1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Çoğul ekleri hangi görevlerde ve anlamlarda kullanılmaktadır?

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve Suskun tarafından 6 Mart 2012 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Çoğul eki


    Çoğul ekleri, tekil isimlerin sonuna gelerek çokluk anlamı katan ekler. Türkçedeki çoğul ekleri -ler ve -lar'dır: elmalar, kalemler, çocuklar, güzellikler vb.
    Türkçede çoğul ekleri, eğer bahsi geçen varlığın adedi 'belirtilmeyecekse' kullanılır. Sayı belirtilecekse ismin tekil hali kullanılır: üç adam, beş kuruş vb. "Üç Silahşörler" gibi bazı özel ya da kalıplaşmış tamlamalar bu kurala uymazlar.

    Çoğul eklerinin tayini

    Bir tekil ismin sonuna gelecek çoğul eki belirlenirken büyük sesli uyumu gözönünde bulundurulur. Kelimenin 'sadece' son hecesindeki sesli ile çoğul ekinin seslisinin büyük sesli uyumuna uyması yeterlidir: davetler, okullar, bayiler vb.
    Ancak son seslisi ince okunan bazı sözcükler bu kurala uymazlar: saatler, protokoller, alkoller vb.


    ler ÇOĞUL EKİ

    Cins isimlerine gelerek onların çoğul şekillerini yapar.
    Kelimeler arasında ilgi kurmaz:
    dağlar, fikirler, idealler, öğrenciler, dertler…

    Özel isimlere getirildiğinde:
    1. Aile anlamı katar; -gil ekinin yerine kullanılır, yapım eki görevinde olduğu için ayrılmadan yazılır
    Yarın Ahmetlere gideceğiz.
    İzmir'e, amcamlara/dedemlere/teyzemlere gideceğiz. (burada özel isme getirilmemiş.)
    Aliler bize gelecekler.
    2. Benzerleri anlamı katar, kesme işaretiyle ayırarak yazılır:
    Bu millet nice Fatih'ler, Kemal'ler yetiştirecektir.
    Bu topraklarda ne Çaldıran'lar, ne Ridaniye'ler yaşandı.
    3. Aynı ismi taşıyanları belirtir:
    Sınıftaki Ali'ler ayağa kalksın.
    Hüseyin'lerin hepsi buraya gelsin.
    4. Abartma anlamı katar:
    Çalışmak için ta Almanya'lara gitti.
    5. Topluluk kavramı bildirir:
    Türkler, Yunanlar, Adanalılar, Konyalılar…
    Bunların dışında:
    -İkilemeler yapar:
    Yıllar yılı bekledik.
    -Abartma anlamı katar, bazen “bir” kelimesiyle birlikte bu anlamı verir:
    Ateşler içinde kıvranıyordu.
    O gün dünyalar benim olmuştu.
    Valizler dolusu kitapları ne zaman almıştı.
    Bir kumaşlar almış, görmelisiniz.
    Bir bahçeler var, sözle anlatılmaz.
    Bir zamanlar ne kadar şendik.
    -Çoğul zamirlere getirilerek tekrar çoğul yapar:Bizler, sizler
    -Saygı veya alay anlamı katar:
    Dostumuz nedense bizi çağırmamışlar.
    Müdür Bey döndüler mi?
    -Her anlamı katar:
    Akşamları erken yemek yeriz.
    Sabahları geç kalkarım.
    -“Yaş” kelimesine getirilerek yaşça yaklaşıklık bildirir:
    O zaman henüz sekiz yaşlarında idi.
    İyelik üçüncü çoğul eki ve şahıs eki ile karıştırılmamalıdır.
    Çocuklar (çoğul eki) annelerini (iyelik eki) bekliyorlar (şahıs eki).
     

Sayfayı Paylaş