1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Eski Türk Ölçü Birimleri

Konusu 'Genel Türk Tarihi' forumundadır ve wien06 tarafından 17 Haziran 2009 başlatılmıştır.

  1. wien06

    wien06 V.I.P V.I.P

    Katılım:
    30 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    6.117
    Beğenileri:
    148
    Ödül Puanları:
    4.480
    Meslek:
    Serbest
    Yer:
    Viyana
    Banka:
    292 ÇTL
    Eski Alan Ölçü Birimleri

    • 1 arşın (zirai) ²= 0,57417 m²= 4 ayak²
    • 1 dönüm (yeni) = 2500 m²
    • 1 dönüm (büyük) = 2720 m²
    • 1 dönüm (atik) = 4 evlek = 1600 zirai² = 918,672 m² (bir kenarı 40 arşın (zirai) olan kare)
    • 1 atik evlek = 400 arşın²= 229,668 m²
    • 1 yeni evlek = 250 m²
    • 1 cerip = 3600 zirai²= 2067,012 m²
    • 1 ayak² = 144 parmak²= 0,14354 m²
    • 1 parmak² = 144 hat²= 0,00099751 m²
    • 1 hat² = 144 nokta²= 0,000006927 m²
    • 1 çarşı arşın² = 0,46240 m²
    • 1 urup² = 0,007225 m²
    • 1 kirah² = 0,0018062 m²
    • 1 endaze² = 0,422500 m²
    • 1 urup² = 0,0066015 m²
    • 1 kirah² = 0,0016504 m²


    Alan Ölçü Birimlerinde Ters Dönüşümler

    • 1 m² = 1,740450 zirai²= 1 zirai²+ 426 parmak² + 71,89 hat²
    • 1 m² = 2,162629 çarşı arşın² + 2 arşın² + 10 rubu² + 1,63 kirah²
    • 1 m² = 2,366887 endaze² + 2 endaze² + 23 rubu² + 1,9 kirah²
    • 1 ar = 0,1087781 dönüm = 174 zirai² + 25 parmak² + 133,24 hat²

    Kullanıldığı Yere Göre Değişen Alan Ölçü Birimleri

    [​IMG]




    Eski Ağırlık Ölçü Birimleri
    Ağırlık ölçü birimi de uzunluk ölçü birimi gibi farklılıklar gösteriyordu. Şimdi kullanılan ağırlık birimi kilogram olup 0 derecede bir desimetreküp suyun ağırlığı olarak tanımlanmış ve Uluslararası Ölçü ve Ağırlık Birliği'nden Türkiye'ye bir örnek verilmiştir.
    1874 yılı iridyumlu platin alaşımından 1928/29 da yapılmış olan 42 nolu Türkiye milli kilogram prototipinin kullanılmasında gösterilen dikkatsizlik ve özensizlikten dolayı bozulduğunun anlaşılması üzerine 1953 yılında yapılan 54 numaralı prototipi ile değiştirilmiştir.

    • 1 batman = 6 kıyye = 7,544 kg
    • 1 kantar = 44 kıyye = 100 ludre = 56,320 kg
    • 1 çeki = 4 kantar = 176 kıyye = 225,798 kg
    • 1 tonilato = 1000 kg = 4 çeki + 1 kantar + 37,4 okka
    • 1 tonilato = 17 kantar + 31 okka + 183 dirhem
    • 1 miskal = 1,5 dirhem = 4,8 gr
    • 1 dirhem = 4 dünük = 3,2 gr
    • 1 dünük = 4 kırat
    • 1 kırat = 4 bakray = 1/24 miskal
    • 1 bakray = 4 fitil
    • 1 fitil = 2 nekir
    • 1 nekir = 2 kıtmir
    • 1 kıtmir = 2 zerre


    Ters Dönüşümler

    • 1 kg = 312,5 dirhem = 0,781257 kıyye (okka)
    • 1 kg = 0 okka + 311 dirhem + 12,5225 kırat



    Eski Uzunluk Ölçü Birimleri
    Osmanlı İmparatorluğu zamanında 75,80 cm'lik tarım mimari (veya sadece zirai), 68 cm uzunluğundaki çarşı arşını vardı. Daha sonra ipekli fiyatlarının artması dolayısı ile fiyatı yükseltme yerine ölçü birimi kısaltılarak 65 cm'lik Fars kökenli endaze birimi kullanıldı. III. Selim abanoz ağacından bir prototip olarak 1 zirai mimari yaptırdı. Bunun bir tarafı 24 parmağa ve her parmak 10 hat'ta bölündü. Böylelikle bu bölümle basımevinde kullanılan punto büyüklükleri de alınabilecekti. Diğer tarafı sadece 20 eşit parçaya bölündü. Zirai mimari, arşın ve endaze ölçü birimlerinin alt ve üst katları aşağıda gösterilmiştir.

    1 zirai mimari = zirai = mimari arşını = 2 ayak (kadem) = 0,75774 m = 24 parmak = 288 hat = 3456 nokta (yol, sokak uzunluğu, bina yüksekliği vb.)

    • 1 parmak = 12 hat = 0,03157 m
    • 1 hat = 12 nokta = 0,00263 m
    • 1 nokta = 0,00022 m
    • 1 kulaç = 2,5 zirai =1,895 m (ip boyu, su derinliği, kuyu derinliği vb. için)
    • 1 kara mili = 2500 zirai = 1895 m (kara yolculuğundaki mesafeler için)
    • 1 fersah = 3 mil = 7500 zirai = 5685 m
    • 1 berid (menzil) = 4 fersah = 12 mil = 30900 arşın = 22740 m
    • 1 merhale = 2 berid = 45480 m
    • 1 çarşı arşını = 8 rubu (urup) = 0,680 m (kumaş için)
    • 1 rubu = 2 kirah = 0,085 m
    • 1 kirah = 0,0425 m
    • 1 endaze = 8 rubu (urup) = 0,650 m (artan ipekli fiyatlarına karşılık konulan ölçü birimi)


    kaynak: Vikipedi, özgür ansiklopedi
     

Sayfayı Paylaş