1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Çocuk ve Kitap Okuma

Konusu 'Anne - Çocuk Sağlığı' forumundadır ve Çağlayağmur tarafından 5 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Çağlayağmur
    Hoşgörülü

    Çağlayağmur ... Süper Moderatör

    Katılım:
    15 Aralık 2010
    Mesajlar:
    15.092
    Beğenileri:
    4.415
    Ödül Puanları:
    11.080
    Cinsiyet:
    Bayan
    Yer:
    Ankara
    Banka:
    794 ÇTL
    Kitap okuma alışkanlığı genelde çocukken kazanılabilecek bir beceri. Bizim çocukluğumuzda önümüze konulan kitaplar, hafızam beni yanıltmıyorsa bir çocuğa çekici gelmekten oldukça uzaktı. O yüzden geçmiş kuşaklar genelde okuma alışkanlığı kazanamadı. Şimdi ise çok güzel kitaplar olduğunu görüyorum. Kargamedya.com sitesinde satılan çocuğun adına göre hazırlanan hikaye-masal kitapları bunun için güzel bir örnek olacaktır. Ancak anne-babalar bu kültüre biraz yabancı oldukları için çocuğa okuma sevgisinin nasıl aşılanacağını, bunun çocukta ne gibi kazanımlar yaratacağını, hangi kitapları almaları gerektiğini bilmiyorlar.



    Çocuk ve Kitap Okuma Alışkanlığı

    Kitap, çocuğun zihinsel, duygusal, sosyal ve dil gelişiminde önemli bir uyaran ve eğitim aracıdır.

    Kitapların çocuğun gelişimindeki önemi;

    - Çocuğun yaratıcı hayal gücünü genişletir,

    - Çocuğun gelişmekte olan iç ve dış dünyasına olumlu katkıda bulunur,

    - Çocuğu yavaş yavaş hayatın gerçeklerine hazırlamada yardımcı olur,

    - Kelime hazinesini geliştirdiği için çocuğun duygu ve düşüncelerini ifade etmesine imkan sağlar,

    - Kendi hayatı dışındaki çevreyi tanımasına, bilgisini artırarak var olan bilgisinin pekişmesine yardımcı olur,

    - Çocuğun zihinsel, duygusal, sosyal ve dil gelişimine katkıda bulunur,

    - Çocuğun dinleme yeteneğini geliştirir,

    - Birlikte kitap okuma çocukla anne-baba arasında iletişimin kurulmasına yardımcı olur,

    - Çocuğa okuma sevgisini aşılar,

    - Çocuk kitaplardan insanları, hayvanları tanımayı ve sevmeyi öğrenir,

    - Sevme, anlama, saygılı olma, hediye etme ve paylaşma gibi bir çok kavramları öğrenir.

    Başlangıçta çocuk, kolayca elinde tutabileceği, kısa öykülerle, ilginç resimleri içeren küçük kitapları sever. Çocuk büyüdükçe soru sorarak kitapta resimleri bulunan eşyalar hakkında daha başka şeylerde öğrenmek ister. Anne-baba, ona resimler üzerinde biraz daha ayrıntılı açıklamalar yaparak bilgi vermelidir. Bu açıklamalar ve bilgilerle kitaptaki resim, çocuk için daha başka bir canlılık kazanır ve yarar sağlar.

    Çocuk anne-babasından sayfaları çevirmeyi ve kitabı yırtmamayı öğrenir. Eğer çocuk resimleri daha da güzelleştirmek için boyamak, ya da başka şekiller vermek üzere kesmek isterse, onun bu davranışına kızılmamalıdır. Kitapları yırtmasını önlemek için çocuğa kesebileceği dergiler ya da dergilerden kesilmiş renkli resimler verilmelidir.

    Çocuğa verilecek kitaplar daima eğlenceli ve öğretici olmalı, çocukta korku duygusu uyandırmamalıdır. Kitaptaki hikayelerin dili ve anlatımı, çocuğun anlayacağı gibi sade, resimleri anlamlı olmalıdır. Çocuk kitapları yırtılmaya karşı dayanıklı, bol resimli, resimlerde çocuğun tanıdığı nesneler, hayvanlar ve insanlar olmasına dikkat edilmelidir. Resimli gazete ve dergiler, reklam kitapçıkları çocuğun incelemesi ve sayfalarını çevirmesi için eline verilebilir.

    Çocuğa kitap okuyan anne-babanın sesi çocuğa bilgi kapılarını açar. Onu tanımadığı şeyleri bulma yolunda yalnız bırakmaz. Masal anlatılırken ya da okunurken çocuk, anne-babasının kucağında oturursa kendisini güvende hisseder ve korunduğunu sezer.

    Kitap okuma alışkanlığı öncelikle ailede kazanılır. Bu nedenle de anne-baba çocuğun kitaplarının olmasını desteklemeli, ona sesli kitap okumalı ve anne-babada kitap okuyarak çocuğa iyi bir örnek olmalıdır.


    Çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmanın 15 adımı

    Ne zaman okuma ile ilgili bir yazı yazılsa veya bir konuşma yapılsa toplumumuzun okuma alışkanlığının olmadığından dem vurulur. Sebep olarak da sözlü gelenekten gelen bir kültürümüz olduğu veya ekonomik sebeplerden dolayı insanlarımızın okumayı istemedikleri gibi bir çok sebep öne sürülür. Peki ne yapmalı?

    Açık söylemek gerekirse büyükler için yapacak çok bir şey yok. Çünkü bütün köklü alışkanlıklar çocukluk yıllarında elde ediliyor. Eğer siz yetişme çağındaki bir çocuğa okuma ile ilgili bir bilinç verir ve bunun takibini yaparsanız başarıya ulaşırsınız. Bu yazıda çocuklarda okuma alışkanlığını geliştirmek için bazı öneriler bulacaksınız. Okuması ve uygulaması kolay olsun diye maddeler halinde yazmayı tercih ettim.

    1. Alışkanlıklar küçük yaşlarda kazanılır.

    Dolayısıyla çocuğunuza daha okuma yazmayı öğrenmeden kitabın önemini kavratacak uygulamalar içinde olmalısınız. Kitap sadece belirli yaştaki insanların okuması gereken bir şey değildir. Her yaşın kitabı vardır. Çocuğunuz ilkokula başlamadan ona alacağınız boyama kitapları veya sesli kitaplar onun kitabı ve okumayı sevmesinde ilk adımları atacaktır. Eğer çocuğunuzun eline küçük yaşta oyuncak silah veriyorsanız hiç boşuna mafya dizilerini suçlamayın.

    Çocuğunuz belki okula gitmeden önce okuma yazma bilmiyor olabilir. Ama siz biliyorsunuz. Dolayısıyla çocuğunuz ile kitap arasındaki ilk bağlantıyı siz kuracaksınız. Bunu ona kitap okuyarak yapabilirsiniz. Uyumadan önce kitap okumak ideal bir yol olabilir.

    2. En iyi eğitim örnek olmaktır.

    Çocuğunuz muhakkak sizi ve diğer aile bireylerini kitap okurken görmelidir. Her akşam evlerde dizi saatleri uygulaması yapılıyor. Peki, kitap saati uygulaması neden yok? Günün belirli bir saatinde bütün aile bireyleri aynı anda kitap okuma saati düzenleyebilir. Çok değil günde yarım saat veya bir saat kitap okuma seansı çocuğunuza inanılmaz bir motivasyon kazandıracaktır.

    3. Evinizde kitap konuşulmalıdır.

    Kitap okumayı destekleyen bir diğer uygulamada kitabı günlük hayatın içine sokmaktır. “Falanca kitap çok güzelmiş, şundan bahsediyor, aynı yazarın şu kitabı da güzel” gibi sözler muhakkak çocuğunuzun zihninde yer edecektir. Bir süre sonra o da okuduğu kitaplardan bahsedecek sizin gibi konuşabilmek için daha fazla okuma yolunu
    seçecektir.

    4. Kitap en güzel hediyedir.

    Her akşam elinde hediyeler ile eve gelen bir baba her çocuğun hayalidir. Ama baba her akşam çikolata getiriyorsa bu ancak çocuğun dişlerinin çürümesini sağlar Çocuğunuza her fırsatta kitap hediye etmeye çalışın. Çünkü hediye almak sevindirici bir olaydır. Bu olay ile kitap fikri üst üstte geldiğinde çocukta kitabın sevindirici ve değerli bir şey olduğu izlenimi uyanacaktır.


    5. Her çocuğun bir kütüphanesi olmalıdır.


    Çocuğunuzun odasına yapacağınız masrafın küçük bir kısmını kütüphane için ayırmaya ne dersiniz? Hatta imkân varsa çocuğunuz kendi kütüphanesini kendisi yapmalı, süslemeli, boyamalı… Bu şekilde kitabı ve kütüphaneyi daha çok sahiplenecektir. Bir de üstüne “Ali’nin Kütüphanesi” yazdınız mı tamam Kütüphane çocuğunuzda kitap alma, kitap edinme ve biriktirme davranışlarında önemli katkılar sağlayacaktır.

    6. Çocuğunuzu mutlaka kitap evlerine ve kitap fuarlarına götürün.

    Çocuğunuz devamlı süpermarket gezmelerine gideceğine biraz da kitap gezmelerine gitmiş olsun. En azından ayda bir düzenli olarak bir kitap mağazasını ziyaret edin. Çocuğunuzla beraber kitapları karıştırın, yeni çıkan kitaplara bakın bütçenize göre ona bir kitap alın.

    Özellikle kitap fuarları kitap bilincini geliştirmek için önemli fırsatlardır. Kitabın ne kadar değerli bi araç olduğunu insanlara hatırlatır. Aynı zamanda birçok insanın kitaplarla ilgilenmesi kitap okumanın olağanüstü bir şey olmayıp doğal, olması gereken bir davranış
    olduğu konusunda çocuğa bir fikir verecektir.

    7. Kitap istatistikleri tutun.

    Çocuğunuza küçük bir defter alıp okuduğu kitapları not etmesini söyleyin. Her ay sonunda, her yıl sonunda okuduğu kitap sayılarını tespit edin. Kitap sayılarında artış varsa onu ödüllendirin. Aynı zamanda tutulacak deftere kitaplardan alıntılar da yazılabilir.

    8. Çocuğunuzu kitap seçimi konusunda yönlendirin.

    Yukarıda bahsettiğimiz gibi her yaşın kitabı vardır. Daha ilkokuldaki çocuğun önüne ağır dünya klasiklerini koyarsanız baştan kaybetmiş olursunuz. Çocuğunuzun yaşına göre okuması gereken kitapları tespit edip bunları çocuğunuza önerin. Fakat bu kitabı okuyacaksın diye baskı yapmayın. Çocuklar eğlenceli kitapları diğerlerine tercih edebilirler. O zaman yemek seçiminde uyguladığınız taktiği hatırlayın. Sebze yemeğini yemeyene tatlı yok! Çocuğunuza eğer bu kitabı okursan diğerini de okuyabilirsin tarzı yaklaşırsanız iki kitap birden okumasını sağlamış olursunuz.

    9. Çocukların kitap yazarlarını tanımasını sağlayın.

    Gerek vefat etmiş, gerek yaşayan yazarları tanımak çocuğunuzun okuma bilinci konusunda önemli bir adımdır. Özellikle kitap fuarlarına, imza günlerine çocuğunuzu götürüp yazarları görmelerini ve konuşmalarını sağlayın. Çocuk yazarını bildiği bir kitabı daha heyecanla okuyacaktır.

    10. Yazmak okumayı destekleyici bir aktivitedir.

    Bir şey üzerine yazı yazmak o şeye alıcı gözüyle bakmak demektir. Çocuğunuza kitap üzerine bir şeyler yazmasını önerin. Her kitap üzerine yarım sayfa kadar yazı yazsa ve bunları biriktirse oldukça büyük bir hazine oluşturuyor demektir.

    11. Kitap ile ilgili dergileri, yazıları ve televizyon programlarını takip edin.


    Televizyonlarımızda pek kitap üzerine program yok ama kitap üzerine yayınlanan gazete ekleri, dergiler, internet siteleri var. Çocuğunuza rehberlik ederek bunları takip etmesini sağlarsanız okuma davranışı desteklenmiş olur.

    12. Çocuğunuzu kütüphaneye götürün.

    Kütüphaneler internet sayesinde yavaş yavaş eski işlevselliklerini yitirse de kitap kurtları için hala vazgeçilmez yerler. Uygun bir zamanda çocuğunuz kütüphaneye götürüp kütüphaneyi gezdirin. Eğer kütüphaneye üye olması mümkün ise kendi kendine kütüphaneye üye olmasını sağlayın. Bu şekilde kütüphaneyi benimsemesi kolaylaşacaktır.

    13. Kelime oyunları kitap okumayı teşvik edebilir.

    Gerek elektronik ortamda, gerekse klasik anlamda birçok kelime oyunu bulunuyor. Çocuğunuzu şiddete dayalı oyunlar oynaması yerine bunları oynamasını tavsiye edin. Hatta beraber ailecek oynayın. Çocuğunuza ne kadar kelime bilirse bu oyunlarda o kadar başarılı olacağını çok kelime bilmenin yolunun da çok okumaktan geçtiğini söylemeyi unutmayın.

    14. Dergi, gazete ve diğer yayınlar takip edilmelidir.


    Okuma alışkanlığı sadece kitap ile sınırlı değildir. Belki kitaplar çocuğunuza sıkıcı gelebilir. Bu durumda dergiler imdadınıza yetişir. Özellikle çocuk dergileri cezp edici tasarım ve içerikleri ile çocukların gözdesidir. Bütçeniz el veriyorsa bir çocuk dergisine abone olabilirsiniz.

    15. Çocuğunuzun kitap için para biriktirmesini sağlayın.

    Çocuğunuza istediği her kitabı almayın. Bazı kitaplar için para biriktirmesini sağlayın. Böylece kendi parasıyla kitap almış olacak ve kitabı daha çok sahiplenecektir. Bu alışkanlığı ilk başlarda harçlığına bir kitap zammı yaparak yerleştirmek mümkün olabilir. Örneğin 2 YTL harçlık alıyorsa 1 YTL kitap zammı yapılabilir.
    Çocuğunuza hangi yaşta, ne tür öyküler okumalısınız?

    Çocuğunuza kitap okumanızın dil gelişiminden aranızdaki bağı güçlendirmeye kadar sayısız faydası var. Ancak çocuğunuzun kitaptan hoşlanması için ilk şart yaşına uygun kitapları seçmeniz…

    Hangi yaştaki çocuğa hangi tür öyküleri okumalısınız?

    Çocuğunuz bulunduğu yaş döneminde neleri anlar ve beğenir?

    İşte kitap seçimlerinizde rehberlik edebilecek ipuçları; bebek ve okul öncesi çocuğunuz için yaş ve gelişim düzeyine uygun kitap seçimi yapabilmenize yardımcı olacak bilgiler:


    2-3 yaş

    · “İyi” ve “kötü” davranışlar konusuyla meşguldür ve öykülerin mutlu sonla bitmesini bekler.

    · Öyküler kanalıyla rahatlamak ve güvence bulmak ister.

    · Basit kurgusu olan öykülerden hoşlanır ve konuların dallanıp budaklanmasından, konu dışı ayrıntıların uzamasından hoşlanmaz.

    4 yaş

    · Ayrılma/yeniden kavuşma öyküleri ilgisini çeker.

    · Hataların affedilmesi konusunu kapsayan öyküleri tercih eder.

    · Öykü karakterlerinin temel duygularını (üzgün, sinirli, memnun gibi) fark eder.

    · Gerçekle hayal arasındaki farkı daha iyi kavrayabildiği için aykırılıklara, gerçekle uyumsuzluklara yönelik beğenisi artar.

    · Aksiyon dolu olay zincirlerinden oluşan ve birbiri ile bağlantısı pek olmayan öyküler uydurur.


    5 yaş

    · Biraz da sizin yol göstermenizle karakterlerin davranışlarının nedenlerini dikkate almaya başlar.

    · Karakterlerin kelimelerle ifade edilenin ötesindeki daha belirsiz duygularını daha iyi fark etmeye başlar (hayal kırıklığı, kafa karışıklığı, öfke, utanma veya panik gibi).

    · Yavaş yavaş karakterlerin niyetleriyle yaptıklarının birbiri ile çelişebileceğini fark eder.

    · Şanssızlıkları aşarak kazanılan zaferleri anlatan öykülere ilgi duyar.

    6 yaş

    · Artan kelime hazinesi sayesinde, karakterlerin olumlu özellikleri, eksiklikleri ve örneğin kıskançlık gibi onları motive eden duygular hakkında konuşur.

    · Bireysel farklılıkları kabul eden ve farklılıklara hoşgörü ile yaklaşan öyküleri cazip bulur.

    · İnsanların çeşitli durumlar karşısında karışık duygular yaşayabileceklerini anlatan öyküler hoşuna gider.

    · Karakterlerin güçlü duygusal tepkiler ve değişimler sergilediği öykülerin okunmasından hoşlanır ve bu tarz öyküler uydurur.
     

Sayfayı Paylaş