1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

İllerimize Göre Yöresel Kelimeler

Konusu 'İl İl Türkiye' forumundadır ve Suskun tarafından 26 Aralık 2009 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    İllerimize Göre Yöresel Kelimeler​


    Arkadaşlar bu konuda illerimize göre yöresel kelimeleri paylaşalım . Katılımlarınızla geniş bir yöresel kelimeler sözlüğümüz olur.


    Konya (beyşehir yöresinden):

    Böğrülçe : Fasulye
    Enteri : Entari
    Yimenneri : Ayakkabıları
    Terezi : Terazi
    Mektep : Okul
    Döşşek : Yatak
    Musandra : Merdiven boşluğu
    Cuk cuk : Sürahi
    Gennana : Amca hanımı (gelin ana)
    İleğen : Leğen
    Ibrık : İbrik
    Pates : Patates
    Tomata : Domates
    Davar iti : Koyun köpeği
    Ne uçu : Niçin
    Garpız : Karpuz
    Teker : Tekerlek
    Gocuna : Babaanne
    Gocubba : Dede
    Sayıt : Saat
    Dakka : Dakika
    Pontul : Pantolon
    Beldenat : Diğren
    Gonne : Konya
    Tomafil : Otomobil
    Otobos : Otobüs
    Teyyare : Uçak
    Garı : Karı – kadın
    İni : Gelinin kayın biraderi
    Görümce : Damadın kız kardeşi
    Hayır : Sadaka
    Pençire : Pencere
    Aşevi : Mutfak
    Çardak : Salon
    Öndam : Balkon

    Hanaydam : Teras
    Dam ardı : Evin arkası
    Suya gatınmak : Banyo yapmak
    Angara : Ankara
    Gelin gızgil : Dünürgil
    Viili : Şaşırmak
    İradiyo : Radyo
    İlahana : Lahana
    Keşir : Havuç
    Desdi : Testi
    Desdilik : Testi konulan yer
    Apdaslık : Banyo yapılan yer
    Samannık : Saman koyulan ter
    Zıkkım : Zakkum
    Ulen : Lan (erkekler için kullanılır)
    Leen : Kadının,kocasına hitap şekli
    Bakale : Eşlerin birbirine hitap şekli
    Bakale sana derin : Eşlerin birbirine hitabı
    Gannidere : Kanlıdere mevki
    Mezer : Mezar
    Ezen : Ezan
    Hubba : Hutbe okunan yer
    Böcü : Böcek
    Gayfe : Kahve
    Gavak : Kavak
    Dağ armudu : Ahlat
    İncir : Yemiş
    Goyun : Koyun
    Guzu : Kuzu
    Geçi : Keçi
    Goç : Koç
    Şişek : Bir yaşında kuzu
    Seyis : Bir yaşında keçi
    Düğe : Bir yaşında dişi dana
    Dana : Tana
    Celep : Öküz adayı tosun
    Garim : Gayri
    Cebel : Düğünlerde kadınları koruyan bey
    Hamırlı ekmek : Mayalı ekmek
    Şebit : Yufka ekmek
    Mıkla : Soğan yemeği
    Musagga : Domates,bulgur vs. yemek
    Haşgaş : Haşhaş
    Camız : Manda
    Dastar : Baş örtüsü
    Fes :Bayan takkesi
    Zoba : Soba
    Muharı : Baca
    Yunğ çorap : Yünden yapılmış çorap
    Boğaşşalı : Boyun atkısı
    Elcek : Eldiven
    Oyma : Duvarın oyulmasıyla içine eşya konulan yer
    Gümrük : Kulakları kısa olan koyun
    Galbır gulak : İri kulaklı koyun
    Tızzık : Koş (seğit)= koş
    Güççük : Küçük
    Böyük : Büyük
    Zübüyde : Zübeyde
    Habiybe : Habibe
    Fadimana : Fatma
    Urkuya : Rukiye
    İbreem : İbrahim
    Değmen : Değirmen
    Zini : Sini
    Grevet : Kravat
    Gillemek : Yuvarlamak
    Sumsuk : Yumruk

    Toyuk : Tavuk
    Gasi : Kayısı
    Alma : Elma
    Tesbik : Tesbih
    Çırpı : Ev sıvama toprağı
    Motur : Traktör
    Ganel : Kanal
    Çencire : Tencere
    Gupa : Bardak
    Zabah : Sabah
    Serpin : Zahre Sandığı
    Holus : Gözer (tahıl eleme aleti)
    Gardaş : Kardeş
    Ağnamak : Anlamak
    Harım : Bahçe
    Şavk : Işık
    Bekitmek : Kapatmak
    Geri : (saman çekmeye yarayan kıl çarşaf)
    Kepenek : Yünden yapma çoban örtüsü
    Urgan : İp,halat
    Alettirik : Elektrik
    Aporle : Hoparlör
    Talebe : Öğrenci
    Fenar : Fener
    Bucak : Köşe
    Göpcük : Köşe
    Çalgı süpürge : Kürt çalısından yapılan süpürge
    İramazan : Ramazan
    İrecep : Recep
    Al : Kırmızı
    Mavı : Mavi (gök)
    Gayfirengi : Kahverengi
    Mendiram : Merdiven
    Ganat: Merdiven
    İplik : Makara
    Gillingeç : Makara
    Uşak : Çocuk
    Seccada : Seccade
    Bellemek : Öğrenmek
    Buzağı : İnek yavrusu
    Bodi : Manda yavrusu
    Uşkur : Bel bağlama ipi (şalvar için)
    Atlaz : Atlas
    Gutni : Gelin şalvarı
    Saya : Gelin entarisi
    Yüzük : Yüksük
    Bilerzik : Bilezik
    Gapak guşağı : Gelinin beline takılan süslük
    Peşkir : Havlu
    Pelit : Palamut
    Furuncu : Fırıncı
    Yumak : Yıkamak
    Akarcık : Ufak su akan yer
    Patla : Balta
    Bekmez : Pekmez
    İreçel : Reçel
    Garannık : Karanlık
    Göğe bakmak : Gökyüzüne bakmak
    Güveyi : Damat
    Tefder : Defter
    İkitap : Kitap
    Asvat : Asfalt
    Canavar : Kurt
    Dikli : Tilki
    Ataş : Ateş
    Alav : Alev
    Nesnet : Senit
    Meleksi : Hamur bezesi
    Sufra : Sofra
    Musafir : Misafir (konuk)
    Yüklük : Yatak koyma yeri
    Bancar : Pancar
    Yapı : İnşaat yapmak (yapı yapmak gibi)
    Fıçı : Varil
    Batan tarlası : Avar ekilen yer
    Suvacı : Sıvacı
    Yuvağaç : Dam yuvağını çeken ağaç
    Tokaş : Elbise dövmeye yarayan alet
    Asbab : Elbise
    Freng gömleği : Yakalı gömlek
    Göynek : Atlet yerine iç çamaşırı
    Gamçı : Gırbaç
    Aşam : Akşam
    Öylen : Öğle
    Fakıt : Vakit (zaman)
    Teelemek : Bakmak,gözetmek
    Çente : Çanta
    Davar : Koyun sürüsü
    Mıh : Çivi
    Per : Küçük çivi
    Gabara : İri başlı çivi
    Cedde : Cadde
    Sandelle : Sandalye
    Zabahdaşı : Aynı derse çalışan çok arkadaş
    Muylu : Manile
    Külüng : Balyoz
    Kekiş : Çekiç
    Bışkı : Testere
    Lastık : Lastik
    Lambalık : Lamba konulan yer
    HAAAY : Çağırma ünlemi
    Sümsük : Pısırık
     
    YoRuMSuZ bunu beğendi.
  2. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Yöresel Kelimeler...Trabzon-Faroz​


    ÇELPESUK : BOZUKKARISIKSIKINTILI
    Yöresel Kelimeler...Trabzon...FAROZ... GARMAGUDAL : BIRBIRINE KARISTIRMAK
    HABU : TEKIL SAHISBU KISI
    HAV : TEKIL SAHISO
    GOLVA : PISMIS MISIR ROGESI
    ROGE : TANELERI AYRILMIS MISIR
    LAVUZ : MISIR
    GUDUS : MISIRI SARAN KOÇAN
    KUTUR : TANELERI ALINMIS MISIRIN ODUNSU KISMI
    KUMUL : KATI MADDENIN YIGILMIS HALI
    KUMUS : KESTANE KOÇANI
    GAGART : ZINCIR KANCASIAYARI
    ZON : SEPET YAPILAN FINDIK DALI
    KERMAN : FINDIK ZULUFUYESIL ÇOTANAGI
    ZULUF : TANELERI AYRILMAMIS YAPISIK YESIL FINDIK
    ÇOTANAK : FINDIK KORUYUCUSUIÇINDE BÜYÜDÜ?Ü YER
    DEN : FINDIK TANELERI
    MEREK : OTÇAYIR KONULAN YER
    TEMLI : FINDIK DALI
    ESKIN : FINDIK FIDANI
    BILEKDER : ORTA BÜYÜKLÜKTE SEPET
    TERMAS : KIYMETSIZYARAMAZ
    MINZI : PEYNIRIN INCE KISMI
    LOR : PEYNIRIN DURMUS KISMI
    DIRANI : ÇATI
    DAUN : CINLERPERILER INSANI UYUYUNCA RAHATSIZ EDER
    DAVARA : GÖRÜNMEZ BIR VARLIKTIRINSANI BOGMAYA ÇALISIR
    TIRIL : BIR GIYSI (GÖMLEK)
    KETAN : KENDIRDEN YAPILAN GIYSIYE VERILEN ISIMDIR
    ZIPKA : KÖRÜKLÜ PANTALON
    KAPARA : AYAKKABININ ESKI ISMI
    ÇAPILA : AYAK GIYSISI
    YEMENI : KADIN AYAKKABISI
    LAKSIN : MANTAR ÇESIDI
    KONGOROS : TURSUSU YAPILAN SEBZE
    HORBOL : YEMEGI YAPILAN OT
    TANDIR : EKMEK PISIRILEN YER
    KETE : SÜTLÜ EKMEK
    LAVAS : INCE EKMEK
    BILEGI : EKMEK PISIRILEN KAP
    BAZARISE : KURU FASULYE YEMEGI
    ABANIYE : BASA SARILAN GIYSI
    HEMENÇE : KOLA TAKILAN ÇANTA
    CECIM : YERE SERILEN YÜN DOKUMA
    TAMARIZA : BIR BITKI ISMI
    GUGUVAK : BIR TÜR MANTAR
    KURUT : SIZDIRILMIS YO?URTTAN YAPILIRHUNI SEKLINDEDIR.
    KUYMAK : MISIR UNUNDAN YAPILAN YIYECEK
    GALANDAR : YENI YIL BASLANGICI (OCAK AYI)
    AGIRLIK : GELIN HAZIRLIGI YAPILAN ESYANIN TÜMÜ.
    URBA : GELINE YAPILAN ESYA
    AHAN : ISTE BURADA
    ALAF : INEKLERE YEDIRILEN OT
    BULDUR : GECEN SENE DEGILONCEKI SENE
    BILAMA : AZAZICIK
    AYAM : GOKYUZUHAVA
    AHBIN : INEK GUBRESI
    BAKRAC : YEMEK KABI
    MASRAPA : SU ICME KABI
    PESKO : ATES YAKILANISINILAN SOBA
    BURDA : BURADA
    DOSURMEK : FINDIKMEYVE TOPLAMAK.DALINDAN ALMAK
    EVLEK : HENDEK
    EZA : KIBRIT
    ZANGO : FINDIK ISMI
    ZAGAR : YASLI KOPEK
    ZANGA : KAPI KILITI
    SAGA : SANA
    SINOR : ARAZI HUDUDU
    SOROMIL : EL DEGIRMENI
    TALAS : KARISIK
    BAYIR : EGIMLIYOKUS YER
    ULA : ERKEKLERE SESLENILIR
    VOL : TARLA BELEMEDE BELIN CIKARDIGI TOPRAK
    YAL : INEK YEMEGIKOPEK YIYECEGI
    YUREK AGRISI : MIDENIN BOSALMASI VE ACIKMAK
    REYHA : BIR SEYIN KOKU VERMESI
    PURCUK : KUCUK BEZ PARCASI
    TARA : ORAKTAN BUYUKCE ODUN KESME ALETI
    GAYBANA : BIR SEYIN OLUMSUZKUCUK GOSTERILMESI
    GIRNAP : GUNLUK KULLANILAN IPLIKKENDIRDEN YAPILIR
    MIDAR TEL : PAMUKTAN YAPILMIS IPLIK
    GOKLIZ : SALYANGOZ
    GODES : KAPALI YERCEZAEVI
    GORBAGOR : KOTU INSAN
    GUDUK : KUS GAGASI VEYA UC KISMI
    GUGUL : BAS FESI
    GULIYA : LAHANADAN YAPILAN YEMEK
    FELI : DILIMPARCA
    FOL : TAVUGUN YUMURTLADIGI YER
    GAZEL : KURU FINDIK VEYA MEYVA YAPRAGI
    HACAN : MADEMKI
    HEREK : ASMALI BITKILERIN SARILDIGI SIRIK
    GAZEP : BELA ÇILE
    GOGOL : BAHÇEDE YETISTIRILEN BUTUN BITKILER OTLAR
    ISTEMLI : BUYUK GUGUM
    KABOT : PARDESU
    GIDAK : KECI YAVRUSUOGLAK
    GADAN ALMAK : FEDA ETMEK
    KAFUL : FINDIK OCAGIYABANI DIKENLIK
    KELIF : YAYLA EVI
    GOT : DORT KILO KARSILIGI BIR OLCU BIRIMIDIR
    GOGIZA : BOGMACA
    TENESUR : TABUT
    LAZUT : MISIR
    MAMULA : DIKEN MEYVESI
    GUGAR : FINDIK DALINI ASAGIYA CEKMEK IÇIN KULLANILAN ARAÇ
    LENGER : BUYUK LEGEN
    MUNZIR : AGIZ KISMI
    PINES : KUMES
    MOCOT : SAKATKUÇUK
    PASKA : SERANDERMISIRMEYVE GIBI YIYECEKLER KONUR
    MAYHOS : TATLIEKSI ARAISI TAT
    GOLOKSA : KULUÇKA CIVCIVLERININ ANASI
    CALPARA : KUCUK TENCERE
    EMICE : AMCA
    HIRSIZ : HIRHIZ
     
    YoRuMSuZ bunu beğendi.
  3. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Sinop/Gerze

    İmanım gevredi - Çok yoruldum

    Töresi başına - Darısı başına

    Ugada Güzel - Çok Güzel

    Dadından Yinmeyi - Çok Lezzetli

    Yama yukarı - Yokuş Yukarı

    Depeen Üstü Git Emi - Geber anlamında

    Eletivermek- Götürmek

    Ağzım şap şap ediyi - Çok susadım

    Hava adam arayı - Hava Çok Soğuk

    Hasmideysin - Gerçekmi söylüyorsun

    Deyda - Orada, Karşıda

    Hazettim - Hoşlandım, Memnun kaldım

    Goynüm dönüyü - Midem bulanıyor

    Madam Almayı - İştahım yok

    Ahacuk - Burada

    Şakınıyı -Azarlamak, kızmak

    Taa gelmeyi - Daha gelmiyor

    Caru - Çalışkan

    Ferasetsüz - Beceriksiz

    Bodoslamana - Ortadan Çarpma

    Tertenüs - Temiz, titiz

    Dındızlamak - İnce Eleyip Sık Dokumak

    Sozari - Konuşmayan, suskun

    Dağnamak - Kötülemek

    İlazım - Lazım

    Eynini Giy - Üstünü Giyin

    Terek - Raf

    Taa laa - Hala
     
    YoRuMSuZ bunu beğendi.
  4. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Adana


    Adana ağızlarınnda özellikle Pozantı Tufanbeyli Feke ağızları yaygın biçimde kullanılmaktadır.

    Gece – Ver-geç
    Domuz – Donuz
    Cahil – Cahal
    Kuzu – Guzu
    Kölge – Gölge
    Otobüs – Otobos
    Koyun – Goyun
    Gazete – Gazata
    Tatlı – Datlı
    Zerdali – Zerdeli
    Sabah – Zabah
    Karpuz – Garpız
    Köfte – Köhte
    Çamur – Çamır
    Kibrit – Girbit

    Söz dağarcığı:Adana ağızları geniş bir söz dağarcığına sahiptir.Söz varlığı incelendiğinde eski türkçe ve eskiAnadolu Türkçesi döneminde kullanılan, ancak bugün yazı dilinde kullanılmayan bazı kelimelerin, farklı şekil ve anlamlarda da olsa, Adana ağızlarında kullanılmakta olduğu görülür. Bu kelimelerin bazıları şunlardır.

    Bayaktan , Bayahtan : “Az önce, Demin”
    Böbü, Böğü: “Zehirli ve büyük örümcek”
    Balcan “Patlıcan”
    Bider “Tohum”
    Banadura “Domates”
    Dıhıl “Gir”
    Dulda “Sığınılacak kuytu emin yer”
    Gındırık “Aralık”
    Kele “Ayol”
     
    YoRuMSuZ bunu beğendi.
  5. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL


    Gaziantep




    mahmil: (buzdolabı benzeri tel dolap)
    süllüm: merdiven
    kürsü: tabure
    sako: ceket
    temetos:Domates
    balcan: patlıcan,
    bahteniz: maydanoz
    pirpirim:semizotu
    enik:çocuk : (küçük)
    saksı: faraş
    yüklü: hamile
    tağa: balkon
    zembil: sepet
    hayat: bahçe
    habbab:takunya
     
  6. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    MUĞLA-Bodrum​


    adıbatasıca= beddua
    alama=orta boy taş
    alaca=sofra bezi
    bıla=abla
    berenagrı=şöyle böyle
    cırık =piliç
    cıvıldrak=serçe
    çukale=toprak tencere
    çanak=taba
    çıfıt=çok gezen
    dolim =deve yavrusu
    elleçalla=gökkuşağı
    fıta=başörtüsü
    kanelle=su kanalı
    gale=sincap
    hellik =küçük taş
    hırlı=iyi
    harım=tarla
    ımkız=bayat ekmek
    irme =dağ yolu
    ısran ateş küreği
    lidırga=çubuk
    kıstır=pantalon
    lobya=fasulye
    lapse=hamur gibi
    gamit=zayıf
    mangir=un çorbası
    mızgırmak=caymak
    piron=çatal
    pısat=elbise
    selne =kereviz
    şatır=güzel
    zair =her halde
    zebella =iri yarı
     
    YoRuMSuZ bunu beğendi.
  7. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    GIRESUN



    gosdig = patates
    pancar = kara lahana
    böğöce= fasulye
    merek = tam,ahır
    fortig = manda yavrusu
    girebi = küçük tırpan
    harar = sepet
    gıdık = sepetin bi küçüğü
    ülüzgar = rüzgar
    feşel = yaramaz
    fene = çok
    fıraktı = çit, tel örgü
    yalavu = hızlı süratli (şöför,bisiklet)
    sini = büyük tepsi
    gocug = kalın mont
    gavug = yünlü şapka (bere)

    gazel = kuru yaprak
    pe = taş duvar
    çivit = çamaşır tozu
    ilistir = süzgeç
    çangal = fasulyenin düzgün büyümesi için dikilen uzun çubuk
    yogaya = kalmamış bitmiş
    gavsuk = ham fındık kabuğu
    çotonak = fındık ağacında 4 ve daha fazla fındığın bir arada olduğu yaprak
    kemre = hayvan dışkısı

    uska=franbuaz
    rimida=mantarın bi çeşiti
    mufaga=çiğ yenen mantar
    yalozz=yanlız
    zigol=mal,tembel
    muğ=çivi
     
    YoRuMSuZ bunu beğendi.
  8. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL

    Çorum
    A

    Abbaca : Bembeyaz.
    Abıca : Abla.
    Abuz : Çok salakça, cahilce davrananlar için söylenir.
    Afad : Afet. Afallamak : Sersemlemek.
    Aflâk : Salak.
    Afur : Damın (ahır) bir bölümü.
    Mal, davar gibi hayvanların otlarını, samanlarını yediği yer.
    Ağdırmak: Aşağı doğru indirmek, eğirmek, enginleştirmek.
    Ahababa : Şaşırma ünlemi gibi kullanılır.
    Ahtaracak : Tandırda saçın üstünde pişenleri çevirmeye yarayan uzun kıllıca benzer bir alet.
    Akıska : Akasya.
    Al : Kırmızı renkli, şifon örtü.
    Alaca gabı : Evin dış kabısına denir.
    Alav : Alev.
    Alen : Yavaşla, dur manalarında.
    Aleşme : Durma, çabuk ol.
    Amel : İsal.
    Anadut : Harmanda, ekin yığma ve patozunda kullanılan alet.
    Ananmak : Depinmek.
    Anavıl : Bahçenin ayrılan bölümlerinden her biri.
    Angut : Aptal, cahil.
    Angıtmak : Ayırmak.
    Anıyım : Kadınlar tarafından kullanılan üzülme ve sevinmeyi ifade eden bir ünlemdir.
    Anız : Tarla biçilince kalan sap.
    Apık : Ayakkabı
    Ark : Su kanalı
    Asadmak : Aksatmak. Bir işi geciktirmek.
    Atacak : Yay

    B

    Badal : Merdiven Bağ kütüğü : Bağı oluşturan ağaç kısım.
    Bakınacak : Ayna.
    Balak : Manda yavrusu.
    Baldır bacak : Açık giyinenler için söylenir.
    Baldırcan : Patlıcan
    Batal : Düzeni bozulmuş, dağınık, harab.
    Bayağ : Herkesin yaptığı gibi.
    Bayahdan : Deminden.
    Bayli : Bari.
    Bazlama : Kalınca açılıp, saçta pişirilmiş ev ekmeği
    Bedusta : Buğday.
    Berial : Beri gel. Beri bah : Bu tarafa bak.
    Beri benzer : Bir işi fazla önemsemeden elinin ucuyla yapmak.
    Beşlik : Eski giyim üç eteğin üstüne takılan para süsüne denir.
    Bıçak : Traktör bıçağı. Tarla sürmeye yarar.
    Bıçahlık : Mutvak rafı.
    Bıldır : Geçen yıl.
    Bınak : İneklerin burnunun üstüne takılan ucu sivri tasma.
    Bızağ : İnek yavrusu.
    Bızalacı : İnekler için hamileliğini ifade eder.
    Bi bişirimlik : Bir pişirmelik. Bi cimcik : Küçücük, ufacık, az.
    Bidınnak : Çok az.
    Bi hekmet : Çok iyi.
    Bi soluk : Hemen.
    Biz : Ayakkabı dikmekte kullanılan ucu sivri alet.
    Bizal : Sonra.
    Bizaleyin : Biraz sonra.
    Borana : Yumurta haşlamasının doğranarak üstüne sarımsaklı yoğurt dökülmesiyle oluşan yemektir.
    Boruculuk : Çocuk oyunu.
    Boz : Beyazımsı renk.
    Böğür : Yan taraf.
    Bölük pörçük: Parçalanmış, parça parça.
    Bukmek : Çevirmek.
    Bukturmek : Kısırlaştırmak.
    Buvalek : İnek gibi havanları ısıran ve kaçmasını sağlayan bir böcektir.
    Buymak : Üşümek.
    Bük : Diken ve çalı topluluğu.
    Büzüşmek : Küçülmek, çekilmek.

    C


    Câl : Cahil.
    Calp : Kart, koca.
    Cavmak : Kaymak, sapmak.
    Cazı : Nazlı, nazlanmak.
    Cebellenmek : Hiddetlenmek
    Cıbır : Fakir, kel.
    Cılga : Patika.
    Cıncık : Cam.
    Cızlak : Mayasız hamurun (içine yumurtada katılır) cıvık şekilde yoğrulup, açılması ve ince bir şekilde tavada pişirilmesiyle oluşur.
    Cibelik : Şımarık.
    Cicik : Meme.
    Cimbi : Üzüm salkımının küçük dalları.
    Cimciklemek : Cimdiklemek.
    Cirbit : Çapak.
    Culuk : Hindi.
    Cuvare : Sigara.

    Ç

    Çağla : Düğünlerde sergilenen bir oyun.
    Çalhalamak : Yıkamak.
    Çalı cibirgi : Etrafta bulunan çalı, ufak odun, değnek gibi şeyler için kullanılan genel bir tabir.
    Çam bardak : İçerisine su konan ve soğuk tutan içi oyuk çam ağacından yapılmış bir suluktur.
    Çam yalâğ : Çamın üzerinde bulunan yapışkan madde.
    Çantı : Çatı
    Çapak : Uyanınca göz kenarlarında oluşan sarılık.
    Çarpana : Eski giyimlerde bele dolanan sarık.
    Çatal : Orakta (Harmanda) deste taşımak için kullanılan “V” şeklindeki bir harman aletidir.
    Çatırtdak : Doğa, yansıma sestir. Değneği çatırtdak kırdı.
    Çatma : Çadır.
    Çaynık : Demlik
    Çeç : Patozda, samanından ayrılmış tahıl yığını.
    Çelikçi : Hayvan alıp satan kimse.
    Çene : Köşe.
    Çenilemek : Olur olmaz her lafa karışanlara söylenir. Köpek gibi Çenilemek. Çenteleşmek : Birisiyle ağız dalaşı yapmak.
    Çepel : Eskiden it manasında şimdi beceriksiz.
    Çepken : Eski giyim üç eteğin bir parçası, yelek.
    Çıhçene : Çok konuşan.
    Çıhım : Karşı çıkma, paylama. Tarla bölümleri. Şu çıhımı da çıkarsa bugün kurtuluyok.
    Çıhrık : İp yapmak için ip bükülen alettir.
    Çıtak : İri güçlü varlıklar için kullanılır. Çıtak inek.
    Çiğ : Pişmemiş.
    Çiğid : Kaysı, erik çekirdeği.
    Çimmek : Yıkanmak.
    Çinik : Tahıl ölçme aracıdır.
    Çipil : Göl.
    Çitin : Çetin.
    Çivi : Kozalak.
    Çomba : Erkek manda.
    Çökelik sündürmesi : Çökeliğin yağda haşlanması.
    Çölpe : Beceriksiz.
    Çöte : Uzun ucu sivri değneklere denir. Bağ, bahçe işlerinde destek amaçlı kullanılır. Aynı zamanda güçlü kuvvetli anlamına gelir.
    Çul :Kilim
    Çulluk : Bir çeşit kuş türü.

    D


    Dangır : Dalye oyunu.
    Daldaşşak : Çırıl çıplak.
    Dallama : Hakaret nitelikli bir söz.
    Dam : Ahır Damisti : Evin üstü, üst tarafı.
    Danisga : En iyi âla manasında olan söz yörede hakaret manasına kaymış. Davar : Koyun sürüsü.
    Deâl : Değil
    Deami : Değil mi?
    Deh : Şaşırma ünlemi.
    Dene : Tahıl tanesi.
    Denek : Üzüm bağlarındaki bağ kütüklerinden her biri.
    Denelemek : İnek, tavuk gibi hayvanların yediği tahılı hazmedememesidir. Dırmık : Tarla, bahçede kullanılan düzenlemeyi sağlayan bir alet.
    Didiklemek : Çekiştirerek koparıp, parçalamak.
    Dirget : Ot toplamakta, harmanda sap toplayıp yaymakta kullanılan harman aleti.
    Doluhmak : Dolmak (mecazi anlamda)
    Domatis gavurması: Domates haşlaması
    Domuşmak : Doluşmak.
    Dorutmak : Donuk şekilde, keyifsizce durmak.
    Dovah : İnekler için kullanılan bir söz.
    Döşşek : Yatak.
    Döven : Tahıl ürünlerinin sapını, tanesinden ayırmak için kullanılır. Bugün ki patozun görevini yapan eski bir alet ve hayvan gücüyle yapılırdı.
    Duğdu : Balta gibi aletlerin keskin olmayan, bir şeyi döğmeye, ezmeye gibi işe yarayan kısmına denir.
    Dünemek : Yatmak. Genelde tavuk gibi dünemek deyimi için de kullanılır.


    E

    Ebem guşağı : Gök kuşağı.
    Ecik : Az bir parça.
    Eğdişmek : Karşılıklı laflarla birbirleriyle uğraşmak.
    Eleşme : Aleşme bak.
    Elevay : Eringeç, isteksiz, beceriksiz.
    Elfene : Piknik. Elig : İp bükülen alet.
    Ellamki : Allah bilir ki, herhalde.
    Eme : Hala. Emme : Amma.
    Emmi : Amca.
    Enek : Anapara, sermaye, çocuk oyunu.
    Erişte : Yöresel kesme makarna.
    Ersin : Kesici bir hamur kesme aracı. Hamur bıçağı.
    Esik : Düzlük.
    Essahmıdiyon : Sahimi söylüyon.
    Eşelek : Bir meyvenin yenilip atılan kısmı. Elma eşeleği.
    Eşşek gibi adam : Baba yiğit adam.
    Evcimen : Evden dışarı çıkmayan, evine bağlı. Şu gelinde çok evcimen.
    Evişte : Evvelden
    Evişleyin : Evvel zaman.
    Evlek : Bir miktar, bir parça topluluk.

    F

    Fallafaş : Hal ve hareketlerinde cıvı, kendini dağıtmış kişiler için kullanılır.
    Foşur : Eskiden tek kırma, tüfek manasında.
    Fenikmek : Yorgun, bitkin hale düşmek. Açlıktan feniktim.
    Feyilsiz : Doymayan, sürekli isteyen.
    Fırtlak : Gırtlak.
    Fışkı : Kötü kadınlar için söylenen bir söz. Ama genelde kızgınlık anında söylenen bir sözdür.

    G,Ğ

    Gabardak : Balon.
    Gaçemer : Pratik.
    Gadam : Erkek kardeşim.
    Gagoz : Kakoz.
    Gahrık : Balgam, tükürük.
    Gâl : Cevizin kabuğundan ayrılması.
    Galıç : Eski orak. Biçmeye yarayan “Ç” şeklinde bir alet.
    Gallanuç : Ötürük.
    Gamga : Ufak odun parçaları.
    Ganara : Boğazi sağlam, çok yiyen.
    Gançı eşşek : Kancık, dişi eşşek.
    Ganıttırmak : Kaldırmak.
    Gap gaçak : Mutfakta bulunan (tabak, kaşık, çatal, kazan, bıçak gibi) eşyaların genel adı.
    Garı yemâğ : Düğünde kesilen ineğin karnından yapılan bir et yemeği.
    Garıg : Bağ, bahçedeki bölümlere
    Gasnah : Çember. Gatıh : Ayran.
    Gavırga : Kavurga
    Gavız : Ekinin yıkandıktan sonra kalan kabuk kısmıdır.
    Gavlık : Balon.
    Gaykıllmak : Olduğu yerden başka bir yere kaymak. Hareket etmek.
    Gayım : Sağlam.
    Gayış : Kemer.
    Gaylen : Gayli, gayrı.
    Gazayağ : Traktöre takılıp tasla sürmeye yarayan alet.
    Geceotun : Gece vakti, geceleyin.
    Gedik : Eksik.
    Get baba get : Birisine güven kalmadığını ifade eder.
    Gırık : Eşşek yavrusu.
    Gırıntı : Büsküvi, çerez gibi yiyeceklere verilen genel ad.
    Gıymık : Odun ve başka nesnelerin küçük küçük parçası. Odun gıymığı.
    Gıynak : Cevizin parçalarına denir.
    Gıypıtmak : Geri çekilmek.
    Gızan : Köpeklerin çiftleşme zamanındaki haline denir.
    Gız bellemek : Bir kızı sevmek, aşık olmak.
    Gidişmek : Kaşınmak.
    Gilik : Mayalı hamurun, yağlı, yağsız tavanda ya da saçta pişirilmesine denir. Go : Mavimsi, gök rengi, kedi gözü rengine verilen ad.
    Go bahla : Kuru fasulye.
    Gobel : Küçük erkek çocuk. Anasız babasızlara da bazı hallerde denir.
    Gocuk : Mont. Gonah : Bebeklerin kafalarındaki kepeğe denir.
    Goruk : Üzümün olgunlaşmamış haline denir.
    Goşam : Çok, kuçak. Goşam paşam. Kuçak kuçak.
    Goynek : Gecelik, gömlek. Gozer : Halburun daha büyüğüne denir.
    Göynümek : Çürümek.
    Gunnacı : Eşşek ve kedinin hamile olması haline denir.
    Gurk : Anne tavuk.
    Güğüm : Bakırdan yapılmış, itbiğin büyük şeklidir.
    Güllâp : Menteşe.
    Güvezi : Vişne çürüğü rengi.
    Güyâ : Damat

    H

    Hâbe : Heybe, çanta. At ve eşşek sırtına konan ve yük taşımaya yarayan alet.
    Hakık : Kolye.
    Hakla : Ölçek. Tahıl ölçü birimi ve araçıdır.
    Hâla : Tuvalet. Halbır : Eleğin daha seyrek örülmüş şekli, biraz daha büyüğüdür.
    Halha : Halka.
    Hamır : Hamur.
    Harar : Buğday ve arpa gibi tahılların konup saklandığı büyük kıl çullara denir. Hayat : Avlu.
    Haydi hi : Haydi çabuk ol.
    Hayma : Tarla, bağ, bahçeye yapılmış küçük yapılar.
    Hazitmek : Hoşlanmak, hoşuna gitmek, sevmek.
    Hedik : Buğdayın kazanda (hedik kazanı denir) su içerisinde kaynatılmasıdır. Helik : Yuvarlak, ufak taş parçasıdır.
    Helki : Kova.
    Heri : Yahu.
    Heşlenmek : Bozulmak, kullanılmaz hale gelmek, kötülenmek.
    Heybet : Çirkin, korkunç.
    Hisenize : Haydisenize.
    Holluk : Tavukların yumurtladığı yer.
    Höst : Hayvanlar için, özellikle inekler için kullanılır.

    I

    Iğıl ığıl : Hızlı hızlı.
    Imıl ımıl : Yavaş yavaş.
    Irak : Hafif açıklık.
    Iramık : Römork.
    Irbık : İbrik.
    Irgalamak : Sallamak.
    Isıcak : Sıcak.
    Islak : İyi, güzel.
    Işılaklı zân : Parlak, metal tabak.
    Ivıl ıvıl : Yavaş yavaş.

    İ

    İbik : Kenar, uç. Yorganın ibiği.
    İdare : Eskiden kullanılan bir lamba.
    İğdişmek : Eğdişmek bak.
    İlân : Leğen.
    İlik : Düğme.
    İlistir : Süzgeç.
    İskedos : Orta direk.
    İşcimen : Eli iş tutan, elinden iş gelen, çalışkan, hamarat.
    İşirat : Heybet bak.
    İşlik : Yelek.
    İşte diyoma : İşte diyorum ya.
    İt dirsağ : İt dirseği. Gözde çıkan çıban.
    İyecen : Bıtırak türü.

    K

    Kanatlı : Evin avlusunun dış, büyük kapısı.
    Kâse : Bardak.
    Kekinmek : Zorlamak.
    Kelle : Bir şeyin üst başı. Mısır kellesi, ekin kellesi.
    Kendir : Kalın ip.
    Kerme : Tezek.
    Keskenmek : Vurmaya çalışmak.
    Kıl çul : Keçi gibi hayvanların kılından yapılan kilim.
    Kırklık : Koyun kırkılmasında kullanılan alet.
    Kile : Tahıl ölçmede kullanılan birim.
    Kirbikli zân : Bir çeşit tabak.
    Kirkit : Eskiden, çul dokumalarında ipleri sıkıştırmaya yarayan alet.
    Kirman : Koyun yününden yapmaya yarayan alet.
    Komüş : Manda Kop : Koş.
    Koşma : İki yuvalama arasının duvara değdiği yer.
    Koya : Güya. Kösa : Ateş.
    Köskürağ : Köz küreği. Aynı mananda süpürgeyle çöp küreği olarak da kullanılır.
    Kötülemek : Zayıflamak, hastalanmak.
    Kunde : Günde.
    Kürümek : İtelemek, temizlemek. Dam (ahır) kürümek.
    Küskü : Bir nevi kaldıraç. Genelde sağlam ağaç küsküler kullanılır.

    L

    Leylak parası : Ufacık yuvarlak renkli taşlara verilen ad.
    Lılagalmak : Kendinden geçmek, bayılmak.
    Looğubu : Çok ağır.
    Loğtaşı : Ağır taş. Seten taşıdır. Atın bu taşı döndürmesiyle buğday kırılarak yarma haline gelir.

    M

    Mala : İnşaatta sıvada kullanılan alet.
    Malama : Patos tıkandığı zaman altına biriken saman ve dene karışımı.
    Mamir : Zorlu, sağlam.
    Mayıflanmak : Oyalanmak.
    Mayıs : Tezek.
    Mayışmak : Çok yemek, sıcak ve zevkten gevşemek.
    Mazarat : Yaramaz.
    Mazı boyun : Kalın boyun.
    Metemali : Yaramaz.
    Merzuvan : Merdiven.
    Mezmendirek: Mazı boyun.
    Mocurtas : Büyük taş.
    Motur : Traktör.

    N

    Nacak : Balta.
    Nahıt : Ne vakit.
    Nalet : Lanet.
    Namıssız : Namussuz.
    Naşşa : Nasıl.
    Neader : Ne kadar.
    Neaptin : Ne yaptın.
    Nedi : Neden.
    Nefad : Ne vakit.
    Nirden : Nereden.
    Niyaman : Ne yaman
    Nodul : Önderenin küçüğü bak. Eskilerde kullanılır.
    Noldun : Ne oldun.

    O

    Ofâd : O vakit.
    Ohla : Oklava. Hamur açmaya yarayan alet.
    Okgel : Çocukların oynadığı çizgi oyunu.
    Oluk : Çeşmenin önüne taş, beton, ağaç gibi maddelerden yapılan ve suyun birikmesinin sağlandığı bir yapıdır.
    Orak : Harman

    Ö

    Öcbe : Cibelik, şımarık.
    Öğürsemek : İneklerin gizanlığı. (bak. gızan)
    Öllük : Bir çeşit toprak çeşidir. Kadınlar doğum yapınca ve çocuklar sıcak öllük toprağına yatırılır.
    Öndere : Öküzleri koşturmaya yarayan ucu sivri çubuk.
    Örme : Sicim, halat.
    Ösâd : O saat, hemen.
    Örtü : Eşarp
    Öteberi : Giyecek, yiyecek, içecek gibi şeyleri kapsar. Öteberi aldım.
    Ötürük : İsal.

    P

    Pala : Minder.
    Parsı: Ufak tahta.
    Pelver : Salça.
    Peşgir : Havlu.
    Pısırık : Uyuşuk.
    Parsumak : Çörümeye yüz tutmuş, göynümüş bak.
    Poyrek : Böbrek.
    Pöçük : Koyunun kuyruk kısmı.
    Pörçük : Çok, sık.
    Pür : Çam yaprağına denir.

    R

    Ramık : Römork

    S ,Ş

    Sahu : Çeket.
    Saç : Tandırda, üstünde ekmek yapılan araç.
    San : Tadı bozuk. Bitkilerin hastalanması.
    Sap : Mahsulün biçilmesinden ve hasatından sonra geriye kalan kısım.
    Sarma : Yaprak dolması.
    Savak : Aklı başında olmayan, salak.
    Savmak : Atlatmak, geçirmek. Bu sene çok düğün savdık.
    Savsak : Saf yapılı, aptal kişilere denir.
    Saymı : Sahi mi.
    Seartmek : Koşmak.
    Sede : Sadece
    Seki : Sedir.
    Seklem : Eşşek gibi yük hayvanlarının üzerine çuvalları yüklemek.
    Sele : Büyük metal leğen. Ekin selesi.
    Seten : Yarma bulgur yapımı için, Lağtaşı etrafında atların koşturulduğu yer. Sıfra : Sofra.
    Sinmek : Pusmak.
    Similik : Hareketlerinde yavaş, pasif, uyuşuk.
    Sivitlemek : Sıyırmak. Meyveyi dalından ayıklamak, sıyırmak. İğde sivitlemek. Sohamires : İstenmedik şeyler için kullanılır. Get sahamires şeytanmısın ne. Soku : Seten
    Somsuk : Sıkı yumruk. Somun ekmeği: Fırın Ekmeği.
    Sulukluk : Eski evlerde bulunan, banyo yapılan yer.
    Sumay : Sima.
    Susa : Yol.
    Şamşırtmak : Şaşırtmak.
    Şaplak : Şamar.
    Şartolsun gu : Yemin olsun ki.
    Şınavat: Üzümlerin ezilerek suyunun çıkarıldığın, ağaçtan yapılmış alet.

    T

    Tabak olmak : Aksamak. İnek gibi hayvanların ayaklarındaki hastalık.
    Tandır : Köy ekmeğinin yapıldığı yer.
    Taşırgamak : Yaralanmak, şişmek. İneklerin ayağının şişmesi.
    Tavatır : İyi, ıslak.
    Taylamak : Paylamak.
    Tehne : Tenha.
    Tekne : Ekmek tahtası.
    Temek : Dam (ahır) penceresi.
    Teslik : Hayvan pisliğinin, tezeğin atıldığı yer.
    Tezek : Mal, davar dışkısı.
    Tıngırdak : Mal, davarın boynuna takılan zil.
    Tırban daşı : Tırpanı keskinleştirmek için kullanılan iyedir.
    Tırlamak : Delirmek.
    Tısga : Zayıf. Tokaç : Kadınların çamaşır yıkarken kullandıkları, çamaşır düğme aracı.
    Toktir: Doktor.
    Tonnet : Çocukların tahta ve bilyeden yaparak sürdükleri çocuk oyuncağı. Toplu : Pencere.
    Tortullu : Mobilet.
    Töllek : Ötürük.
    Tumman : Don, pijama.

    U


    Uçgur : Lastik
    Uğullemek : Uyuması için sallamak. Bebek uğullemek.
    Uğunmek : Aşırı derecede ağlayarak kendinden geçmek. Bebek uğundu. Uğütmek : Değirmende un veya zavar (hayvan yemi) yaptırma olayına denir. Urba : Elbise, giyecek.
    Ürelûn : Geçen gün.
    Üflük: Islık.
    Üzüm şiresi : Üzümün suyuna denir.

    V

    Verep : Yama.
    Vid vid : Tavuğu yeme çağırma seslenmesidir.

    Y


    Yağınlı : Vücudun sağ, sol kısımları.
    Yan : Yuvalama.
    Yavan ekmeğ : Köy, yufka ekmeği.
    Yarma : Kırılmış buğday.
    Yelikmek : Hızlanmak,yel gibi hızlı koşmak.
    Yılbırt yılbırt :
    Kesik kesik Yılmık : Tarlanın tırmıklanmasıyla, oluşan zavacıklara denir. Tava bak.
    Yiğin : Sık.
    Yumak dökmek: Ekmek etmek.
    Yumurta böddürmesi: Yumurta kaynatması, haşlanması.
    Yuvalama : Evlerin çatı kısmı için kullanılan, kalın ağaç malzemesidir.
    Yüklük : Yatak, yorganların katlı bir vaziyette, üst üste dizilmiş vaziyette evin bir köşesinde bulunmasına verilen ad.

    Z

    Zaan : Tabak.
    Zahdi : Zaten.
    Zavar : Hayvan yemi. Genelde arpanın değirmende uğudülmesile hazırlanan yemi ifade eder.
    İneklere zavar uğuttüm.
    Zavzı : Bağ bahçedeki yetişenlere denir.
    Zerzelemek : Kilitlemek.
    Zevzeklenmek: Gevezelenmek.
    Zıbın : Eski giyim, üçetek.
    Zırta : Zibidi.
    Zırtapoz : Zibidi.
    Zırto: Zibidi.
    Zor etmek : Zorlamak, işi yokuşa sürmek.
    Zoba : Soba.
    Zobu : İri, güçlü ve hantal.
    Zorunsamak : Erinmek.
    Zova : Ekinin tırbanla biçildikten sonraki oluşan bölümlerine denir.
    Zöfür : Sahur. Zust : Sus.


    Hüseyin Özboyacı tarafından derlenmiştir.
     
  9. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Aydın Yöresel Kelimeleri


    Bir: bii
    Geliyor: Geliyoo
    Merdiven: Medimen
    Bahçe: Batce (Batça)
    Buğday: Buudee
    Çocuğum: Çoççam
    Diyor ki: Deyokine
    Yiyeceksin: Yiceesin
    Pamuk: Pambık
    Tarla: Taala
    Arpa: Aapa
    Çerçeve : Çeeçive
    Büyüyor: Böyyo
    Yukarı: Yoka
    Zeytin: Zeetin
    Biyo: Bir defa
    Asker: Esgee
    Nöbet: Löbet
    Radyo: İrediyo
    Adda: Atmak
    Goley: Kolay

    Bu söyleyiş özelliklerinden başka yöreye özgü bazı kelimelerde bulunmaktadır;

    Sarılop: İncir türü
    Çalıkakıcı: Efelerin yanındaki yardımcılar
    Bısat: İç çamaşırı
    Yassı Taş: Kayrak
    Elbise: Pusat
    Artık: Gaari
    Sevimsiz: Sıtrasız
    Gömlek: işlik
    Tencere: Haranı
    Demek Öyle: Vaa!
    Avlu (Bahçe) : Harım
    Gidip Durmak: Gidip battı
    Isırgan Otu: Dalgan
    Işte: Ihı
    Boğucu Sıcaklık: Sıklat
    Hayır: Yaah
    Kapı Sürgüsü: Tırkı
    Toprak testi: Dombak
    Yayık: Yanlık
    Ceket: Setre
    Yüklük: Mısandır
    Zefiroz: Rüzgar(Meltem)
     
  10. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Çankırı Yöresel Kelimeler

    Fistan.(Hanım giysisi)

    Bayırdan. Yokuş

    Urba. Elbise

    Göynek.İç giysisi

    Fistan.Kadın giysisi

    Enteri.(Entari)

    Gabak.(Kabak)

    Patet.Patates

    Cööz.(Ceviz)

    Yımırta.(Yumurta)

    bekmez.(pekmez),

    domatis.(Domates)

    Desti. testi

    Örük.(erik),

    Zoba.Soba

    Bestil.Pestil
     

Sayfayı Paylaş