1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Geleneksel Türk Halk Müziğinde Ağızlar

Konusu 'Müzik' forumundadır ve dderya tarafından 28 Eylül 2015 başlatılmıştır.

  1. dderya
    Ayyaş

    dderya kOkOşŞ Süper Moderatör

    Katılım:
    29 Temmuz 2013
    Mesajlar:
    11.296
    Beğenileri:
    7.485
    Ödül Puanları:
    11.080
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Öğrenci
    Yer:
    izmir :)
    Banka:
    215 ÇTL
    Geleneksel Türk Halk Müziğinde Ağızlar

    Geleneksel Halk Müziğimizi, diğer ulusların halk müziklerinden ayıran bir başka önemli unsur da dildir. Dilin şivedeki söyleyiş değişiklikleriyle oluşmuş küçük kollarına ağız denir. Lehçe: Bir dilin tarihi, siyasi sebeplerden dolayı ses, yapı v söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu,

    Şive: Söyleyiş özelliği Ağız. Ağız kavramı şive ile eşdeğer görülür.

    Uzun Hava Türlerinde Ağız Özellikleri

    a)Hoyratlar ve Doğu –Güney Doğu Anadolu Ağızlar

    Hoyrat, Doğu Güneydoğu Anadolu’da; Erzurum, Erzincan, Diyarbakır, Elazığ, Şanlıurfa ve Irak Türklerinin yaşadığı Kerkük’te çok yaygın olan uzun hava türüdür.

    b)Gurbet Havaları ve Ege Agzı

    Ege bölgesine has uzun hava türlerinin genel adı “gurbet havaları”dır. Gurbet, sıla özlemi, ayrılık gibi konuları işleyen bu türe, özellikle Teke Yöresi diye anılan bölgede rastlanır. Konuşma dili Ege ve Akdeniz bölgelerinin özelliğini göstermekle beraber, Burdurun da kendine özgü bir konuşma uslubu vardır.

    Örnek

    Adını da sevdiğim Avşar beyleri

    Size de bir vezirlik yakışıp duru

    Topla dizgini tanı kendini

    Karşında düşmanlar bakışıp duru.

    c)Bozlaklar ve Orta Anadolu Ağızları

    İç Anadolu ve Güney Anadolu Toroslar’da yaygın olan ve Avşar, Türkmen oymaklarına ait olduğu bilinen bu türe verilen ad, ses vermek ve bağırmak anlamına gelen bozlamak kelimesinden gelmektedir. Bozlaklar Avşar ve Türkmen ağzıyla seslendirilirler.

    Örnek ( Kırşehir-Neşet Ertaş)

    Aman ak ellerin sala sala yar

    Nasıl getireyim seni ele ben

    Ben bir şahin olsam bir Balaban

    Taksam çırnağıma gitsem çöle ben

    d)Mayalar ve Harput Ağzı

    Mayalar doğu ve güneydoğu Anadolu’da yaygın olan bir uzun hava türüdür. Özellikle Erzurum, Harput, Eğin, Sivas, Diyarbakır, Erzincan’da mayalara rastlanılmaktadır.

    Örnek (Elazığ-Cıgalı Maya)

    Ah balan, süsen açmış sümbül açmaz gül ağlar

    Ah yavru,gül dalına bülbül konmuş ah ey zar ağlar

    Ah yavru, benim gönlüm melül mahzun ey kan ağlar

    Ah, gülü neden cananımdan ayırdı

    Hele hele yar yar yarey

    Canan yar ey yar ah ey

    Gülüm neni neni neni vay

    Cananımdan ah ah eh ayrıldım

    e)Barak Havaları ve Antep Barak Ağzı

    Barak Türkmenlerine özgü bir uzun hava türüdür. Barak Türkmen köyleri Gaziantep Oğuzeli ilçesi ile Ş.Urfa’nın Akçakale ilçesi arasındadır. Özel uslup ve tavır özelliği arz eder. Kelimeleri peşpeşe, süratli okunarak ezgi üzerinde uzun ve devamlı gırtlak titreşimi ile tiz perdelerde fazlaca gezinti yapılır.

    Örnek(Gaziantep)

    Aman, evinin önünde oturmuş gine yetmiyesice de benim yoluma bakar

    Aman, senin de bakışın da gine şu Antep’i yakar

    Al yanak üstünde de gine yetmiyesice baharın gülleri kokar

    Vallah, gine yıktun yuvamı da gençliğine doymayasasın oy oy

    Elbeyli(İlbeyli) ağzı olarak anılan ağza yine Gaziantep yöresine yerleşen Türk boyuna ait ağızları ifade etmektedir.

    f)Malatya Arguvan Ağzı

    Malatya iline bağlı Arguvan ilçesi ve bu ilçeye bağlı bazı köylerde icra edilen yöresel bir ağızdır bu ezgilere Bağlama sazı ve tezenesiz çalım şekli olan pençe yada şelpe adı verilen teknikle icra edilir. Konuları sevda, gurbet, ölüm, ayrılık, hasret yoksullukturç

    Örnek:

    Bir gün bu dünyadan göçüp gidersem

    Boşa gider göz yaşların ağlama

    Yok, olur benliğim çürürse beden

    Boşa gider göz yaşların ağlama.

    Çamşıhı ağzı, Çamşıhı, sivas’ arasında bulunan Divrik’e bağlı köydür. Buraya ait mahalli ağız olup, Malatya-Arguvan ile yakınlık arzeder.

    ÖrnekLSivas-Yıldızeli)

    Asrı gurbet harab etmiş köyümü

    Bülbül gidip baykuş konmuş gel hele

    Ben ağayım ben paşayım diyenler

    Kapıları kilitlemişler gel hele

    Gel hele de kömür gözlüm gel hele

    Gel helede dudu dilim gel hele

    KIRIK HAVA TÜRLERİNDE AĞIZ ÖRNEKLERİ

    a)Acem(Azerbaycan) Azeri ağzı:

    Azeri türkülerimizde kullanılan ağız özelliği, Doğu Oguzca(Kuzey ve Güney Azerbaycan lehçesi) olarak karşımıza çıkmaktadır.

    Ay gız adan amandır

    Hoş bahışın yamandır

    Dünen gece söz verdin balamü

    Bu geceki tamamdır

    Gaşın gözün, şirin sözün

    Aldı yazıh canımı

    Men sene heyran, sencana kurban

    Ay hanım hanım, sen menim canım

    Men seni alım, dağlara kaçım bu gece

    b)Bar ağzı

    Erzurum ve yöresi müzik ve oyun folklorunda bir tür adı da olan “bar” kelimesi, bar oynarken söylenen türkülerde ağız özelliği olarak da karşımıza çıkıyor.

    c)Karadeniz ağzı

    Karadeniz türküleri, özellikle söz unsurunun öne çıkmasıyla dikkat çekicidir.

    Örnek:

    Çayelinden öteye giderum yali yali

    Giderum yali yali, giderum yali

    d)Rumeli Ağzı

    Rumeli ağzının hakim olduğu türkülerde, mısra aralarında “yar aman, bre gibi mısralara rastlanır. Yörede sıkca kullanılan sözcükler. Açan(madem), çaylemek(ağlamak), daylemek(sağlamak), erkes(herkes), hurmak (vurmak), macır(muhacir), uremeli(Rumeli), Sülman(Süleyman), oş(hoş)
     

Sayfayı Paylaş