1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Elektronik Devreler

Konusu 'Fen ve Teknoloji' forumundadır ve Suskun tarafından 3 Eylül 2011 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Elektronik Devreler

    Direnç ve Led Diyot Devreleri

    Led Diyot ve Ampül Devreleri

    Seri Devreler

    Pararel Devreler

    Seri ve Pararel Devreler

    Yarım Dalga Doğrultmaç Devresi

    Tam Dalga Doğrultmaç Devresi

    Köprü Tip Doğrultucu​



    Elektronik Devreler

    Elektronik devre elemanları birbirlerine bağlanarak elektronik devre adı verilen bir düzenek oluştururelektrik devresidir. Elektronik devreler, elektronik cihazların yapılarında yer alırlar. Bir elektronik cihaz birçok elektronik devreyi bir arada bulundurabilir.Doğrultucu, sinyal kuvvetlendirici v.b. Bununla birlikte bir elektronik devrede yapısında bir çok elektronik eleman bulundurur örnek olarak diyotlar, dirençler, transistorler, opamplar, kapasiteler, endüktanslar gibi. Bir tümleşik devre genellikle çok sayıda elektronik devrenin biraraya gelmesinden oluşur.

    Çeşitleri

    Yapım itibarıyla iki çeşit devre vardır:

    Analog devreler

    Lineer devre, girişe verilenin fonksiyonu olarak çıkışı değiştiren devre.

    Sayısal devreler


    Sayısal devreler, sayısal işaretler kullanan elektronik dizgeleriyle ilgilenir. Bool cebirine dayanarak yapılırlar ve cep telefonu, bilgisayar gibi yerlerde kullanılırlar.







    Direnç ve Led Diyot Devreleri


    [​IMG]

    Bir devreye direnç eklememizin sebebi, devrede kullanılan almaçların çalışması için gerekli olan akım değerine ulaşmaktır.

    9V bir pil kaynağına Led Diyotu dlrek bağlarsak Led Diyorun çalışma değerinden fazla akım uygulanacağı için Led diyotumuz yanabilir. Veya yanmasa bile ömrü kısalır.Bütün elektronik devre elemanları için bu özellik değişmezdir.Hatta insanlar için de bu böyledir.

    Devremizi inceleyecek olursak arkadaşlar:

    Görüldüğü gibi basit led diyot devresi kurulmuş ve 380 ohm değerindeki direncemiz devreye seri bağlanarak Led diyota gelen akım değerini azaltmış.

    Devredeki Akım değerini hesaplamak için

    E=I*R formülünden faydalana bilirsiniz.



    [​IMG]

    Yukarıda ki devremizin şematik gösterimi...Şemadan da görüldüğü gibi anahtar kapatıldığı zaman akım ilk önce R1 direnci üzerinden geçeceği için akım değeri azalcak ve Led diyotun çalışma değerine düşecektir.Led diyotumuzun önüne direnci bağlamazsak led diyotumuz patlayacaktır.Aşağıdaki şemada görülmektedir.


    [​IMG]
    devrede görüldüğü gibi direnç bağlamazsak led diyotumuza gelen akım değeri fazla olduğundan led diyotumuz yanacak veya patlayacaktır.


    [​IMG]
     
  2. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Basit LED Diyot Devresi

    led diyotun devreye nasıl bağlandığını göstereceğiz.

    İlk olarak bilmeniz gereken arkadaşlar Led diyotun çalışabilmesi DC akım dediğimiz Doğru Akım üreten güç kaynağı yani PİL gerekli.
    Aşağıdaki devrede 1.5 v değerinde olan kalem piller seri bağlanarak pillerin negatif (-) ucundan çıkan bağlantı kabloları led diyotumuzun negatif bacağına (negatif bacak kısa olan bacaktır.) lehimlenir.
    Daha sonra anatarlama görevi yapacak olan switch pil ile led diyotun pozitif (+) uçları arasına bağlanır.
    En son olarak anahtarımızı açık (on) duruma getirdiğimiz zaman led diyotumuz çevresine ışık yaymaya başlar. Devreyi kapatmak için anahtarı kapalı duruma (off) getirmemiz yeterli olacaktır.
    [​IMG]

    [​IMG]


    Aşağıda görüldüğü gibi arkadaşlar led diyotumuzun anot (+) bacağı uzun olan ve kırmızı renk kabloların takıldığı bacak, katot (-) ucu ise kısa olan siyah renk kabloların takıldığı bacak.
    Piyasada 4-5 renk çeşitine sahip led diyot çeşitleri bulabilirsiniz.

    [​IMG]...................[​IMG]



    [​IMG]...........[​IMG]


    [​IMG]




    Parlak AMPUL
    [​IMG]
    Basit Aydınlatma Ampul Devresi

    Şimdi de led diyot yerine ampul kullanarak gerçekleştirebileceğiniz aydınlatma devresini inceliyelim.

    Burada ki temel farklılık ampulun çalışma prensibinden kaynaklanmaktadır. Led diyot sadece DC akım ile çalışırken AMPUL hem DC hem de AC (Alternatif Akım dediğimiz şebeke gerilimi) akım üreteçlerinin ikisi ile uyumlu bir şekilde çalışabilir.
    Devre bağlantısı led diyot devresinde anlattığımız şekilde yapılır.
    Tek farklı yanı AMPUL'un negatif ucu olarak altında yer alan kıvrımlı yapıya sahip olan metal kısmı (screw thread) kullanacağız.
    Pozitif (anot) uç olarak kömür renkli olan (conductor) kısmını kullanacağız.
    Alternatif Akım (AC) üreten üreteçler kullanacaksak FAZ (R) hattını KONDÜKTÖR ucuna.
    NÖTR (0) hattı ise kıvrık metal (screw thread) uca bağlayacağız.


    [​IMG]
    Parlak Ampül devrelerini çalıştırmak için gerekli devre bağlantısı.
     
  3. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Seri Devreler


    Seri Ampul Devresi

    Alıcı ve üreteçlerin tek bir hat üzerinde sıralanması sonucu oluşan devrelere SERİ DEVRELER denmektedir.
    Seri devrelerin en önemli özelliği devre elemanlarının birbirlerini takip edecek şekilde bağlanmasıdır.
    Seri bağlı alıcıların herbirinden aynı miktarda akım geçer.Yani birbirine seri bir şekilde bağladığımız 3 ampulumuzun parlaklık değeri aynı olacak demektir. It=I1+I2+I3.....In
    Seri bir devrede alıcıların uçları arasındaki gerilim toplamı üreteçteki gerilim toplamına eşittir.Devremizde ampullerin uçlarındaki toplam gerilimin üretecin toplam gerilimine eşit olamsı gerekir.Kısacası gerilim seri devrede alıcılar (ampul,led,direnç,transistor vb) üzerine eşit oranlarda bölünür. Et=E1+E2+E3.....En
    Alıcıların herbirinin direnç toplamı devrenin direnç toplamına eşittir. Rt=R1+R2+R3...Rn
    [​IMG]
    seri devre

    Seri devrenin şematik şekli yan tarafda görüldüğü gibidr.

    İsteğe göre lambalar yerine motor,bobin,diyod vb. devre elemanları bağlanabilir.

    [​IMG]
    seri devre

    Yan tarafta ve aşağıdaki Elektronik devrede lambalar üzerine düşen akım değerleri eşit olacağından ampullerin parlaklık değeri eşit olacaktır.Sizlerde evinizde 10v ile çalışan ampullerinizden 22 tanesini seri bağlayarak şebeke geriliminde (220v) ile ampullerimizin hepsini aynı parlaklık dercesinde çalıştırabilirsiniz.
    [​IMG]
    seri devre


    Ampul,Bobin ve Motor Seri Devre BAğlantısı

    [​IMG]
    bu devremizde ise farklı alıcıları (lamba,bobin ve motor) birbirine seri bağlanmasıyla oluşturulmuş bir devre görmektesiniz.



    Switch kapalı duruma getirildiği zaman akım öncelikli olarak ampul üzerinden daha sonra bobin ve motor üzerinden geçtikten sonra devresini tamamlayacak ve 3 alıcıda aynı akım değeriyle çalışmaya başlayacaktır.



    Teknoloji ve tasarım dersi ile fen ve teknoloji dersinde gerçekleştireceğiniz projelerinizde sıklıkla kullanabileceğiniz bir devre çeşidi.

    [​IMG]



    Hangi projelerde kullanabilrim derseniz:


    Elektrikler kesildiğinde ders çalışmanızı sağlayacak pil ile çalışan defter kalıbı.
    Yaz sıcağında çalışırken serinlemek isteyenler için çeşitli motorlar kullanarak yapılan devreler.Kalem,kravat,defter vb. çalışma araçlarına motor ve fanları yerleştirerek serinlemyi sağlayabilirsiniz.
     
  4. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Pararel Devreler

    [​IMG]
    Alıcı ve üreteçlerin paralel iki veya daha fazla hat arasında dizilmesidir. Paralel devrede her elaman müstakil çalışır, diğerlerini etkilemez. Paralel devrenin kurulabilmesi için voltajları eşit olmalıdır.



    Paralel devre özellikleri

    a)Üreteçlerden çekilen akım her bir alıcıdan geçen akımların toplamına eşittir.

    It=I1+I2

    b)Dirençlerin veya alıcıların uçları aynı noktaya bağlı olduklarından, her birinin uçları arasındaki potansiyel farkı aynıdır.

    Et=E1=E2

    c)Paralel devrede alıcıların her birinin direnci matematiksel olarak terslerinin toplamına eşittir.

    1/Rt=1/R1+1/R2

    [​IMG]
    pararel devre

    [​IMG]
    pararel devre


    Ampul, Bobin ve Motorun Pararel Bağlantısı
    [​IMG]
    bobin,ampul,motor pararel devre

    [​IMG]
    bobin,motor,ampul pararel devre
     
  5. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Seri ve Pararel Devre Bağlantıları


    [​IMG]

    Hem seri, hemde paralel devrenin özellikleri birlikte taşıyan devrelerdir. Devrenin çözümü sırasında öncelikle paralel veya seri olan elamanlar hesaplanarak devre sadeleştirilir. Daha sonra devrenin tamamı çözümlenir.
     
  6. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Yarım Dalga Doğrultmaç

    Doğrultucuyu açıklamadan önce bir altın kuralı tekrar hatırlatmak isterim. Bir diyottan akım geçebilmesi için anodunun katoduna göre pozitif olması gerekmektedir.
    Örneğin silisyum bir diyot için;
    Anod: 1V, Katot:0V Akım geçer.
    Anod: 10V, Katot:9V Akım geçer.
    Anod: -5V, Katot:-6V Akım geçer.
    Anod: 5V, Katot:6V Akım geçmez.

    Aşağıdaki şekilde bir yarım dalga doğrultucu görülmektedir.

    [​IMG]
    Yarım Dalga Doğrultmaç


    Doğrultucunun a ve b uçları arasına alternatif bir gerilim uygulayalım. Burada bir açıklama yapacağım. Böyle bir şekil gördüğünüzde, t1 ve t2 zamanları arasında a ucu b ucuna göre pozitif, t2 ve t3 zamanları arasında a ucu b ucuna göre negatif olur. t1 ve t2 zamanları arasında a ucu b ucuna göre daha pozitif olur. a ucu pozitif olduğu için diyodun anodu da pozitif olur.b ucu negatif olacağı için c ucu yani diyodun katodu negatif olur. t1 ve t2 zamanları arasında diyodun anodu katoduna göre daha pozitif olacağı için diyot üzerinden bir akım geçer.
    Geçen bu akım yük direnci RL nin üst tarafı pozitif, alt tarafı negatif yapar. t2 ve t3 zamanları arasında a ucu b ucuna göre daha negatif olacağı için diyodun da anodu katoduna göre daha negatif olur ve diyot akım geçirmez. Bunun sonucu olarak t2 ve t3 zamanları arasında yük
    direnci RL üzerinde bir gerilim oluşmaz. Böylece alternatif akımın her pozitif bölgesi geldiğine yük direnci RL üzerinde aşağıdaki şekilde gösterilen biçimde bir gerilim oluşur.

    [​IMG]
    Çıkış Dalga Şekli


    Şimdi diyebilirsiniz ki "Bu şeklin neresi DC. Tam olarak AC tanımına uyuyor. Yani yönü ve genliği zamana göre değişiyor." Kısmen haklısınız. Dikkat edecek olursanız genliği hep pozitif olarak değişiyor. Şu aradaki boşluklar olmasa tam DC olacak. Şimdi devrenin çıkışına, yük direncine paralel olarak bir kondansatör koyalım.

    [​IMG]
    Doğrultmaç


    Diyottan akım geçtiği zamanlarda yani t1 ve t2 zamanları arasında geçen akım hem RL yükünü beslediği gibi aynı zamanda C kondansatörünü doldurur. Diyottan akım geçmeyen t2 ve t3 zamanları arasında kondansatör üzerinde biriken elektrik yavaş yavaş RL yükü üzerinden boşalır. Başka bir değişle t2 ve t3 zamanları arasında RL yükünü besleme işini kondansator üstlenir. Bu şekilde devremizin çıkışındaki dalga şeklide aşağıdaki gibi olur.

    [​IMG]
    Vo
     
  7. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Tam Dalga Doğrultmaç Devresi

    [​IMG]
    Tam Dalga


    Şekil dikkatli incelenirse iki adet yarım dalga doğrultucudan oluştuğu rahatlıkla görülmektedir. Yarım dalga doğrultucudan hatırlayacağınız gibi diyotlar girişteki sinyalin her pozitif bölümünde iletime geçmektedir. Yani t1 ve t2 zamanları arasında D1 diyodu t2 ve t3 zamanları arasında D2 diyodu iletime geçmektedir. Yük direnci üzerindeki dalga şekli aşağıdaki gibi olur.

    [​IMG]
    Vo


    Yukarıdaki tam dalga doğrultucunun çıkış dalga şekli ile yarım dalga doğrultucunun çıkış dalga şekilleri arasındaki fark, yarım dalga doğrultucuda olan boşlukları tam dalga doğrultucuda olmayışıdır. Şimdi doğrulucunun çıkış uçları arasına bir kondansatör koyalım.


    [​IMG]
    Tam Dalga Doğrultmaç


    D1 ve D2 diyotları her iletime geçtiklerinde RL yükünü besledikleri gibi, C kondansatörünü de doldururlar. Diyotlar üzerinden akan akımlar giriş gerilim dalga şeklini izleyecekleri için D1 diyodu girişindeki gerilim t1 zamanından itibaren hızla yükselir, bu yükselme sırasında hem yükü besler hem de C kondansatörünü doldurur. Giriş gerilimi hızla azalmaya başladığında kondansatör yavaş yavaş yük üzerinden boşalmaya başlar. Giriş gerilimi kondansatör üzerindeki gerilimden daha aşağı değere indiği zaman yani D1 diyodunun anodu katoduna göre daha negatif olduğu zaman diyodu artık akım iletmez. Yükü besleme işini kondansatör yüklenir. D1 diyodunun anodundaki gerilim negatif kesime geçtiği zamanda D2 diyodunun anodundaki gerilimde pozitif olarak yükselmeye başlamıştır. D2 diyodunun anodundaki gerilim halen yük üzerinden boşalmaya devam eden kondansatör üzerindeki gerilimden daha pozitif voltaj değerine geldiği zaman D2 diyodu iletime geçer. Hem yükü besleme işini yüklenir hem de kondansatörü yeniden doldurur. Bu işlem art arda devam ederken, çıkışta da aşağıdaki dalga şekli oluşur.

    [​IMG]
    Vo
     
  8. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Köprü Tip Doğrultucu

    Köprü Doğrultucu aslında Tam Dalga Doğrultucu özelliğinde olup sadece giriş gerilim kaynağı Tam Dalga Doğrultucu gibi ortası sıfırlı olmayıp, tek bir AC kaynak ile beslenmektedir. Aşağıdaki şekilde Köprü Doğrultucu görülmektedir

    [​IMG]
    Köprü


    Köprü Diyotlar dört ayrı diyot ile yapılabileceği gibi dört diyot birleştirilmiş şekli ile de piyasada satılmaktadır.
    Yukarıdaki devrenin girişine (e-f uçları arasına) bir alternatif gerilim uygulayalım. t1 zamandan itibaren pozitif yönde yükselmeye başlayan giriş gerilimi, a ucunu pozitif b ucunu da negatif yapacaktır. Bu anda a ucuna bağlı diyotladan D1 diyodunun anodu, D3 diyodunun da katodu pozitif olacaktır. Aynı şekilde b ucuna bağlı diyotlardan D2 diyodunun katodu negatif, D4 diyodunun da anodu negatif olacaktır. Dikkat edilirse D1-D4 diyotlarının katotlarının birleştiği c noktası ile D3-D2 diyotlarının anodlarının birleştiği d noktaları arasına bir yük direnci bağlanmıştır. (Yük direnci bizim kullandığımız elektronik bir devre olabileceği gibi şekildeki hali ile bir direnç de olabilir.) Anodu pozitif olan D1 diyodu ile katodu negatif olan D2 diyodu üzerinden bir akım akmaya başlar. Akan akım yük direncinin üst ucundan girip ait ucunda çıktığı için yük direncinin üst ucunu pozitif, alt ucunu da negatif yapacaktır. D1 ve D2 diyotları üzerinden akan akım t1-t2 zamanı boyunca yani a noktasının pozitif, b noktasının negatif olduğu sürece devam edecektir. Bu durum aşağıdaki şekilde görülmektedir.

    [​IMG]
    Körü diyot


    t2 zamanda sıfır volt değerine düşen giriş gerilimi hemen negatif yönde yükselmeye başlayacaktır. t2 zamandan itibaren negatif yönde yükselmeye başlayan giriş gerilimi, a ucunu negatif b ucunu da pozitif yapacaktır. Bu anda a ucuna bağlı diyotladan D1 diyodunun anodu, D3 diyodunun da katodu negatif olacaktır. Aynı şekilde b ucuna bağlı diyotlardan D2 diyodunun katodu pozitif. D4 diyodunun da anodu pozitif olacaktır. Anodu pozitif olan D4 diyodu ile katodu negatif olan D3 diyodu üzerinden bir akım akmaya başlar. Akan akım yük direncinin üst ucundan girip ait ucunda çıktığı için yük direncinin üst ucunu pozitif, alt ucunu da negatif yapacaktır. D4 ve D3 diyotları üzerinden akan akım t2-t3 zamanı boyunca yani a noktasının negatif, b noktasının pozitif olduğu sürece devam edecektir. Bu durum aşağıdaki şekilde görülmektedir.

    [​IMG]
    köprü_3


    Çıkış gerilimin doğru akım (DC) şeklinde olabilmesi için yük direncine paralel bir kondansatör koyarsak çıkış dalga şekli ve devre aşağıdaki gibi olur.

    [​IMG]
    Köprü Çıkış
     

Sayfayı Paylaş