1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Matematik sözlüğü

Konusu 'Matematik & Geometri' forumundadır ve Suskun tarafından 6 Kasım 2010 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    – A –


    açık önerme: İçinde değişken bulunan ve bu değişkene verilen değerlerle doğruluğu veya yanlışlığı belli olan önerme.
    aksiyom: Doğruluğu ispatsız kabul edilen önerme.
    alt küme: A kümesinin her elamanı B kümesinin de elemanı ise
    A, B nin alt kümesidir.
    algoritma: Belirli herhangi bir kurala bağlı bulunan her türlü hesap işlemi
    apsis: Analitik düzlemde bir noktanın dikey eksene olan uzaklığı.
    ayrık kümeler: Kesişimleri boş olan kümeler.
    açı: Başlangıç noktası ortak olan iki ışının birleşim kümesi.
    argüment: Düzlemde bir karmaşık sayıyı orijine birleştiren ışının,
    x ekseni ile yaptığı pozitif yönlü açı.
    artan fonksiyon: Reel değişkenli bir fonksiyonda serbest değişken artarken, bunların görüntülerini de artıran fonksiyon.
    analitik düzlem: Üzerine koordinat sistemi yerleştirilmiş düzlem.
    aralarında asal polinom: P(x) ve Q(x) polinomlarının her ikisini de bölen (sabit olmayan) bir polinomun olmaması hali.
    aralarında asal sayılar: Ortak bölenlerinin en büyüğü 1 olan en az iki tam sayıya denir.
    asal sayı: 1 ve kendisinden başka pozitif böleni olmayan 1 den büyük pozitif tam sayılara denir.
    alan: Bir düzlem bölgesinin büyüklüğü.
    anket: Veri toplamada kullanılan ölçme aracı.
    aritmetik ortalama: Bir diziyi oluşturan sayıların toplamının, dizinin terim sayısına bölünmesi ile elde edilen sayı
    ayrıt: Cisimlerle kesişen iki düz yüzün ara kesiti.
    aritmetik dizi: Bir sayıya belli bir kuralı ardışık uygulayarak bir sonraki sayıların elde edilmesiyle oluşan örüntü.
    ayrık olay: Aynı anda gerçekleşemeyen olaylar.
    ayrık olmayan olay: Aynı anda gerçekleşebilen olaylar.

    – B –


    bağımsız olaylar: İkisinden birisinin oluşu veya olmayışı diğerinin olma olasılığını etkilemeyen iki olay.
    başlangıç noktası (orijin): Koordinat eksenlerinin kesiştikleri nokta.
    bire bir eşleme: İki kümenin elemanları arasında bir elemana karşı bir eleman alınarak yapılan karşılaştırma.
    birim çember: Merkezi orijin ve yarıçapı 1 birim olan çember. Denklemi x2 + y2 = 1 dir.
    bire bir fonksiyon: Farklı elemanları, farklı elemanlara götüren fonksiyon.
    baş kat sayı: Bir polinomda en büyük dereceli terimin kat sayısı.
    bire bir fonksiyon:Tanım kümesinde bulunan her farklı elemanı değer kümesinin farklı elemanlarına eşleyen fonksiyon.
    birim(etkisiz)fonksiyon: Her elemanı kendisine eşleyen fonksiyon.
    bağıntı: Bir kartezyen çarpımın alt kümesi.
    boş küme: Hiç elemanı olmayan küme.
    basamak: Bir sayının rakamlarının bulunduğu yer.
    basamak tablosu: Bir sayıdaki rakamların konumlarından dolayı aldıkları değerleri gösteren tablo.
    birim: Bir niceliği ölçmek için kendi cinsinden örnek seçilen değişmez parça.
    bölen: Bir bölme işleminde bölünen sayının kaç eşit parçaya ayrıldığını gösteren sayı.
    bölüm: Bölme işlemi sonunda elde edilen sayı
    bölünen: Bölme işleminde eşit parçalara ayrılması gereken sayı, miktar.
    bütünler açılar: Ölçülerinin toplamı 180 derece olan açılar.
    benzer terim: Bir cebirsel ifadede kuvvetleri aynı olan bir değişkenin aynı veya farklı kat sayılara sahip terimleri.
    bilinmeyen: Bir eşitliği sağlayan sayılara karşılık gelen sembol ya da harf.
    birleşme özelliği: a,b,c sayıları için ; a+(b+c)=(a+b)+c veya a.(b.c)=(a.b).c olma durumu.



    – C - Ç –


    çember: Bir düzlemdeki sabit bir noktadan eşit uzaklıkta bulunan noktaların kümesi.
    çembersel permütasyon: Bir kümenin elemanlarının bir çember üzerindeki sıralanma biçimlerinden her birisi.
    çıktı: Bir olasılık deneyinde, karşılaşılması mümkün olan durumlardan her birisi.
    çözüm kümesi: Bir açık önermeyi sağlayan değerlerin kümesi.
    çelişki: Doğruluk değeri daima yanlış (0) olan bileşik önerme.
    cebir: Sayıların bilinmeyenle temsil edildiği matematik cümlesi.
    çarpan: Bir çarpma örneğinde katlanan sayı.
    çevre: Bir çokgen oluşturan doğru parçalarının uzunlukları toplamı o çokgenin çevresini verir.
    çokgen: Üç veya daha fazla doğru parçasının(kenarlarının) birleşimi ile oluşan basit kapalı bir eğri.
    çap: Çemberin merkezinden geçen ve uç noktaları çember üzerinde bulunan doğru parçası.
    çember parçası: Çemberin iki noktası arasında kalan parçası, çember yayı.
    çevre açı: Köşesi çember üzerinde olup kenarları çemberle kesişen açı.

    – D –


    denk polinomlar: Aynı dereceli terimlerinin kat sayıları eşit olan polinomlar.
    deklemi çözmek: Denklemin köklerinin bulma işlemi.
    denklemin çözüm (doğruluk) kümesi: Bir deklemin köklerinin oluşturduğu küme.
    diskriminant: ax2 + bx + c = 0 denkleminde
    D = b2 – 4 ac sayısı
    denklem sistemi: En az iki denklemin meydana getirdiği sistem.
    denk önermeler: Doğruluk değerleri aynı olan önermeler.
    denklik bağıntısı: Yansıma, simetri ve geçişme özeliklerine sahip olan bağıntı.
    daire: Çember ile iç bölgesinin birleşimi.
    daire dilimi: Bir dairede, merkez açının iç bölgesinin gördüğü yayla sınırlı olan kısmı.
    daire grafiği: Bir bütünün parçaları hakkında bilgi sunmada kullanılan, daire şeklindeki grafik türü.
    değişme özelliği: Elemanların yerleri değiştiğinde işlem sonucunun değişmemesi.
    değişken: Sayıları temsil eden harf.
    denklem: İçinde en az bir bilinmeyenin bulunduğu eşitlik.
    dış ters açı: Herhangi iki doğruyu üçüncü bir doğru kestiğinde, bu doğruların arasında olmayan ve kesenin farklı yanlarındaki komşu olmayan açılar.
    dışbükey çokgen: Köşegenlerinin tamamı çokgenin iç bölgesinde olan çokgenlere verilen isim.
    dik dairesel silindir: Tabanları birbirine eş ve paralel iki daireden oluşan ve ekseni tabanlara dik olan cisim.
    dik kenar: Bir dik üçgende her bir dar açının karşısında bulunan kenar.
    dik üçgen: Bir açısının ölçüsü 90 derece olan üçgen.
    doğru orantı: Biri artarken diğeri de aynı oranda artan ya da biri azalırken diğeri de aynı oranda azalan çokluklar arasındaki orantı çeşidi.
    doğrusal ilişki: İki değişkenden oluşan ax+by+c=0 biçimindeki cebirsel ifade.
    dönme açısı: Bir şeklin dönme merkezi etrafında döndürüldüğü açı.
    dar açı: Ölçüsü 90 dereceden küçük olan açı.
    dik açı: Ölçüsü 90 derece olan açı.
    dekar(dönüm): 1000 metre kare değerinde yüzey ölçü birimi.
    derece: Açı ölçüsü birimi.
    doğru: Bir doğru parçasının her iki ucundan ve zıt doğrultularda uzatılması ile elde edilir.
    doğru parçası: İki nokta arasında en kısa yolu oluşturan noktalar kümesi.
    doğrudaş noktalar: Aynı doğru üzerindeki noktalar.
    düzlem: Bir düz yüzeyin bütün yönlerde sonsuz olarak genişletilmesiyle elde edilen noktalar kümesi.
    – E –


    eleman: Kümeyi oluşturan nesnelerin her biri.
    eşitsizlik sistemi: En az iki eşitsizliğin meydana getirdiği sistem.
    evrensel küme: Üzerinde çalışılan konuyla ilgili olan tüm elemanları içeren küme.
    eğik dairesel silindir: Tabanları birbirine paralel iki daireden oluşan ve ekseni tabanlara dik olmayan cisim.
    eksen: Dairesel silindirde birbirine eş ve paralel iki daire olan tabanların merkezlerini birleştiren doğru.
    eşitlik: İçinde = sembolü bulunan matematik cümlesi.
    etkisiz eleman: İşlemde etkisi olmayan eleman.
    eşlik: Eş olma durumu.
    ebob: En az iki sayma sayısının ortak bölenlerinin en büyüğü.
    ekok: En az iki sayma sayısının ortak katlarının en küçüğü.

    – F –


    fonksiyon: Tanım kümesinin her elemanını, değer kümesinin yalnız bir elemanıyla eşleyen bağıntı.
    faktöriyel: n bir doğal sayı olmak üzere 1 den n ye kadar (n dahil) bütün doğal sayıların çarpımı. (n!)
    fonksiyonun tanım kümesi: f : A -) B fonksiyonunda, A kümesi.
    fonksiyonun değer kümesi: f : A -) B fonksiyonunda, B kümesi.
    fonksiyonun görüntü kümesi: f : A -) B fonksiyonunda, A nın elemanları ile eşlenmiş olan elemanların oluşturduğu küme.
    fonksiyonun grafiği: Fonksiyona ait ikililerin analitik düzlemde meydana getirdiği şekil.

    – G –


    grad: Bir açı ölçüsü (400 eş parçaya ayrılan bir çemberin, bu parçalarından bir tanesini gören merkez açının ölçüsü).
    gerektirme: p ise q şartlı önermesinin doğruluk değeri 1 ise bu önerme gerektirmedir.
    geometrik yer: Aynı özelikleri taşıyan noktaların oluşturduğu küme.
    geniş açı: 90 derece ile 180 derece arasında bir ölçüye sahip olan açı.
    geometrik dizi: Bir sayıyla başka bir sayının ardışık çarpılması veya bölünmesiyle elde edilen sayıların oluşturduğu örüntü.

    – H –

    hipotez: p ise q şartlı önermesinde p önermesi.
    hüküm: p ise q şartlı önermesinde q önermesi.
    hacim: Bir cismin uzayda doldurduğu boşluk.

    – I - İ –

    içine fonksiyon: f : A -) B fonksiyonunda f(A) ¹ B ise f içine fonksiyondur.
    indirgenemez polinom: Sabit olmayan en az iki polinomun çarpımı olarak yazılamayan polinom.
    işlem: A nın bir alt kümesinden B ye fonksiyon.
    ispat: Bir teoremin hükmünün doğru olduğunu gösterme.
    irrasyonel sayı: Devirli ondalık açılımı olmayan sayı.
    imkânsız olay: Olasılığı sıfır olan olay.
    ışın: Bir noktadan çıkıp sonsuza giden yarım doğrulardan her biri.
    istatistik: Bir sonuç çıkarmak için olguları bir yönteme göre toplayıp sayı olarak belirtme işlemi.
    iç açı: Herhangi iki doğruyu üçüncü bir doğru kestiğinde, bu doğruların arasında ve kesenin farklı yanlarında olan açılar.
    iç ters açı: Herhangi iki doğruyu üçüncü bir doğru kestiğinde, bu doğruların arasında ve kesenin her iki tarafında komşu olmayan açılar.

    – K –


    karakteristik: Bir sayının onluk logaritmasının tam kısmı.
    kesin olay: Olasılığı 1 olan olay.
    kartezyen koordinat sistemi: Düzlemde, birbirine dik iki doğrunun 0 noktasında kesişerek oluşturduğu sistem.
    kat sayı: Terimlerin sayısal çarpanı.
    kesen: Paralel iki doğrunun her birini farklı bir noktada kesen üçüncü doğru.
    kiriş: Uç noktaları çember üzerinde bulunan doğru parçası.
    kesir: Bütünün eş parçalrından birisi ya da birkaçı.
    köşegen: Bir çokgende ardışık olmayan köşeleri birleştiren doğru parçası.
    küme: Birbirine benzer veya aynı cinsten olan şeylerin oluşturduğu bütün,takım,grup,öbek.
    küp: Yüzleri birbirine eş karelerden oluşan altı yüzlü cisim. Bir cismin hacim hesabında kullanılan ölçü birimi.


    – M –


    mantis: Bir sayının onluk logaritmasının ondalıklı kısmı.
    majör yay: Merkez açının çemberi kestiği noktalar arasında kalan büyük çember yayı.
    medyan: Ortanca değer.
    merkez açı: Köşesi merkezde olup kenarları çemberle kesişen açı.
    merkezil dönme: Noktaya göre simetri.
    minör yay: Merkez açının çemberi kestiği noktalar arasında kalan küçük çember yayı.
    mod: Tepe değer veya en çok tekrar eden sayı.
    matematik cümlesi: İçinde sayılar, bir işlem, bir ilişkisel sembol ve bir cevap barındıran cümle.

    – O –


    olasılık: Bir şeyin olabilmesi durumu, olabilirlik, ihtimal. İstenen durumların tüm durumlara oranı.
    olay: Örneklem uzayın her alt kümesi.
    ordinat: Analitik düzlemde bir noktanın yatay eksene olan uzaklığı.
    oran: İki sayı arasındaki karşılaştırma.
    orantı: İki oranın birbirine eşitliğine denir.
    ortak dikme: Paralel iki doğruya dik olan doğru.
    ortanca değer: Bir veri grubu küçükten büyüğe sıralandığında, terim sayısı tek ise ortadaki sayı, çift ise ortadaki iki sayının toplamının yarısı.

    – Ö –


    önerme: Doğru ya da yanlış kesin bir hüküm bildiren ifadeler.
    örten fonksiyon: Değer kümesindeki bütün elemanları tanım kümesinin en az bir elemanı ile eşlenen fonksiyon.
    özalt küme: Bir kümenin kendisinden farklı alt kümesi.
    örneklem uzay: Bir olasılık deneyinde bütün çıkanların kümesi.
    özdeşlik: Değişkenin her reel değeri için doğru olan eşitlik.
    örüntü: Belirli bir kurala göre düzenli bir şekilde tekrar eden veya genişleyen şekil yada sayı dizisi.
    öteleme: Bir cismin bütün noktalarının eşit, paralel ve yöndeş yollar çizmesiyle belirtilen hareketi.

    – P –


    permütasyon: Bir kümenin tamamının ya da bir parçasının, elemanlarının sıralanma biçimlerinden her birisi.
    parabol: f(x) = ax2 + bx + c fonksiyonunun grafiği.
    polinom: Çokterimli, H(x) halkasının P(x) = a0 + a1x + ... + anxn elemanı.
    polinom denklem: P(x) = 0 eşitliği.
    polinomlarda E.B.O.B.: Sıfırdan farklı P(x) ve Q(x) polinomlarının her ikisini de bölen en büyük polinom.
    polinomlarda E.K.O.K.: Sıfırdan farklı olan ve sabit olmayan iki ya da daha çok polinomun, her birine tam olarak bölünebilen en küçük dereceli polinom.
    paralel doğrular: Aynı düzlemde bulunan ve ara kesitleri boş küme olan iki doğru.

    – S –


    sabit fonksiyon: Görüntü kümesi bir elemandan oluşan fonksiyon.
    sabit polinom: a ¹ 0 için P(x) = a polinomu
    sayı doğrusu: Üzerine reel sayıların yerleştirildiği doğru.
    sıralama bağıntısı: Yansıma, ters simetri ve geçişme özelikleri olan bağıntı.
    sonlu küme: Eleman sayısı sayılabilir çoklukta olan küme.
    sonsuz küme: Eleman sayısı sayılamayan çoklukta olan küme.
    şartlı önerme: p ise q şeklindeki bileşik önerme.
    sanal birim: Karesi – 1 olarak düşünülen i sayısı.
    sıralı ikili: İki nesnenin oluşturduğu eleman.
    süsleme: Çokgenlerin boşluk kalmadan üst üste gelmeden belirli bir kurala göre düzlemi kaplaması.
    süsleme kodu: Bir süslemede, her köşedeki düzgün çokgensel bölgelerinkenar sayıları.

    – T –


    terim: Bir bilim dalı içinde özel anlamı olan kelime.
    totoloji: Doğruluk değeri daima 1 olan bileşik önerme.
    tümleyen küme: E-A olmak üzere, E de olup A da olmayan elemanların kümesi.
    teğet: Çember ile yalnızca bir noktada kesişen doğru.
    tepe değer: Veri grubunda en çok tekrar eden sayı.
    ters eleman: Bir sayı ile toplandığında veya çarpıldığında etkisiz elemanı veren sayı.
    ters orantı: Biri artarken diğeri aynı oranda azalan ya da biri azalırken diğeri aynı oranda artan çokluklar arasındaki orantı çeşidi.
    tümler açılar: Ölçülerinin toplamı 90 derece olan açılar.

    – Ü –


    üstel fonksiyon: İçinde üslü bir ifade bulunduran ve bu ifadenin üssü değişken olan fonksiyon.
    üs: Bir sayının kaç tanesinin çarpıldığını gösteren ve bu sayının sağ üst köşesine yazılan sayı(kuvvet).

    – V –


    varlıksal niceleyici: $ sembolü ile gösterilir “bazı” veya “en az bir” şeklinde okunur.
    veri: Bir problemde bilinen, belirtilmiş anlatımlardan bilinmeyeni bulmaya yarayan şey.


    -- Y --


    y ekseni: Kartezyen koordinat sistemindeki dikey eksen.
    yansıma: Bir şeklin doğruya göre simetriği.
    yay: Çemberde farklı iki nokta arasındaki çember parçası.
    yutan eleman: Çarpma işleminde sıfır sayısı.
    yükseklik: Geometrik biçimlerde, tabandan tepeye olan uzaklık.
    yöndeş açılar: Aynı yöne bakan açılar.
     

Sayfayı Paylaş