1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Kabadayılık nedir ? Kabadayılığın Çeşitleri- Yasal önlemler

Konusu 'Felsefe / Psikoloji' forumundadır ve Suskun tarafından 30 Kasım 2012 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Kabadayılık nedir ?
    Psikolojide ve hukukta kabadayılık (Alm, İng: bullying), daha üstün konumda ya da güçlü olanın karşısındakini -genellikle istediklerini yaptırmak amacıyla- etkilemesi, ezmesi ve gözünü korkutması. Bu durum, doğrudan sözlü veya fiziksel tacizi içerebileceği gibi isteksiz birini zorla ikna etmek, tehdit ederek ya da manipüle ederek istediklerini yaptırmak gibi daha üstü örtülü yöntemleri de kapsar. Kabadayılığın en yaygın örneklerine okulda öğrenciler arasında ve aile içinde bir bireyin (genellikle babanın) diğer aile üyelerine yaptığı kabadayılık şeklinde rastlanır. Eğer kabadayılık eden taraf bir grup ise eylem mobbing olarak adlandırılır.

    Etimoloji


    Kabadayılık kavramının bilimsel tanımı ile Türkçedeki popüler kullanımı oldukça farklıdır. Türk Dil Kurumu sözlüğünde kabadayı, "kendine özgü namus kurallarını esas alıp toplum kurallarının dışına çıkarak zorbalık yapan kimse" olarak tanımlanır. Popüler anlamı ile kabadayılık kavramı, külhanbeyliği, serserilik gibi kavramlarla özdeşleştirilir ve zaman zaman da pozitif bir şekilde "yürekli" anlamında kullanılır.




    Kabadayılığın temelleri
    Araştırma sonuçlarına göre kabadayılık genel olarak şu dört elemanı içerir. Eylem:
    Saldırgan ve negatiftir;
    Tekrar eden şekilde uygulanmaktadır;
    İlgili iki grup/kişi arasında güç dengesizliği olan ilişkilerde gerçekleşmektedir;
    Belirli bir amaca yöneliktir



    Kabadayılığın Çeşitleri

    iki gruba ayrılabilir
    Açık seçik (doğrudan) kabadayılık
    Dolaylı kabadayılık

    Açık seçik (doğrudan) kabadayılık

    Açıkça (dolaysız) kabadayılık
    özellikle ataerkil toplumlarda erkek kabadayılar arasında yaygın bir eylemdir. Dolaysız kabadayılık fiziki saldırı içerir . Açık seçik kabadayılık çeşitleri;

    İtmek ve tartaklamak
    Birşeyler fırlatmak
    Tokatlamak ve vurmak
    Boğazını sıkmak
    Yumruk atmak ve tekmelemek
    Dayak atmak
    Kesici veya delici bir aletle yaralamak.

    Dolaylı kabadayılık

    Sosyal taciz veya dolaylı kabadayılık sosyal gruplarda ve ufak çocuklar arasında yaygındır. Genellikle amaç kurbanı sosyal olarak izole etmektir. Bu izolasyon çok çeşitli yollardan sağlanır:

    Dedikodu yaymak
    Kurban ile sosyal ilişkiyi reddetmek
    Kurban ile sosyal ilişkiye girmek isteyenlere kabadayılık yapmak
    Kurbanın giyimi ve diğer sosyal farkları ile dalga geçmek (bu farklar kurbanın ırkı, dini, fiziksel engeli, vb. olabilir)

    Dolaylı kabadayılığın diğer çeşitleri; farkedilmesi oldukça zordur ve sözlü olarak icra edilir ; şöyledir:

    Lakap takmak
    Küsmek
    Başkalarını da kendine uymaya zorlamak

    Kabadayılık insanların birbiri ile ilişki halinde oldukları tüm ortamlarda gerçekleşebilir. Okulda, işyerinde, orduda, evde ve ülkeler arasında . Durum ne olursa olsun, kabadayı ile kurban arasındaki güç yapısı aynıdır. Çatışma dışında kalanlara göre, kabadayınıın gücü kurbanın kabullenişinden, verilen gözdağına yeterince karşı koyamamasından gelmektedir. Lakin, kurbanın genellikle kabadayının tehditlerinden korkmak için ya yeterli sebebi vardır ya da eski kötü tecrübeleri.


    Dalga geçmek ile kabadayılığın farkı


    Dalga geçildiğinde (biri başkasına takıldığında) :

    Birisi iyi bir espri anlayışıyla sizle eğlenmektedir.
    Sizinle dalga geçen sizi tanıyan ve sizi önemseyen biridir.
    Takılma ciddiye alınmaması gereken bir şeydir - hatta siz bile komik bulursunuz
    Dalga geçilmesine bozulsanız bile, çok ciddi bir yıkıma uğramazsınız bir süre sonra kötü his kaybolur.
    Dalga geçme (takılma) iki yönlü bir şeydir. Bir süre önce biriyle dalga geçen, bir başka sefere dalga geçilen ve bir süre önce dalga geçilen bir başka seferinde dalga geçen olabilir.

    Dalga geçme ve takılma kötü hale geldiğinde ve/veya uzun sürüp sadece tek taraflı olduğunda takılma kabadayılık haline gelmiş demektir.


    Kabadayıların özellikleri

    Araştırmacıların ortaya koyduklarına göre kabadayılık yapan yetişkinler otoriter, idare etmek veya baskın olmak ihtiyacı olan özelliklere sahip kişiliklerdir . Sosyal becerilerde eksiklik ve astlara önyargılı yaklaşım risk etkenleri olabileceği de belirlenmiştir.

    Başka araştırmalar göstermiştir kıskançlık ve kin kabadayılık için motif olabilir , kabadayıların öz saygılarından eksiklik olduğuna dair kanıtlar da vardır . Yine de kabadayılığın sadece eğlence için yapıldığı örnekler vardır. Çocukken kabadayılık kurbanı olanların yaptığı kabadayılıklar bu tipte olabilir. Zira kabadayıların yaptıklarıyla eğlenmeleri, kurbanlarına da aynısını yapmayı ögretebilir.

    Araştırmacılar diğer risk faktörlerini şöyle sıralamaktadıralr: hızla sinirlenme ve güç kullanımı, saldırgan davranışlara eğilim, başkalarının davranışlarını düşmanca algılamak, kendi görüntüsünü korumaya yönelik takıntı ve takıntılı veya sert karşılıklarda ısrar . Ayrıca kabadayıların kurbanlarına nazaran saldırgan ve daha dikkat çekici gözükmeleri bir çok okulda ödüllendirilmektedir.

    Kabadayılık geleneksel de olabilir. Bazı yaş grupları veya yüksek rütbe kendini astlarından yüksek gördüğü durumlarda bu sınıflandırmaya girer.

    Kabadayı davranış kalıbının çocuklukta kaynağının bulunabileceği söylenir:


    "Eğer saldırgan davranışla çocukken mücadele edilmez ise, bu davranışın alışkanlık haline gelme tehlikesi vardır. Araştırma sonuçlarına göre çocukken yapılan kabadayılık, yetişkinlikte suçlu davranışa ve aile içi şiddete yol yol açma riski oluşturmaktadır."

    Kabadayılık suç veya fiziksel şiddet içermeyebilir. Çoğu zaman sadece Psikolojik istismar veya sözlü taciz şeklinde gerçekleşir.


    Şiddetin erken uyarı sinyalleri

    Ebeveynler, eğitimciler ve öğrenciler şiddetin erken uyarı işaretlerini ayırdına varmayı öğrenebilirler. Bu işaretlerden bazıları şunlar olabilir:
    Sosyal ortamlarda içine kapanıklık
    Aşırı izolasyon ve yalnızlık hissi
    Aşırı reddedilme korkusu
    Okula ilginin kaybolması, akademik performansta düşüş
    Şiddet ile ilgili kötü geçmiş ve saldırgan tavır
    Uyuşturucu ve alkol kullanımı
    Şiddeti özendiren ve yücelten filmlere, videolara ve internet sayfalarına aşırı ilgi
    Şiddet tehditleri




    Konumuna göre kabadayılık

    Okul kabadayılığı


    Okullarda kabadayılık yetişkinlerin gözetimi olmadığı alanlardan gerçekleşmektedir. Okulun her yerinde olabilecek kabadayılık daha çok koridorlarda, tuvaletlerde, grup çalışması ve okuldan sonra çalışma gerektiren sınıflarda gerçekleşir.

    Okulda kabadayılığın bir uç örneği Amerika'nın Iowa eyaletinde yaşandı. 8. sınıf öğrencisi Curtis Taylor üç yıl boyunca kabadayı kurbanı oldu. Lakap takma, dolaba sıkıştırılma, t-shirtine süt dökülmesi, eşyalarına zarar verilmesi gibi kabadayılık eylemlerine maruz kaldı. Curtis Taylor devam eden tacizler sonucunda 21 Mart 1993'te intihar etti.

    90'larda, Birleşik devletler (en hatırda kalanı Columbine Lisesi katliamı olmak üzere) okullarda salgın halinde silahlı saldırı haberleri gördüler. Bu şiddete maruz kalmış çocukların iddiasına göre saldırıları gerçekleştirenler kabadayı kurbanlarıydı ve okul idaresi denemesine rağmen kabadayılığın engelleyememesinden sonra bu şiddete baş vurmuşlardı. Bu olayların bir çoğunda silahlı saldırı kurbanları hem ateş edenlerin velilerini ham de okulları dava etmişlerdir.

    Bu yükselen şiddetin sonucu olarak, bir çok ülkede öğrencilere işbirliğini, ikili ilişkilerde arabulma, çatışmaları çözümleme teknikleri öğreten programlarla, kabadayıların önüne geçilmeye başlandı. Bu önlemlerle bile bir kurban yetkili birime bir kabadayılık vakası gösterdiğinde, kabadayı ceza almakta ve daha kızgın geri dönmektedir.

    Medya olayların yaygınlığını gösterdiğinden beri Amerika'da jüri kurbanları daha iyi anlamaktadır. Yakın zamanda bir çok kurban maksatlı eziyet vermekten kabadayıları ve okulları da birlikte ve eş sorumlu olarak dava açmaktadır. Amerikalı kurban ve ailelerinin insan hakları ihlallerinden, ırk veya cinsel ayrımcılıktan veya eşit hizmet vermediğinden dolayı öğretmenlere dava açma hakları vardır.

    Türkiye'de de benzer şiddet eylemlerini 2006'da medya gündemde tutup dikkat çekti. . Milli Eğitim Bakanlığı yine aynı dönem yayınladığı genelge ile artan şiddetin önlenmesine yönelik eylem planlarını açıkladı. Çeşitli sempozyumlar ve eğitim seminerleri düzenlendi.


    İşyeri kabadayılığı

    İşyeri kabadayılığı, aynı çocuk kabadayılığında olduğu gibi, bireyin veya grubun isteğini elde etmek için saldırgan veya sebepsiz davranışta bulunma eğilimidir. Bir grup tarafından gerçekleştirilince grupça saldırı, mobbing olarak adlandırılır. Okul kabadayılığının fiziki unsurları yerine işyeri kabadayılığında organizasyonun ve toplumun kural ve tutumu yer alır. Örneğin bir işyeri kabadayısı altında çalışanı hakkında uydurduğu yalanla dedikodu çarkını kullanabilir. Bir işveren kişisel nedenler ile hoşlaşmadığı bir çalışanının her hareketini sürekli tenkit edebilir. Bu tür hareketler yasadışı değildir, firmanın içtüzüğüne bile aykırı olmayabilir; yine de hedef aldığı çalışana zarar vereceği ve işyerinde moralini bozacağı kesindir.

    Workplace Bullying and Trauma Enstitüsü (İşyeri Kabadayılık ve travma Enstitüsü)'ne göre iş yeri kabadayılığı "bir ya da çok kişinin bir çalışanı hedef alan tekrar eden kötü davranışları aşağılanma, gözdağı verme ve performans sabotajı karışımıdır". İstatistikler göstermektedir ki kabadayılık vakaları, yasadışı ayrımcılık vakalarının 3, işyeri şiddeti vakalarının 1600 katıdır. 10000 çalışandan biri işyeri şiddetine maruz kalırken 6 çalışandan biri kabadayılık mağdurudur. Kabadayılık cinsel tacizden ve sözlü tacizden çok daha geneldir.

    Siber kabadayılık

    Siber kabadayılık elektronik uzayda gerçekleşir. Terimin isim babası Kanadalı eğitimci Bill Belsey'e göre:

    "bir bireyin veya grubun başkalarına zarar vermek amacıyla, bilgiyi ve e-posta, cep telefonu, çağrı cihazı, anında mesajlaşma, karalayıcı internet sayfası, bloglar, internet oyunları ve karalayıcı internet oylamaları gibi iletişim teknolojilerini kullanmasıdır".

    Kabadayılar dünya çapında kurbanlarının gözünü korkutmak için blog yaratabilirler.


    Komşu kabadayılığı

    Komşulararası kabadayılık birbirlerinin gözünü korkutma şeklinde gerçekleşmektedir. Uykuyu sabote etmek için sürekli gürültü yapmak, küçük ya da uydurma kazaları yetkili mercilere şikayet etmek bu tipe girer. Amaç rahatsızlık vererek komşuyu taşınmaya zorlamaktır.


    Politik kabadayılık( Şovenizm)

    Şovenizm en geniş anlamıyla, herhangi bir gruba olan aşırı, nedene dayanmaksızın oluşan bağlılıktır; sıklıkla karşı gruba olan nefret ve kötü niyet duygularını da bebaberinde getirir. Normalde Askeri güç veya tehditle yapılır.
    Tehditlerle daha güçsüz ülkelere, yardım ve garanti verilmeyeceğinin veya istenilmeyen bir ticaret yapılanmasına girmesine izin verilmeyeceğinin ortaya konması genel uygulamadır.



    Askeriyede kabadayılık

    2000'de Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı kabadayılığı tanımladı: "...göz korkutmak veya başkalarını mağdur etmek veya gayri meşru ceza vermek için fiziksel kuvvet kullanımı veya otorite kullanarak taciz." .

    Yine de askeri kabadayılığa açık soruşturma yapılmasının engellendiği iddia edilmektedir. İngiltere'deki Deepcut Barakaları askeri kabadayılık hakkında tam bir soruşturma yapılmasını hükümetin reddettiği bir örnektir.

    Askerliğin diğer mesleklerden farklı olduğu konusunda ortak konsensus bu davranışı normal karşılayabilir zira bu düşünce biçimi hayatlarını riske sokan askerlerin kabadayılığa karşı gelmeye yetecek fiziki gücü ve ruhu eğiteceklerini düşünür.

    Bazen kabadayılık önlenemez hatta önemlidir, ama yukarıdan aşağıya doğrudur. Eğitim birliğinde ana görevi: sadakatin bireye ne pahasına olursa olsun birimi korumak demek olacağı savaşan bir birim oluşturmaktır. Eski grup bağları zayıflarken, kabadayılık sayesinde güçlenen bağlarla yeni bir grup meydana getirmektir.

    Bazı ülkelerde birliğe kabul sınavı ritüel olmuştur ve hoş görü ile karşılanmış hatta güç ve karakteri sağlamlaştırma yolu olarak kabul görmüşken bazı ülkelerde ise acemi katılımcılara düşük rütbeli askerlerce yapılan sistematik kabadayılığı askeri politika tarafından ya açıkça söylenmeksizin veya açıkça desteklenmiştir(Dedovşina Rusça: дедовщи́на ). Ayrıca Rus ordusu'nda yaşlı/tecrubeli askerlerin az tecrubelileri taciz ettiği -fiziksel olarak yumrukla ve tekmeyle- çokça rastlaşılan durumdur .

    Askeri çevrenin kabul sınavı ve kabadayılığı askeri akedemi, okul ve çeşitli silahlı kuvvetlerde görülebilmektedir. Taciz; cinsel nesnelleştirmeye, cinsel tacize ve hatta tecavüze kadar varabilir.



    Aşağılayıcı Lakaplar

    Lakap, normalde aileden birinin yahut bir arkadaşın taktığı isimdir. Asıl isim yerine geçen genel olarak kullanılan bir kısa isim veya daha çok küçükken takılmış bir isim olabilir.

    Lakin, kabadayı, arkadaşça takılan lakaplar yerine, kurban ile ilgili aşağılayıcı lakaplar takar. Çocuklukta verilen isimler bireyin diğerleri arasından sıyrılmasına yarayan özellik veya davranışına dikkat çeker. Bazı durumlarda hedeflenen özellik kurbanın fark edilmesinden hoşnut olmadığı bir özellik olabilir. Kızıl saçlı birinin "havuç kafa", gözlüklü birinin "dört göz" olarak adlandırılması gibi. Kabadayılar fiziksel farklılıkları (doğum lekesi gibi) hedef alan isimler de seçebilir ve bu kakaplar yetişkinlere ve öğretmenlere zararsız gelebilecek şekilde orijinallerinden değiştirilmiş olabilir.

    Aşağılayıcı lakaplar okulla sınırlı değildir. (Yetişkin) kabadayılar, işyerşnde veya diğer sosyal ortamlarda da başkalarına isim takabilirler. Bu isimler de kişiliği hedef alan kişinin başarısızlığıyla ilgilidir. Yetişkinlerde lakap takma genellikle diğer istismar edici davranışlarla birlikte gerçekleşmektedir.


    *****

    Yasal önlemler​


    Pek çok gelişmiş ülkede kabadayılık suçtur. Kabadayılığın nedeni kurbanın etnik kimliği, dinî, cinsiyeti vs. ise eylem "nefret suçu" kapsamına girebilir ve cezaları ağırlaşabilir. Aynı şekilde kabadayılığa göz yuman otoriteler de (iş yeri sahibi, okul müdürü vs.) yaptırımla karşılaşabilirler.


    Okulda kurbanlara yardım

    Bir okul takımı üyelerinin bir sorumluluğu da kabadayı kurbanlarına yardımdır. Şu yardımlarda bulunulabilir:

    Eğer biri konuşmak niyeti ile yaklaşmışsa mutlaka dinlenmelidir. Bazen bir kurbanın tüm istediği ve ihtiyacı dinlenilmesidir.
    Durumu araştırdıktan sonra düzeltme maksadıyle kabadayı ile kurban arasına girilebilir. Durum daha kötü olmadan soruna çözüm bulma şansı olabilir.
    Kabadayının ve kurbanın aileleri bilgilendirilmelidir. Onlarla çözümleri konuşun. Mümkünse birlikte bir toplantı düzenleyin.
    Kurban, ailesi ve öğretmenle konu hakkındaki gelişmeleri takip edin
    Okulda kabadayının tutumunu ve kurbanın güvenliğini takip edin

    Diğer önlemler

    Araştırmacılar (Olweus, 1993 ; Craig & Peplar, 1999 ; Ross, 1998 ); kabadayılığı önlemeye ilişkin çeşitli stratejiler geliştirmişlerdir:

    Yetişkinleri durumdan haberdar ve önleme dahil edin
    Kabadayıığın asla kabullenemez olduğunu açıkça ortaya koyun
    kabadayı/kurban problemlerine ayrılmış bir okul konferansı düzenleyin
    Okul bahçesinde, koridorlarında ve lavabolarında yetişkin kontrolünü ve dikkati arttırın
    önemsemeye, saygıya ve güvenliğe eğilin
    başkalarına zarar vermenin sonuçlarına eğilin
    saldırgan davranışların sonuçları uygulamada kararlı ve hızlı olun
    Tüm saldırganlık vakalarının takipçisi olun
    Okul idaresi, öğretmenler, ebeveynler arasındaki iletişimi geliştirin
    Okulda öğrencilerin sorunlarını, önerilerini anlatabilecek şikayet kutusu bulundurun
    Birlikte öğrenim aktivitelerini gösterin
    Kabadayılara öfke kontrolünde ve empati oluşturmalarında yardımcı olun
    İkili ilişkilerde pozitif olmaya özendirin
     

Sayfayı Paylaş