurur .
    Bitkisel materyal toplanır toplanmaz mümkün olduğunca çabuk kurutulmalıdır. Özellikle yaprakları için kurutulanlar dışında kalanların, yaprakları bitkisel materyal henüz taze ve kolay koparılırken uzaklaştırılır. Yapraklar koparıldıktan sonra dallar küçük bir demet halinde toplanır, sicim ya da lastik bant ile bağlanır. Dallar kururken büzüşür ve çeker; bu nedenle mümkün olduğunca siki siki bağlanmalıdır. Demetler hava sirkülasyonuna olanak verecek aralıklarla ve ters bir şekilde asılmalıdır.


    Çiçeklerin ağırlığı kururken dalları aşağıya doğru çekeceğinden dolayı demetler ters olarak asılırlar. Ama bunun istenen etkiye sağlamadığı bazı durumlar vardır. Physalis alkikengi'nin (Cin feneri) parlak portakal renkli tohum kapsülleri ters asıldığında doğal, şekilleri bozularak kurur. Bu nedenle yatay olarak uzatılan bir sicim üzerine ayrı ayrı, dik bir şekilde bağlanmalıdır.
    Daucus carota (havuç) ve Gerbera jamesonii gibi bitkilerin çiçekleri ters olarak asılıp kurutulduğunda taç yaprakları kıvrılarak kapanacaktır. Bu tür bitkiler çiçeklerini destekleyecek şekilde yeterli genişlikteki tel kafeslerin arasında kurutulmalıdır. Clematis vitalba, Humulus lupulus (şerbetçi otu) vb. sarılıcı bitkilerde yatay bir telin üzerine gevşek bir şekilde tutturularak kurutulabilir.
    Eğer tüm materyal kurutmak için ters olarak asılırsa sonuçta yapılan aranjmanlar aşırı dik görünüm alacaktır. Onun için kurutulurken bazı materyalin hafif eğilmesine izin verilmelidir. Orn:Typha latifolia (saz), Gramineae Familyası üyeleri gibi.
    Uygun aralıklar bırakılarak bitkisel materyal gazete kağıdı üzerine yayılarak da kurutulabilir. Ama küflenmemesi için 2 günde bir çevrilmelidir. Havada kurutmanın diğer bir varyasyonu evaporasyon tekniği olarak adlandırılır. Bu yöntem çiçekler 2-5 cm yüksekliğinde su içeren vazoların içine yerleştirilir. Böylece çiçekler kururken evaporasona da izin verilir ve kurutma işlemi ağır bir şekilde ama doğal pozisyonlarını koruyarak gerçekleşir. Bu yöntem özellikle Hydrangea macrophylla (ortanca), Calluna vulgaris (süpürge çalısı), Ageratum houstonianum (vapur dumanı) ve tüm Gramineae familyasi için uygundur

    [​IMG]
    Cicekler disinda tohum zarfları, tohumdan oluşan yumuşak dallar, meyveler çok az gerçek kurutmaya gereksinim duyarlar. Bunlar renklerinin teksturlerinin en iyi olduğu zamanda hasat edilmelidirler.
    Gomphrena globosa, Xeranthemum sp. (ölmez otu), Helipterium roseum (büyük gonca) ve Helichrysum bracteatum'um (kağıt çiçeği çiçekleri havada kolaylıkla kurur. Çiçekleri onlar canlıyken bile kuru gibi görünürlerse de, onların kuruduktan sonra kullanılabilmesi biraz ekstra bir çalışmayı gerektirir. Sapları kuruduğunda çiçekleri taşıyabilecek kadar güçlü değildir ve dalları hemen yana doğru kıvrılır, çiçekleri de kotu bir şekilde aşağıya doğru döner. Böylece güzel görünmeyen bir pozisyon alır.
    Bu türden zayıf, ince saplı çiçekler kurutulmadan önce sapları, çiçeğin 1-1,5 cm. altından kesilir ve ince bir tel alttan derin bir şekilde sokularak tele alınır. İstenirse telin üzeri uygun renkte kağıt ya da sahte sap ile kaplanabilir. Hava ile kurutmada kurutma suresi bitkiye bağlı olarak 2-5 hafta arasında değişir.

    Kumda Kurutma
    Havada kurutma rahatlığına ve birçok bitki için etkin olmasına rağmen bazı basarili olmayan sonuçlarda elde edilmektedir. "Bir gulu şeklini koruyarak havada kurutabilir miyiz? seklinde sorulduğunda bunun yanıtı "Hayır" dır ama bunun için biraz daha fazla sabır ve özen gerektiren bu yöntem önerilebilir.
    Kullanılacak kum çok ince taneli, toz ve milden arındırılmış olmalıdır. İçinde tuz kalıntısı ya da organik materyal varsa iyice yıkanmalı ve süzülmelidir. Daha sonra 126 C etüv (fırın) de yayvan kaplar içinde kurutulup bu işlem ile kumdaki mikroorganizmalar da öldürülmelidir.
    Kumun tam olarak kuruduğunu anlamak için içine biraz silisyum karıştırılıp, etüve konur. Silisyum kristalleri maviye döndüğünde kum tamamıyla kurumuştur. Kurutulan kum ince elekten geçirilerek içindeki topaklar parçalanır.
    Kum ağır olduğundan dolayı çok ince nazik materyal için uygun değildir. Hafif bir kurutucuyla kurutulduğunda taç yaprakları buruşan Dahlia pinnata, Paeonia lactiflora gibi çiçekler için çok uygundur. Diğer kurutuculardan daha kolay bir şekilde taç yapraklarının arasındaki boşluk ve çatlakları doldurur. Uygun büyüklükteki sağlam bir kutu içine (bu bir ayakkabı kutusu da olabilir) 2-5 cm yüksekliğinde kum yayılır. Bunun üzerine bitkisel materyal yapısına göre uygun bir şekilde yerleştirilir ve parmak aralarından yavaş bir şekilde akıtarak üzerine kum dökülür ve çiçeğin üzeri en fazla 2-5 cm kalınlığında bir kum tabakası ile örtülmelidir. Ayni tur çiçeklerin ayni kutuya yerleştirilmesine dikkat edilmelidir. Sadece tek sıra petalleri olan yalın kat çiçekler yüzleri aşağıya gelecek şekilde kuma ters olarak kapatılarak kurutulur.
    Gül gibi katmerli çiçekler esas formları korunarak kurutulmak istendiğinde kum ya da borax' ta yüzleri yukarı gelecek şekilde yerleştirilir.
    Buradan da hiç bir zaman onların kendi asıl sapları ile kurutulamayacağı anlaşılır. Kuruduktan sonra tel sokmak ya da sahte sap ilave çok zor olduğundan bu işlemler onlar tazeyken uygulanmalıdır. Bu türden katli taç yaprakları olan çiçekler kum içine yerleştirildikten sonra kum ilavesi çok ağır bir şekilde ve bir kurdan ya da fırça ile taç yapraklarının arası açılarak yapılmalıdır.
    Delphinium ajacis gibi uzun bacaklı çiçeklerin çoğu, kutulara yatay olarak uzatılarak kurutulur. Herhangi bir yüzünün yassılaşmaması için yine burada da üzerine kum ilavesi çok yavaş, dikkatli yapılmalı ve altına destek konmalıdır. Kumda kurutma işlemi bitkisel materyale bağlı olarak 3-5 hafta içinde gerçekleşir.

    Borax Yöntemi ile Kurutma
    Bu yöntem temelde kumda kurutmayla aynidir. Yalnızca kum daha etli, kalın taç yapraklı çiçekler için tercih edilirken; kuma göre son derece hafif olan borax ince teksturlu çiçeklerin kurutulması icin daha uygundur. Borax eşit miktarda mısır unu gibi katkı maddeleri ile karıştırılır ve daha önce anlatılan kum da kurutmada olduğu gibi kurutma işlemi gerçekleştirilir. Çiçeklerde lekeler oturmaya başlamadan önce çiçekler borax tan çıkarılmalı, borax kalıntıları bir fırça yardımı ile hemen uzaklaştırılmalıdır.
    Boraxta kurutulmaya uygun çiçeklerden bir kaçı manisa lalesi, kokulu menekşe'dir.
    Silisyum Kristalleri ile Kurutma
    Silisyum hızlı bir kurutucudur. Çoğu çiçeklerin kuruması 2-3 gün içinde gerçekleşir. zambak gibi etli yapraklı çiçekler bile 10 gün içinde kuruyabilir. Bu nedenle parlak, canlı renkleri korumak için idealdir.
    Silisyum diğer kurutuculardan daha fazla pahalıdır ama suresiz olarak yeniden kullanılabildiği için yalnızca başlangıçta bir harcama gerektirir. Silisyum kristalleri çok ince hatta toz gibi olmalıdır. Satın alınan silisyum kristalleri eğer kuruysa mavi, nemli ise pembe ya da beyaz renklidir.
    Kurutma işlemi yine daha önce anlatılan kumda kurutmada olduğu gibidir. Kurutmadan sonra çiçekler hemen silisyumdan çıkarılır eğer biraz fazla kalırlarsa çok kuru ve kolay kırılan bir hal alırlar. Çiçeğin üzerindeki tozlar bir samur fırça ile uzaklaştırılır.

    Gliserin ile Kurutma
    Çoğu meyve, yaprak gibi kalın dokular için en ideal kurutucudur. Gliserin yöntemi ile yeşil yapraklar sık sık zengin sonbahar kırmızısı, kahverengisi, bronz ya da sari renge dönüşür. Renk değişimi bitkinin cinsine bağlı değildir. Toplanma zamanı ve materyalin gliserinle muamele suresi etkin olmaktadır.
    Uzun yıllar bozulmadan güzelliğini koruyan gliserin ile muamele edilmiş materyal tozlandığında sabunlu sıcak su ile yıkanarak yine orijinal görünümü kazanır.
    2 kısım kaynar su içine 1 kısım soğuk gliserin ilave edilerek iyice karıştırılmalı ve solüsyon dalları ıslatmayı düşündüğümüz kapların içine 12-15 cm yüksekliğinde dökülmelidir. Muamele sırasında gliserin düzeyi kontrol edilmeli ve 12 cm'in altına indiğinde solüsyon ilave edilmelidir. Bu işlem yumuşak saplı bitkiler için 3-6 günde odunsu dokular içinse 1 i!e 6 hafta arasında değişen surelerde son bulmaktadır.
    Yaprak yüzeyinde nem damlacıkları oluştuğunda, yaprak uçlarında renk değişimi olduğunda ve yaprağın alt yüzü yağlı bir görünüm aldığında dallar solüsyondan çıkarılır. Dallar ve yapraklar bir tülbent yardımı ile kurutulur.
    Eğer dalların uç kısmına doğru olan yapraklar solgun görünüyorsa bir sure dallar baş aşağı asılarak solüsyonun uç kısımlara çekilmesi sağlanır. Tekrar kullanım için gliserin solüsyonu saklanır ve üzerine bir kaç damla beyazlatıcı damlatılması onu küflenmeden korur.

    Mikro Dalga Fırını ile Kurutma
    Tercihen silisyum kristalleri gibi bir kurutucu i!e kaplanmış bitkisel materyalin mikro dalgada kurutulması en yeni ve çok hızlı bir kurutma yöntemidir. Böylesine hızlı olduğu için tecrübe kazanıncaya kadar şaşırtıcı değişimlerle karşılaşabiliriz. Mikro dalgada doğal renkler çok iyi korunur, çiçeklerin büyük çoğunluğu için (ama hepsi değil) iyi sonuç verir.
    Kurutma işlemi başladığında bitkinin özsuyu anormal düzeyde düşükse sonuç iyi olmayabilir. Mikro dalgada kurutmaya en uygun çiçekler arasında gül, kasımpatı, lale), karanfil, süsen, kızılcık, kadife sayılabilir. Aşırı derecede küçük, ince teksturlu ya da narin çiçeklerde bu yöntem pek önerilmez. Mikrodalga da kurutma hemen hemen 1 dk. gibi kısa sure içinde gerçekleştiğinden en doğru sureyi denemelerinizle bulabilirsiniz.

    Presleyerek Kurutma
    Presleme yöntemi ile kurutulması amaçlanan bitkisel materyal, derinliğini yitirerek iki boyutlu hale getirilir. Bu nedenle çok etli, kalın, çıkıntılı yüzeyli yapraklar ve çiçekler, birkaç kat petali olan çiçekler ve dalı ile birlikte kurutması amaçlanan yaprakları dalın etrafına spiral bir şekilde dizili olanları ve kalın odunsu saplı bitkisel materyal bu yöntemle kurutmaya uygun değildir. Ancak gül gibi bir kaç kat taç yaprağı olan çiçeklerin taç yaprakları tek tek koparılarak kurutularak daha sonra bunlarla değişik kompozisyonlar yaratılabilir.
    Presleme yöntemi ile kurutma için birkaç tabaka kurutma kağıdı alınır ve ortalarından ikiye katlanarak A4 formunda dosyalar oluşturulur. Bitkisel materyal düzgün bir şekilde dosyanın içine yerleştirilir. Yerleştirme sırasında yaprakların konulmamasına ve birbiri üstüne gelmemesine dikkat edilmelidir. Bu dosyalar kuru bir yerde düzenli bir, şekilde üst üste yerleştirilir ve üzerlerine ağır bir kaç kitap konarak kurumaya bırakılır .
    Bu işlem için dosyalar altına ve üstüne konan iki tahta parçasının arasına, yarılarından mengeneyle sıkıştırılarak da yerleştirilebilir. Kurutma işlemi sırasında 34 günde bir dosyalar açılıp materyal kontrol edilir ve nemlenen kurutma kağıtları varsa bunlar yenileri ile değiştirilir. Kuruma 2-4 hafta arasında değişen surelerde gerçekleşir.

    [​IMG]

    KURUTULAN BİTKİSEL MATERYALİN KULLANIMI
    Kurutulan materyallerde renk, doku ve sekil kombinasyonlar iyi ayarlanarak birbirinden güzel aranjmanlar oluşturulabilir. Porselen, cam, pirinç, bakir ya da hasır örgüsü değişik şekillerdeki kaplardan bu amaçla yararlanılır. Eski bir bakir mangalı ve kömür ütüsü hatta bir deniz kabuğu atıldığı kösesinden çıkarılarak içine yerleştirilen çiçeklerle odanın bir köşesine canlılık getirilebilir.

    [​IMG]
    Kurutulan bitkisel materyalle değişik kompozisyonlar yapılması biraz da kişinin yaratıcı gücüne dayanmaktadır. Böylesi güzel ve seyrine doyulmayan bu kompozisyonlar en azından 1 yıl gibi uzun bir sure kullanılabilir. Toz, güneş ışınları ve yağ, buhar gibi yıpratıcı faktörlerden korunarak bu sure daha da uzatılabilir.
     

Sayfayı Paylaş