1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Komposizyon Nasıl Yazılır ?

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve ~meLek~ tarafından 13 Ekim 2013 başlatılmıştır.

  1. ~meLek~
    Cadı

    ~meLek~ GalataSaray'ım

    Katılım:
    15 Temmuz 2013
    Mesajlar:
    3.052
    Beğenileri:
    188
    Ödül Puanları:
    3.330
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Öğrenci (:
    Yer:
    Napcan geLcenmi ki?
    Banka:
    109 ÇTL
    Komposizyon Nasıl Yazılır ?

    Başarılı ve güzel bir yazı yazmak için bilinmesi gerekenleri sırasıyla şöyle gösterebiliriz:

    1. Bilgi birikimi
    2. Konu seçme
    3. Plân yapma
    4. Başlık bulma
    5. Paragraf bilgisi
    6. Dilin kurallarını bilme
    7. Yazma
    8. Yazının okunması ve düzeltilmesi

    Şimdi bunları sırasıyla anlatalım:

    1. BİLGİ BİRİKİMİ
    Üniversite eğitimiyle bir meslek için hazırlık yapılır o mesleğin gerektirdiği birikim aktarılmaya çalışılır. Aydın insanın bilmesi gerekenler ise sadece kendi mesleğiyle ilgi alanlarıyla çevresiyle ve dönemiyle sınırlanamaz. Kendisine yöneltilen hemen her soru için az çok söyleyecek sözlerinin olması beklenir. “Ben inşaat mühendisiyim ülke sorunlarından sosyal çevreden spor faaliyetlerinden trafikten ... hiç anlamam” demek aydın insana yakışmaz. Kişinin çevresine karşı duyduğu sorumluluk; onu araştırmaya incelemeye ve öğrenmeye yönlendirir. Böylece bilgi birikimi için ilk adımlar atılmış olur.
    Herhangi bir bilim veya sanat dalıyla ilgili özel araştırmalar ve deneyimler sonunda elde edilecek uzmanlık bilgisini saymazsak genel bir kültür sahibi olmak ve (sözlü veya yazılı) kompozisyonlar meydana getirmek için aşağıda sayılan etkinliklerin yapılmasında yarar vardır:

    a) Okuma
    Yazılı veya sözlü anlatım yeteneğini geliştirmenin en etkili ve en güzel yollarından biri çok okumaktır. İlgi duyulan alanlarla ilgili gazeteleri dergileri kitapları... okumak insanı hiç şüphesiz başkalarından daha bilgili kılacaktır. Bilhassa sanat değeri taşıyan okumaya değer klâsik kitapları yazıları okumakla yazarının bilgi birikiminden deneyimlerinden de yararlanmak mümkündür. Kişi ne kadar çok okursa dil ve anlatım yeteneği düşünme yeteneği bilgisi duygu ve hayâl gücü... o derecede gelişir.
    Okuyan insan doğruyu yanlıştan güzeli çirkinden iyiyi kötüden daha kolay ve isabetli ayırt eder; kendisini çevresini insanları dünyayı ... daha iyi tanır.

    b) Kütüphanelerden yararlanma
    Herhangi bir konuda ayrıntılı bilgiye sahip olmak; konuyu araştırmak incelemek öğrenmek kısacası kendimizi daha iyi yetiştirmek için gidilecek yerlerin başında kütüphaneler gelir. “Ulusların kalkınmasında iki önemli kaynak başta gelir: Bunlardan biri bilgi birikimlerinin toplandığı yer olan kütüphanelerdir; diğeri de yeni bilgilerin yöntemlerin araştırıldığı yer olan lâboratuvarlardır. Kütüphanelerin sayısı ne kadar çoksa içindeki kitapların sayısı duyulan gereksinmeyi tam olarak karşılayabiliyorsa daha da önemlisi oradan yararlananların sayısı ne kadar çok ise o ülke o ölçüde kalkınmıştır.”
    Günümüzün imkânlarıyla kütüphanelerden değişik şekillerde yararlanmak mümkündür: Klâsik bir yol olarak kitabı okur işimiz bitince yerine koyarız veya kütüphaneye üye olarak kitapları ödünç alıp istediğimiz yerde okur süresi içinde geri veririz. Yeni bir yol olarak internet aracılığıyla kütüphanelerin web sayfalarına girerek bilgisayar ortamına aktarılan kitapları inceleyebilir yararlanılacak yerleri kendi bilgisayarımıza kopyalayabilir veya istediğimiz sayfaları yazdırabiliriz.
    Okuyucuya daha kolay ve daha iyi hizmet verebilmek için kütüphanelerde -imkânlar ölçüsünde- bilgisayarlardan ve bilgisayar programlarından yararlanılmaktadır. Bugün kütüphanelerde yavaş yavaş ayrı bölümler açılarak CD kütüphaneleri oluşturulmaya başlanmıştır.

    c) İnternetten yararlanma
    Akla gelebilecek hemen her alandaki ve her konudaki bilgiye internet sayesinde kolaylıkla ulaşmak mümkündür. Sanal kütüphaneler on-line araştırma dergileri internet ortamındaki kitaplar dergiler antoloji sayfaları... meraklıları için sadece birkaçıdır.

    d) Bilgisayar programları ve CD (VCD DVD)’lerden yararlanma
    Bilgisayar programları kullanılarak ciltlerlerce kitapta yer alan bilgi harita resim veya belgeseller filmler CD veya DVD’lere aktarılabilmektedir. Etkileşimli (interaktif) olarak hazırlanan eğitim programlarıyla daha çok bilgiye çok çabuk çok ekonomik ve çok keyifli bir şekilde ulaşmak mümkündür.

    e) Dinleme
    Bir dersi konferansı açık oturumu tartışmayı sohbeti vb. dinlerken de çok şeyler öğrenmek mümkündür. Özellikle bir amaca yönelik yapılan dinleme; dinlemeye hazır durumda dikkati konu üzerinde toplayıp kavramaya çalışarak duyguları kontrol edip not tutarak yapılacak olursa dinlemeden elde edilecek yarar daha da artacaktır.

    f) Gözlem yapma
    Başarılı bir kompozisyon oluşturmanın temel şartlarından biri de gözlemdir. Çevrede olup bitenleri varlıkları nesneleri tabiatı duyular aracılığıyla (bir anlamda) fark etmek bunlardan yararlı sonuçlar elde etmek ve deneyimler kazanmak iyi bir gözlemle mümkündür. Sanatçıları diğer insanlardan ayıran önemli özelliklerden biri bunların iyi bir gözlem yeteneğine sahip olmalarıdır. Onlar bizim göremediğimizi önemsemediğimizi fark etmediğimizi hemen görürler. Çünkü onlar bakma ile görmeyi birbirinden çok iyi ayırırlar.
    Üzerinde iyi gözlem yapmadığımız konuları veya eşyayı başkalarına anlatmak oldukça güçtür. Ömründe deniz görmemiş birine denizin ne olduğunu anlatabilmek ancak iyi bir gözlem sonunda mümkündür.
    Gözlem yoluyla hayattan dersler almak deneyimler kazanmak da ihmal edilmemelidir. Meselâ on dakika geciktiği için derse alınmayan arkadaşlarını gören öğrenciler bundan kendileri için bir ders çıkarabilmelidirler.

    g) Kesik (Kupür) biriktirme
    Kesik (kupür); gazete dergi vb. yerlerden kesilen yazılardır. Okunan gazetelerde dergilerde ilgi çeken daha sonra kaynak olarak kullanılabilecek türden haber makale fıkra vb. gibi yazılar kesilerek gereğinde konulara göre ayrı ayrı zarflarda veya dosyalarda biriktirilerek bir arşiv oluşturulabilir. “Ünlü bir yazara kendisini nasıl yetiştirdiğini sormuşlar şöyle açıklamış: Okuduğum bir kitaptan beğendiğim sözleri not eder bir zarfa koyarım; gazetelerden dergilerden kestiğim yazıları bir başka dosyada saklarım. Zamanla bir hazine ortaya çıkar. Yazmaya oturduğum zaman benim için her şey artık hazırdır.”

    h) Şiir defteri tutma
    Şiir kitaplarındaki şiirler güzeldir. Ancak bazı şiirler vardır ki bize göre daha güzeldir en güzeldir. İşte bu şiirlerin bir defterde toplanmasıyla hem güzel yazılar yazarak yazma alıştırması yapılmış olacak hem de duyguları en güzel şekliyle ifade yolları konusunda birikim kazanılacaktır.

    ı) Günlük yazma
    Herhangi bir olay haber veya yorumla ilgili kişisel düşüncelerin sıcağı sıcağına günü gününe bir deftere veya ajandaya düzenli olarak yazılması anlatım yeteneğinin geliştirilmesinde etkili yollardan biridir.

    i) Özlü sözleri derleme
    Yazılı veya sözlü anlatımda sözü uzatmamak etkiyi artırmak örnek vermek... için özlü sözler başlığı altında topladığımız atasözleri ve özdeyişlerden yararlanılabilir. Bu sözlerde uzun yılların deneyimi ve birikimi en veciz şekliyle ifadesini bulmuştur. Özlü sözlerin derlendiği kitaplar okunup (istenirse konularına göre) seçme yapılarak bir deftere yazılabilir. Böylelikle hem düşünce ufku genişletilmiş hem de yazı veya konuşma için malzeme de toplanmış olur.

    2. KONU SEÇME
    Yukarıda sıralanan yollarla ve bunlara ilâve edilebilecek değişik etkinliklerle birikim kazandıktan sonra sıra üzerinde söz söylenecek veya yazı yazılacak konuyu seçmeye gelir. Konunun araştırma yapmaya uygun bol kaynağı olan ve kişinin ilgi alanına giren sınırları belli olan bir konu olmasına özen gösterilir.

    3. PLÂN YAPMA
    Plânın olmadığı yerde düzensizlik dağınıklık zorluk zevksizlik ve kabalık kendini nasıl gösteriyorsa plânlanmadan ortaya konan yazılı veya sözlü kompozisyonda da benzer aksaklıklar hemen kendini gösterecektir. Esasen iyi bir yazı veya konuşma plânsız olmaz.

    4. BAŞLIK BULMA
    Başlık yazının veya konuşma konusunun adıdır. Tabiatta adı olmayan ismi konmayan varlık olmadığına göre yazıya da bir isim konmalıdır.
    İyi bir başlık;
    · Kısa ve öz
    · Dikkat çekici ve merak uyandırıcı
    · Konuyla ilgili
    · Ana düşünceyi etkili bir biçimde anlatan
    · Kolay söylenebilen ve akılda kalıcı
    · Yazının içeriği hakkında fikir verici
    olmalıdır.
    Film adlarına kitap adlarına makale başlıklarına haber başlıklarına... dikkat edilirse bunların yukarıda sayılan nitelikleri taşıdığı görülür.
    Düşünce yazıları için konu konunun maddesi veya ana düşünce uygun başlıklar olarak seçilirken olay yazıları için daha geniş bir yelpazeden başlık seçmek mümkündür: Olayın geçtiği yer; olay kahramanı; olayın adı; olay kahramanı ve olayın yeri; olayın özü olan eylem gibi. Nelerin başlık olarak kullanılabileceği hakkında bir fikir vermek için başlıklardan bazı örnekler aşağıda sıralanmıştır:
    Bilim ve Teknik Yurt Duyguları Edebiyatımızın İçindenTürkçenin Sırları Osmancık Atatürk Şiirleri Antolojisi Türk Dili Çoban Çeşmesi İstanbul’u Dinliyorum Bizim Duvarlar Çile Suç ve Ceza Silâhlara Veda Cemile Kılıbık Otuz Beş Yaş Duvar Küçük Kız Mihriban Düşünmek Üç Nasihat Kurumuş Ağaçlar Bayrak Karadeniz Memleket Türküsü Güle Yel Değdi Sinekli Bakkal Acımak Sarnıç Yaprak Dökümü Türkçe Bilen Aranıyor.
    Bölüm başlıkları ve ana başlıklar satırı ortalayacak şekilde büyük harflerle yazılır ve (ünlem veya soru ifadesi yoksa) sonuna herhangi bir noktalama işareti konmaz. Alt bölümlere ait başlıklar ise küçük harflerle yazılır.
    Önce başlık konup yazının buna göre geliştirilebileceği gibi yazıyı tamamladıktan sonra da uygun bir başlık seçilebilir.​
     

Sayfayı Paylaş