1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Coğrafi Konum

Konusu 'Coğrafya' forumundadır ve wien06 tarafından 22 Nisan 2010 başlatılmıştır.

  1. wien06

    wien06 V.I.P V.I.P

    Katılım:
    30 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    6.117
    Beğenileri:
    148
    Ödül Puanları:
    4.480
    Meslek:
    Serbest
    Yer:
    Viyana
    Banka:
    292 ÇTL
    Coğrafi Konum

    Bir ülkenin, yerin coğrafi konumu denilince;
    - Yerküre üzerinde bulunduğu nokta yer.
    - Hangi kıtada bulunduğu ve diğer kıtalarla ilişkili durumu
    - Deniz ve okyanuslarla ilişkisi
    - Yükselti durumu
    - Ticaret yollarına göre durumu
    - Ekonomik ve kültürel özellikler bakımından farklılık gösteren yerlere göre durumu anlaşılır.

    Kısaca, bir yerin enlem ve boylamlara göre yerküre üzerindeki yeri ve çevresiyle her türlü ilişkisini sağlayan coğrafi koşulların tümüne birden "Coğrafi konum" denir.

    Coğrafi konum ikiye ayrılır.
    1. Matematik konum
    2. Özel konum


    Matematik Konum

    Dünya üzerindeki bir yerin enlem ve boylamlara göre yerinin saptanmasıdır.

    Türkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

    1. Türkiye, 36° - 42° Kuzey paralelleri ile 26°-45° Doğu meridyenleri arasında yer alır.

    2. Doğu - batı istikametinde 45° - 26° = 19° meridyen farkı vardır. Bu da 76 dakikalık yerel saat farkına sebep olur. Doğu - batı yönünde geniş olmadığı için bir ortak saat kullanılır.

    3. Kuzey - güney doğrultusunda 42° - 36° = 6° paralel farkı vardır. Bu da kuzey ucu ile güney ucu arasında 6° x 111 = 666 km yapar.

    4. Güneş ışınları yatay bir düzleme hiçbir zaman dik açı ile gelmez.

    5. Ülkemiz Ekvator'un kuzeyinde, başlangıç meridyeninin doğusunda yer alır.

    6. Orta kuşakta yer aldığı için mevsimler belirgin olarak yaşanır.

    7. Kuzeye gidildikçe gece - gündüz arasındaki zaman farkı artar ve cisimlerin gölge boyları uzar.

    8. Kuzeyden esen rüzgarlar sıcaklığı düşürür. Güneyden esen rüzgarlar sıcaklığı yükseltir.

    9. Dağların güney yamaçları kuzey yamaçlarından daha sıcaktır.

    10. Kuzeyden, güneye gidildikçe sıcaklık artar. Akdeniz kıyıları, Karadeniz kıyılarından 7-8 derece daha sıcaktır.

    11. Kuzeye gidildikçe buharlaşma azalır, bu nedenle Akdeniz Karadeniz'den daha tuzludur.

    Bir yerin Boylamını bilirsek:

    - Yerel saatini
    - Hangi saat diliminde yer aldığını
    - Aynı enlem üzerindeki noktalarda Güneşin doğuş ve batış saatlerini de bilmek mümkün olur.


    Yerel Saatler

    Dünya'nın günlük hareketi sonucunda kutup noktaları dışında aynı enlem üzerindeki bir noktada Güneş batıdaki bir noktaya göre daha önce doğar ve batar. Bunun sonucunda yerel saatler oluşur.

    Yerel Saat

    Zaman, Güneş'in gökyüzünde izlenen hareketine göre düzenlenir. Bir boylam 24 saatte bir Güneş'in tam karşısında olmaktadır.

    Dünya ekseni etrafında dönerken 360 meridyen 1 gün 24 saat yada 1440 dakika içerisinde Güneşin önünden geçer. Güneş sabittir ama insan gözü Güneşi dönüyormuş gibi algılar.

    İki meridyen arasında 4 dakika yerel saat farkı vardır. Güneş doğudan doğduğu için doğuda kalan meridyenlerde yerel saat daha ileridir.

    Örneğin: 26° - 45° doğu meridyenleri arasında bulunan Türkiye'de 45 - 26 =19 meridyen, 19 x 4 = 76 dakika yerel saat farkı vardır.

    Yerel Saatlerin Hesaplanması

    Yerel saat hesapları çözülürken genelde şu 4 aşama uygulanır:

    1. Şekil çizimi
    2. Boylamlar verilmişse boylam farklarını bulup saate çevirme ya da zaman farkı verilmişse farkı boylama çevirerek boylamı bulma.
    3. Şekil üzerinde sonuç olarak ileri (doğusunda) ya da geri (batısında) noktayı tespit etme.
    4. İleri ise toplama geri ise çıkarma işlemi ile sonucu bulma.


    Özel Konum

    Dünya üzerinde herhangi bir yerin kıtalara, komşularına, önemli geçitlere, boğazlara ve su yollarına, ticaret merkezlerine, denizlere göre durumu, fiziki ve beşeri özellikleri o yerin özel konumunu belirler.

    Türkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

    1. Ülkemiz eski dünya karaları olarak bilinen Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine ençok yaklaştığı yerde bulunur. Anadolu ve Trakya yarımadalarından oluşmuştur.

    2. Üç kıta arasında köprü durumundadır. Bu nedenle ipek ve baharat yolları gibi önemli ticaret yollarına geçitlik yapmıştır.

    3. Tarih boyunca değişik medeniyetlerin kurulduğu bir alan üzerindedir.

    4. Üç tarafı denizlerle çevrilidir. Yeryüzü şekilleri çeşitlidir. Bunun sonucunda iklim, tarım ürünleri, turizm ve deniz ürünleri çeşitliliği artmıştır.

    5. Akdeniz'i Karadeniz'e bağlayan Çanakkale ve İstanbul boğazlarına sahiptir. Bu nedenle ülkemizin stratejik önemi artmıştır.

    6. Ülkemizin ortalama yükseltisi fazladır (1132m). Yükselti batıdan doğuya gidildikçe artmaktadır.

    Bu durum, tarım ürünlerinin Doğu Anadolu Bölgesi'nde daha geç olgunlaşmasına neden olmuştur.

    7. Yeraltı kaynakları bakımından zengindir.

    8. Yer şekilleri çok engebelidir. Bu nedenle kısa mesafelerde iklim değişikliği yaşanır. Rize'de turunçgil yetişmesi, Iğdır'da pamuk yetişmesi özel konumun bir sonucudur.
     
  2. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Coğrafi Konum Herhangi bir noktanın dünya üzerinde kapladığı alana coğrafi konum denir. Özel ve matematik konum diye ikiye ayrılır. Bir ülkenin coğrafi konumu , o ülkenin tabii, beşeri ve ekonomik özelliklerini çok yönlü etkiler.

    ÖZEL KONUM
    Herhangi bir yerin kıtalara, denizlere, dağ sıralarına, boğazlara ,komşu ülkelere, ulaşım yollarına, yer altı ve yerüstü kaynaklarına, siyasi bloklara göre olan konumu ve yükseklik değerleri özel konumudur. ÖZEL KONUM ÜLKELERİN; jeopolitik konumunu, iklimini, nüfusun dağılışını, yerleşme şartlarını ,turizm faaliyetlerini, ulaşım imkanını, ekonomik faaliyetlerini etkiler.

    TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI
    • Türkiye Asya, Avrupa ,Afrika kıtalarını birbirine bağlayan önemli bir kavşak noktasında kurulmuştur.
    • Asya –Avrupa arasında bir köprü durumundadır.
    • Stratejik önemi olan boğazlara sahiptir.
    • Petrol bakımından zengin ülkelere komşudur.
    • Asya Avrupa arasındaki en önemli ticaret ve ulaşım yolları Türkiye’den geçer.
    • Ortalama yükseltisi fazladır ve engebelidir. Bu durum tarım, nüfus, sanayi, ulaşım ve yerleşmeyi etkiler.
    • Türkiye’nin gerçek yüzölçümü 814.578 km2 , izdüşüm yüzölçümü ise 779.452 km2dir. Aradaki fark ülkemizin yüksek ve engebeli olmasından kaynaklanır.
    ****Not: Bir yerin gerçek yüzölçümü ile izdüşüm yüzölçümü arasında fark fazla ise o yer engebelidir. Fark az ise düzlüktür.
    MATEMATİK KONUM
    Matematik konum:Bir yerin enlem ve boylamlara göre dünya üzerindeki yeridir. Bir başka ifade ile Ekvator’a ve Greenwich ‘e göre konumudur. Örneğin: Türkiye 36° -42° kuzey enlemleri ( paralelleri ) ile 26°-45° doğu boylamları (meridyenleri) arasındadır.
    YERKÜRE’ NİN KOORDİNATLARI
    [​IMG]
    Paraleller
    Ekvatora paralel olarak 1°lik açı aralıklarıyla çizildiği varsayılan dairelerdir. Özellikleri:
    • Başlangıç paraleli Ekvator'dur ve en büyük paralel dairesidir (40.076km). Dünyanın şeklinden dolayı Kutuplara gidildikçe çevre uzunlukları azalır.
    • Birer derece aralıklarla geçerler.
    • 90 tanesi Güney, 90 tanesi Kuzey Yarımküre'de olmak üzere toplam 180 tanedirler.
    • İki paralelin arasındaki uzaklık her yerde 111 km dir.
    • Paralellerin derecesi kuzey ve güneye doğru artar.
    [​IMG]
    Paralel farkı ile uzaklık hesaplanabilmesi için bize verilen merkezler aynı meridyen üzerinde olmalıdır. Farklı meridyen yaylarında olduğunda açı farkı ortaya çıkar ve iki paralel arası 111 km den daha fazla olur. Paralel farkı bulunurken verilen merkezler aynı yarımkürede ise büyük olan enlem derecesinden küçük olan çıkarılır. Farklı yarımkürede olurlarsa enlem dereceleri toplanır. A-B=? 50-20=30 paralel farkı 30 x 111= 3330 km E-D=? 35-15=20 paralel farkı 20x111=2220 km B+D=? 20 +15=35 paralel farkı 35 x 111=3885 km

    ENLEM VE ETKİLERİ
    ENLEM: Yerkürede herhangi bir noktanın ekvatora olan uzaklığının açı cinsinden değeridir.
    • Güneş ışınlarının düşme açısı kutuplara doğru küçülür. Işınların atmosferdeki yolu uzar. Tutulma artar ve sıcaklık ta kutuplara doğru azalır.
    • Denizlerin sıcaklığı ve tuzluluğu kutuplara doğru azalır.
    • Matematik iklim kuşakları oluşur
    • Bitki örtüsü kutuplara doğru aralıksız kuşaklar oluşturur.
    • Tarımın yükselti sınırı, Toktağan kar sınırı (Daimi kar sınırı), Orman üst sınırı kutuplara doğru azalır.
    • Akarsuların donma süresi kutuplara doğru uzar.
    • Gece gündüz arasındaki zaman farkı kutuplara doğru artar.
    • Dünyanın çizgisel dönüş hızı kutuplara doğru azalır. [​IMG][​IMG] Aynı Enlem Üzerindeki Merkezlerde Ortak Özellikler [​IMG]
    • Ekvatora ve kutuplara eşit uzaklıktadırlar.
    • Güneş ışınlarını aynı açıyla alırlar.
    • Gece- gündüz süreleri birbirine eşittir.
    • Dünyanın çizgisel dönüş hızı aynıdır.
    • Aynı iklim kuşağındadırlar. Fakat aynı iklim özelliği görülmeyebilir (özel konumdan dolayı).
    • İki meridyen arasındaki mesafe aynıdır.

    Meridyenler
    [​IMG]

    Ekvatoru dik olarak kesen ve kutuplarda birleşen hayali dairelere meridyen daireleri denir
    Özellikleri:
    • Başlangıç meridyeni Greenwhic’ tir.
    • Greenwhic’in 180 batısında ve 180 doğusunda olmak üzere 360 tane meridyen yayı vardır. Tam daire olarak 180 adettir.
    • Aralarındaki uzaklık sadece Ekvator üzerinde 111 km’dir. Dünyanın şeklinden dolayı Kutuplara gidildikçe bu uzaklık daralır. Örnek:Türkiye’de ortalama 85 km , Kutup dairelerinde 47 km dir. *** Bunun sonucu olarak doğu-batı yönünde aynı mesafe gidildiğinde Kutuplara yakın yerde daha fazla meridyen geçilirken, Ekvatorda en az meridyen geçilir.
    • İki meridyen arasında 4 dakikalık yerel saat farkı vardır.
    • Kutuplarda birleştikleri için meridyen yayları eşit uzunluktadır.
    • Aynı meridyen üzerindeki bütün noktalarda yerel saat aynıdır. Ayrıca 21 Mart-23 Eylül günlerinde de güneş aynı anda doğar ve batar.
    BOYLAM VE ETKİLERİ
    Boylam: Herhangi bir noktanın başlangıç meridyenine olan uzaklığının açı cinsinden değeridir.
    ETKİLERİ: Boylamın tek etkisi yerel saat farkları oluşturmasıdır.
    YEREL SAAT hesaplamaları

    Yerel Saat: Bir yerin kendine özgü saatidir. Güneşin ufuk çizgisindeki konumuna göre belirlenir. Güneş ufuk çizgisinde en yüksek konuma geldiğinde o yerin yerel saati 12:00 dır. Cismin gölgesi en kısadır.
    [​IMG]
    Aynı yarım kürede ise büyük olan meridyen derecesinden küçük olan çıkarılır. Farklı yarım kürelerde ise toplanır. A-B=? 25-10= 15° Meridyen farkı 15x4= 60 dk E-D=? 8-5= 3º Meridyen farkı 3x4= 12 dk B+E=? 10+8= 18° Meridyen farkı 18x4= 72dk=1:12

    ***Not: Dünyamız kendi ekseni çevresinde batıdan doğuya doğru döndüğü için doğudaki bir merkezde güneş erken doğar, erken batar. Batıdaki bir merkezde ise geç doğar geç batar. Sonuçta doğudaki bir meridyenin yerel saati her zaman daha ileridir.
    SAAT DİLİMLERİ VE ULUSAL SAAT
    [​IMG]

    Günümüzde yerel saatlere göre hareket etmek hem ülke içinde hem de ülkeler arası ilişkilerde sıkıntılar meydana getirir. Bunu önlemek için uluslararası saat sistemine geçilmiştir. Bunun için dünyamız 15°' lik meridyen yayları şeklinde 24 saat dilimine ayrılmıştır. Her saat diliminde de tam ortadan geçen meridyenin yerel saati ortak kabul edilmiştir. Saat dilimlerinde de başlangıç olarak Greenwich'in 7,5° doğu ile 7,5° batı meridyenleri alınmıştır.

    Türkiye, ikinci ve üçüncü saat dilimlerinde yer almaktadır. Ancak biz bunlardan sadece birini kullanmaktayız.1978 yılına kadar topraklarımızın çoğunun yer aldığı ikinci saat diliminin( 30° Doğu meridyeni -İzmit) yerel saati ülkemizde ortak saat olarak kullanılmıştır. Bu tarihten sonra güneş ışığından daha fazla faydalanarak enerji tasarrufu sağlamak için ileri ve geri saat uygulamasına geçilmiştir. İlkbahar-yaz dönemlerinde ileri (45° Doğu meridyeni-Iğdır), sonbahar-kış dönemlerinde geri saat (30° Doğu meridyeni -İzmit) uygulaması yapılmaktadır.
    TARİH DEĞİŞTİRME ÇİZGİSİ
    [​IMG]

    Tarih değiştirme çizgisi olarak 180 meridyeni kabul edilir. Bu meridyenin doğu tarafında batı meridyenleri, batı tarafında ise doğu meridyenleri bulunmaktadır. Dolayısıyla doğu meridyenlerinin olduğu batısında bir gün ileri, batı meridyenlerinin olduğu doğusunda ise bir gün geridir.

    Not: Tarih değiştirme çizgisi ve saat dilimleri ülke sınırlarına göre çizildiğinden meridyenlere tam uygun olarak uzanış göstermezler. Girinti-çıkıntı oluştururlar.
    TÜRKİYE'NİN MATEMATİK KONUMU VE SONUÇLARI

    • Kuzey Yarım Küre'de ılıman iklim kuşağındadır.

    • Doğusu ile batısı arasında 19°'lik boylam farkı vardır. Bunun sonucu olarak 76 dk.lık yerel saat farkı vardır (19x4=76 dk.).

    • Dört mevsim belirgin olarak yaşanır.

    • Güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla düşmez.

    • Yurdumuzda bir cismin gölgesi bütün yıl kuzeye düşer.

    • Güney kıyılarımızın sıcaklığı kuzey kıyılarımızdan yıllık ortalamada 7-8°C daha yüksektir.

    • Akdeniz'in tuzluluk oranı Karadeniz'den daha yüksektir.

    • Kışın görülen yağışlar cephesel kökenlidir.

    • Yurdumuza kuzeyden esen rüzgarların soğutucu, güneyden esen rüzgarların da sıcaklığı artırıcı etki yapması.

    • Deniz turizmi en erken Akdeniz Bölgesi'nde başlar en uzun süre devam eder.

    • Yıl içinde en uzun gündüz ve gecelerin yurdumuzun kuzeyinde yaşanması.
     

Sayfayı Paylaş