1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Fiillerde Kip(Anlam) Kayması

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve KıRMıZı tarafından 12 Nisan 2009 başlatılmıştır.

  1. KıRMıZı
    Aşık

    KıRMıZı TeK BaşıNa CUMHURİYET V.I.P

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    27.183
    Beğenileri:
    4.778
    Ödül Puanları:
    11.580
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Karmaşıkkk
    Yer:
    TÜRKİYE
    Banka:
    375 ÇTL
    Bir kipin, bir başka kip yerine kullanılmasıdır. Bir başka ifadeyle; fiilin, çekimlenişine göre taşıması gereken anlamının dışına çıkmasıdır.



    Bu anlam değişiminin daha iyi anlaşılması için, kiplerin temel anlamlarını bilmemiz gerekir:

    * -yor (Şimdiki zaman eki): Anlatışla eylemin aynı anda yapıldığını ifade eder:



    Kardeşim, kendi odasında ders çalışıyor. (Cümlenin söyleniş anında "ders ça*lışma" işi de yapılıyor.)



    * -di (Bilinen, görülen geçmiş zaman eki): Konuşulan andan önce gerçekleştiği kesin olan eylemleri anlatır:



    Murat Bey, az önce dışarı çıktı, ("çıkma" eylemi, konuşulan andan önce ger*çekleştiği bilinen olayı anlatmaktadır.)



    * -miş (Duyulan, öğrenilen geçmiş zaman eki): Konuşulan andan önce birilerin*den, bir yerlerden duyulan, öğrenilen eylemleri anlatır:



    Gülşah Hanım, dün gitmiş köyüne, ("gitme" eylemi, konuşulan andan önce ya*pılan eylemin birilerinden duyulduğunu anlatır.)



    * -ecek (Gelecek zaman eki): Konuşulan andan sonra gerçekleşecek eylemi an*latır:



    Yarın, İstanbul'a gideceğim.



    * -r (-ar, -er, -ir, -ir... -mez) (Geniş zaman eki): Eylemin bütün zamanlar için ge*çerli olduğunu anlatır:



    Gül bahçesini seyretmeyi çok severim.



    Geniş Zamanda Kayma


    * Nasrettin Hoca bir gün pazara gider, ("gitmiş" yerinde)

    * Çocuk bir de bakar ki çantası yerinde yok. ("bakmış")

    * Şimdi eve gider, parayı alıp gelirsin. (Emir yerinde: git, gel.)

    * Şimdi bırak, birkaç dakika sonra okursun. (Gelecek zaman yerinde)

    * Acele etme, birazdan gideriz. (Gelecek zaman yerinde)

    * Arabayı yazın alırız. (Gelecek zaman yerinde)



    Şimdiki Zamanda Kayma


    * Burada cuma günleri pazar kuruluyor. (Geniş zaman yerine: kurulur.)

    * O, bu iyilikleri hep yapıyor. (Geniş zaman yerine: yapar)

    * Annen yarın baklava yapıyor mu? (Gelecek zaman yerinde: yapacak mı?)

    * Pazarlığa girişiyorum, kafesi onun düşündüğü fiyata satın alıyorum, ("-dili" geç*miş yerine: giriştim, satın aldım.)

    * Başat bir de bakıyor ki Tepegöz mışıl mışıl uyuyor, ("-miş'li" geçmiş yerine: bak*mış.)

    * Atatürk, yine bir gün sanatçıları topluyor, onlarla sohbete başlıyor, ("-miş'li geç*miş yerine:... toplamış, sohbete başlamış.)



    Gelecek Zamanda Kayma


    * Bunu alacak, götürecek, dayına teslim edeceksin. (Emir kipi görevinde: al, gö*tür, teslim et.)

    * Ama çok dikkatli olacaksın. (Gereklilik kipi görevinde: olmalısın.)

    * Trafik tıkanmış olacak. (Olasılık - tahmin anlamlı: olmalı.)



    Not: Cümlenin bütünündeki anlam, özellikle zaman anlamlı zarflar, anlam kaymasını bulmada önemli bir ipucudur.
     

Sayfayı Paylaş