1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Geçiş Elementleri (Geçiş Metalleri)

Konusu 'Fen ve Teknoloji' forumundadır ve Suskun tarafından 12 Mayıs 2010 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL



    [​IMG]

    Renkli geçiş metallerin çözeltileri.
    Soldan sağa:
    • Co(NO3)2 (kırmızı);
    • K2Cr2O7 (portakalrengi);
    • K2CrO4 (sarı);
    • NiCl2 (yeşil);
    • CuSO4 (mavi);
    • KMnO4 (mor).​

    Geçiş Elementleri

    01 Vanadyum (V)
    0101 Vanadyum (V) oksit
    02 Krom (Cr)
    0201 Krom (III) iyon içeren bilesiklerinin reaksiyonlari
    0202 Cr (III)'ün Cr (VI)'ya yükseltgenmesi
    0203 Kromat (VI) -Dikromat (VI) Dengesi
    0204 Dikromat iyonunun indirgenmesi
    03 Mangan (Mn)
    31 Mn (III) Iyonunun Sulu Çözeltilerinin Reaksiyonlari
    32 Potasyum Permanganat (VII) Kimyasi
    04 Demir
    0401 Demir iyonunun sulu çözeltilerinin reaksiyonlari

    01 Vanadyum (V)
    Periyodik tablonun 5B grubu elementi olan vanadyum, redoks tepkimesinden dolayi bir çok proseste katalizör olarak kullanilmaktadir
    Vanadyumun +5, +4, +3, +2 oksidasyon basamagina sahiptir Vanayumun +5 oksidasyon basamagi amonyum metavanadat (NH4VO3) bilesiginde mevcuttur
    Vanadyum(V)'in çinko ve asit yardimi ile Vanadyum (II)'ye indirgenir Bu reaksiyon iki basamakta gerçeklesir
    Amonyum metavanadat sodyum hidroksitte çözüldükten sonra ortama çinko eklenerek ve derisik asit kullanarak ortam asidik hale getirilir Bu sartlarda ortamdaki vanadyum iyonu, dioksovanadyum(V) iyonuna dönüsür (VO2+) Eger bu reaksiyon agzi yün pamuk ile kapatilmis bir erlende gerçeklestirilirse, bu yün pamuk açiga çikan H iyonunun ortamda uzaklasmasina izin verirken ayni zamanda içeriye hava girisini engelliyecektir


    Yukaridaki tepkimenin redoks tepkimesi asagidaki gibidir


    Daha sonra vanadyum +4 ikinci bir basamakla vanadyum +2'ye indirgenir


    0101 Vanadyum (V) oksit
    Sülfürik asit eldesi prosesinde, sülfür dioksidin sülfür triokside dönüstürülmesi gerekmektedir Bu ara basamakta sülfür dioksit oksijen ile vanadyum(V) oksit katalizörü esliginde reaksiyona girerek sülfür trioksit elde edilir
    Yukaridaki örnek geçis metallerinin ve onlarin bilesiklerinin iyi bir katalizör oldugunu açiklayabilmek için çok iyi bir örnektir Bu bilesiklerin reaksiyona giren maddelerin oksidasyon sayisini degistirme özelligine sahiptirler Söyle ki sülfür dioksit vanadyum(V) oksit tarafindan sülfür triokside yükseltgenirken ayni zamanda kendiside vanadyum (IV) oksit formuna indirgenir

    Daha sonrada ortamdaki oksijen ile tekrar vanadyum(V) oksit formuna yükseltgenir Bir katalizör reaksiyon süresince geçici olarak degisiklige ugruyabilir Fakat reaksiyonun sonunda basladigi yapida olmak zorundadir


    02 Krom (Cr)
    Geçis elementlerinden krom 6B grubu elementidir Krom bilesiklerinde Cr(III) veya Cr(VI) halinde bulunur
    0201 Krom (III) iyon içeren bilesiklerinin reaksiyonlari
    Krom (III) iyonu en basit hali ile hekzaaaquakrom(III) bilesiginde bulunur [Cr(H2O)6]3+ Hekzaaaquakrom(III) kompleksinin su ile reaksiyonunda, hekzaaaquakrom(III) asit oldugu için donör görevini üstlenip bir protonunu baz olarak davranan su molekülüne verir

    Hekzaaaquakrom(III) bilesiginin renk degistirmesini çesitli reaksiyonlarla açiklanabilir
    Bunlardan ilki bu kompleks çözeltinin ligand degistirmesi ile baslangiç renginde degisiklik gözlenir Hekzaaaquakrom(III) bilesigindeki bir su molekülünün ortamdaki eksi yüklü sülfat (SO4) molekülü ile renk degistirmesi sonucunda renk degisimi gözlenir


    Fakat bu renk degisimi sadece ligand yer degistirmesi ile olusmamaktadir Hekzaaaquakrom(III) bilesiginin hidronyum (OH-) iyonu ile reaksiyonu sonucunda çözeltinin renginde degisim olmaktadir NaOH ile reaksiyona sokulan komplekste 3 su molekülü yapidan ayrilarak yerine 3 tane OH molekülü girer ve dikkat edilirse yüksüz bir bilesik elde edilir Bu bilesik çöker Ortama NaOH fazlasi eklendigi zaman olusan bu çökelek suda çok iyi çözündügü için tekrar çözülür ve OH iyonun fazlasi ile [Cr(OH)6]3- kompleksini olusturur


    Hekzaaaquakrom(III) bilesiginin diger bir renk degisimi reaksiyonu ise amonyak ile verdigi kompleks reaksiyonudur Amonyak hem baz hem ligand gibi davranma özelligine sahiptir Hekzaaaquakrom(III) bilesiginin amonyakla verdigi reaksiyon sonucunda nötr bir bilesik olusur ve bu olusan bilesik çökelek olarak elde edilir


    Daha sonra amonyak çözeltisinin fazlasi eklenerek bilesikteki su molekülleri amonyak ile yer degistirerek hekzaaminkromat(III) kompleksini olustururlar


    0202 Cr(III)'ün Cr(VI)'ya yükseltgenmesi
    Hekzaaaquakrom(III) çözeltisine NaOH çözeltisinin fazlasinin eklenmesi sonucunda olusan [Cr(OH)6]3- kompleksine hidrojen peroksit eklenerek çözelti isitilir
    Böylelikle Krom (III) Krom (VI)'ya yükseltgenir



    0203 Kromat (VI) -Dikromat (VI) Dengesi
    Kromat(VI) (CrO42-) çözeltisine seyreltik sülfürik asit eklenmesi ile dikromat(VI) (Cr2O72- ) elde edilebilir Bu reaksiyonun terside geçerlidir Yani dikromat(VI) çözeltisine sodyum hidroksit eklenmesi ile Kromat(VI) elde edilebilir


    0204 Dikromat iyonunun indirgenmesi
    Dikromat(VI) iyonu (örnegin potasyum dikromat(VI) çözeltisi), krom (III) iyonuna çinko ve seyreltik hidroklorik veya sülfürik asit kullanilarak indirgenebilir



    03 Mangan (Mn)
    Geçis elementlerinin 7B grup elemani olan mangani en önemli bilesigi titrasyonlarda oksitleyici ajan olarak kullanilan permanganattir
    31 Mn(III) Iyonunun Sulu Çözeltilerinin Reaksiyonlari
    Mn(III) iyonu, hekzaaaquamangan(II) ([Mn(H2O)6]2+) kompleks bilesiginde bulunmaktadir
    Bu çözeltinin hidroksi (OH-) iyonu iler reaksiyonu su sekilde gerçeklesir

    Hidroksi iyonu bilesikte ligand olarak bulunan su molekülünden hidrojen atomunu alarak mangana baglanir Reaksiyonun sol tarafinda olusan bilesik yüksüzdür, suda çözünmez ve çökelek formunda bulunur


    Hekzaaaquamangan (II) kompleks bilesiginin amonyak ile reaksiyonunda amonyak baz olarak davranir ve su ligantindaki bir protonu koparir



    Hekzaaaquamangan (II) kompleks bilesiginin amonyak ile reaksiyonunda amonyak baz olarak davranir ve su ligantindaki bir protonu koparir


    32 Potasyum Permanganat(VII) Kimyasi
    Potasyum permanganat çok kuvvetli bir oksitleyici ajandir Organik kimyada da bir çok reaksiyonda kullanilmaktadir


    Yari tepkimesi ile bir çok redoks tepkimesine katilmaktadir

    04 Demir
    Geçis elementlerinden demir bir çok proseste katalizör görevi görmektedir Bunlardan en önemlisi amonyak üretiminde üstlendigi katalizör görevidir


    Diger bir reaksiyon ise persülfat iyonu ( S2O82-) ile iyot arasindaki reaksiyonda Fe(III) ve Fe(II) katalizör olarak kullanilir

    Yukaridaki reaksiyonun gerçeklesmesi için gerekli olan ara basamaklar asagidaki gibidir


    0401 Demir iyonunun sulu çözeltilerinin reaksiyonlari

    Demirin +2 ve +3 formda bulundugu bilesikler hakzaaquademir(II) ( [Fe(H2O)6]2+) ve hekzaaquademir(III) ([Fe(H2O)6]3+) bilesikleridir Bu kompleks bilesiklerin su, hidroksi iyonu ve amonyak ile verdigi reaksiyonlar diger geçis elementlerin reaksiyonu ile benzerdir
    Fe(II) ve Fe(III) kompleks bilesigi sirasi ile hidronyum (OH-) iyonu ile reaksiyon verirken bilesikteki su ligandinin bir protonunu çekerek yapiya baglanir

    Amonyak bu tür kompleks bilesikleri ile reaksiyonunda hem baz hemde ligand gibi davranabilir fakat bu reaksiyonda su molekülünden proton uzaklastirmak için baz gibi davranir
    Demir(II) nin amonyak ile reaksiyonu asagidaki sekilde gerçeklesir

    Demir(III) nin amonyak ile reaksiyonu ise seklindedir

     

Sayfayı Paylaş