1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Eylemsiler (Fiilimsiler)

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve dderya tarafından 28 Şubat 2014 başlatılmıştır.

  1. dderya
    Ayyaş

    dderya kOkOşŞ Süper Moderatör

    Katılım:
    29 Temmuz 2013
    Mesajlar:
    11.296
    Beğenileri:
    7.486
    Ödül Puanları:
    11.080
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Öğrenci
    Yer:
    izmir :)
    Banka:
    216 ÇTL
    EYLEMSİLER (FİİLİMSİLER)

    Fiilden belli eklerle türeyip; isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Adından da anlaşıldığı üzere fiile benzeyen ancak fiil olmayan sözcüklerdir.Ayrıca fiilimsiler yan cümlecik kurar. Fiilimsilerin bu görevini "cümle çeşitleri" konusunda işleyeceğiz.

    -Güneş batınca sahile yürümek için inip, tatlı tatlı esen rüzgâr eşliğinde güle oynaya dolaşırdık.


    Fiilimsiler üç bölüme ayrılır:

    İsim-fiil

    Sıfat fiil

    zarf fiil

    1- İSİM-FİİL (ADEYLEM)

    Fiillerden "-me, -mek, -iş" ekleriyle türetilip isim görevinde kullanılan sözcüklerdir.


    ·Biraz dolaşmak için parka gitti.

    ·Adam gülmemek için kendini zor tuttu.

    ·Çocuklar kitap okumaya başladı.

    ·Doğum günüme gelmemesine çok şaşırdım.

    ·Arkadaşlarla akşamları yürüyüşe çıkarız.

    ·Babası sınava gitmeyişine çok kızdı.


    UYARI: Bazı fiiller, isim-fiil eklerini alarak bir varlığa ad olur. Bu sözcükler fiilimsi değildir.Bu sözcüklerin fiilimsi olmadığını anlamak için olumsuzluk eki (-me, -ma) getirebiliriz.


    -Yemeklerden en çok dolmayı severim. Yememeklerden en çok dolmamayı severim.

    -Hastanenin girişi ve çıkışı kalabalıktı. Hastanenin girmeyişi ve çıkmayışı kalabalıktı.

    -Çakmağın gazı bitmiş. Çakmamağın gazı bitmiş.

    -Gözlerine sürme çekmiş. Gözlerine sürmeme çekmiş.

    -Bu konudaki görüşlerini bize söyledi. Bu konudaki görmeyişlerini bize söyledi.

    -Akşama iki ekmek getir. Akşama iki ekmemek getir.


    2- SIFAT-FİİL (ORTAÇ)

    Fiillerden "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleriyle türetilip sıfat görevinde kullanılan sözcüklerdir.

    SIFAT-FİİL ÇEKİMLİ FİİL

    ·Az önce koşan çocuk sınıfa girdi. -----------------------------------

    ·Kesti yollarımı yıkılası dağlar. ----------------------------------

    ·Bitmez dertlerim var benim. Benim dertlerim hiç bitmez.

    ·Masadaki çalar saate bakıyordu. Saatim her sabah beşte çalar.

    ·Mahallede tanıdık kimse kalmamıştı. Kısa zamanda herkesi tanıdık.

    ·Adam oturacak bir sandalye aradı. Adam yorulduğu için biraz oturacak.

    ·Her taraf sararmış yapraklarla doluydu. Eylül geldi diye yapraklar sararmış.


    Sıfat-fiillerin tamamladıkları isimler düştüğünde bu sözcükler adlaşmış sıfat olarak kullanılır.

    -Çok gülen çok ağlarmış.

    -Gelen gideni aratır.

    -Tanıdıkları onu artık aramıyordu.

    -Çocuk duyduklarını bir bir anlattı.

    -Çürümüşleri bir kenara ayırdı.

    -Bize bazı diyecekleri varmış.


    Sıfat-fiiler bazen sıfat görevinde olmayabilir.

    -Sabaha kadar gezdiğimizi ona söylemedim.

    -Nerede ne söyleyeceğine dikkat ederdi.

    -Dün neler yaptığını hepimize anlattı.

    -Toplantının birazdan biteceği bildirildi.


    UYARI: Sıfat-fiil eklerini alan bazı sözcükler kalıcı isim olur.

    -Geçmişi andıkça gözleri dolardı.

    -Soğuk içecekleri çok severdi.

    -Yakacak yardımı alınca kömür alacaktı.

    -Birçok okur fuarlarda yazarlarla buluşabiliyor.

    -Güz aylarında çağlayan coşardı adeta.

    -İnsanlar dolmuşun gelmesini bekliyordu.

    -Şu yaramaza birisi bir şeyler söylesin.

    -Adam açacak bulamayınca gazozu içemedi.


    3- BAĞ-FİİL (ULAÇ)

    Fiillerden "-e / -a, -ip / -ıp, -erek / -arak, -meden / -madan, -meksizin / -maksızın, -dikçe / -dıkça, -ince / -ınca, -eli / -alı, -ken, -r ... -mez, -esiye / -asıya" ekleriyle türetilip zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Cümleleri zaman veya durum yönüyle tamamlar.


    BAĞ-FİİL ANLAM

    Çocuklar koşa koşa evlerine gittiler. durum

    Bu işi ortaklaşa halledebiliriz. durum

    Sabah yediye beş kala buluşalım. zaman

    Ahmet söylenip dışarı çıktı. durum

    Şoför gülerek parayı uzattı. durum

    Güneş doğmadan yola çıkacağız. zaman

    Ödevini araştırmadan hazırlamış. durum

    Yağmur durmaksızın yağıyor. durum

    Ömrüm oldukça seni unutmayacağım. zaman

    Dünya döndükçe seni seveceğim. zaman

    Sen gülünce güller açardı bahçelerde. zaman

    Eve geç gidince babası çok kızmış. zaman

    Onlar buradan taşınalı yıllar oldu. zaman

    Sınav başlayalı yarım saat olmuş. zaman

    Yağmur yağarken hüzünlenirim. zaman

    Eve gelir gelmez yemeğe oturdu. zaman

    Her şeyimize bilir bilmez karışırdı. durum

    Dün arkadaşlarla doyasıya eğlendik. durum

    İstanbul, seni ölesiye sevmiştim! durum


    UYARI: Bazı sözcükler bağ-fiil eki almış görünse de bağ-fiil olmayabilir.

    Sınav sonuçlarını danışmadan alırsınız. isim

    Bu araştırmadan bir sonuç çıkmaz. isim

    Sen küçükken çok yaramazdın. zarf

    Yapılacak bunca ödevin varken nasıl gezersin?zarf

    (UYARI: Bu sözcükler ad olduğundan fiilimsi eki alsalar bile bağ-fiil değildir.Ancak cümleyi zaman yönünden tamamladıkları için zarf görevi üstlenirler.)

    Olur olmaz işlere kalkışmaktan vazgeç artık. sıfat

    Kıyasıya bir yarış seyrettik dün akşam. sıfat
     
    YoRuMSuZ, ZeyNoO ve katip bunu beğendi.
  2. Katip
    Hoşgörülü

    Katip Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    31 Ağustos 2013
    Mesajlar:
    1.761
    Beğenileri:
    2.395
    Ödül Puanları:
    5.580
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    ?
    Yer:
    Uzaklarda ...
    Banka:
    91 ÇTL
    Bunları iyice öğrenin ilkokuldan üniversite bitinceye kadar ve hayatınızda gireceğiniz tüm sınavlarda karşınıza çıkacak. Bir defa öğren ömür boyu rahat et :)
     
    YoRuMSuZ ve dderya bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş