1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Eylem Kiplerinde Anlam

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve ZeyNoO tarafından 3 Mart 2014 başlatılmıştır.

  1. ZeyNoO
    Melek

    ZeyNoO ٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠ AdminE

    Katılım:
    5 Ağustos 2008
    Mesajlar:
    58.480
    Beğenileri:
    5.783
    Ödül Puanları:
    12.080
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Muhasebe
    Yer:
    ❤ Şehr-i İstanbul ❤
    Banka:
    3.063 ÇTL
    Eylem Kiplerinde Anlam

    Bir kipin, bir başka kip yerine kullanılmasıdır. Bir başka ifadeyle; fiilin, çekimlenişine göre taşıması gereken anlamının dışına çıkmasıdır.
    Bu anlam değişiminin daha iyi anlaşılması için, kiplerin temel anlamlarını bilmemiz gerekir:

    -yor (Şimdiki zaman eki): Anlatışla eylemin aynı anda yapıldığını ifade eder:

    Kardeşim, kendi odasında ders çalışıyor. (Cümlenin söyleniş anında "ders çalışma" işi de yapılıyor.)

    -di (Bilinen, görülen geçmiş zaman eki): Konuşulan andan önce gerçekleştiği kesin olan eylemleri anlatır:

    Murat Bey, az önce dışarı çıktı, ("çıkma" eylemi, konuşulan andan önce gerçekleştiği bilinen olayı anlatmaktadır.)

    -miş (Duyulan, öğrenilen geçmiş zaman eki): Konuşulan andan önce birilerinden, bir yerlerden duyulan, öğrenilen eylemleri anlatır:

    Gülşah Hanım, dün gitmiş köyüne, ("gitme" eylemi, konuşulan andan önce yapılan eylemin birilerinden duyulduğunu anlatır.)

    -ecek (Gelecek zaman eki): Konuşulan andan sonra gerçekleşecek eylemi anlatır:

    Yarın, İstanbul'a gideceğim.

    -r (-ar, -er, -ir, -ir... -mez) (Geniş zaman eki): Eylemin bütün zamanlar için geçerli olduğunu anlatır:

    Gül bahçesini seyretmeyi çok severim.

    Geniş Zamanda Kayma
    * Nasrettin Hoca bir gün pazara gider, ("gitmiş" yerinde)
    * Çocuk bir de bakar ki çantası yerinde yok. ("bakmış")
    * Şimdi eve gider, parayı alıp gelirsin. (Emir yerinde: git, gel.)
    * Şimdi bırak, birkaç dakika sonra okursun. (Gelecek zaman yerinde)
    * Acele etme, birazdan gideriz. (Gelecek zaman yerinde)
    * Arabayı yazın alırız. (Gelecek zaman yerinde)

    Şimdiki Zamanda Kayma
    * Burada cuma günleri pazar kuruluyor. (Geniş zaman yerine: kurulur.)
    * O, bu iyilikleri hep yapıyor. (Geniş zaman yerine: yapar)
    * Annen yarın baklava yapıyor mu? (Gelecek zaman yerinde: yapacak mı?)
    * Pazarlığa girişiyorum, kafesi onun düşündüğü fiyata satın alıyorum, ("-dili" geçmiş yerine: giriştim, satın aldım.)
    * Basat bir de bakıyor ki Tepegöz mışıl mışıl uyuyor, ("-miş'li" geçmiş yerine: bakmış.)
    * Atatürk, yine bir gün sanatçıları topluyor, onlarla sohbete başlıyor, ("-miş'li geçmiş yerine:... toplamış, sohbete başlamış.)

    Gelecek Zamanda Kayma
    * Bunu alacak, götürecek, dayına teslim edeceksin. (Emir kipi görevinde: al, götür, teslim et.)
    * Ama çok dikkatli olacaksın. (Gereklilik kipi görevinde: olmalısın.)
    * Trafik tıkanmış olacak. (Olasılık - tahmin anlamlı: olmalı.)

    Cümlenin bütünündeki anlam, özellikle zaman anlamlı zarflar, anlam kaymasını bulmada önemli bir ipucudur.
     

Sayfayı Paylaş