1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Osmanlıcada ''K''ile başlayan kelimelerin anlamları

Konusu 'Türkçe Sözlük' forumundadır ve arz-ı hal tarafından 7 Ocak 2012 başlatılmıştır.

  1. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    K
    Osmanlı alfabesinin yirmidördüncü harfi olan kaf ile, yirmibeşinci harfi olan kef harfini karşılar.
    KA'
    (C.: Akva') Düz yer.
    KAA
    Ev avlusu.
    KAA'
    Acı su.
    KAAKI'
    Birbiri ardınca meydana gelen gök gürlemesi.
    KAAN
    Hükümdar, hâkan.
    KAARET
    Derinlik.
    KAARET-İ DERYÂ
    Denizin derinliği.
    KAAS
    Boynu göğüse girmek.
    KAAT
    Gadap, hiddet, öfke. * Darlık. * Yaşlı koyun. * Davar memesi. * Bağırma ve çığlık şiddeti.
    KAB
    Çok eski devir silâhlarından olan yayın kabzası (tutacak yeri) ile köşesi arasındaki mesafe, her "yay" da "iki kab" olan miktar.
    KA'B
    (Ölm: Hi: 32) Yahudi âlimlerinden olup İsrailiyatı İslâmiyet'e en çok aktaranlardan biridir. Hz. Ebubekir devrinde Müslüman olmuştur. Sa'lebi ve Kisai gibi İslâm tarihçileri ondan çok rivayetlerde bulunmuşlardır.
    KA'B
    Topuk kemiği, ayak bileği, aşık kemiği. * Mc: Şan, şeref, mecd, büyüklük. * Geo: Sekiz yüzlü, sekiz köşeli (mükâb) cisim.
    KA'B
    Yemek yemek. Su içmek.
    KA'B
    (C.: Kıâb) Ağaç çanak.
    KAB'
    Seyahat edip gezmek. * Nefesi tutulmak. * Atın burnu içinden çıkan hırıltı.
    KABA'
    (C.: Akbiye) Üste giyilen elbise. Kaftan, cübbe.
    KABAÇE
    f. Entari. Hafif giyecek.
    KABADAYI
    Mc: Cesur, kahraman, cengâver. Eskiden kabadayılar ağırbaşlı, fenalıktan kaçınır, iyiliği sever insanlar oldukları için muhitlerinde hürmet görürlerdi. (O.T.D.S.) * Kimseden korkmaz görünerek şuna buna meydan okuyan kimse, yiğit taslağı.
    KABAHAT
    Kusur, çirkin iş, tekdir edilmeğe müstehak hareket.
    KABAHÂT
    (Kabahat. C.) Kusurlar, kabahatler. Suçlar, çirkin hareketler.
    KABAİH
    (Kabayih) (Kabiha. C.) Kabahatlar. Çirkin işler, kabih haller.
    KABAİL
    (Kabile. C.) Kabileler. Bir soydan türemiş cemaatler, silsileler.
    KABAİL-İ ARAB
    Arap kabileleri.
    KABAKULAK
    Tıb: Daha ziyade tükrük bezlerini şişiren bulaşıcı ve ateşli bir hastalık.
    KABALE
    Kadı'nın (hâkimin) verdiği hüccet. * Toptan, götürü ile yapılan satış. * Yahudilerin kendi cemaatlarına verdikleri vergi.
    KABAS
    Ciğer hastalığı. * Yüksek ve kalın. * Hafiflik. * Neşat, sevinç.
    KABA'SER
    (C.: Kabâis) Büyük, kuvvetli, sağlam. Zayıf deve yavrusu. * Deniz canavarlarından bir canavar.
    KABATÎ
    (Kıbtî. C.) Çingeneler.
    KABA-YI ÂHENİN
    Demirden yapılmış elbise. Zırh.
    KABAZA
    Hız. Sür'at.
    KABB
    İnce belli olmak. * Gönlün eğlendiği gönül eğlencesi. * Makara ortasındaki ağaç.
    KABBA
    İnce belli, zayıf kadın. (Müz : Akbeb)
    KABBAN
    Büyük terazi, baskül.
    KABBE
    Yağmur damlası. * Gök gürlemesi.
    KÂBBE
    Hüzünden ve gamdan dolayı, hali kötü ve kalbi kırık olmak.
    KABCE
    (C.: Kubec-Kibâc) Keklik kuşu.
    KABE
    Yumurta.
    KABE
    Usanmak, bıkmak. * Kırılmak.
    KÂ'BE
    (Kâbe) Dünyanın en kudsi ma'bedi. Beytullah, Beyt-ül Ma'mur, Beyt-ül Atik. Bütün mü'minlerin ibâdet esnâsında yöneldikleri merkez. Dört köşe olduğu için Kâbe denir. Bu mukaddes makamın etrafına Mescid-ül Haram ismi verilir. İçinde bir kısım olarak Makam-ı İbrahim mevcuddur. Burası İbrahim Aleyhisselâm'ın Kâbe'yi bina ederken, yahut insanları hacca davet ederken, üzerine çıktığı taşın bulunduğu yerdir. Tavaf namazı burada kılınır. Kâbe'nin ilk inşası Hz. Âdem (A.S.) tarafından olduğuna dair rivayetler vardır. Bedahetle malûm olan ise; Sahih-i Buharî Tercümesine ve çok kıymetli delillere binaen İbrahim ve İsmail Aleyhisselâmlar inşa etmişlerdir. Bu husus âyet-i kerime ile de sâbittir.(Beyt-ül Muazzam'ın âmir-i inşası: Allah-ü Zülcelil; mübelliği ve mühendisi: Cibril; ilk bânisi: İbrahim Halil, muavini de İsmail olduğu en sahih rivayet olarak kabul edilmek icabeder... diye Sahih-i Buharî Tercümesinde Hâfız İbn-u Kesir'den nakledilmiştir.) Kâbe kıblegâhtır. Üzerine farz olan müslümanların, hacc zamanında gidip ziyaret etmeleri icabeden en mühim ve en büyük mabedimiz.
    KÂ'BE-İ KEMALÂT
    Kemâlât kâbesi. Yâni herkesin teveccüh etmesi gereken en yüksek kemalât merkezi.
    KABELE
    (C.: Kıbel) Göz boncuğu.
    KA'BERÎ
    Ailesine, arkadaşına, yoldaşına, kabilesine ve halkına katılık eden, kötü ahlâklı kişi.
    KABES
    Ateş parçası. * Ateş şulesi. * Öğretmek. * Öğrenmek.
    KABET
    Kederli ve ıztırablı olma.
    KÂ'BETEYN
    İki Kâbe. Mekke-i Mükerreme'deki Kâbe-i Muazzama ile, Kudüs'teki Mescid-i Aksâ.
    KÂ'BET-ÜL ÂMÂL
    İsteklerin ve emellerin yönelmiş olduğu yer.
    KÂ'BET-ÜL ULYÂ
    şerefi ve kudsiyyeti pek yüksek Kâbe.
    KAB-I KAVSEYN
    İmkân ve vücub ortasında bir makam. * İki yay uzaklığı mesafesi.(... İşte mevcudatın en eşrefi olan zihayat; ve zihayat içinde en eşref olan zişuur; ve zişuur içinde en eşref olan hakiki insan; ve hakiki insan içinde geçmiş vezaifi en azamî bir derecede, en ekmel bir surette ifa eden zât, elbette o mi'rac-ı azîm ile Kab-ı Kavseyn'e çıkacak, Saadet-i Ebediye kapısını çalacak, hazine-i Rahmetini açacak, imanın hakaik-ı gaybiyesini görecek, yine o olacaktır. S.)
    KABINA SIĞMAMAK
    t. Sabırsızlık, acelecilik. * Şişmanlamak.
    KABIZ
    Kabzeden, tutan.
    KABIZ-I ERVAH
    Ruhları kabzeden Hz. Azrail.
    KABIZ-I MÂL
    Tahsildar.
    KÂBİ'
    Dolu kap.
    KABİA
    Kılıç kabzasının başında olan gümüş veya demir.
    KABİH
    (Kabiha) Çirkin, fena, kötü, yakışıksız, ayıp.
    KABİHA
    (C.: Kabâih) Çirkin davranış, ayıp iş. Fena muamele.
    KABİH-ÜL VECH
    Çirkin yüzlü. Suratı, siması güzel olmayan.
    KABİL
    Kabul eden. Olabilir, istidatlı, mümkün olan, önde ve ileride olan.
    KABİL
    Gibi, türlü, biraz evvel, az önce. Aşikâr. İleri gelen. Kabul eden. * Sınıf, nevi, soy. * Kefil. * Birbirine muhalif kavimden üç beş kişi.
    KABİLE
    Kadın ebe. * Kabul edici. * Ses alıcı.
    KABİLE
    Birlikte yaşayan, konup göçen, bir sülâleden türemiş insanlar. Bir reisin idaresi altında bulunan ve ekserisi aynı soydan gelen insanlar.
    KABİL-İ EMÂNET
    İnsan.
    KABİL-İ GAYR-İ TELAKKUH
    Gebeliği mümkün olmayan.
    KABİL-İ HİTAB
    Sözden anlar. Kendisi ile konuşulabilir olan kimse.
    KABİL-İ İNKİSAR
    Kolaylıkla kırılabilir şeyler, kırılması kolay olan nesneler.
    KABİL-İ KIYAS
    Düşünülebilen, ölçülebilen, kabul edilebilir olan.
    KABİL-İ NESH
    Kaldırılması, iptal edilmesi mümkün olan.
    KABİL-İ TEMYİZ
    Huk: Temyiz mahkemesinde görülebilecek olan dâvalar.
    KABİLİYET
    Dıştan gelen te'sirleri alabilme gücü. * İstidat, anlayış, kabul edebilirlilik. Kabul edici yüksek bir kuvvete mâlik olmak, olabilirlilik.
    KABİN
    f. Güveğinin geline verdiği ağırlık, eşya, para.
    KABİNE
    Fr. Vekiller hey'eti. Bakanlar kurulu. * Küçük oda. * Doktorun muâyene yeri.
    KABİR
    (Bak: Kabr)
    KABİR
    Büyük, ulu.
    KABİS
    Yusuf Aleyhisselâm'ın rüyasında gördüğü yıldızlardan birisi.
    KABİS
    Hızlı giden at. Süratli at.
    KABİSA
    Parmak ucuyla yenen şey.
    KABİSE
    Üveyik kuşu.
    KÂBİSE
    Ucu üstüne eğri ve kıvrık olan burun.
    KABKAB
    Karın, batn.
    KABKABA
    Haykırma, kükreme. (Deve ve arslan hakkında kullanılan bir tâbirdir.)
    KABKABA-İ İBİL
    Devenin bağırması.
    KABKABA-İ ŞİR
    Arslanın kükremesi.
    KABL
    Önce. Evvel. İleride. Evvelki.
    KABL-EL BÜLUĞ
    Büluğdan evvel.
    KABL-EL MİLÂD
    İsa'dan (A.S.) önce, milâddan evvel.
    KABL-EL VUKU'
    Vuku'dan evvel. Olmadan evvel.
    KABL-EL VÜCUD
    Gelmeden önce.
    KABL-ET TAAM
    Yemekten önce.
    KABL-ET TELAKİ
    Buluşmazdan önce.
    KABL-EZ ZEVAL
    Öğleden önce.
    KABL-EZ ZUHR
    Öğleden evvel.
    KABL-EZ ZUHUR
    Zuhurundan ve meydana çıkmadan evvel.
    KABLÎ
    İlke ve önceliğe âit. Hiçbir tecrübeye dayanmadan. Yalnız akıl ile.
    KABLO
    Fr. : Telgraf, telefon hatlarında veya elektrik akımı iletmede kullanılan izole edilmiş tellerin bütünü.
    KABOTAJ
    Fr. Bir ülkenin kendi limanları arasında gemi işletme işi.
    KABR
    (Kabir) Mezar. Merkad. Ölünün toprağa gömüldüğü yer. (Bak: Âlem-i berzah)
    KABR-İ HÂMUŞ
    Sessiz mezar.
    KABRİSTAN
    f. Mezarlık.
    KABS
    Her şeyin esası, aslı. * Tâlim etmek.
    KABS
    Parmak ucuyla yemek.
    KABSA
    Başı büyük ve sivri olan kadın.
    KABT
    El ile bir şey toplamak.
    KABTARÎ
    Yünden dokunan bir elbise.
    KABUK
    Bir şeyin dışındaki sert örtü, kışır. * Bazı hayvanların katı mahfazaları.
    KÂBUK
    f. Yuva. Kuş yuvası.
    KABUL
    Bir malı satın almak için kabul ettiğini bildiren sözdür. (Bak: İcab)
    KÂBUL
    Avcıların kemendi.
    KABULGÂH
    f. Kabul yeri.
    KABUL-İ ADEM
    Kalben ademi kabul etmektir. Hakkı inkâr etmek, hatalı bir hüküm ve itikattır. Hak mesleği kabul etmeyip indi ve şahsi görüşünü ileri sürerek başka bir yolda gitmektir, bir iltizamdır. İmânın zıddına şahsi görüşüne tâbi olmak, bâtılı kabul etmektir.
    KABURGA
    Göğüs kemiklerinin beheri. Göğüs kemiklerinin bel kemiğine bağlanmak suretiyle meydana getirdikleri şeklin bütünü. * Gemi, sandal, kayık gibi deniz nakil vasıtalarının hayvan kaburgasına benzeyen ve omurga üzerine kaldırılan eğri ağaçları.
    KABUS
    Uykuda ağırlık basması. Korkulu ve insanda hareket bırakmayan rüya. Karabasan.
    KABZ
    Tutmak. Ele almak. Kavramak. Almak. * Tahsil etmek. Teslim almak. * Amelde zorluk çekmek. * Kuşun süratle uçması. * Mülk.
    KABZ U BAST
    Ruhen sıkıntı. Daralma ve genişleme. Sıkıntı ve ferahlık. * Birini diğeri üzerine tercih etme. * Münkabız bir adama ferahlık ve sürurluluk vermek, sevindirmek. * Beyan ve ifâde etmek. * Uzun uzun ve etraflıca anlatmak.
    KABZA
    Kılınç gibi şeylerin tutacak yeri. Sap. * El, pençe. * Bir tutam, bir avuç şey.
    KABZA-İ TÎG
    Kılıncın kabzası, sapı.
    KABZ-I RUH
    Ruhun alınması. Ölmek.
    KABZIMAL
    Meyve ve sebze yetiştiricileriyle, satıcı arasındaki aracı.
    KÂC
    f. Küçük bir çeşit çam.
    KAD
    Gr : İsmiyye veya harfiyye olan bir kelimedir. İsmiyye olduğunda iki vecihle kullanılır. yerine muzari olur. Yetişir, kifayet eder mânasınadır. Yahut kelimesine müradif isim olur. Harfiyye olduğunda dâhil olduğu fiil, tahkik, ümid, rica, intizar, yakınlık, azlık veya çokluk ifade edebilir.
    KA'D
    Çuval.
    KAD'
    Men etmek, engel olmak.
    KÂD
    f. Hırs, tamahkârlık.
    KÂD
    Mahzun olma, hüzünlü ve kederli olma.
    KADAH
    Küçük toprak çanak.
    KADAH
    Çömlek içinde pişen yemeğin kokusu.
    KADANA
    Forsaların ayağına vurulan zincir.
    KADASTRO
    Fr. Bir ülkedeki arazi ve mülklerin alanını, sınırlarını ve yerini belirtip plânlama işi.
     
  2. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KADD
    Boy, bos.
    KADD Ü KAMET
    Boy bos.
    KADDA'
    şiddetli.
    KADDAH
    Kadeh yapan. Kadeh yapıcı. * Zemmeden. Gıybet eden. Hicveden, yeren.
    KADDAHE
    Çakmak taşı.
    KADDESALLAH
    Allah mübarek ve mukaddes eylesin.
    KADDESE
    Takdis etti, takdis eder, takdis etsin, mutlu olsun (gibi mânada en mübarek bir şeyin kudsiliğini, kusur ve noksanlıktan uzaklığını, müberra olduğunu bildirir fiil.)
    KADD-İ BÂLÂ
    f. Yüksek, uzun boy.
    KADD-İ BÜLEND
    f. Uzun, yüksek boy.
    KADD-İ MEVZUN
    Mevzun boy, biçimli boy.
    KADD-İ MÜSTESNA
    Müstesna boy. Güzellikte emsalsiz ve benzeri olmayan endam.
    KADE
    Gr: Yardımcı fiillerdendir. Cümlede ifade edilen hükmün yaklaştığını bildirmek için söylenir. Mübtedâ ile haberin başına gelerek, birincisini isim adı ile merfu' kılar, haberini de mansub eder. Bu gibi fiillerin haberi muzâri olur.
    KA'DE
    Bir defa oturuş. Oturma. * Ist: Namazdaki bir defa oturuş. Teşehhüd için, Ettahiyyâtü duâsını okumak maksadı ile olan oturuş. Birinci oturuşa Ka'de-i ulâ, ikinciye de Ka'de-i âhire denir.
    KA'DEL
    Yağhane sepeti.
    KADEM
    Ayak. Adım. Metrenin üçte biri kadar olan uzunluk. Oniki parmak uzunluğu, yarım arşın. * Uğur.
    KADEM-BUS
    f. Ayak öpen.
    KADEME
    Derece, sıra. * Merdiven basamağı.
    KADEME KADEME
    Basamak basamak, derece derece.
    KADEME-İ ULÂDA
    İlk basamakta. Başlangıçta.
    KADEMÎ
    Ayakla alâkalı. Ayağa mensub.
    KADEMİYYE
    Ayak bastı parası. * Eskiden hükûmete ait bir davetiye veya emri tebliğ etmek için gönderilen memura, masrafları karşılığı olarak verilen ücret.
    KADEMKEŞ
    f. Ayağını çeken. Yanaşmayan, gitmeyen.
    KADEMNİH
    f. Ayak basıcı.
    KADEMNİHADE
    f. Gelmiş, ayak basmış olan.
    KADEMRAN
    f. Adım atan, ilerliyen.
    KADEMRENCE
    f. Lütfen kabul, tenezzül.
    KADER
    Cenâb-ı Hakk'ın kâinatta olmuş ve olacak her şeyin evsafını ve havassını ve sâir geleceğini ve geçmişini ezelden bilip, levh-i mahfuzunda takdiri ve yazması. Takdir-i İlâhî. * Ezelî kısmet. * Tali'. Baht. Şans.(Kader ve cüz-i ihtiyarî, İslâmiyetin ve imanın nihayet hududunu gösteren, halî ve vicdanî bir imanın cüz'lerindendir. Yoksa ilmî ve nazarî değillerdir. Yâni, mü'min her şeyi, hattâ fiilini, nefsini Cenab-ı Hakk'a vere vere, tâ nihayette teklif ve mes'uliyetten kurtulmamak için "cüz-i ihtiyarî" önüne çıkıyor. Ona: "Mes'ul ve mükellefsin" der. Sonra ondan sudur eden iyilikler ve kemâlât ile mağrur olmamak için "kader" karşısına geliyor. Der: "Haddini bil, yapan sen değilsin." S.)(... Eğer kader ve cüz-i ihtiyarîden bahseden adam, ehl-i huzur ve kemal-i iman sahibi ise; kâinatı ve nefsini Cenab-ı Hakk'a verir, Onun tasarrufunda bilir. O vakit hakkı var, kaderden ve cüz-i ihtiyarîden bahsetsin. Çünkü, madem nefsini ve her şeyi Cenab-ı Hak'tan bilir, o vakit cüz-i ihtiyarîye istinad ederek mes'uliyeti deruhde eder, seyyiata merciiyyeti kabul edip, Rabbini takdis eder, daire-i ubudiyyette kalıp teklif-i İlâhiyyeyi zimmetine alır. S.)(İrade-i cüz'iye-i insaniye ve cüz'-i ihtiyariyesi; çendan zaiftir, bir emr-i itibarîdir, fakat, Cenab-ı Hak ve Hakîm-i Mutlak, o zaif, cüz'î iradeyi, irade-i külliyesinin taallukuna bir şart-ı âdi yapmıştır. Yâni, mânen der: "Ey abdim; ihtiyarınla hangi yolu istersen, seni o yolda götürürüm. Öyle ise mes'uliyet sana aittir!" Teşbihte hatâ olmasın, sen bir iktidarsız çocuğu omuzuna alsan. O'nu muhayyer bırakıp "Nereyi istersen seni oraya götüreceğim" desen. O Çocuk, yüksek bir dağı istedi, götürdün. Çocuk üşüdü yahut düştü. Elbette "Sen istedin" diyerek itab edip üstünde bir tokat vuracaksın. İşte Cenab-ı Hak, Ahkem-ül-Hâkimîn, nihayet zaafta olan abdin iradesini, bir şart-ı âdi yapıp irade-i külliyesi ona nazar eder. S.)
    KADERÎ
    Kader ile alâkalı. Kader, tali' nev'inden olan.
    KADER-İ İLÂHÎ
    Allah'ın takdiri.
    KADERİYE
    Kul, kendi yaptıklarının halıkıdır deyip ifrat ederek Hak mezhebinden ayrılan bir dalâlet fırkası. (Bak: mu'tezile)
    KADH
    Zemmetme, çekiştirme. Bir kimsenin ayıb ve kusurlarını söyleyerek gıybet etme. * Men'etmek, engel olmak. * Çakmak taşını çakmak. * Bir kimsenin işine halel vermek.
    KADIM(A)
    Kemirici hayvan.
    KADIRGA
    Buharlı gemilerin icadından evvel kullanılan harp gemilerinden biri. Kürek ve yelkenle kullanılırdı. Kadırgalar 25 oturaklı idi ve her küreği dörder adam tarafından çekilirdi. (O.T.D.S.)
    KADIZ
    Hep olduğu yerde kalan büyük fıçı.
    KADÎ
    Hâkim. Peygamber (A.S.M.) nâmına suçluyu ve suçsuzu ayırıp şeriatla hükmeden hâkim. * Kaza eden.
    KADÎ İYAZ
    Lâkabı: Ebu-l Fadl bin Musa el Yahsabî'dir. Muhaddislerin meşhurlarından ve edebiyatçılardan olup, 476 hicrî tarihinde Site kasabasında doğmuş, sonra Endülüse geçerek Kurtuba'da ve diğer ilim merkezlerinde ilim tahsili yapmıştır. Daha sonra Site kasabasında uzun bir zaman durmuş, bir ara Garnata şehrinde kadılık yapıp, son ömrünü geçirdiği Merakiş şehrine gidip hicri 544 tarihinde vefat etmiştir. Te'lifatı pek çoktur. Kitab-ül İkmâl, Envâr-ül Meşârik, Ettenbihat kitapları hadis ilminde meşhurdur.
    KADÎ NAİBİ
    Kadıların (hâkimlerin), gitmedikleri yerlere gönderdikleri vekiller.
    KADÎB
    (C.: Kıdbân) İnce ve düz fidan, dal veya çubuk. * Erkeklik âleti.
    KADÎD
    Kurutulmuş et. * Pek zayıf, kuru ve çelimsiz insan. * Etleri dökülmüş olup yalnız kemikten ibaret olan gövde. İskelet.
    KADÎH
    Tencere dibinde arta kalan.
    KADİH(A)
    (Kadh. dan) Bir kimse hakkında kötü söz söyleyen. Zemmedici, çekiştirici, kötüleyici.
    KADİ-L KUDAT
    Kadıların kadısı. En büyük kadı. Kazasker veya şeyhül islâm makamında bulunan kimse.
    KADİM
    (A, uzun okunur) Ayak basan. Ulaşan. Varan. * Azanın mukaddemesi olan insanın başı.
    KADÎM
    Eski zaman. * Başlangıcı olmayan. Uzun zamandan beri var olan. * Evveli bilinmeyen hâl ve keyfiyet.
    KADİME
    Ordunun ileri karakolu. * Kuşun kanadının ön tarafındaki uzun tüyleri.
    KADÎMEN
    Eskiden beri. Kadim olarak.
    KADÎMÎ
    Eskiden beri var olan. Eski.
    KADİR
    Bir işi yapmaya gücü yeten. Kudret sâhibi ve herşeye kudreti yeten. (Allah C.C.)
    KADÎR
    Mukaddir. Muktedir. Kudreti mutlak olan ve her hususa muktedir olan. Nihayetsiz kudret sahibi. (Allah C.C.)(İnsan kâinatın ekser envâına muhtaç ve alâkadardır. İhtiyâcâtı âlemin her tarafına dağılmış; arzuları ebede kadar uzanmış. Bir çiçeği istediği gibi, koca bir baharı da ister. Bir bahçeyi arzu ettiği gibi ebedî Cenneti de arzu eder. Bir dostunu görmeğe müştak olduğu gibi, Cemil-i Zülcelâli de görmeğe müştaktır. Başka bir menzilde duran bir sevdiğini ziyâret etmek için o menzilin kapısını açmağa muhtaç olduğu gibi, berzaha göçmüş yüzde doksandokuz ahbabını ziyâret etmek ve firak-ı ebediden kurtulmak için koca dünyanın kapısını kapayacak ve bir mahşer-i acâib olan âhiret kapısını açacak, dünyayı kaldırıp âhireti yerine kuracak ve koyacak bir Kadir-i Mutlakın dergâhına ilticaya muhtaçtır. İşte şu vaziyette bir insana Hakiki Ma'bud olacak; yalnız her şeyin dizgini elinde, her şeyin hazinesi yanında, her şeyin yanında nâzır, her mekânda hâzır, mekândan münezzeh, acizden müberra, kusurdan mukaddes, nakıstan muallâ bir Kadir-i Zülcelâl, bir Rahim-i Zülcemâl, bir Hakim-i Zülkemâl olabilir. S.)
    KADİR ALAYI
    Tar: Kadir gecesi padişahların saraydan çıkıp, civardaki camilerden birinde namaz kılmaları münâsebetiyle yapılan merâsim.
    KADİR GECESİ
    (Bak: Leyle-i Kadir)
    KADİR-AŞİNA
    Değer ve kadir bilen.
    KADİRDAN
    f. Kadirbilir. Değerbilir.
    KADİR-DANLIK
    Kadirbilirlik. Herkesin mertebesini bilip ona göre muamele yapan. Kadir ve kıymet bilen.
    KADİR-ENDAZ
    f. İyi ok atan ve attığı her oku hedefe isâbet ettiren kimse.
    KADİRÎ
    Abdülkadir-i Geylanî Hazretlerinin yolunda olan, onun tarikatına mensub. olan. (Bak: Geylanî)
    KADİR-ŞİNAS
    f. Kıymet ve değerden anlayan. Değerli kimseleri tanıyabilen.
    KADÎ-ÜL HÂCÂT
    Bütün ihtiyaçları yerine getiren Hâkim. Allah (C.C.)
    KADİYE
    Azlık. Az cemaat.
    KÂDİYE
    Soğuk. * Afet, belâ.
    KADKEŞİDE
    f. Boy atmış, uzamış. Boyu uzamış.
    KADR
    İtibar. Değer, kıymet. Haysiyet. Derece miktarı. Miktar. Meblağ. Takat. Takdir, rızkı taksim eylemek. Gına.
    KADR SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'de 97. sure olup İnna Enzelna diye de söylenir.
    KADRO
    ing. Bir işin yürütülebilmesi için icab eden bir cinsten şeylerin, bilhassa insanların tamamı veya bütünü.
    KADR-ŞİNAS
    (Bak: Kadir-şinas)
    KADUM
    (C.: Kudm) Keser. * Şam yakınında bir köyün adı.
    KADV
    Yemeğin kokusu iyi olmak.
    KADY
    Yemeğin kokusu güzel olmak.
    KAF
    Ufuk. * karfinin ismi. * Bir dağ adı.
    KA'F
    (C.: Kıâf) Ayağı sert olarak basmak. * Ayak ile toprağı yerinden koparıp küremek. * Kap içindeki suyun tamamını içmek. * Koparmak.
    KAF SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'in 50. suresidir. Bâsikat ismi de verilir. Mekkîdir.
    KAFA
    (C.: Akfâ) Baş. Kafa. * Ense, arka. * Akıl, zekâ, anlayış.
    KAF'A
    Yağcılar tokmağı. * Hurma kabuğundan yapılan, zenbile benzer kulpsuz bir nesne.
    KAF'A
    Yumuşak kuru ot. * Parmakları soğuktan dökülmüş ayak.
    KAFADAR
    f. Arkası sıra giden, peşinden ayrılmayan. * Kafaları birbirine uyan, kafaca birbirine denk olan arkadaş.
    KAFAR
    Katıksız ekmek.
    KAFAVE
    Sütten yapılan azık.
    KAFAVÎ
    Kafa ile alâkalı.
    KAFD
    Bileğin eğri olması.
    KAFDER
    Çirkin yüzlü, katı başlı kimse.
    KAFEDAN
    Attarların eczâ koydukları kese veya torba.
    KAFENDER
    Çirkin yüzlü, katı başlı kimse.
    KAFER
    Zayıf ve etsiz olmak.
    KAFES
    Tel, ince demir veya ağaç çubuklarından yapılan ve içine kuş ve saire konulan şey. * Dışardan içerisi görünmesin diye, ince tahta çubuklarından yapılıp harem pencerelerine takılan siper, * Ahşap bir binanın kaplama ve sıvası olmaksızın direklerden ibaret taslağı.
    KAFF
    Parmak arasına birşey gizlemek. * Ot kurutmak.
    KAFFAF
    Parmakları arasında birşey gizleyip çalan kimse.
    KAFFAL
    Çilingir. Anahtarcı.
    KAFFAN
    Büyük terazi.
    KÂFFE
    Hep. Bütün. Cümle.
    KÂFFE-İ EF'AL
    Bütün işler.
    KÂFFE-İ EFRÂD
    Bütün fertler.
    KÂFFETEN
    Bütünü. Hepsi birden.
    KAFH (KIFÂH)
    Başa vurmak. * İçi boş olan şeyi vurmak.
    KAFÎ
    Birine uyup peşinden giden.
    KÂFİ
    Kifayet eden. Vâfi, başka şeye ihtiyaç bırakmayan. Yeten, yetişen, elveren.
    KAFÎL
    Kuru ağaç. * Parça parça olmuş ot. * Kamçı. Bir otun adı.
    KÂFİL
    Birinin yerine ödemeyi kabul eden. Kefil olan.
    KAFİLE
    (A, uzun okunur) Birlikte sefere çıkanların cemaatı. Kervan.
    KAFİLE-SÂLÂR
    f. Kafile reisi. Kafile başı.
    KAFÎNE
    Kafasından kesilen koyun.
    KAFÎR
    Hayvan tersi.
    KÂFİR
    Hakkı görmeyen ve örten. İyilik bilmeyen. Allah'ı inkâr eden. Dinsiz. İmanın esaslarına veya bunlardan birine inanmayan. Mülhid.(Arkadaş! İman, bütün eşya arasında hakiki bir uhuvveti, irtibatı, ittisali ve ittihad rabıtalarını te'sis eder.Küfür ise, bürudet gibi bütün eşyayı birbirinden ayrı gösterir ve birbirine ecnebi nazarıyla baktırır. Bunun içindir ki, mü'minin ruhunda adavet, kin, vahşet yoktur. En büyük bir düşmaniyle bir nevi kardeşliği vardır. Kâfirin ruhunda hırs, adavet olduğu gibi nefsini iltizam ve nefsine itimadı vardır. Bu sırra binaendir ki, dünya hayatında bazan galebe kâfirlerde olur. Ve keza kâfir, dünyada hasenatının mükâfatını (filcümle) görür. Mü'min ise, seyyiatının cezasını görür.Bunun için dünya kâfire Cennet (yani âhirete nisbeten), mü'mine Cehennemdir. (Yani saadet-i ebediyesine nisbeten). Yoksa dünyada dahi mü'min yüz derece ziyade mes'uttur, denilmiştir.Ve keza iman, insanı ebediyyete, Cennet'e lâyık bir cevhere kalbeder. Küfür ise ruhu, kalbi söndürür. Zulmetler içinde bırakır. Çünkü, iman, kabuğunun içerisindeki "lübb"ü gösterir. Küfür ise, lübb ile kabuğu tefrik etmez. Kabuğu aynen "lübb" bilir ve insanı cevherlik derecesinden kömür derecesine indirir. M.N.)
    KÂFİRANE
    f. Kâfire yakışır şekilde, kâfir gibi.
    KÂFİR-İ Nİ'MET
    Nankör. Nimeti inkâr eden.
    KÂFİRÛN
    Kâfirler.
    KÂFİRÛN SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'de 109. sure olup El-Kâfirûn da denilir.
    KAFİYE
    Tâbi olan şey. * Herşeyin son tarafı. *Edb: Manzum yazılan satırların ses bakımından sonlarının aynı olması. (Yaman, duman, saman... gibi.)
    KAFİYEPERDÂZ
    f. Kafiye uyduran. Şair, nâzım.
    KAFİYEPERESTLİK
    Kafiye için safiyeyi feda edecek derecede kafiyeye ehemmiyet vermek. Birinci derecede kafiyeyi düşünüp, mânayı arka plana atmak.
    KAFİYESENC
    f. Kafiye dizen. Nâzım, şair.
    KAFİZ
    (C: Kufzân-Akfize) Ölçek.
    KAFKAF
    şarap, hamr.
    KAFKAF
    şahtere otu.
    KAFKAFE
    Titremek, titretmek.
    KAFN
    Kafa.
    KÂF-NUN TEZGÂHI
    (Risale-i Nur Külliyatında geçen bir tabirdir) Allah'ın Kün emriyle her işin olması. (Kün ) "Ol" emri olan bu kelime "Kâf" ve "Nun" harfleri ile yazıldığından böyle denilmiştir.
    KAFR
    Arz. Çöl. Beyâban.
    KAFS
    Sıçramak. * Hafiflik. * Sevinç, neşat. * Hayvanın ayaklarını bağlamak.
    KAFS
    Zorla birşey almak. * Gadap, hiddet. * Mevt, ölüm.
    KAFSAL
    Arslan.
    KAFŞ
    Yemekten lezzet alma, fazla yemek yemek. * Pabuç. * Cem'etmek, toplamak.
    KAFŞELİL
    Kepçe.
    KAFTA
    Cima etmek.
    KAFTAN
    Ekseriya mükâfat ve taltif olarak giydirilen süslü üstlük elbise. Hil'at, esvab.
    KÂFUR
    Beyaz ve yarı şeffaf, kolaylıkla parçalanan bir madde. Sert, güzel kokulu, katı ve yağlı bir madde. * Cennette bir kaynak ismi.
    KAFUR (KUFUR)
    Hurma çiçeğinin kılıfı.
    KAFV
    Bir kimsenin ardına düşüp ittibâ etmek, ona tâbi olup uyma.KAFY : Uymak. * Kafasına vurmak.
    KAFZ (KAFAZÂN)
    Sıçramak.
    KAFZEA
    (C: Kafâzi) Başın çevre yanlarının saçı.
    KÂGAZ
    f. Kâğıt.
    KAGŞAR
    Yıkılmak üzere. Yıkılıp harabolmaya yüz tutmuş.
    KAĞITHANE
    Kâğıt fabrikası. * İstanbul'da vaktiyle böyle bir fabrikanın bulunduğu yerdeki mesire.
    KAĞNI
    (Kağlı) İki tekerleri dingille sâbit öküz arabası.
    KAH
    Sultan.
    KÂH
    f. Köşk, kasır. * Tek oda. Bir gözlü oda. * Yüksek binâ.
    KÂH
    f. Saman. Saman çöpü.
    KAHA
    Ev ortası, saha.
    KAHAL
    Koyunların derisini kurutan bir hastalık.
    KAHAME
    İlerlemiş yaşlılık.
    KAHB
    Yaşlı, ihtiyar. * Büyük dağ.
    KAHBA (KAHBE-KUHBE)
    Kırmızısı çok olan beyaz nesne.
    KÂHBAN
    f. Harman bekçisi.
    KAHBE
    Namussuz kadın. Fâhişe. * Mc: Hilekâr, kalleş ve sözünde durmaz adam.
    KAHD
    Koyunun beyaz kuzusu. * Açılmamış nergis.
    KÂHDAN
    f. Samanlık. İçine saman doldurulan oda.
    KAHDE
    (C.: Kıhâd) Devenin hörgücü dibi.
    KAHF
    Kap içindeki suyun tamamını içme.
    KÂHGİL
    f. Samanlı sıva çamuru.
    KAHHAR
    Galib-i Mutlak ve her an kahretmeğe muktedir olan Allah (C.C.) Hak Celle ve A'lâ'nın esmâ ve sıfâtındandır.
    KAHHARANE
    Kahharcasına. Kahredercesine.
    KAHİF
    Şiddetli yağmur.
    KÂHİL
    Saçına ak düşmüş adam. Yaşlı, ihtiyar. Tembel.
    KÂHİLANE
    f. Tembelce, tembelcesine, tembel olana yakışır surette.
    KÂHİN
    Karışık ve tahmini sözlerle gaibden haber verdiği söylenen kimse. Haberci. Falcı. * Âlim.(Kâhinlere gaybi haberleri getirmek için şeytanlar, tâ semavata çıkıp kulak veriyorlar, yarım yamalak yanlış haberler getiriyorlar diye tefsirlerdeki ifadelerin bir hakikatı şu olmak gerektir ki; semavat memleketinin pâyitahtına kadar gidip o cüz'i haberi almak değildir. Belki cevv-i havaya dahi şumulü bulunan semavat memleketinin (teşbihte hata yok) karakol haneleri hükmünde bazı mevkileri var ki, o mevkilerde Arz memleketi ile münasebetdarlık oluyor, cüz'i hadiseler için, o cüz'i makamlardan kulak hırsızlığı yapıyorlar. Hatta kalb-i insani dahi o makamlardan birisidir ki, melek-i ilham ile şeytân-ı hususi, o mevkide mübareze ediyorlar. Ve hakaik-ı imaniye ve Kur'aniye ve hadisat-ı Muhammediye (A.S.M.) ise, ne kadar cüz'i de olsa, en büyük, en külli bir hadise-i mühimme hükmünde en külli bir daire olan Arş-ı Azamda ve daire-i semavatta (temsilde hata olmasın) mukadderat-ı kâinatın mânevi ceridelerinde neşrolunuyor gibi her köşede medâr-ı bahsoluyor, diye beyan ile beraber, kalb-i Muhammediden (A.S.M.) tâ daire-i Arşa varıncaya kadar ise, hiçbir cihetle müdahale imkânı olmadığından, semavatı dinlemekten başka, şeytanların çaresi kalmadığını ifade ile, Vahy-i Kur'ani ve Nübüvvet-i Ahmediye (A.S.M.) ne derece yüksek bir derece-i hakkaniyette olduğunu ve hiç bir cihetle hilâf ve yanlış vahy ile ona yanaşmak mümkün olmadığını, gayet beliğane, belki mu'cizane ilân etmek ve göstermektir... L.)
    KÂHİNANE
    f. Kâhin gibi ve ona benzer şeklide haberler veren. Bir nevi zan ile gaibden haber verir gibi.
    KÂHİNE
    Kadın kâhin.
    KAHİR
    (A, uzun okunur) Üstün gelen. Yenen. Galip gelen. * Zorlayan. Mecbur eden.
    KAHİR-ÜL EŞRÂR
    Şerleri ve kötülükleri ortadan kaldırıp yok eden. Haydutları kahreden.
    KAHİR-ÜS SÜMUM
    Panzehir.
    KAHİT
    Şiddetli kıtlık olan sene.
    KAHİZ
    Müşkil, zor nesne.
    KAHKAHA
    Yüksek sesle ve çokça gülme.
    KAHKAHA'
    Öldürücü bir yılan.
    KAHKAHAZEN
    f. Kahkaha atan, fazlaca yüksek sesle gülen.
    KAHKAR
    Katı, sert, sağlam taş.
    KAHKAR
    Taş.
    KAHKARA
    Geri geriye gelme, dövüşerek çekilme.
    KAHKARÎ
    Birdenbire geri dönme, aniden arkaya dönme. * Geri çekilmekle ilgili, geri dönmekle ilgili.
    KAHKARİYE
    Geri dönme. Rücu'.
    KAHL
    Göze sürme çekmek.
    KAHL
    Zemmetmek. * Nimete nankörlük etmek.
    KAHL (KUHUL)
    Kurumak.
    KAHLESE
    Yuvarlak baş.
    KAHM
    (Kuhum) : Düşünmeden kendini bir iş içine atmak.
    KAHPE
    (Bak: Kahbe)
    KAHR
    Zorlama. Cebir. * Ezme. Mahvetme. * Fazlaca üzüntü. Keder içine işleme. * Cenâb-ı Hakkın şiddetli ve azab verici vasıflarının tecellisi. (Kahr, lütfun zıddıdır.) (Bak: Celal)
    KAHR
    Yaşlı, ihtiyar kişi. * Yaşlı at. * Yaşlı deve.
    KAHRAMAN
    (C.: Kahramanan) f. Yiğit, cesur, bahadır. * Fars mitolojisinde Rüstem'in yendiği kişi. * İş buyuran, hüküm sâhibi.
    KAHRAMANAN
    (Kahraman. C.) f. Kahramanlar. Cesur kimseler, yiğitler.
    KAHRAMANANE
    f. Kahramanca, yiğitçe, cesurane.
    KAHRAMANÎ
    f. Yiğitlik, kahramanlık, cesurluk.
    KAHREBAN
    Kehribar.
    KAHRENÎ
    Kahr ile, zorla. Ezerek, cebren.
    KAHR-I DEHR
    Dünyânın ve zamanın kahrı.
    KAHR-I HİDDET
    Hiddetin ve kızgınlığın yıkıcı galebesi.
    KAHT
    Kıtlık. Kuraklık. Kuraklıktan dolayı mahsulün yetişmemesi.
    KAHT Ü GALÂ
    Yokluk. Kıtlık. Fakirlik. * Pahalılık.
    KAHT-I RECUL
    (Kaht-ı rical) Adam kıtlığı. Değerli devlet ve siyaset adamlarının yokluğu.
    KAHUS
    Uzun boylu erkek.
    KAHVALTI
    t. Sabah ve ikindi vakitleri yenilen hafif yemek.
    KAHVE
    şarap. * Hâlis süt. * Kahve. * Güzel koku. * Bolluk, bereket. * Kahvehane.
    KÂHYA
    Büyük konaklarda ev işlerini idare eden kimselerle san'at ve ticaret sahiplerinin işlerine bakmak üzere hükümet tarafından seçilen kimselere eskiden verilen addır.
    KAHZ
    (Ok atmak. * Sıçramak. * Yarmak.
    KAHZ (KIHZ)
    İbrişim karışıklı beyaz bez.
    KAIF
    Yeri kazıp götüren, toprağı sürükleyen yağmur.
    KAILE
    (C.: Kavâil) Dağ başı.
    KAİB
    (C.: Kevâib) Tomurcuk memeli kız.
    KAİBE
    Hüzün ve gamdan perişan olmak.
    KAİD
    (Kuud. dan) Oturan, oturucu, oturmuş.
    KAİD
    (A, uzun okunur) Süren. Sevkeden. * Koyunların önünden giden ve "Küsem" denilen koyun. * Yedeğine alıp çeken. Çavuş. Serasker, kumandan. * Sıradağ. * Geniş ark.
    KAÎD
    (C.: Kavayid) Çekirge. * Ulu, yüce kişi.
    KAİDAN
    (Kaid. C.) Kumandanlar, komutanlar, seraskerler.
    KAİDE
    Esas. Temel. Düstur. Nizam. Yol. Ayaklık. * Dip taraf. * Bir şeyin meydana gelmesine şart ve düstur olan husus. * Bir ilim ve fennin düsturlarından her biri. * Fık: Hayızdan ve çocuktan kesilmiş kadın.
    KAİDE-İ KÜLLİYE
    Açık ve sarih olan kaide ve hüküm. Herşey hakkında tatbik edilebilen, umumi kaide.
    KAİDE-İ RABT
    Bağlama kaidesi, bağlama cümlesi.
    KAİDEN
    Oturarak, oturduğu hâlde.
    KAİDEŞİKEN
    f. Kaide ve usullere uymayarak. Kuralları çiğniyerek.
    KAİDEŞİKENÂNE
    f. Usul ve kaideye riayet etmeyerek, kuralları çiğneyerek, kaideyi bozarak.
    KAİDETEN
    Kaide ve hükümlere göre. Kurala uygun olarak.
    KAİDEVÎ
    Kaide ve kural ile alâkalı. * Mat: Tabana ait.
    KAİD-ÜL CEBEL
    Dağın çıkıntısı, burnu.
    KAİD-ÜL CEYŞ
    Orduyu, askeri idare ve sevkeden. Kumandan. Serasker.
    KAİL
    Söyleyen. Anlatan. Nakleden. Söz sahibi. İnanmış. * Boyun eğmiş. Rıza göstermiş, razı olmuş.
    KAİM
    Ayakta duran. Mevcut. Baki. * Vaktini ibadetle geçiren.
    KAİME
    Uzun bir kâğıda yazılan ferman. * Kitap yaprağı. * Kâğıt para.
    KAİMEN
    Ayakta durarak. Yıkılmamış. * Canlı olarak.
    KAİM-MAKAM
    Birinin yerine geçen. Kaymakam. Bir kazayı (İlçe) idâre eden memur. Osmanlılarda, binbaşı ile miralay arasındaki askeri rütbe. Yarbay.
    KÂİN
    Olan. Var olan. Bulunan. Mevcut.
    KÂİNAT
    Var edilen şeylerin hepsi. Yaratılanlar. Mevcudat. Âlemler.
    KÂİNAT-EFRUZ
    f. Kâinatı süsleyen, cihanı donatan.
    KÂİNAT-I NÂİME
    Uyuyan kâinat.
    KAÎR
    Daha derin, çok derin.
    KAÎS
    Çok yağmur.
    KÂJ
    f. Eğri, bükülmüş. * Şaşı.
    KAK
    Uzun, tavil. * Alaca karga.
    KA'K
    Kuru ekmek. Peksimet.
    KA'KA
    Kuru, yâbis. Meşakkatli yol. * Yemame'den Kûfe'ye giden geniş yol.
    KA'KA'
    Korkak, zayıf kişi.
    KA'KAA
    Silâh çatırtısı. Kılınç veya süngü gibi silâhların birbirine çarpmasından çıkan ses.
    KA'KEA
    Men'etmek, engel olmak. * Hapsetmek.
    KAKUM
    Kürkü makbul bir cins kedi.
    KAKUNC
    Kanbel otu. (İt üzümünün bir nevidir.)
    KAKUZE
    (C.: Kavâkiz) Boş maşrapa.
    KAKÜL
    (Kâgül) f. Alnın üzerine sarkıtılan kısa kesilmiş saç.
    KAL
    (A, uzun okunur) Söz.
    KAL'
    Bir şeyi kökünden çekip koparmak. * Kendisinden iyi kalay çıkan maden. * Azletmek. Bir tarafa ayırmak.(... İşte bak: şu cezire-i vasiada vahşi ve âdetlerine mutaassıb ve inadcı muhtelif akvamı ne çabuk âdât ve ahlâk-ı seyyie-yi vahşiyanelerini def'aten kal' u ref' ederek bütün ahlâk-ı hasene ile teçhiz edip bütün âleme muallim ve medeni ümeme üstad eyledi... M.N.)
    KAL U KÎL
    Dedi denildi şeklindeki nakiller.
    KALA
    Buğz, adâvet.
    KAL'A
    Kale. Eskiden yapılan büyük merkezlerin ve şehirlerin bulunduğu etrafı duvarlarla çevrili ve düşmanın hücumundan muhafaza edilen yüksek yerlerde inşa edilmiş yapı. * Çobanın çantası. * Hurma ağacının dibinden kesilen taze fidan.
    KÂLA
    f. Kumaş. * Ev eşyası, giyim eşyası. * Sermaye, anamal.
    KAL'A-BEND
    f. Bir kale içinde yaşamağa mahkûm olmuş olan. Kal'aya bağlanmış.
    KAL'A-DÂR
    f. Kale koruyucusu, kal'a muhafızı. Dizdar.
    KALAFAT
    Vaktiyle Yeniçeri Ağasının giydiği kırmızı bir başlık.
    KALAFAT
    Geminin tahtalarının aralıklarını üstüpü vs. ile doldurup üzerine zift sürme işi. * Sahte süs, düzen.
    KAL'A-GİR
    f. Kale tutan.
    KALAH
    Diş sarılığı. * Sarık uzunluğu.
    KALAİD
    (Kılâde. C.) Gerdanlıklar. * Akarsular.
    KALAİL
    (Kalil. C.) Az şeyler, kaliller.
    KALAK
    Can sıkıntısı. Gönül darlığı. Kararsızlık. * Zahmet. Meşakkat.
    KAL'A-KÜŞA
    f. Kale zapteden.
    KALALİB
    (Kullâb. C.) Çengeller, kancalar. Uçları eğri olup bir şeyler asmağa yarayan demirler.
    KALÂNİS
    Takkeler, külâhlar.
    KALÂNİSÎ
    Takkeci.
    KAL'A-NİŞİN
    f. Kalede oturan.
    KALANSUVE (KULENSİYE)
    (C.: Kalânis-Kalânis-Kılâs) Takke, külâh, kavuk. (Bak: Kalensüve)
    KALANTOR
    Zenginliğini göstermeye özenen kellifelli ve şişman adam.
    KALAR
    f. Büyük sel yarıntısı.
    KALAVRA
    Eskimiş meşin eşya veya yamalı ayakkabı.
    KALAYE
    Kilise odası.
     
  3. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KALB
    Vücudun kan dolaşımı merkezi. Yürek. * Gönül. * Herşeyin ortası. * Bir halden diğer bir hale çevirme. Değiştirme. *İmanın mahalli. * Fuâd, sıkt-ül ilim, tâbut-ül ilim, beyt-ül hikmet, via-i ilim de denilir. (Dâima değiştiği ve hareket halinde olduğu için kalb ismi verilmiştir.) Bir şeyi geri döndürmek ve çevirmek. * Yüreğe vurmak veya dokunmak. Gönüle dokunmak. * Bir şeyin içini dışına ve dışını içine çevirmek. * Aks ve tahvil.(Ehl-i tahkik indinde; çam kozalağı şeklindeki cismanî et parçasına taalluk eden letaif-i Rabbaniyedir. Bütün kuvvetin mebdeidir. Dimağ ise; bütün hislerin mebdeidir.)(Kalb, imanın mahalli olduğu gibi, en evvel Sâni'i arayan ve isteyen ve Sâni'in vücudunu delâili ile ilân eden, kalb ile vicdandır. Zira kalb, hayat malzemesini düşünürken, en büyük bir acze mâruz kaldığını hisseder etmez, derhal bir nokta-i istinadı; kezalik, emellerin tenmiyesi (nemâlandırmak) için bir çare ararken, derhal bir nokta-i istimdadı aramağa başlar. Bu noktalar ise, iman ile elde edilebilir. Demek, kalbin sem' ve basara hakk-ı takaddümü vardır.Kalbden maksad; sanevberî (çam kozalağı) gibi bir et parçası değildir. Ancak, bir latife-i Rabbaniyyedir ki, mazhar-ı hissiyatı, vicdan; ma'kes-i efkârı, dimağdır. Binaenaleyh, o latife-i Rabbaniyyeyi tazammun eden o et parçasına kalb tabirinden şöyle bir letafet çıkıyor ki; o latife-i Rabbaniyenin insanın maneviyatına yaptığı hizmet, cism-i sanevberînin cesede yaptığı hizmet gibidir. Evet, nasıl ki bütün aktar-ı bedene mâ-ül hayatı neşreden o cism-i sanevberî bir makine-i hayattır; ve maddî hayat onun işlemesi ile kaimdir. Sekteye uğradığı zaman cesed de sukuta uğrar. Kezalik o latife-i Rabbaniye a'mâl ve ahvâl ve mâneviyatın hey'et-i mecmuasını hakikî bir nur-u hayat ile canlandırır, ışıklandırır; nur-u imanın sönmesi ile mâhiyeti, meyyit-i gayr-i müteharrik gibi bir heykelden ibaret kalır. İ.İ.) (Bak: Hiss-i sâdis)
    KALBEN
    İçten, kalbden, yürekten, gönülden. Samimi olarak. Kendi kendine.
    KALBGÂH
    f. Ordunun sağ ve sol kanadlarının ortası. Merkez bölümü. * Canevi.
    KALBÎ
    İçten. Yürekten. Kalbe ait ve müteâllik. Samimiyetle. Riyâsızca.
    KALB-İ ÂHENİN
    Demir gibi metin ve sağlam olan kalb.
    KALB-İ HABİDE
    Uyumuş kalb.
    KALB-İ HARÂB
    Harab olmuş gönül.
    KALB-İ MECRUH
    Yaralı kalb.
    KALB-İ METRUK
    Terkedilmiş kalb, bırakılmış gönül.
    KALB-İ MUNTAZAM
    Edb: Harfleri ters okunduğu zamanda da bir mâna çıkan kelimedir. Meselâ: "Reşat, taşer" gibi.
    KALB-İ MUZTARİB
    Iztırab çeken kalb.
    KALB-İ NÂ-ŞÂD
    Hüzünlü gönül, kederli kalb.
    KALB-İ SELİM
    Temiz gönül.
    KALBOLMA
    t. Başka hâle gelme. Değişme.
    KÂLBÜD
    f. Kalıp, şekil. * Gövde, beden, insan veya hayvan cesedi.
    KALBZEN
    f. Kalpazan. Sahte para basan. * Yalancı.
    KALD
    Gümüş bilezik.
    KALE
    Söz söylemek.
    KALE
    f. Kumaş. * Ham kavun, kelek.
    KALE
    (Bak: Kal'a)
    KALE
    (A, uzun okunur) Dedi. O söyledi.
    KALEB
    (C.: Kavâlib) Kalıp.
    KALEB
    Dudak dışarıya sarkmak.
    KALEBE
    Hastalık. İllet.
    KALEHZEM
    Yeyni, hafif. * Suyu çok olan büyük deniz.
    KALE-KÎLE
    Dedi-denildi şeklindeki nakiller.
    KALEM
    (C.: Aklâm) Kamış. Yazı için ucu inceltilen bir nevi ince ve sert kamış. * Yazı yazmak için kullanılan her türlü âlet. * İfâde. Üslub. * Mâden, taş ve tahta üzerinde oymak için ucu sivri çelik âlet. * İnce boya, fırçası. * Yazı enva'ı. * Resim. Nakış. * Resmi dâirelerde kâtiplerin çalıştıkları oda. * Ağacı aşılamak için kullanılan ucu kalem gibi yontulmuş ince çöp. * Çiçek ve sâir hastalıklara karşı kullanılan aşıyı hâvi ufak şişe. * Ok.
    KALEM SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'in 68. suresinin ismidir. Mekkîdir.
    KALEMDAN
    f. Kalem kutusu, kalemlik.
    KALEMEN
    Yazı ile, kalem ile. * Sayıca, sayı bakımından.
    KALEMGİR
    f. Yazı yazarken kalemin kâğıda takılmadan rahatlıkla kayması.
    KALEMÎ
    (Kalemiyye) Kalemle alâkalı. Kalemle münâsebet ve alâkası olan.
    KALEMİYYE
    Eskiden kalemlerde yazı karşılığı olarak alınan para.
    KALEMKÂR
    f. Tülbent veya ince kumaş üzerine fırça ile şekiller yapan yazmacı. * Maden üzerine kazarak şekiller yapan kimse. * Duvar veya tavanlara süs yapan, nakkaş.
    KALEMKÂRÎ
    f. Resimcilik, ince nakkaşlık. * İnce nakkaşın elinden çıkmış.
    KALEMKEŞ
    f. Yazan, yazıcı, yazar, müellif. * Çizen. * Yazıda silinti yapan.
    KALEMREV
    f. Bir hükümdar veya hükümetin hükmünün geçtiği yer.
    KALEMZEDE
    f. Yazılmış, kaleme alınmış.
    KALEMZEN
    f. Yazan, yazıcı, kâtib.
    KALEN
    (A, uzun okunur) Söylemek suretiyle. Söyleyerek.
    KALENDER
    f. Dünyayı terkederek elini çekip Allah yolunda giden kimse. * Dünyâdan elini çekip herşeyi hoş gören kimse. * Dünya alâkalarından uzak, alâyişe aldanmaz hakikat adamı. Filozof.
    KALENDERÂNE
    f. Kalenderce. Kalender olan bir kimseye yakışır surette.
    KALENDERÎ
    f. Feylesofluk; kalenderlik; dervişlik; serserilik. * Edb: Halk edebiyatı tâbirlerindendir. Halk şâirleri "mef'ulü, mefaîlü, mefaîlü, feûlün" vezninde tanzim ettikleri gazele bu adı verirler.
    KALENSÜVE
    Üzerine sarık sarılarak başa giyilen külâh. * Mantarın başlığı, tablası.
    KALES
    Kusuntu.
    KALET
    (C.: Kılât) Helâk olmak. * Dağlarda, içinde su biriken çukur. * Göz çukuru. * Baş parmağın dibinde olan çukur.
    KALFA
    Sarayla konaklardaki cariyeler hakkında kullanılan bir tâbir idi. Konaklarda bu tâbir, daha çok bunların eskileri ve yaşlıları hakında kullanılırdı. Gençlerine "kız" denilir ve adlarıyla çağrılırlardı. * Eski tarz mekteblerde öğretmen yardımcısı. * Bir san'atta usta ile çırak arasındaki işçi.
    KALGAY
    Eskiden Kırım Hanlığı'nın veliahtlerine verilen ünvan.
    KALH
    Ferc.
    KALH
    Eşek anırtısı. Aygır kişnemesi.
    KALHEBAN
    Uzun, tavil.
    KALHEBE
    Beyaz bulut.
    KALIB
    (Ka, uzun okunur) Hususi bir biçim, bir şekil alması istenen bazı şeylerin konmasına mahsus araç. (Buz kalıbı, çizme kalıbı gibi) * Hususi surette dökülmesi istenen şeylere mahsus zarf. * Beden, vücut, gövde. * Şekil ve suret nümunesi, örnek. * Bir kalıba dökülmüş veya kalıptan çıkmış şey.
    KALİ
    f. Halı.
    KALİ'
    (Kal. dan) Kökten söküp atan. Kökünden çıkaran.
    KALÎ
    Dedikoducu, gıybet eden, çekiştirici. * Söylemekle. Söylenmiş. Söz olarak. Söze dair ve müteallik.
    KÂLÎ
    Veresiye satmak.
    KAL'-İ EŞCAR
    Ağaçların sökülmesi.
    KALÎB
    Kuyu, çok eski zamandan kalmış kuyu.
    KÂLİB (KELİB)
    İt tutan kimse. Köpeğe av tâlim ettiren kimse.
    KALİÇE
    f. Küçük halı.
    KALİF
    Sünnet olmamış kimse.
    KALÎF
    Hurma kabuğu.
    KALİFİYE
    Fr. Yetişmiş usta, işçi vs.
    KÂLİH
    Katı, şiddetli, şedid.
    KALİL
    Az. * Bodur kimse.
    KALİLEN
    Az olarak.
    KALİL-ÜL BİDÂA
    Sermayesi az.
    KALİTA
    ing. Eskiden kalyon cinsinden yük gemisi.
    KALİTE
    Fr. Vasıf.
    KALİYYE
    Tava kebabı. * Kavrulmuş.
    KALİZEM
    Kuyu. * Suyu çok olan deniz.
    KALKADİS
    Siyah boya.
    KALKAL
    Deprenmiş, hareket etmiş.
    KALKALE
    Bir şeyi titretmek. * Tecvidde: Okurken harflerin üzerinde birden durarak harfi, mahrecinden çıkar çıkmaz kesmek suretiyle bu harfleri tekrar okumak. Kalkale ile okunan harfler şunlardır: Kaf, tı, ba, cim, dal. (Hakk kelimesinde okunduğu gibi)
    KALLA'
    Beylere koğuculuk yapan yalancı. * Halk içinde tanınmak için kendine bir alâmet yapan kimse.
    KALLAB
    (Kalb. den) Düzenbaz, hilekâr. * Kalpazan. Sahte para basan kimse.
    KALLAS
    Takke dikici, takke diken.
    KALLAŞ
    Kalleş. Hileci, dönek.
    KALLAVÎ
    Vaktiyle vezirlerin giydikleri bir cins kavuk.
    KALLE
    Az olmak.
    KALLEYS
    San'a şehrinde bir kilise.
    KALLİ
    t. Sözlü. Dil ile.
    KALLİDNÂ
    Boynumuza geçir, tak (manâsındadır).
    KALM
    Kesmek.
    KALMES
    Ulu kişi, seyyid.
    KALORİ
    Lat. Bir kilogram suyu bir derece ısıtmak için lâzım olan ısı miktarı. * Gıdaların vücuda yarayışlı olması ve hararet vermesi bakımından değeri.
    KALP
    t. Hileli. Sahte. Taklit. * Yalandan cesaret satan korkak adam. * Yalancı. Kendisine güvenilmez olan.
    KALTABAN
    f. Namussuz. Pezevenk.
    KALÛ
    (A, uzun okunur) Dediler. Onlar söylediler (meâlinde fiil).
    KALÛ BELÂ
    Cenab-ı Hak ruhları yaratıp, onlara Rabbiniz değil miyim, meâlinde: "Elestü Bi-Rabbiküm" buyurduğunda, ruhlar: "Evet Rabbimizsin" meâlindeki Kalu Belâ diye cevap verdiklerini bildiren Kur'andaki bir tâbirdir. (Bak: Bezm-i elest)
    KÂLUC
    f. Küçük parmak. * Güvercin kuşu.
    KALUS
    (C.: Kulus-Kalâyıs) Ayakları uzun genç deve. * Yüksek. * Murdarlıklar akan çay. Kirli ırmak.
    KÂLUS
    f. Ahmak, ebleh, akılsız.
    KÂLUSANE
    f. Akılsızcasına, ahmakçasına.
    KALUŞE
    f. Çömlek. * Tencere.
    KALY
    Et ve buğday kavurmak. * Buğz, adavet, düşmanlık.
    KALYAN
    f. Nargile.
    KALYON
    Buharlı gemilerin icadından evvel kullanılan yelkenli ve kürekli harp gemilerinden biri.
    KA'M
    (C.: Kiâm) Devenin ağzını bağladıkları şey. * İçinde silah saklanan kap. * Bağlamak. * Öpmek.
    KAM'
    Kahretmek. Zelil etmek. * Zabtetmek. Ezmek. Kırmak. * Hasta etmek. * Başına vurmak. * Bir sese kulak verip dinlemek. * Ağzı dar olan bir şeyin içine huni ile akıcı maddeyi koymak. * Huni.
    KÂM
    f. İstek. Arzu. Maksad. Murad. Dilek. Lezzet. * Ağzın üstü. Damak. * Koyun, sığır ağılı. * Ağaç kilit.
    KÂM NA KÂM
    f. İster istemez.
    KÂM U NÂKÂM
    Elbette, ister istemez.
    KAMA
    İki tarafı keskin, ucu sivri ve enli bıçak. * Duvara veya keresteye çakılan büyük tahta çivi. * Ağaç, kütük ve sâireyi yarmak için kullanılan ucu ince, arka tarafı kalın ağaç veya demir takoz.
    KAMAKIM
    (Kumkuma. C.) İçlerine mürekkep, zemzem gibi şeyler konulan yuvarlak testiler.
    KAMAME
    Süprüntülük.
    KAMARA
    Vapurlarda mevki sayılan odalar ve salonlar. * Gemide kaptan gibi erkâna mahsus odalar. * Buğday ve arpa gibi mahsul demetlerinden harman yerinde yapılan küme. * Avrupa devletlerinde millet meclisi.
    KAMARÎ
    (Kumriye. C.) Dişi kumrular.
    KAMAROT
    Vapurlarda kamaraların hizmetini gören adam.
    KAMATIR (KAMTARİR)
    Katı, sağlam.
    KÂMBAHŞ
    f. Herkesin isteğini yerine getiren. * Bağışçı, ihsan edici.
    KAMBER
    (Bak: Kanber)
    KÂMBİN
    f. Merâmına erdiren. İsteğine kavuşturan.
    KÂM-BİNAN
    (Kâm-bin. C.) f. Bahtiyarlar, mesutlar, mutlu kimseler.
    KÂM-BİNÎ
    f. Bahtiyarlık, saadet, mutluluk.
    KAMCERE
    Islah etmek.
    KÂMCU
    f. İsteğini ve meramını arıyan. Maksadına ve gayesine ulaşmak isteyen.
    KAME
    (C.: Kumme) Başını sudan kaldıran davar.
    KÂME
    f. Arzu, istek, meram, gaye, maksad.KAM'E $ (Kumu') : Hakaret.
    KAMEA
    (C.: Kamâ) Büyük gök sinek. * Gözün kirpikleri diplerinde çıkan sivilceler.
    KAMED
    Binanın temeli.
    KAMEL
    Bitli kişi. * Karnın büyük olması.
    KAMEN
    Lâyık.
    KAMENCER
    Yaycı, kavvas.
    KAMER
    Gökteki ay. Hilâl. * Ay ışığında uyumayıp uyanık durmak.
    KAMER SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'in 54. Suresinin ismi olup İktarabet Suresi de denir. Mekkîdir.
    KAMERÎ
    Ay ile alâkalı.
    KAMERÎ SENE
    Arabi aylara göre olan yıl. Senesi 360 gün olan yıl. (Bak: Hicret)
    KAMERİYYE
    Çardak. Bahçelerde, mehtaplı gecelerde oturmak üzere yapılıp, etrâfı sarmaşık v.s. çiçeklerle örtülü bulunan yer. Küçük köşk.
    KAMERVARİ
    f. Ay gibi, kamere benzercesine.
    KAMES
    Suya daldırmak ve batırmak. * Hareket edip acı çekmek.
    KAMET
    (A, uzun okunur) Namaza başlama işâreti, namaz kılmak için okunan ezan. * Boy. Boy-bos. Endam.
    KAMET ALMAK
    Namaza başlamak için, hususen farz namazından önce ezan okumak.
    KAMET-İ BÂLÂ
    Uzun boy.
    KAMET-İ KIYMET
    Kıymet ve değerinin mertebesi. Manevî büyüklük.
    KAMET-İ MEVZUN
    Düzgün ve yakışıklı boy.
    KAMET-İ NÂMİYE
    Gelişme ve büyüme kabiliyetinde olan endam, boy.
    KAMET-İ ÖMR
    Ömür boyu. Bütün hayat müddetince.
    KAMEZ
    Menfaatsiz, hor hakir nesne.
    KÂMGÜZAR
    f. İsteğini elde edebilen. Arzusuna kavuşabilen.
    KAMH
    Yemeğe iştihâsı az olmak. * Suya dalmak. * Davarın başını sudan kaldırması.
    KAMH
    Buğday. * Yukarı kaldırmak.
    KAMHA
    Kasap merhemi adı verilen ilaç.
    KAMIH
    Suyu içmeyip, başını kaldırıp duran davar.
    KAMIH
    Tarhana. * Kokutup ekşitilmiş şey.
    KAMIH
    Kam' eden, ezip kıran, mahveden, perişan eden. Kahreden, yok eden. Alçaltan, zelil eden.
    KÂMİL
    (Kemal. den) Bütün, tam, olgun, eksiksiz, kemalde olan, kusursuz. Kemal ve fazilet sâhibi. * Resul-i Ekrem'in de (A.S.M.) bir vasfıdır. * Yaşını başını almış, terbiyeli ve görgülü kimse. * Âlim, bilgin kişi. * Bir aruz kalıbı ismi.(Büyük görünme küçülürsün...Kâmillerde, büyüklük mikyasıdır küçüklük, Nâkıslarda küçüklük mizanıdır büyüklük. S.)
    KÂMİLEN
    Noksansız, eksiksiz olarak. Tam olarak. Kâmil olarak. Bütünü ile. Tamamen.
     
  4. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KÂMİL-İ UKALÂ
    Kemalde olan mükemmel akıl sâhibleri. Akılların kâmili.
    KAMİM
    Tere otunun kurusu.
    KÂMİN(E)
    Saklı. Gizli. Belirsiz. Pusuda duran.
    KÂMİNUN
    (Kâmin. C.) Saklı ve gizli olanlar.
    KAMİS
    Gömlek. * Döl yatağını kaplayan ince deri. * Bâzı nebatlardaki ince zar.
    KAMİT
    Bağlanmış. * Tam olgun, kâmil.
    KAMKAM
    (C.: Kumâkım) Ulu, şerif kimse. *İyi, keskin kılıç. * Büyük deniz. * Çok adet. * Saç dibine düşen yavşak. * Küçük kene.
    KAMKAME
    (C.: Kamkâm) Büyük, derin deniz.
    KÂMKÂR
    f. İsteğine ulaşmış. Matlubunu elde etmiş. Hedef ve gayesine varmış. * Mutlu, bahtiyar, mes'ud.
    KÂMKÂRANE
    f. Mutlu olan bir kimseye yakışır şekilde, mutlulukla.
    KÂMKÂRÎ
    f. Mutluluk, saâdet, bahtiyarlık. Murada ermeklik.
    KAML(E)
    Bit, kehle.
    KAMLUL
    Yabâni hıyar.
    KAMM
    Evi süpürmek.
    KAMMAS
    Suya dalan.
    KAMMAŞ
    Külhancı.
    KAMME
    Süpürmek.
    KAMP
    Karargâh. Kırda asker, izci veya talebelerin kurdukları karargâh. * Esirler karargâhı.
    KAMPANYA
    Sıkı bir iş ve çalışma devresi. * Maksatlı uğraşma. Bir maksad için faaliyete geçme.
    KÂM-PERVER
    (C.: Kâmperverân) Emel besleyici.
    KAMR
    Göz kamaşmak.
    KAMRA
    Ay ışığı olan gece.
    KÂMRAN
    f. Arzusuna nâil olan, bahtiyar, mes'ud.
    KÂMRANÎ
    f. Mutluluk, kâmranlık. İsteğine, arzusuna kavuşmuş olma.
    KÂMREVA
    f. İsteğine erişen. Arsuzuna kavuşan. Gayesine ulaşan.
    KAMS (KIMÂS)
    Hareket ettirmek. * Davar önüne sıçramak.
    KAMŞ
    Bir şeyi şundan bundan toplamak.
    KAMT
    Kuş, dişisine cima etmek. * Doğan çocuğu beze sarmak.
    KAMTARİR
    Çatık suratlı.
    KAMU
    (Kamuğ) t. Hep, bütün, tamamen.
    KAMUFLAJ
    Fr. Gizlenme, örtme. Aldatma gayesiyle yapılan tertibat. Daha ziyade harp zamanlarında araçlar ile insanların, bulundukları mekâna göre kılığa girmeleri.
    KÂMURAN
    (Bak: Kâmran)
    KAMUS
    Deniz. Derya. * Denizin ortası, derin yeri. * Büyük Lügat Kitabı.
    KAMUS
    Arslan, esed.
    KAMUS-İ ARABÎ
    Arapça lügat kitabı, Arapça sözlük.
    KAMUS-İ OSMANÎ
    Osmanlıca sözlük.
    KAMUS-İ TÜRKÎ
    Türkçe lügat kitabı, Türkçe sözlük. * Şemseddin Sâmi'nin yayınladığı Türkçe lügat.
    KÂMVER
    f. İsteğine kavuşmuş. Gaye ve maksadına vâsıl olmuş. Mutlu, bahtiyar.
    KÂMVERÂN
    (Kâmver. C.) f. Mutlular, bahtiyarlar, arzularına kavuşmuş olanlar.
    KÂMYAB
    İsteğine kavuşmuş. Murâdına ermiş olan.
    KÂN
    f. Bir şeyin menbaı. * Kuyu. Kaynak. * Mâden ocağı. * Bir keyfiyetin. (niteliğin) bol olarak bulunduğu kimse.
    KÂN
    f. Ahmak, ebleh. Câhil. İdraksiz, düşüncesiz.
    KANA
    Süngüler.
    KANAAT
    Aç gözlü olmayıp hırs göstermemek. Kısmetinden fazlasına göz dikmemek. Helâl ile yetinip haramı istememek. Az şeyi de olsa kısmetine razı olmak.(Semere-i sa'yine ve kısmetine rıza kanaattir, meyl-i sa'yi kuvvetlendirir. Mevcuda iktifa dûnhimmetliktir. M.) (Bak: Himmet)
    KANAATBAHŞ
    f. Kanaat verici, inandırıcı.
    KANAATKÂR
    f. Kanaat sâhibi. Kanaat edip az şeyle iktifâ eden.
    KANAATKÂRANE
    f. Kanaat sâhibi bir kimseye yakışır tarzda.
    KANADİL
    (Kandil. C.) Kandiller.
    KANAFİZ
    (Kunfuz. C.) Kirpiler. * Dağ fareleri.
    KANAH
    (C.: Kanevât-Kınâ-Kınaâ) Yer altında olan su yolu. * Kendir ağacı.
    KAN'AR
    Büyük, kaba budaklı ağaç.
    KANAS
    Av yeri.
    KANAT
    (C.: Kanavât) Yeraltına döşenmiş olan künk. Küçük kanal, su borusu. * Sopa, mızrak.
    KANATA
    ing. Bol ağızlı su testisi. * Sıvı koymaya mahsus kap. * Bazan ölçü gibi de kullanılır.
    KANATİR
    (Kantara. C.) Taştan yapılan kemerli büyük köprüler. Kantarlar.
    KANATİR
    (Kantar. C.) Kantarlar.
    KANAVAT
    (Kanât. C.) Yeraltına döşenmiş olan künkler. Su yolları. * Mızraklar, sopalar.
    KANAZI'
    (Kunzua. C.) Uzamış saç. * Baş traş edilirken yer yer bırakılan saç.
    KANBER
    Hz. Ali'nin (R.A.) sâdık, vefakâr ve sevgili kölesinin adı. * Mc: Bir evin gediklisi. * Herşeye burnunu sokan, her düğün ve eğlencede bulunan bir adamdan kinâye olarak kullanılır.
    KAND
    Şeker, şeker kamışının donmuş suyu.
    KANDAL
    Büyük başlı.
    KANDAVE
    Yaramaz huylu. * Gıdası olmayan taam. * Büyük iri.
    KANDEFİR
    Yaşlı kimse, acuz.
    KANDÎ
    şekerimsi, şekerle ilgili, şekerden.
    KÂNE
    (Kevn. den) İdi, oldu...mânasında, fiilin geçmiş zamanı.
    KANEF
    Kulağın küçük ve kalın olması.
    KANEME
    Kir. * Yağdan gelen pis koku.
    KANEŞVERE
    Hayız görmez kadın.
    KANFA
    Kulakları küçük ve kaba olan kadın. (Müz: Aknef)
    KANFAŞ
    Yaşlı, ihtiyar.
    KANFESE
    Tesbih böceği.
    KANGREN
    Yun: Canlı vücudun belirli bir kısmında hücrelerin ölmesiyle meydana gelen bir hastalık.
    KANH
    Suyu içip kandıktan sonra başını kaldırmak.
    KÂN-I KEREM
    Kerem, lütuf ve ihsan menbaı.
    KÂN-I MERHAMET
    Merhamet kaynağı.
    KANIS
    Avcı.
    KANIT
    (Bak: Delil)
    KANIT
    Ümidi tamamen sönmüş. Ye'se düşmüş, ümitsiz, kederli, hüzünlü.
    KANİ'
    (A, uzun okunur) Kanaat eden. Kendinde olan helâla razı olup, başkasının hiçbir şeyine göz dikmeyen. * Kanmış. İnanmış. Tatmin olmuş.
    KÂNİ
    (Kinaye. den) Dokunaklı ve iğneli söz söyleyen. Kinayeli konuşan.
    KANİB
    İnsan topluluğu.
    KANİF
    İnsan cemaati. * Çok yağmur ve bulut. * Geceden bir parça.
    KÂNİF
    Udul eden, dönen, yoldan çıkan.
    KANİSA
    (C.: Kavânıs) Taşlık denilen ve kuşlarda olan bir organ.
    KANİT
    (A, uzun okunur) (Kunut. dan) Kunut ve duâ eden. * İtaatlı. * Sükût eden.
    KANİTÎN
    Kunut ve duâ edenler. Allah'a itaat ve ibadet edenler.
    KÂNİZ
    Defneden, gömen.
    KANKAL
    Büyük kile.
    KANKANE
    Yol göstermek.
    KANKARİS
    Börek.
    KÂNKEN
    f. Madenci. Maden kazıcısı.
    KANNAD
    şeker yapan, şekerci.
    KANNAS
    Avcı, seyyad.
    KANNİS
    Avcı, av.
    KANNUR
    Başı büyük kişi.
    KANS
    Av. Av avlama.
    KANSA
    (Kuşlarda) Kursak.
    KANTAR
    Ağırlık ölçüsü âleti. * Binikiyüz dinar, onikibin okiyye, yüz okiyye gibi hudutsuz bir vezindir. * Kırk okka.
    KANTARA
    Taştan yapılan, kemerli büyük köprü.
    KANTARİYYE
    Kantar ücreti. Tartma parası.
    KANTİN
    Fr. Kışla, fabrika, mekteb gibi yerlerde bakkal veya aşcı dükkânı.
    KANU'
    Kanaat sâhibi. Kanaatkâr, kanaatli. Hakkına razı olan.
    KANUN
    (C.: Kavânin) Herkesin uyması için devletin teşri kuvveti tarafından konulan her türlü meşru nizam, kaide, emir, nehiy ve yasaklar. * Kaziye-i külliye. Kâinatta Allah'ın koyduğu değişmez nizam.
    KÂNUN
    Ocak. Ateş yanan yer. Zaman. * Kış mevsimi. * Sakil, ağır adam. * Kış mevsiminin ilk iki ayı. * Mangal. Soba.
    KANUNEN
    Kanuna göre. Kanunca. Kanuna uyarak. Kanun yolu ile.
    KANUNİ
    Kanuna dâir. Kanuna ait. * Avrupavâri kanuna vesile olan Osmanlı Padişahı Sultan Süleyman'ın bir nâmı. (Bak: Sultan Süleyman Han)
    KANUNİYET
    Kanunluluk. Kanun haline gelmek.
    KANUNNAME
    f. Kanun kitabı. Anayasa.
    KANUNŞİNAS
    f. Kanun ve nizam koyan, kanunun inceliklerini bilen.
     
  5. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KANUN-U ASKERÎ
    Askerlik kanunu.
    KÂNUN-U DEHA
    Dehâ kaynağı. Dehâ ocağı, akıl, zekâ kaynağı.
    KANUN-U ESASÎ
    Temel kanun. Temel ve esasa ait kanun. Bir bünyenin aslını ve mahiyetini teşkil eden kanun. (Bak: Teşkilât-ı esasiye)
    KÂNUN-U EVVEL, KÂNUN-U SÂNİ
    Aralık, Ocak.
    KANUN-U KADİM
    Eski âdet.
    KANVA'
    Büyük burunlu kadın.
    KANZAA
    İbik.
    KAPASİTE
    Fr. İçine alma, ihtiva etme kabiliyeti. * Kabiliyet, bilgi.
    KAPÇAK
    Tar: Eski zaman muharebelerinde muhasara edilen kalelerin duvarlarına tırmanmak için kullanılan büyük çengel.
    KAPIKULU
    Osmanlı devletinin daimi ordusunu teşkil eden yaya ve atlı askerlerin bütününe verilen addır.
    KAPLICA
    Üstüne bina yapılmış sıcak maden suyu, üstü örtülü kaynarca, ılıca.
    KAPORA
    (Kaparo) Pey olarak verilen para.
    KAPRİS
    Geçici heves. Maymun iştahlılık. İnsanın zayıf tarafı. Evham.
    KAPTAN-I DERYA
    Vaktiyle bahriye nâzırı. Deniz kuvvetleri komutanı.
    KAPUT
    Fr. Askerlerin üstlük elbisesi, yağmurluğu. * Otomobillerin motor kısmını örten kapak.
    KAR
    (C.: Kur-Kirân) Zift, kara boya. * Deve. Dağ keçisi. * Ses çıkmasın diye ayağın kenarıyla yürümek. * Küçük tepe. * Kara taşlı yer. * Kara büyük taş.
    KA'R
    Derinlik. Dip. Her şeyin dibi. Nihâyet. * Yemeği dipten yemek. * Çalmak. koparmak.
    KA'R
    Karnı yemekten dolmak. * Arkası yağlı olmak.
    KAR'
    Vurmak. Çakmak. Kapı çalmak. * Savt. Avâz. Ses. * Kabak. * Gülsuyu kabı. * Eti soyulmuş kemik.
    KÂR
    f. (Kelimeye bir ek olup, isimleri sıfat yapar) Eden, edici, yapan mânâlarına gelir ve li, lı, cı, ci gibi eklerin de karşılığıdır. İtaat-kâr, hilekâr, isyan-kâr, hamur-kâr, kanaatkâr...gibi.
    KÂR
    f. İş. Güç. Amel. Fiil. Temettü'. * Kazanç.
    KAR' (KUR')
    (C.: Ekrâ) Cem'etmek, toplamak. * Okumak, kıraat.
    KARA
    (C.: Ekrâ) Arka.
    KARA
    (C.: Ekrây-Karvât) Bahçe ve bostan içindeki su arkı. * Su ile karışmış süt.
    KARA'
    Deve yavrusunda çıkan beyaz bir sivilce ve kabarcık. * Baştaki saçların hastalıktan dökülmesi.
    KARA'
    (Kar'. C.) Su kabakları. * Gülsuyu kapları.
    KARABASAN
    t. Kâbus. Sıkıntılı ve korkunç rüya. * Bir kimsenin içine düştüğü pek sıkıntılı ruh durumu.
    KARABE
    Kırba. Büyük testi.
    KARA'BELANE
    Karnı büyük, yassı bir böcek.
    KARABET
    Soyca yakınlık. Hısımlık. Akrabalık.
    KARABET-İ KALB
    Kalb yakınlığı, gönül yakınlığı.
    KARABET-İ NESEBİYYE
    Aynı soydan gelmek suretiyle olan asli hısım ve akrabalık.
    KARABET-İ SIHRİYYE
    Kız alıp vermekle meydana gelen akrabalık, yakınlık, hısımlık.
    KARABİN
    (Kurban. C.) Kurbanlar. Allah için kesilen koyun, sığır ve deve gibi hayvanlar.
    KARABORSA
    Piyasadan çekilen eşyanın, yüksek fiatla satıldığı gizli pazar.
    KARAFİ
    (Şihâbüddin Ahmed El-Karafi) Maliki Mezhebi'nin büyük âlimlerindendir. Milâdi 1285 de vefat etmiştir.
    KÂR-ÂGÂH
    f. İşbilir, uyanık.
    KÂR-ÂGÂHÎ
    f. Uyanıklık, iş bilirlik.
    KARAH
    (C.: Akriha) Bina ve ağaç olmayan arazi.
    KARAİB
    (Karib. C.) Yakınlar, hısımlar. Akraba.
    KARAİN
    (Karine. C.) Karineler, ip uçları.
    KARAKTER
    yun. Huy. Mizac. Seciye. Bir şeyi benzerlerinden ayırdetmeğe yarayan temel hususiyet.
    KARAMİL
    Örülüp ucu sarkıtılan saç bağı.
    KARAN
    Mekke arzı.
    KARANFUL (KARANFÜL)
    Yaprağı, çiçeği ve kokusu güzel ve uzun olan budaklı bir nebat. Karanfil.
    KARANİTIS
    Kişiyi sersem eden dimağ dolgunluğu.
    KARANTİNA
    İtl. Bulaşıcı bir hastalığın yaygın olduğu bir ülkeden gelen kişileri, gemileri veya malları geçici olarak tecrit etme şeklinde alınan tedbir. * Hastahanede yatması gereken hastaların kayıt ve kabul işlerinin yapıldığı yer. * Bir bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemek üzere hasta olup olmadığı bilinmeyen insan ve hayvanlarla temasın menedilmesi.
    KARAR
    Değişmez hâle gelmek. * Sabit ve sakin olmak. * Ne az ne çok olan tam ölçü. Ölçülülük. * Gitmeyip kalmak. * Oturaklı yer. Sâkin olacak yer. * Anlaşılan ve sabit hâle gelen son karar sözü. * Mahkemece verilen son söz ve neticeye bağlama. * Dolanmak. * Ayakları kısa ve çirkin yüzlü bir cins koyun.
    KARARDÂDE
    f. Durgun hâle gelmiş. * İstikrar bulmuş. Kararlaşmış. Karar verilmiş.
    KARARET
    Kısa ayaklı ve çirkin yüzlü bir cins koyun. * Düz yuvarlak yer.
    KARARGÂH
    f. Karar verilen yer. Karar yeri. * Askerî birlikte kurmay heyetinin toplandığı yer. Merkez.
    KARARGİR
    f. Karara bağlanmış. Kararı verilmiş.
    KARAR-I KAT'Î
    Dâvâyı neticelendiren kesin karar.
    KARAR-I SERİ
    Acele karar, seri karar.
    KARARİT
    (Kırat. C.) Kuyumcu tartıları. Kıratlar.
    KARARNAME
    f. Bakanlar Kurulu'ndan çıkan resmî emirler. * Verilen karârı bildiren yazı.
    KARARYAB
    f. Karar bulan. * Bir yerde oturup dinlenen.
    KARAŞİME
    Maymunların gece çıkıp yattığı bir ağaç.
    KÂR-AŞİNA
    İş bilir. İşten anlar.
    KARATİS
    (Kırtâs. C.) Kâğıtlar, sahifeler. Kâğıt tabakaları.
    KARAVANA
    Bakırdan yayvan yemek kabı. * Kışla, okul, hastahane gibi müesseselerde tevzi edilecek yemeği içine koydukları kap. * İnce ve yassı elmas. * Atışta hedefe vuramama.
    KARAVOL
    f. Karakol.
    KÂRAZMA
    f. Görgülü, tecrübeli.
    KÂR-ÂZMAYÎ
    f. Görgülülük, iş bilirlik, tecrübeli oluş.
    KÂR-AZMUDE
    f. Görgülü, tecrübeli, görmüş geçirmiş.
    KÂRBAN
    f. Kervan.
    KÂRBAN-SARAY
    f. Kervansaray. Şehirlerde veya yol üzerlerinde kervanların ve yolcuların gecelemelerine mahsus büyük han.
    KARBON
    Lât. Basit olup kömürleşmiş hâlde bulunan bir temel unsur. Kömür. Billurlaşmış halde kömürleşmiş cisim.
    KARBONİK
    Fr. Bir karbonla, iki oksijenin birleşmesi ile meydana gelen gaz.
    KARBUS
    (C.: Karâbis) Eğerin ön ve arka kaşı. * Saç.
    KÂRD
    f. Bıçak.
    KÂRDAN
    f. İşten anlar, iş bilir.
    KÂR-DANÎ
    f. Uyanıklık, iş bilirlik.
    KÂRDAR
    f. İşi elinde tutan.
    KÂR-DARAN
    (Kârdar. C.) İşi elinde tutanlar, iş tutanlar.
    KARDED
    Kaba mekan. Düz arz.
    KÂRDİDE
    (C.: Kâr-didegân) f. Uyanık, tecrübeli, iş bilir, görgülü.
    KARDİNAL
    Fr. Katolik mezhebinde en büyük pâye.
    KARE
    Anasından gözsüz doğan. Kör olarak dünyaya gelen. * Koyun sürüsü.
    KARE
    (C.: Kâr-Kur) Dişi ayı. * Meşe. * Yüksek yer. * Kabile ismi.
    KÂRE
    Arka yükü.
    KAREF
    Hastalara yakın olmak.
    KAREH
    Kişinin gövdesi kirli olmak. Vücut kirliliği.
    KAREM
    Et arzu etmek. * Deniz içinde biten çınar ağacına benzer bir ağaç.
    KAREN
    (C.: Akrân) Ok mahfazası. * Kılıç. * Ok. * İki deveyi biribirine çattıkları ip. Başka deveye çatılmış deve. * Çatık kaşlı olmak. * "Yakınlık" mânâsına mastar. * Necid ahâlisinin mikâtı olan mevzi.
    KARENBA
    Ayakları uzun bir böcek.
    KARF
    Töhmet etmek, ayıplamak. * Ayıp isnad etmek. * Dibâgat olunmuş deriden yapılan dağarcık gibi bir kap.
    KÂRFERMA
    f. Amir, iş buyuran.
    KÂRGÂH
    f. Fabrika, iş yeri. Atölye.
    KÂRGER
    f. İş yapan, işleyen. * Etki yapan, tesir eden, nüfuzlu.
    KÂRGİL
    f. Kerpiçten yapılmış bina.
    KÂRGİR
    f. Taş veya harçla yapılmış olan. * İş tutan, iş yapan.
    KARGÜZAR
    f. Becerikli. İş yapabilen. Elinden iş gelen.
    KARH
    Yaralama. * Hasta olmak. * Bedende çıkan yara. * Su olmayan yerde kuyu kazmak. * Yanlış ve yalanla hakkı değiştirmek ve battal etmek.
    KARHA
    (C.: Kuruh) Yara, ceriha. Ülser.
    KARHA-İ ÂKİLE
    Tıb: Etrâfını yiyip, genişleyerek büyüyen yara.
    KÂRHANE
    f. İş yeri, iş yapılan yer. * Süt satılan yer. Süt fabrikası.
    KARHEB
    Yaşlı, ihtiyar. * Yaşlı öküz. * Çok kıllı keçi. * Ulu ve şerefli kişi.
    KÂR-I AKIL
    Aklın kabul edeceği iş. Akıllıca iş.
    KÂR-I KADİM
    Eski zaman işi.
    KA'R-I NÂ-YÂB
    Dibi bulunmayacak derecede derin olan.
    KÂR-I REVÂ
    İşe yarar, kullanılabilir.
    KARIK
    Düz yer.
    KARIS
    Ekşi yoğurt.
    KARISA
    (C. Kavâris) İncitici söz.
    KARİ
    (A, uzun okunur) Köyde sâkin olan, köylü.
    KARİ'
    Ulu kişi, seyyid.
    KARİ'
    (Kari'e) (A, uzun okunur) Okuyucu. Okuyan. * Âbid ve zâhid olan. * Kur'anı tecvide göre okuyan.
    KARİA
    (A, uzun okunur) Ansızın gelen belâ. Kıyâmet. * Belâ ve musibetten hıfz-ı İlâhiye dâir okunan dua ve âyetler. * Peygamberimiz'in (A.S.M.) düşman üzerine saldığı asker grubu. * Pek şiddetli rüzgâr.
    KARİA SURESİ
    Kur'an-ı Kerim' in 101. Suresidir ve Mekkîdir.
    KARİAT
    (Karie. C.) Okuyan kadınlar. Kıraat eden kadınlar.
    KARİB
    Çok yakın. Yerce ve mekânca uzak olmayan. * Yakın hısım.
    KARİB (KAREB)
    (C.: Kavarib-Ekrub) Gemi sandalı.
    KÂRİBAN
    f. Kervan.
    KARİBEN
    Bir zaman sonra, yakın vakitte. Çok zaman geçmeden. * Sülâlece ve soyca yakın olan.
    KARİB-ÜL AHD
    Yakın zamanda.
    KARİE
    (C.: Kariât) Okuyan kadın. Kırâat eden kadın.
    KARİH
    (C: Kuruh-Kavârih) Kesbedici, kazanan. * Dişleri tam olan davar.
    KARİH
    Yaralı, cerihalı. * Çıbanlı.
    KARİHA
    Fikir kabiliyeti. Zihin kudreti. Düşünme istidadı. * Akıldan hâsıl olan fikirler. Her şeyin evveli. * Kuyudan çıkarılan ilk su.
    KARİHA-ZÂD
    f. Karihadan doğan, karihadan meydana gelen.
    KARİKATÜR
    Bir insanın veya bir şeyin gülünç bir tarzda yapılan resmi. * Kaba, âdi ve mizahi resim.
    KARİN
    Yakın. Hısım. Akraba. * Arkadaş. Yaşı aynı olan arkadaş. Refik. Komşu. * Bir şeyi elde eden, nâil olan. * Pâdişahın daimi surette yakınında bulunan. Mâbeynci.
    KARİN
    Kılıcı ve oku olan. * Hacla umreyi birlikte yapan.
    KARİNE
    Bilinmeyen bir şeyin anlaşılmasına yarayan ip ucu. Anlaşılması zor olan hususun hak ve hakikatına dâir cüz'i delil olan şey. İşaret.
    KARİNE-İ MÂNİA
    (Bak: Karine-i mecaz)
    KARİNE-İ MECAZ
    Mecaza ait işaret. Kelimenin mecaz olmasını gerektiren, hakiki mânasında alınmasına mâni olan kayıt. Buna Karine-i mânia da denir.
    KARİNE-İ TAAYYÜN
    Belli edici ve tâyine yardım eden iz, işâret, delil.
    KARİN-İ EVVEL
    Baş mâbeynci.
    KARİR
    Mesrur, sevinmiş, memnun. Beşâret ve müjde sebebi ile parlayan göz.
    KARİR-ÜL AYN
    Memnun, mesrur, gözü aydın.
    KARİS
    Donmuş, câmid. * Pıhtı. Sirke ile pişmiş balık.
    KARİYE
    (C: Kavâri) Uzun burunlu, kısa ayaklı, arkası yeşil bir kuş. * Süngü demirinin keskin yeri. * Kılıcın ve ona benzer şeylerin keskin yeri.
    KARİYER
    Fr. Bir insanın kendisini hasretmiş olduğu meslek. * Bir meslekte alınan merhalelerin bütünü.
    KARK
    Tavuk gıdaklaması.
    KARKAF
    şarap, hamr.
    KARKAL
    (C: Karâkıl) Kadın gömleği. * Yeleksiz elbise.
    KARKAR
    (C: Karâkır) Düz açık yer.
    KARKAR
    Kilim veya halı ucu. * Hışımla gürleyerek çağır demek.
    KARKARA
    Karın gurultusu. * Kumru kuşunun ötmesi. * Kahkaha ile gülmek. * Su içerken bardağın guruldayıp ötmesi.
    KARKİSYUN (KARKİSYA)
    Kebâbe dedikleri devâ.
    KARLAYL
    (Thomas Carlyle) (Hi: 1210-1298) İskoçya'da doğmuş, Londra'da ölmüştür. İskoç tarihçisi ve filozofudur. Babası dindar bir duvarcı ustası idi, oğlunu papaz yapmak istiyordu. Onun dinî şüpheleri papaz olmasına mâni oldu. Yedi sene manevî mücahededen sonra imanî mes'elelerde istikrar elde edebilmiştir.Carlyle (Karlayl) şöyle diyor:Kur'anı bir kere dikkatle okursanız, Onun hususiyetlerini izhara başladığını görürsünüz. Kur'anın güzelliği, diğer bütün edebî eserlerin güzelliklerinden kabil-i temyizdir. Kur'anın başlıca hususiyetlerinden biri, Onun asliyetidir. Benim fikir ve kanaatıma göre Kur'an, serapa samimiyet ve hakkaniyetle doludur. Hazret-i Muhammed'in (A.S.M.) cihana tebliğ ettiği davet, hak ve hakikattır.(Karlayl)
    KARM
    (C.: Kurum) Değerli insan. Kıymetli insan.
    KARMELE
    Yapraksız küçük ağaç.
    KARMEŞE
    Cem'etmek, toplamak.
     
  6. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KARN
    Zaman, devre. * Bir insanın ortalama ömrü olan altmış sene. * Yüz yıllık zaman. Asır. * Boynuz. Hayvanda başın boynuz yerleri, boynuz yerinden sarkan saç.(Karn, iki mânaya gelir. Birisi, zamandan bir müddete mukterin olan ümmet, bir zaman ahalisi olan hey'et-i içtimaiye ki, "hayrul kuruni karni" hadis-i şerifi bu mânayadır. Bunda sivrilmek veya mukarenet etmek manası vardır. Bu mukarenet veya efradın yekdiğerine mukareneti veya bir peygamber, bir âlim, bir reis gibi büyük bir şahsiyete mukareneti mülâhaza olunur.Diğeri de müddet-i zamanın kendisine denir ki, asır gibi ekseriyetle yüz sene takdir edilmiştir.) (E.T.)
    KARNABİT
    Karnıbahar.
    KÂRNAME
    f. Usta çıkacak kişilerin ustalıklarını göstermek için yaptıkları iş örneği.
    KÂRNEDAŞTE
    f. İş bilmez, acemi, işten anlamaz.
    KARNESA
    Doğan kuşunun, avının ardına düşmesi.
    KARNEYN
    İki boynuz.
    KARN-I EVVEL
    Hicretin birinci asrı.
    KARN-I ZABY
    Geyiğin başındaki çatal boynuz.
    KÂR-NÜMA
    f. Menfaat gösteren. * Usta çıkacak olan çırakların, ustalıklarını göstermek için yaptıkları örneklik iş.
    KÂRPERDAZ
    f. İş düzenliyen. * Konsolos, şehbender.
    KÂRPERVERD
    f. Becerikli, iş yapan, elinden bir iş gelen.
    KARR
    Durma. * Karar verme. * Su dökmek. * Kulağına söylemek. * Mahfe.
    KARRA
    Bir kimsenin kulağına söylemek. * Soğuk su dökmek.
    KARRA'
    Ağaçkakan kuşu.
    KARRA'
    (C.: Karrâun) Güzel okuyan.
    KARRAUN
    (Karrâ. C.) Güzel okuyanlar.
    KARRE
    Soğukluk, soğuk.
    KARS
    Küçük ibrik.
    KARS
    Şiddetli soğuk.
    KARS
    İki parmağıyla çimdiklemek. * Karıncanın ısırması.
    KARSA'
    Deve kuşunun erkeği.
    KARSA (KARİSÂ)
    Bir hurma cinsi.
    KARSAA
    Buruşup büzülmek. * Yazıyı sık yazmak.
    KÂRSAZ
    f. Becerikli, elinden iş gelen.
    KARSEL
    Kısa boylu adam. (Müe: Karsele)
    KARŞ
    Kesbetmek, kazanmak. * Toplamak, cem'etmek.
    KARŞAME
    Atmaca kuşu.
    KÂRŞİNAS
    f. İşten anlar, iş bilir.
    KART
    Tazeliği geçmiş, katılaşmış. * Gençliği geçmiş, geçkin, yaşça büyük.
    KARTA'
    Gözünün birisine sürme çekip diğerini unutan ve gömleğini ters giyen budala kadın.
    KARTABAN
    Karısı ile nâmahrem kimseyi gördüğü hâlde aldırış etmeyen.
    KARTABUS
    Zahmet, meşakkat.
    KARTAK
    (C: Karâtit) Kadife. * Terlik. * Etekli kaftan.
    KARTALE
    Eşek yükünün dengi.
    KAR'-UL ASÂ
    Doktorun, hastanın bedenine vurup muâyene etmesi. * Mc: Hatayı hatırlatmak için işaret vermek ve ikaz etmek.
    KARUN
    İki şeyi bir araya getiren. * Tez terleyen hayvan. * Arka ayaklarının tırnağı ön ayağının tırnağı yerine vâki olan hayvan. *İleride olan memeleri geride olan memelerine pek yakın olan dişi deve.
    KARUN
    (A, uzun okunur) Peygamber Musâ (A.S.) devrinde yaşamış, malı ile mağrur olarak haddini aşmış ve Cenab-ı Hakkın zekât emrini dinlemediğinden Musa'nın (A.S.) duâsından sonra malı ile birlikte yere batmış olan dünya zengini. Cenab-ı Hakkın lütuf ve ihsanını kendine mâlederek nankörlük ve enaniyetinden dolayı bu fena sıfatı ile meşhur olmuştur.
    KARUR
    Duş yapılacak soğuk su.
    KARURE
    (C.: Kavârir) Göz bebeği. Gözün siyah kısmı. * Şişe.
    KAR'UŞ
    İki hörgüçlü deve. * Arslan eniği.
    KARV
    Ağaç kadeh. * Köpek yalağı. * Hurma ağacının kökü. * Uzun havuz. * Hayanın derisi inip büyümek. * Kast. * Etraflıca araştırmak, tetebbu. * Bir kimsenin mesleğine girmek, onun yoluna süluk etmek.
    KARVA
    Uzun hörgüçlü deve.
    KARVAH
    Uzun ağaç. * Uzun deve.
    KÂRVAN
    f. (Bak: Kervan)
    KARYA
    Eski çağlarda Bursa ve Balıkesir bölgesinin adı.
    KARYE
    Köy. Nâhiyeden küçük olan, insanlarla meskun yer.
    KARYETEYN
    Mekke ile Taif şehirleri.
    KARYET-ÜL ENSÂR
    Medine-i Münevvere şehri.
    KARYET-ÜN NAHL
    Kovan. Arı yuvası.
    KARZ
    Borç, ödünç. Kesmek, kat'etmek. * şiir söylemek.
    KARZ
    Selem ağacının yaprağı.
    KÂR-ZÂR
    (Kâr ü zâr) f. Kavga, cenk, savaş, harp, muharebe.
    KÂR-ZÂRGÂH
    f. Savaş meydanı. Harp alanı. Muharebe sahası.
    KARZEN
    Borç, ödünç olarak.
    KARZ-I HASEN
    Sadece Allah rızâsı için verilen ödünç. Faizsiz verilen borç.
    KA'S
    Çirkin kokulu toprak.
    KA'S
    (C: Kiâs) Parmak kemiği.
    KA'S
    Ölüm, mevt.
    KAS'
    Bir şeye el ayası ile vurmak. * Gidermek. * Tahkir etmek, küçümsemek.
    KASA
    Kabalık. * Şiddet. * Katılık.
    KA'SA
    Devamlı olarak yerinde sabit olan kadın. * Arkası içerisine girdiğinden arkasını yere koyamayan kadın.
    KAS'A
    (C.: Kısâ') Çanak, kâse. * Yemek kabı.
    KASAB
    Saz, kamış. * Parmak kemikleri. * Nefes borusu, bronş. * İnce keten bezi.
    KASABA
    (C.: Kasabât) Akciğerdeki nefes borularından herbiri. Bronş. * Küçük şehir. Çarşısı olan büyük köy. * Ahalisi beş-on bin raddelerinde olan mâmure.
    KASABAT
    (Kasaba. C.) Bronşlar. * Kasabalar.
    KASABE
    Kötü hurma.
    KASAB-I MISRÎ
    Mısırda dokunmuş keten bezi.
    KASAB-ÜL ENF
    Burun kemiği.
    KASAB-ÜL FÂRİS
    Kalem kamışı.
    KASAB-ÜL HABİB
    Şeker kamışı.
    KASAH
    Sırtlan.
    KASAİD
    (Kaside. C.) Kasideler.
    KASAL
    Buğday içinde olan siyah taneler.
    KAS'A-LİS
    Dalkavuk. Çanak yalayıcı.
    KASAM
    Şiddetli sıcaklık. * Güzellik.
    KASAME
    (Kasem. den) Katili bilinmeyen kimsenin bulunduğu, şüphelenildiği mıntıka halkından elli kişiye yemin ettirme.
    KASA'NİNE
    Katı olmak. * Büyük olmak.
    KASAR
    Üşenme, tembellik etme. * Güç ve kuvvetin son sınırı. * Boğazı tutup nefes aldırmayan bir zahmet.
    KASARA
    (C: Kasr-Kasarât) Boyun kökü. * Yoğun ağaç. * Gemilerin baş ve arka taraflarında güverteden daha yüksek yapılan güverte.
    KASARET
    Kısalık. Kısa olma.
    KASAS
    Haber vermek. Hikâye etmek, anlatmak. * Tetebbu' etmek. * Tıb: Göğüs kemiği. Göğüs ortası.
    KASAS
    Arslan.
    KASAS SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'in 28. Suresidir. Mekkîdir. (Kısas da denir.)
    KASAT
    Davarın arka ayaklarının dik ve doğru olması.
    KÂSAT
    (Ke's. C.) Kadehler, ke'sler.
    KASATURA
    Askerlerin, bellerine bağlayıp taşıdıkları ve süngü gibi kullandıkları düz ve kısa kılıç.
    KASAVET
    Kalb katılığı, gaflet. * Kaygı, tasa, üzüntü, keder. (Bak: Kasvet)
    KASAVİSE
    (Kıssis. C.) Papazlar, ruhbânlar, keşişler.
    KASB
    Ağızda tez dağılan ve çekirdeği katı olan kuru hurma. * Sağlam, sert.
    KASB
    Kat'etmek, kesmek.
    KASBA
    Kamış. Kamışlık.
    KASD
    Bir işi bile bile yapmak. * İsteyerek. Niyet ederek. * Niyet. Tasavvur. * İstikamet. Yolu doğru olmak.
    KASDEN
    Bile bile, isteyerek.
    KASDÎ
    İstiyerek, kastederek, niyetle ve bile bile yapılan.
    KÂSE
    f. Tas veya çanak. Kâse gibi olan çukurluk. * Başı kaplayan ve başın üstündeki kemik.
    KA'SEB
    Büyük karınlı, kalın.
    KÂSE-BEND
    f. Çatlamış, kırılmış. * Kâse gibi şeyleri tamir eden kimse.
    KASED
    şahyar dedikleri nesne.
    KÂSE-GER
    f. Kâseci, kâse yapan.
    KÂSEHA
    (Kâse. C.) Kâseler.
    KÂSE-İ ÇEŞM
    Göz çukuru.
    KÂSE-İ FAĞFUR
    f. Çin porseleni. Çin porseleninden yapılan kâse.
    KÂSE-İ SER
    Kafatası.
    KA'SELE
    Yürürken bir ayağını yere sürüyüp tozutmak.
    KÂSE-LİS
    (Kâselis) f. Çanak yalayıcı. Çok yiyen, obur. Hırslı. * Dalkavukluk. Alçak huylu kimse. * Dilenci.
    KÂSE-LİSAN
    (Kâselis. C.) Dalkavuklar, çanak yalayıcılar.
    KASEM
    Yemin. Ahdetme.
    KASEMÂT
    Ahdler, yeminler.
    KASEMÂT-I KUR'ANİYE
    Kur'andaki ahitler, yeminler.
    KA'SERE (KA'SERÂ)
    Yoğun, sağlam, kalın, katı.
    KASES
    Hidayet edici delil.
    KASF
    Kırmak. * Oyun, eğlence. * Devenin diş gıcırdatması.
    KASFE
    (C.: Kasf-Kasefât) Deve sesi. * Merdiven ayağı. * Bir parça kum yığını.
    KASH
    Kuruluk, katılık.
    KASHAB
    Kalın, yoğun, büyük.
    KASI'A
    Yaban fâresinin ini. Yuvası ve bu yuvadaki iki deliğinden âşikâr olanıdır. Diğeri gizlidir. (Bak: Nâfıka)
    KASIB
    Düdük çalan.
    KASID
    Kasd eden, niyet eden, isteyen.
    KASIF
    Deve avazı. * Ağacın ince ve kuru olması. * Kırılması kolay olan şey.
    KASIF
    Kasırga. Rastladığı şeyi kıran şiddetli rüzgâr. * Şiddetle seslenen. Çok gürleyen.
    KASIK
    t. Karnın alt tarafı.
    KASIM
    (A, uzun okunur) Kırıcı, ezici, ufaltan.
    KASIM
    (A, uzun okunur) Taksim eden, ayıran, bölen.
    KASIR
    (A, uzun okunur) Kısa, eksik. * Kusur işleyen. Kusurlu.
    KASIR
    (A, uzun okunur) Zorla işleten, yaptıran.
    KASIRANE
    Âcizane, beceriksizcesine.
    KASIRAT-ÜT TARF
    Kocasından başkasına aslâ bakmayan. (Cennet kadınlarının bir vasfı) Huriler.
    KASIRGA
    Çevrintili rüzgâr. Tozu ve toprağı birbirine katarak, ağaçları sökerek bir an esip kesilen rüzgâr.
    KASIR-UL AKL
    Düşüncesi noksan, kısa akıllı.
    KASIR-ÜL BASAR
    Görüşü kısa. * Kısa görüşlü, dar düşünceli.
    KASIR-ÜL FEHM
    Anlayışı noksan, kısa anlayışlı. Anlayışsız.
    KASIR-ÜL YED
    Eli kısa. Âciz, işten anlamaz, beceriksiz.
    KASITÎN
    (A, uzun okunur) Zulmeden ve haktan sapanlar. * Haklı olanlar. * Kısımlara bölenler.
    KASİ'
    Yaramaz huylu, yaşlı ve boyu kısa olan kimse.
    KASÎ
    (Kasiye) Duygusuz. Katı, hissiz, taş gibi katı.
    KASİB
    (C.: Kasâyib) Kadınların yüzleri üstüne bıraktıkları kıvırcık saç. Kâkül.
    KÂSİB
    Kazanç sahibi. Kazanmak için çalışan. Kesbeden. Marifet için çalışan.
    KASİD
    Kaside.
    KASİD
    (C.: Kasidân) (Kasd. dan) Tasarlıyan, kasdeden. * Haberci, postacı.
    KÂSİD
    Kesat olan, eksik olan, verimsiz olan.
    KASİDE
    (C.: Kasâid) Onbeş beyitten az olmamak üzere, her beyit kafiyeli olarak, büyük kimseleri veya herhangi bir şeyi medh ü senâ eden, öven manzume şekli. Büyük zatları ve daha çok Cenâb-ı Hakk'ı veya Peygamberi (A.S.M.) medheden manzume.
    KASİDE-GÛ
    f. Kaside yazan, kaside söyliyen.
    KASİDE-İ BÜRDE
    Hazret-i Peygamber (A.S.M.) önünde meşhur Arab Şâiri Ka'b bin Züheyr'in okuduğu kasidenin adı olup, bu kasideyi Peygamber Aleyhissalâtü vesselâm beğenmiş, mükâfat ve iltifat eseri olarak da kendi hırkasını ona giydirdiğinden bu isimle meşhur olmuştur.
     
  7. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KASİDE-İ ERCUZE
    (Ürcuze) Hz. İmam-ı Ali (R.A.) tarafından bahr-ı recez vezni üzere yazılan ve istikbalden haber veren meşhur kasidenin adı.(Mecmuat-ül Ahzab'ın 582. sahifesinden 597. sahifesine kadar o Ercuzedir. O Ercuzenin mevzuu ve içindeki maksad-ı aslî; İsmi A'zamı tazammun eden altı ismin ehemmiyetini beyan etmek, hem o münâsebetle istikbaldeki bir kısım umur-u gaybiyeye ve te'sis-i İslâmiyette bir kısım mücâhedâtını işâret etmektir. Evet, Hz. İmâm Üstâdı olan Habibullah'dan (A.S.M.) aldığı dersin bir kısmını işarî bir surette zikrediyor... L.)
    KASİDE-PERDAZ
    f. Kaside yazan, kaside düzenliyen.
    KASİDE-SERÂ
    f. Kaside söyliyen, kaside yazan.
    KASÎF
    Kuru ince ağaç. * Gök gürültüsü. * Deniz sesi, dalga sesi.
    KASÎL
    Hayvanlara vermek için vaktinden evvel biçilen yeşil ot. * Kesilmiş nesne.
    KASÎM
    Güzel kimse. * Taksim eden, bölen.
    KASÎME
    (C.: Kasim) Dikenden başka ot bitmeyen kumlu yer.
    KASÎR
    (Kasr. dan) Kısa, boynuz, ufak boylu.
    KÂSİR
    Çok olan, kesir, bol olan.
    KÂSİR
    (Kesr. den) Kıran, kırıcı. * Tavşancıl kuşu.
    KASİRE
    Evinde hapsedilip dışarı çıkartılmayan kadın.
    KASÎR-ÜL AKL
    Aklı kısa, aklı ermez.
    KASÎR-ÜL BÂ'
    Kısa boylu, beceriksiz, zavallı.
    KASÎR-ÜL BASAR
    Dar görüşlü, basireti kısa. * Miyop.
    KÂSİR-ÜL ESNAM
    Putları kıran. (Hz. İbrahim'in A.S. lâkabıdır)
    KASÎR-ÜL HİMME
    Himmeti az veya kısa olan.
    KASÎR-ÜL KAME
    Kısa boylu. Boyu kısa olan.
    KASİS
    Fr. Bir yolu, bir tarafından diğer tarafına kadar kesen su arkı.
    KASİSA
    (C.: Kasis) Devecilerin, azıklarını ve elbiselerini yüklettikleri deve. * Bir ot.
    KASİYY
    Uzak, baid. Irak.
    KASİYY (KISİYY)
    Soğuk gece. * Kas adı verilen mahâlde yapılan ibrişimli bir elbise.
    KASKAS
    Açlık. * Sür'at yapan, hızla giden. * Yol gösterici. * Devenin yediği bir ot.
    KASKASE
    Yol göstermek. * Köpeği "kuçu kuçu" diye çağırmak.
    KASKASE
    Çok karanlık gece. * Asâ, sopa, baston.
    KASL
    Kesmek.
    KASM
    Kapa kapa yemek, bütün bütün yutmak. * Kesmek. * Cem'etmek, toplamak. * İ'tâ etmek, vermek.
    KASM
    Bölmek. * Ayırmak. * Bahsetmek. * Kesmek.
    KASMA
    Ufak boynuzlu dişi koyun.
    KASME
    Merdiven ayağı.
    KASME
    Yüz, çehre, vech.
    KASMEL
    Arslan, esed.
    KASR
    Men'etmek. * Zorla bir şeyi yaptırmak. * Galip olmak.
    KASR
    Kısa olmak. Kısa kesmek. * Birisini bir hususa, bir işe tahsis etmek. * Bir işte tembellik etmek. * Akşamlamak. * Hapseylemek. * Yekpâre taş. * Beyazlatmak. * Gevşetmek. * Noksanlaştırmak.
    KASR
    Köşk. Yüksek ve ferah bina. Taştan veya kârgir küçük saray.
    KASR-I CENNET
    Cennet köşkü.
    KASR-I MÜŞEYYED
    Tahkim edilmiş, sağlam yapılmış büyük bina. Büyük apartman.
    KASR-I SALÂT
    Seferde olan bir kimsenin, dört rekâtlı farz namazları ikişer rekât kılması. Namazı kısaltmak.
    KASR-I YED
    El çekmek, ferâgat etme, vazgeçme.
    KASRÎ
    Zorla, cebren.
    KASRİYYET
    Zorlama hâli.
    KASR-ÜL KELÂM
    Sözü az etmek. Kısa konuşmak.
    KASS
    Göğüs. * Saç kesmek. * Kırkmak. * Koyundan kırkılmış yün.
    KASS
    Talep etmek, istemek. * Nemime, söz götürmek, lâf taşımak.
    KASS
    Cem'etmek, toplamak, biriktirmek.
    KASSA
    Kireç.
    KASSAB
    Düdükçü. * Kesici. * Parçalayıcı.
    KASSABİYYE
    Hayvan kesme ücreti, kasaplık ücreti.
    KASSAM
    Hayrı çok olan kimse. * Yorulmuş, kendini bırakmış, mahzun kişi. * Büyük hurma salkımı. * Büyük et parçası.
    KASSAM
    Huk: Vârisler arasında miras malını taksim eden ve küçüklerin hakkını koruyan şeriat memuru. * Taksim eden.
    KASSAR
    Leke çıkaran. * Çırpıcı, yıkayıcı.
    KASSÎ
    Göğüsle alâkalı. Sadrî.
    KAST
    f. Noksan, eksik, kusur.
    KASTA'
    Ayaklarının siniri büzülüp kurumuş olan deve.
    KASTAL
    Cenk ederken olan toz, dövüşürken çıkan toz.
    KASTAL
    şeker tozu.
    KASTALANÎ
    Ok atmak. * Şafak kızıllığı.
    KASTALANÎ
    (Hi: 851-923) (İmam-ı Ahmed İbn-i Muhammed) Büyük Şafiî âlimlerindendir. Çok eser yazmıştır. En meşhur eseri Mevahib-ül Ledüniyye'dir. Mısır'da vefat etmiştir.
    KASTAR
    (C.: Kasâtıra) Hâzık, basiretli, mahâretli kimse. * Paranın sahtesini seçip çıkaran kimse.
    KÂSTAR
    f. Yalancı, hilekâr.
    KÂSTE
    f. Eksik, noksan, eksilmiş, azalmış.KASUB : Mestler.KASUS : Yalnız otlayan deve.KASV : Deve kulağının kenarı.
    KASVA
    Kulağının dörtte biri kesik olan koyun veya deve.
    KASVERE
    Yaşça büyük olmak. * şecaatli, kuvvetli. * Aslan. * Bir nebat ismi.
    KASVET
    Katılık. * Sıkıntı. İç sıkıntısı. * Kalb katılığı. (Bak: Kasavet)
    KASVET-BAHŞ
    f. Kasvet ve sıkıntı veren.
    KASVET-EFZA
    f. Kasvet ve iç sıkıntısı veren.
    KASVET-ENGİZ
    f. Kasvet ve iç sıkıntısı veren.
    KASVET-NÂK
    f. İç sıkan, sıkıntı veren.
    KA'Ş
    (C.: Kuuş) Ağacın başını çekip eğmek. * Cem etmek, toplamak. * Kadınların bindiği merkep.
    KAŞ'
    (Kış') Şaşkın ve ahmak adam. Zayıf adam. * Açmak. * Gidermek. Dağıtmak. * Kuru deri. Deriden olan çadır. * Hamam pisliği. * Deriden yapılmış döşek. * Balgam.
    KÂŞ
    f. Çok istek, arzu, özleme.
    KAŞAĞI
    Hayvanları kaşıyıp tozlarını düşürmeğe mahsus âlet. * İhtiyar kimselerin, sırtlarını kaşımak için kullandıkları, ağaçtan uzun saplı ve bir ucundaki levhası dişli bir âlet.
    KÂŞÂNE
    f. Büyük, süslü ve gösterişli ev. Saray. Kışlık, rahat ve mükemmel ev, oda.
    KÂŞÂNE-İ MÜRGÂN
    Kuş yuvası.
    KAŞ'ARİRE
    Ürpermek, titremek.
    KAŞB
    Karıştırmak. * Zehir içirmek. * Yaramazlıkla hatırlamak. * İncitmek.
    KAŞBE
    Hasis kişi. * Maymunun dişisi.
    KAŞE
    Mühür, imza. * Bir nevi kumaş.
    KAŞEM
    Yetişmeden yenen beyaz hurma koruğu.
    KAŞER
    Çok fazla kırmızılık. Ziyâde kızıllık.
    KAŞİ'
    Kararı ve sebâtı olmayan kişi. * Dağılmış, müteferrik.
    KAŞÎ
    f. İran'ın Kâş şehrinde yapılan bir çeşit çini.
    KAŞİB
    (C.: Kuşbâ) Yeni veya eski.
    KÂŞİF
    Keşfedici. Keşfeden. Gizli bir şeyi meydana çıkarıp, izah eden. Açıklayan. * Mısır'da nâhiye veya kaza idarecilerine verilen ad.
    KÂŞİGER
    f. Çinici, çini yapan san'atkâr.
    KÂŞİH
    Düşmanlığını gizleyip izhar etmeyen. * Dağılıp uzaklaşan kimse.
    KAŞİRE
    Derisi yarılmış olan baş yarığı. * Yerin yüzünü kazıp götürmüş olan yağmur.
    KAŞKAŞA
    Bir şeyin kabuğunu soymak. * Hasta iyi olmak. * Halâs etmek, kurtarmak. * Uyandırmak.
    KAŞKİ
    f. "Keşke, ne olurdu" gibi, özleme veya pişmanlık ifade eder.
    KAŞM
    Yemek. * Açlık. * Cem'etmek, toplamak.
    KAŞMEŞ
    Kuş üzümü.
    KAŞR
    Bir şeyin kabuğunu soyma.
    KAŞŞ
    Yaranın iyileşmesi. * Hasta iyi olmak. * Evmek.
    KAŞT
    Deri yüzmek. * Açmak. * Koparmak.
    KAŞUR
    (C.: Kaşurât) Yarış atlarının en sonra geleni.
    KAŞV
    Kabuğu soyulmuş olan.
    KAŞVAN
    Zayıf erkek.
    KA'T
    Kısa boylu kimse.
    KAT'
    Kesme, ayırma. * Geçme. Yol almak. Yüzerek geçmek. * Delil ve bürhan ile ilzam etmek. * Edb: Sözün te'sirini arttırmak ve dinleyenin anlayışına bırakmak için söz bitmeden kesivermek."İmtihan geliyor. Çalışın, yoksa..."Görmüyor gittiği yanlış yolu zannım çoğunuz Size rehberlik eden haydudu artık koğunuz.Bunu benden duyunuz, ben ki, evet Arnavud'um!..Başka bir şey diyemem... İşte perişan yurdum!...Mehmed Akif
    KAT'A
    Aslâ, hiçbir zaman.
    KATADE
    (C.: Kutad) Dikenli ot. Mugaylan dikeni.
    KATAİF
    (Katife. C.) Saçaklı, tüylü havlular; ehramlar. * Kadayıf tatlısı.
    KATALOG
    Fr. Kitaplık halinde, yahut neşriyata tabi bulunan bir şeye ait etraflı geniş liste, eşya listesi.
    KATAM
    Cimâ arzulamak. * Et arzulamak.
    KATAM
    Toz, gubar.
    KATAN
    Kuşların kuyruğu dibi. * Dağ ismi.
    KAT'AN
    Hiçbir zaman, aslâ, katiyyen.
    KATANE
    Az yemeklik.
    KATAR
    Arabistan yarımadasında müstakil bir devlettir. İstiklâlini 1/1/1971 de ilân etmiştir. Hükümet merkezi Doha şehridir. Üç yanı denizle çevrilidir. Halkı müslümandır. Resmi lisanı Arapçadır.
    KATAR
    Birbiri arkasına dizilmiş hayvan sürüsü. * Bir lokomotifin sürüklediği vagonların tamamı. Tren.
    KATARAT
    (Katre. C.) Katreler, su damlaları.
    KATARAT-I BÂRÂN
    Yağmur damlaları. Yağmur katreleri.
    KATARAT-I SEMİNE
    Kıymetli damlalar.
    KATARAT-I ŞADÎ
    Sevinç damlaları. Sevinçten dolayı akan gözyaşları.
    KATARAT-I UYUN
    Göz yaşları.
    KATARE
    Kuyudan veya başka bir yerden damlayan su.
    KATAT
    Kısa, kıvırcık saç.
    KATB
    (Katub) Daim çatık çehreli, ekşi yüz. * Bir kimseyi darıltmak, gücendirmek. * Birikmek, biriktirmek, doldurmak. * Dolu çuval taşımak, götürmek için hazırlamak. * Arslan.
    KATEA
    (C.: Kutâ) Güve. *Ağaç kurdu.
    KATEB
    (C.: Aktâb) Deve palanı.
    KATED
    (C.: Aktâd-Kutud) Semer ağacı.
    KATEDRAL
    Piskoposluk kilisesi. Bir şehrin büyük kilisesi.
    KATEGORİ
    Aralarında herhangi bir bakımdan alâka veya benzerlik bulunan şeylerin hepsi. * Zümre, grup.
    KATEL
    Nefs. Cismin bakiyyesi.
    KATELE
    (Katil. C.) Katiller. İnsan öldürmüş kimseler.
    KATER
    (Katre. C.) Katreler, damlalar.
    KATERE
    Bir şey üzerine çökmüş toz. * İs gibi bir karanlık. * Toz. * Kebap yapmak. * Pişmiş şeyin kokması.
    KATF
    Atın veya diğer davarın adımını geç atması. * Tırmalamak. * Üzüm kesmek. * Ağaçtan meyve devşirme. * Devşirme mevsimi.
    KATI'
    (Kat'. dan) Kesen, Kat' eden. Durduran, mâni olan. * Keskin ve iyi bileylenmiş kılıç.
    KAT'-I ALÂKA
    Alâkayı kesme.
    KAT'-I DA'VÂ
    Dâvâyı halletme.
    KAT'-I HAYÂT
    Hayatın kesilmesi. Ölüm, mevt.
    KAT'-I MERÂHİL
    Merhaleleri, durak yerlerini geçme. Yol alma, ilerleme.
    KAT'-I MERATİB
    Mertebeleri aşıp geçme.
    KAT'-I MÜNÂSEBET
    Münasebeti ve ahbaplığı kesme.
    KAT'-I NAZAR
    Bakmamak. İtibar etmemek. * Alâkayı kesmek.
    KAT'-I TARİK
    Yol kesicilik.
    KATI'A
    Kesen, kesici.
     
  8. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KAVİM
    Doğru, dik, ayakta. * Dürüst. * İsabetli. * Boyu düzgün ve güzel.
    KAVİM
    (Bak: Kavm)
    KAVİSNAME
    f. Okçular ve okçuluk hakkında yazılan eser.
    KÂVİŞ
    f. Eşme, kazma.
    KÂVİŞGER
    f. Kazıcı, eşici, kazan.
    KAVİYYEN
    Kuvvetle, kat'i olarak. Şüphesiz olarak.
    KAVİYYEN ME'MUL
    Çok kuvvetle ümid edilen.
    KÂVİYYET
    Yakıcılık, dağlayıcılık.
    KAVİYY-ÜL BÜNYE
    Bünyesi sağlam olan. Sağlam vücutlu.
    KAVİYY-ÜL İKTİDAR
    İktidarı kuvvetli.
    KAVKAA
    Salyangoz, midye gibi hayvanların sert kabuğu.
    KAVKAH
    Tavuk gıdaklaması, tavuk sesi.
    KAVKAL
    Bağırtlak kuşunun erkeği. * Keklik. * Turaç kuşu.
    KAVL
    Anlaşma. Sözleşme. * Konuşulan söz. Söz cümlesi. * İtikad, delâlet. * Tarif. * İlham.
    KAVLEN
    Söyleyerek. Söz ile. Anlaşarak.
    KAVLÎ
    Sözle alâkalı. Söz niteliğinde.
    KAVL-İ LEYYİN
    Yumuşak söz. Sert olmayan söz. Enâniyetli olmayan söz.
    KAVL-İ MÜCERRED
    Delilsiz söz.
    KAVL-İ RÂCİH
    Daha makbul ve daha önde olan söz, kanaat, fikir.
    KAVL-İ RESUL
    Hadis.
    KAVL-İ ŞÂRİH
    Mânasını açıklayan söz. Şerheden söz. Tarif. Şerhedenin sözü.
    KAVLİYYAT
    Kaviller, kuru lâflar, boş sözler.
    KAVM
    (Kavim) Bir peygambere tâbi ve bağlı insan topluluğu. Aralarında dil, âdet, örf, kültür birliği olan cemâat, topluluk. Millet. Bir işe başlamak. * Pazar kurmak. * Müşteri ile anlaşmak.
    KAVMÎ
    Kavme âit, kavimle alâkalı.
    KAVM-İ MAHSUR
    Nüfusu yüz kişiden az olan köy halkı.
    KAVMİYET
    Kavimcilik. Milliyetçilik. Bir kavmin hususiyetleri.
    KAVMİYETÇİLİK
    İslâmiyetin âyet-i kerime ve hadis-i şerifle men'ettiği, soy sop üstünlüğü ileri sürerek, kendi kavminden olmayanlardan ayrılmak ve onları hakir görmek. (Bak: Asabiyet-i câhiliye)
    KAVNES
    (C.: Kavânis) Atın iki kulağı arası. * Başa giyilen miğferin tepesi.
    KAVRA
    Geniş yer.
    KAVS
    Yay. * Eğri, yay biçiminde olan şey. * Dokuzuncu burcun adı.
    KAVSAF
    Kadife.
    KAVSARRA
    Kamıştan yapılan hurma sepeti. * Şeker yükü.
    KAVSEYN
    İki yay.
    KAVS-I KUZAH
    (Kavs-i kuzeh) Gök kuşağı. Alâim-i semâ. Ebem kuşağı.
    KAVSÎ
    Yay biçiminde olan, yay gibi olan.
    KAVS-PARE
    f. Küçük yay, küçük kavs.
    KAVT
    İhtiyaç miktarı yemek vermek.
    KAVT
    (C.: Akvât) Koyun sürüsü.
    KAVVAD
    Arsız, pezevenk, deyyus, kaltaban, gayretsiz.
    KAVVAL
    (Kavl. den) Geveze, çok konuşan, çok söyliyen. * Sözü yerinde söyliyen. Lâf ebesi.
    KAVVAM
    Nezaret ve muhafaza eden kimse. İşlerin mes'uliyetini üzerine alıp iyi idare eden.
    KAVVAS
    (Kavs. dan) Oklu asker. * Ok imâl eden kimse. Okçu.
    KAVZ
    Bozmak. Yıkmak.
    KAVZ
    (C.: Akvâz-Akâviz-Kızân) Küçük kum tepesi. * Düşmek. * Bağlamak.
    KAY
    Yağmurlu hava.
    KAY
    Kusma, istifrağ. Hastalıktan dolayı ağızdan çıkan hazmolmamış gıdâ maddesi.(Âlim-i mürşid koyun olmalı; kuş olmamalı. Koyun, kuzusuna süt; kuş, yavrusuna kay verir. M.)
    KAY'
    Kedi, sinnevr.
    KAY'AM
    (C.: Kayâım) Kedi.
    KAYANE
    Demircilik.
    KAYASİRE
    (Kayser. C.) Kayserler. Eski Bizans ve Roma İmparatorlarının lâkapları.
    KAYD
    Kelepçe, bağ. * Bağlamak. * Bir şeyi bir yere yazmak. * Deftere geçirmek. * Sınırlamak. * Şart.
    KAYDAHR
    Halkın her işine karşı gelen. * İri gövdeli deve.
    KAYDEHUR
    Yaramaz huylu.
    KAYDETMEK
    Yazmak. * Bağlamak. * İlgilenmek, alâkalanmak.
    KAYD-I HAYAT
    Ömür boyunca, yaşadığı müddetçe.
    KAYDİYYE
    Deftere kaydetme ücreti.
    KAYDUM
    Her nesnenin önü.
    KAYH
    (C.: Kuyuh) İrin.
    KAYID
    (C.: Kıvâd-Kâde-Kavâyid) Çekici, çeken. * Çavuş. * Koyunların önünde yürüyen "kösem" dedikleri koyun.
    KAYIF
    Ferasetle bir kimsenin nesebini bilen kişi.
    KAYIM
    Durucu, duran. * Kılıç kabzası.
    KAYIN
    Kadının veya kocanın erkek kardeşi.
    KAYINÇO
    Kayın. Kayınbirader.
    KAYISA
    (C.: Kavâsi) Derenin son bulduğu yer.
    KAYİLE
    (Bak: Kaylule)
    KAYKA'
    Tavuk avazı, tavuk sesi.
    KAYKABAN
    İğde yemişi gibi akça yemişi olan bir ağaç.
    KAYL
    (C.: Akyâl) Ulu şerif kimse. * Öğle vakti şarap içmek.
    KAYLULE
    Kerâhet vakti olmayan kuşluk vakti uykusu, öğle uykusu.(Re'fet, $ âyet-i celilesindeki $ kelimesinin mânasını merak edip sorması münasebetiyle ve hapiste sabah namazından sonra sairler gibi yatmasından gelen rehavet dolayısıyla, elmas gibi kalemini atâlete uğratmamak için yazılmıştır. Uyku üç nevidir:Birincisi: Gayluledir ki, "fecirden sonra tâ vakt-i kerahet bitinceye kadardır." Bu uyku, rızkın noksaniyetine ve bereketsizliğine Hadisçe sebebiyet verdiği için, hilâf-ı Sünnettir. Çünkü; Rızk için sa'yetmenin mukaddematını ihzar etmenin en münasip zamanı, serinlik vaktidir. Bu vakit geçtikten sonra bir rehavet ârız olur. O günkü sa'ye ve dolayısıyla da rızka zarar verdiği gibi, bereketsizliğe de sebebiyet verdiği, çok tecrübelerle sabit olmuştur.İkincisi : Feyluledir ki, "İkindi namazından sonra mağribe kadardır." Bu uyku ömrün noksaniyetine, yâni uykudan gelen sersemlik cihetiyle o günkü ömrü nevm-âlud, yarı uyku, kısacık bir şekil aldığından maddi bir noksaniyet gösterdiği gibi, mânevi cihetiyle de o gün hayatının maddi ve manevî neticesi ekseriya ikindiden sonra tezahür ettiğinden, o vakti uyku ile geçirmek, o neticeyi görmemek hükmüne geçtiğinden, güya o günü yaşamamış gibi oluyor.Üçüncüsü: Kayluledir ki, bu uyku Sünnet-i Seniyyedir. Duha vaktinden, öğleden biraz sonraya kadardır. Bu uyku, gece kıyamına sebebiyet verdiği için Sünnet olmakla beraber, Ceziret-ül-Arabta vakt-üz-zuhr denilen şiddet-i hararet zamanında bir tâtil-i eşgal, âdet-i kavmiye ve muhitiye olduğundan, o Sünnet-i Seniyyeyi daha ziyade kuvvetlendirmiştir. Bu uyku, hem ömrü, hem rızkı tezyide medardır. Çünkü: Yarım saat kaylule, iki saat gece uykusuna muadil gelir. Demek, ömrüne hergün bir buçuk saat ilâve ediyor. Rızk için çalışmak müddetine, yine bir buçuk saati ölümün kardeşi olan uykunun elinden kurtarıp yaşatıyor ve çalışmak zamanına ilâve ediyor. L.)
    KAYN
    (C.: Kuyun) Demirci, haddad, * Kul, köle.
    KAYNAN
    At ve deve ayaklarının ip bağlanacak ve bukağı vuracak yeri.
    KAYNATA
    Karı ve kocaya göre birbirlerinin babası. * Kayınpeder.
    KAYS
    Düşmek, sukut.
    KAYS
    Leylâ ile Mecnun hikâyesinin erkek kahramanı olan Amirinin adı. * Süngü miktarı.
    KAYSER
    Eski Roma ve Bizans İmparatorlarının lâkabı.
    KAYSERÎ
    (C.: Kayâsir, Kayâsire) Büyük şeyh. * Büyük deve.
    KAYSERÎ
    f. Hükümdarlık, imparatorluk, kayserlik.
    KAYSUM
    Marsama denilen ot.
    KAYTAS
    Balina balığı. * Kadırga balığı.
    KAYTUN
    (C.: Kayâtin) Hazine. Kiler. Ziyâfethâne.
    KAYTUS
    Bir yıldız kümesi.
    KAYY
    Fakirlik.
    KAYYIM
    İnsanları birbirine kardeşlikte ve sevgide bir araya toplayıp dünya ve âhirette necat ve iyilikler yolunda cem' edici olduğundan; bütün iyilikleri haseneleri toplayıcı ve muhtaçlara çok ihsan edici mânasında Peygamberimiz Resul-i Ekrem'e (A.S.M.) verilen bir isim.
    KAYYİME
    Müstakim, âdil. Çok değerli.
    KAYYUM
    (Kıyâm. dan) Camilerde iş gören kimse. Cami hademesi.
    KAYYUM
    Başlangıç, nihayet ve yeniden oluş gibi hallerden münezzeh ve ezelden ebede kaim, dâim ve var olan Allah (C.C.). Bütün eşyanın ancak kendisi ile kaim olduğu Cenab-ı Hak.(... Sırr-ı kayyumiyetin cilvesine bu noktadan bakınız ki; bütün mevcudatı ademden çıkarıp, herbirisini bu nihayetsiz fezada $ sırrıyla durdurup, kıyam ve beka verip, umumunu böyle sırr-ı kayyumiyetin tecellisine mazhar eyliyor. Eğer bu nokta-i istinad olmazsa; hiçbir şey kendi başıyla durmaz. Hadsiz bir boşlukta yuvarlanıp ademe sukut edecek.Hem nasıl ki bütün mevcudat, vücudları ve kıyamları ve bekaları cihetinde Kayyum-u Zülcelâl'e dayanıyorlar; kıyamları onunladır... Öyle de, mevcudatın keyfiyat ve ahvalinde binler silsilelerin; (temsilde hata olmasın) telefon, telgraf silsilelerinin merkezi ve santral direği hükmünde olan sırr-ı kayyumiyette $ sırriyle, uçları bağlıdır. Eğer o nurani nokta-i istinada dayanmazlarsa, ehl-i akılca muhâl ve bâtıl olan binler devirler ve teselsüller lâzım gelecek; belki, mevcudat adedince bâtıl olan devirler ve teselsüller lâzım gelir. Meselâ: Bu şey (hıfz veya nur veya vücud veya rızık gibi) bir cihette buna dayanır; bu da ötekine; o da ona... gitgide herhalde nihayetsiz olamaz, bir nihayeti bulunacak.İşte bütün böyle silsilelerin müntehâları; elbette sırr-ı kayyumiyettir. Sırr-ı kayyumiyet anlaşıldıktan sonra, o mevhum silsilelerde birbirine dayanmak rabıtası ve mânâsı kalmaz, kalkar; herşey doğrudan doğruya sırr-ı kayyumiyete bakar. L.)
    KAYYUMİYET
    Allah'ın ezelî ve ebedî oluşu, dâimî mevcudiyeti, bâkiliği. (Bak: Kayyum)
    KAYZ
    Yaz mevsiminin en sıcak zamanları.
    KA'Z
    Keçi ve sığırın, ağacın başını çekip kendine eğmesi.
    KAZ'
    Kesmek. * Kahretmek. * Çiğnemek. * Fuhşiyat söylemek. Sövmek.
    KÂZ
    (Gâz) f. Makas.
    KAZA
    Birdenbire olan musibet. Beklenmedik belâ. * Vaktinde kılınmayan namazı sonradan kılmak. * Allah'ın takdirinin ve emrinin yerine gelmesi. * Hâkimlik, hâkimin hükmü. * İstemeden yapılan zarar. * Hükmeylemek, hüküm. * Bir şeyi birbirine lâzım kılmak. * Beyan eylemek. * Ahdini yerine getirmek. * Ödemek, edâ etmek. * İcab. * Ölüm. (L.R.) * Şeriat hâkimi olan Kadı'nın hükümetinin hududu olan memleket. (Yâni, eskiden bir hâkimin şeriat şeriat namına da'valara baktığı memlekete "kaza merkezi" denirdi.)Fık: İnsanlar arasında vuku bulan dâva ve muhasamayı şer'î hükümler dairesinde fasletmek, halletmek.(Fetvanın kazadan farkı, mevzuu âmdır; gayr-i muayyendir, hem mülzim değil. Kaza ise; muayyen ve mülzimdir.)
    KAZA'
    Çocukların başını traş edip, bazı yerlerinde kısım kısım saç bırakmak.
    KAZAA
    Bulut parçası.
    KAZAB
    Katılık, şiddet.
    KAZABE
    Kesinti. Bağ ağacından ve diğer ağaçtan kesilen parçalar.
    KAZAEN
    Kaza olarak, tesadüfen. İstemiyerek. Bilerek değil. Beklenmedik halde.
    KAZAET
    Ayıp, âr. * Fesad.
    KAZAHA
    (Kazâ. dan) Kazalar. İlçeler. Kaymakamlık idareleri.
    KAZAÎ
    Kaza ile alâkalı. Hüküm vermeğe ait.
    KAZA-İ HÂCET
    İhtiyacını gidermek. * Büyük abdest bozmak.
    KAZA-İ ŞEHVET
    Şehvet ihtiyacını gidermek. Cinsî münasebet (ki, insanlar arasında nikâh olmadıkça haramdır.)
    KAZAK
    Her kavmin askerliğe, akın ve çapula ayrılmış efradı. * Çarlık Rusyasında ayrıca bir sınıf teşkil eden sipahiye benzer süvari askeri.
    KAZAL
    (C: Kuzul-Akzile) Başın arka tarafı.
    KAZAM
    şey.
    KAZAN (KEVZÂN)
    Semiz şişman kimse.
    KAZAN KALDIRMAK
    t. Yeniçerilerin isyanı münasebetiyle kullanılan bir tabirdi. Yeniçeriler isyan ettikleri zaman yemek pişirilen kazanlarını da, toplandıkları At Meydanı'na getirdikleri için bu tabir meydana gelmiştir. Sonradan da devlete karşı koymağa kalkanlar hakkında kullanılırdı. (O.T.D.S.)
    KAZANFER
    (Bak: Gazanfer)
    KAZAR
    Kirlenme, pislenme.
    KAZARA
    f. Kazâ olarak. Rastlayarak.
    KAZARET
    Murdarlık, necâset, pislik, pis olma hâli.
    KAZASKER
    İlmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri. Lügat mânası asker kadısı, ordu kadısı demektir. Osmanlılarda Kazaskerliğin ihdası Sultan I.Murat zamanındadır. İlk Kazasker de "Çandarlı Kara Halil"dir.
    KAZAYA
    (Kaziye. C.) Kaziyeler. Hükümler.
    KAZAYA-YI MAKBULE
    (Bak: Kaziye-i makbule)
    KAZAZ
    Ufak taş. * Döşek üstünde olan toprak. * Toz toprak bulaşmaz nesne.
    KAZA-ZEDE
    Kazaya uğramış, başına felâket gelmiş.
    KAZB
    Çok nikâh.
    KAZB
    Kesmek. * Yonca otu.
    KAZBE
    (C: Kuzub) Yonca otu.
    KÂZE
    Uyluk dibi.
    KAZEF
    Irak, baid, uzak.
    KAZEİN
    Fr. Sütte bulunan albüminli maddeler.
    KAZEL
    Çok fazla aksaklık. (Müe: Kazlân)
    KAZEM
    Bütün bütün yutmak. * Asılsızlık.
    KAZEM
    Tez, seri, acele.
    KAZER
    Nezafetsizlik, temiz olmamak.
    KAZEZ
    Pire.
    KAZF
    Atmak. İftira atmak. Ehl-i namus bir kadına zina isnad etmek. Buna "kazf-ı muhsenat" da denir. (Bak: Kebair)
    KAZF (KAZÂFE)
    (C.: Kızâf) İncelik, zayıflık.
    KAZH
    Atmak, saçmak.
    KAZIB
    (C.: Kavâzıb-Kızâb) Kesici, kesen.
    KÂZIM
    Öfkesini yenen, meydana vurmayan.
    KAZIM(A)
    Kemirici hayvan.
    KÂZIME
    (C.: Kezâyim) Yanında bir kuyu daha olup bundan ona, ondan buna su geçen kuyu. * Büyük şehir.
    KÂZIMÎN-EL GAYZ
    Öfkesini yenenler.
    KÂZIMÛN (KÂZIMÎN)
    Öfkesini yenenler. Hırsını yenenler.
    KAZIYE
    Ölüm.
    KAZİ
    (A, uzun okunur) Dâvalara hüküm ve kaza eden. Şeriat kanunlarına göre dâvalara bakan hâkim. Kadı. * Yapan, yerine getiren.
    KAZİB
    Karada ve denizde ticarete hırslı olan kimse.
    KAZİB
    (C.: Kuzıbân) Ağaç dalı.
    KÂZİB(E)
    Yalancı. Yalan söyleyen.
    KAZİFE
    Sövdükleri söz. * Attıkları nesne.
    KAZİM
    (C.: Kazmân-Kazam) Gümüş. * Yazı yazmada kullanılan beyaz deri. * Davara verdikleri arpa.
    KAZİME
    (Bak: Kâzıme)
    KAZİYE (KAZİYYE)
    Man: Hüküm. Bir hükmü ifâde eden kelâm. * Karar. Fikir. İfâde. * Hak veya bâtıl mâna ifade eden söz. * Hükmeylemek. * Hükümet.
    KAZİYE-İ BEDİHİYYE
    Man: Delil ile isbata muhtaç olmaksızın, aklın cezmen hüküm ve tasdik eylediği hüküm. Bu iki kısma ayrılır:1- Kaziye-i bedihiyye-i akliyye: Aklın hârice danışmayarak ve havassın (hislerin) tavassut ve yardımına muhtaç olmayarak tasdik eylediği kaziyeye denilir ki; akıl mücerret mevzu ve mahmulünü tasavvur edince beyinlerindeki nisbet-i hükmiyeyi cezmen tasdik ediverir ve bunlara Ulum-u müteârife denir. Bu da ya evveliye veya fıtriyye olur.2- Kaziye-i bedihiyye-i akliyye-i evveliye: Aklın mücerret tarafeyni tasavvur ile beynindeki nisbet-i hükmiyeyi cezmen tasdik ettiği kaziyyeye denir. (L.R.)
    KAZİYE-İ BEDİHİYYE-İ FITRİYYE
    Man: Aklın tarafeyni tasavvur ederken zihinde hâzır olan bir hadd-ı vasat vâsıtası ile nisbet-i hükmiyyeyi cezmen tasdik eylemesinden ibaret olan kaziyyeye denir.
    KAZİYE-İ CEHLİYYE
    Man: Esası cehl üzere mebni olan bâtıl kaziyyedir. (L.R.)
    KAZİYE-İ CÜZİYYE
    Man: Hükmü, mevzuun bazı efradına şamil olan kaziye. "Bazı şeyler serttir." gibi.
    KAZİYE-İ HAMLİYYE
    Man : Mahmulün (yâni, haberin), mevzua (yani mübtedaya) sübut veya nef'i ile hükmü hâvi olan kaziyye. Tabir-i diğerle: Mahmulün mevzua kayıtsız ve şartsız olarak isnad olunduğu kaziyyeye denir. "Dünya fânidir" gibi.
    KAZİYE-İ İHTİMALİYYE
    Man: Bir şeyin olması veya olmaması mümkün olmak ihtimâli üzerine bina olunan kaziyye.
    KAZİYE-İ KÜLLİYE
    Man: Hüküm mevzuunun cemi efradına şâmil olan kaziyye. "İnsanların cümlesi nâtıktır" gibi.
    KAZİYE-İ MA'DULE
    Man: Selb, ya mevzuundan ya mahmülünden ikisinden cüz' olan, yâni kendinde hem isbat ve hem de nefiy kaziyyelerdir. "Nefs-i nâtıka gayr-i mürekkebdir" gibi.
    KAZİYE-İ MAHKÛMUN BİHÂ
    (Bak: Kaziye-i muhkeme)
    KAZİYE-İ MAHSUSA
    Man: Mevzuu yalnız bir fertten ibaret olup da hüküm onun üzerine olan kaziyyedir. Buna Kaziye-i şahsiyye dahi denir. "İstanbul en büyük şehirlerin birincisidir" gibi.
    KAZİYE-İ MAKBULE
    Kabule mazhar olmuş hüküm ve iddia. İtimad edilir zâtların söyledikleri ve bu itimada binâen kabul edilen kaziyye.
    KAZİYE-İ MEŞHURE
    Man: Herkesce sâbit olduğu hasebiyle hükmolunan kaziyye.
    KAZİYE-İ MEVHUME
    Man: Mâkul işler üzerine kuvve-i vâhimenin hükmeylediği kâzib kaziyyedir.
    KAZİYE-İ MUHAYYELE
    Man: Kizb olduğu mâlum iken nefsin ya münbasit ya münkabız olduğu kaziyye. Hayali olan hüküm.
    KAZİYE-İ MUHKEME
    Tam, sağlam hüküm. Temyizin tasdikinden geçmiş, değişmez hâle gelmiş mahkeme kararı ki, böyle bir karara mazhar olan herhangi birşey hakkında tekrar dava açılamaz; dâva mevzuu yapılamaz. Aksi takdirde kanun namına kanunsuzluk yapılmış olur. Buna "Kaziye-i mahkumun bihâ" da denir. (Bak: Muhkem kaziyye)
    KAZİYE-İ MUTLAKA
    Man: Hiçbir ihtimâl gösterilmeyip, bir şeyin şöyle olduğuna veya olmadığına açıktan açığa hükmolunan kaziyye'dir.
    KAZİYE-İ MÜMKİNE
    Mümkün olan hüküm, kaziyye.(Meselâ: Kim iki rekât namazı filan vakitte kılsa, bir hac kadardır. İşte iki rekât namaz bazı vakitte bir hacca mukabil geldiği hakikattır. Herbir iki rekât namazda bu mâna külliyet ile mümkündür. Demek şu nevideki rivayetler vukuu bilfiil dâimi ve külli değil, zira kabulün madem şartları vardır. Külliyet ve daimilikten çıkar. Belki ya bilfiil muvakkattır, mutlaktır, veyahut mümkinedir, külliyedir. Demek şu nevi ehadisteki külliyet ise, imkân itibariyledir... S.)
    KAZİYE-İ NAZARİYYE
    Man: Aklın bir delil ile tasdik eylediği kaziyye. Delilinin mukaddematı yakiniyyattan ise, yakiniyye'dir ve illâ zanniye olur.
    KAZİYE-İ SÂLİBE
    Man: Mevzuun mahmulünden selbiyle hükmolunan, yâni; bir şeye nefi ile hükmeyleyen kaziyye'dir. "Kamerin ziyası kendinden değildir" gibi.
    KAZİYE-İ ŞARTİYYE
    Man: İki cümleden ibâret, fakat bunlardan birinde olan hüküm diğerinde gösterilen şarta mütevakkıf olan, yâni; aralarında mülâzemet ve irtibat bulunan kaziyedir.
    KAZİYE-İ ŞARTİYYE-İ MUTTASILA
    Man: Mevzu ile mahmulü birer cümle olmakla, birinde bir şeyin üzerine olunan hüküm, diğerinde gösterilen şarta mütevakkıf olan kaziyyedir. (Eğer bir cisim ağır ise, bir yere yerleştirilmedikçe düşer gibi.)
    KAZİYE-İ ŞARTİYYE-İ MÜNFASILA
    Man: Mahmulü birden fazla olmakla bu mahmulllerin biri elbette mevzua isnad olunmak lâzım geldiğine hükmolunan kaziyyedir. (Adet ya tektir, ya çifttir) gibi.
    KAZİYE-İ TAKLİDİYYE
    Man: Mücerred. Başkasından duymakla hükmolunan kaziyye.
    KAZİYE-İ YAKÎNİYYE
    Man: Yakîni ifade eden kaziyyeye denir. Ya bedihiyye veya nazariyye olur.
    KAZİYE-İ ZANNİYE
    Man: Karineler ve emârelerden alınmış olan kaziyyeye denir ki; akıl galip zan ile hüküm eylerse de, onun nakzını dahi tecviz eder, bu cihetle zanniyatın cümlesi nazaridir.
    KAZİYE-İ ZARURİYYE
    Man: Tasdikat-ı akliyyeden olmakla zıddı mümkün olamıyacak surette kat'i olan bir nevi kaziyyedir.
    KAZİ-YÜL HÂCÂT
    Bütün ihtiyaçları yerine getiren Allah (C.C.)
    KAZİZ
    Ufak taşlar, taş parçaları. * Topluluk, cemaat.
    KAZKAZ
    Arslanın, kemiği parça parça etmesi. * Yavuz arslan.
    KAZKAZA
    Kemiği parçalamak.
    KAZM
    Kuru şeyler yemek. * Dişlerin etrafıyla bir şeyi ısırıp yemek.
    KAZR
    Bir kimsenin peşinden gitmek.
    KAZUF (KAZİF)
    Irak, uzak, baid.
    KAZULET
    Kocaman.
    KAZUR
    Temiz olmayan şeylerden sakınan kimse.
    KAZURAT
    Pislikler, süprüntüler, insan pisliği.
    KAZURE
    (C.: Kazurât) Pislik. * Mezbele, süprüntülük.
    KAZUZE
    Maşrapa.
    KAZZ
    Okun yeleğini kesmek. * Yalnız, tek, ferd.
    KAZZ
    Bükülmüş ibrişim. Ham ipek. * Sıçramak. * Irak olmak, uzak olmak.
    KAZZ
    Büyük taş. * Topraklı olan. * Topluluk, cemaat.
    KAZZABE
    Çok keskin.
    KAZZAFE
    Sapan.
    KAZZAN
    Pire.
    KAZZAZ
    İpekçi. İpek yapan veya satan kimse.
    KAZZE
    (C.: Kuzâ) Su üstündeki çörçöp. * Göze düşen çöp. * Gözün çapağı.
    KE
    f. Farsçada küçültme edatıdır. Kelimelerin sonlarına gelir. (Meselâ: "Merdüm: Adam; merdümek: Adamcağız" gibi.)
    KE
    Gibi mânasındadır. (Arapça teşbih edâtı) Kelimenin başına getirilir. Meselâ: (Kezâlike: Bunun gibi) * Harfin ve kelimenin sonuna gelirse sen zamiri yerindedir. Meselâ (Kitâbü-ke: Senin kitabın)
    KEB'
    Men'etmek, mâni olmak, engellemek. * Dinar. Dirhem.
    KEBAB
    Ateşte pişirilen et. * Ateşte kavrularak veya alazlanarak pişirilen her türlü yiyecek.
    KEBABE
    Bir ot ismi.
    KEBAD
    İri limon.
    KEBADE
    f. Tâlim yayı.
    KEBADE-KEŞ
    f. Ok atma tâlimi yapan veya ok atmaya hevesli olan. Tâlim yayını çeken.
    KEBADE-KEŞÎ
    f. Ok atmaya hevesli olma, tâlim yayını çekme.
    KEBAİR
    (Kebire. C.) Büyük şeyler, büyük günahlar. Kebairin sıralanışı:-Allah'ı inkâr etmek.-Allah'a şirk koşmak.-Kat'iyyen sâbit olan dini bir hükme inanmamak.-Allah'ın rahmetinden ümidini kesmek.-Allah'ın cezasından, mekrinden ve azabından emin olmak.-Günah üzerinde ısrar etmek. Yâni, herhangi bir günahı devamlı işleyip durmak.-Namazı, orucu terketmek. Allah yolunda cihaddan kaçmak.-Anaya, babaya âsi olmak. Yalan yere şehadet veya yemin etmek.-Bir kimseyi haksız yere öldürmek. Bir kimsenin bir uzvunu haksız yere kesmek veya muattal bir hale koymak.-İffetli kadınlara fuhuş isnad etmek. Nemmamlık etmek.-Ribâda (fâizde) ve hırsızlıkta bulunmak. Rüşvet almak.-Yetim malı yemek.-Zina ve livata denilen günahları işlemek. Bu sayılan günahlar hülâsa edilse, "yedi kebair"i ifade eder. Başta üçü el-iyâzü billah küfürdür. Sonrakiler ise, üzerine İlâhî ceza terettüb edip, hadd-i şer'îyi icab ettiren, açıkça ve kat'i olarak nehyedilmiş bulunan büyük günahlardır. (Bak: Mubikat-ı seb'a)
    KEBAS (KEBES)
    Misvak ağacının yemişi. * Bir şeyin kokup bozulması.
    KEBB
    Hor ve zelil etmek, yüzü üstüne bırakmak, helâk etmek.
    KEBBAH
    Gönden bardak ve matara diken kimse.
    KEBBAN
    Büyük terâzi. Kantar.
    KEBBE
    İzdihamlık, kalabalık. * Cenk ve kıtal içinde sür'at etmek. Savaşta acele hareket etmek.
    KEBC
    Davarı durdurmak için dizginini çekmek.
    KEBE
    Çobanların ve köylülerin giydikleri yünden bir nevi aba.
    KEBED
    Ciğer ağrısı. * Kara ciğer. * Meşakkat. Şiddet. Mihnet. * Karnın şişmesi.
    KEBEL
    Kısa.
    KEBG
    f. Keklik.
    KEBİB
    Darı.
    KEBİCEK
    Kış otu.
    KEBİR
    Büyük, âli, yüce.
    KEBİRE
    (Müe.) Büyükler. Büyük günahlar. (Bak: Kebair)
    KEBİSE
    Dört senede bir takarrur eden ve bir gün fazlası olan sene. Şubatın 29 gün olduğu sene.
    KEBİT
    Deve avazı. Sığır avazı.
    KEBKEB(E)
    f. Ayak patırtısı.
    KEBKEBE
    Yüz üstüne düşürme. * Çukur bir yere döne döne düşme.
    KEBL
    Bağlamak. * Kovanın ağzını iki kat edip dikmek.
     
  9. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KEBN
    Kova ağzını iki kat edip dikmek. * Udul etmek, dönmek, vazgeçmek. * Besili ve semiz olmak. * Kaybetmek.
    KEBS
    Çukur bir yeri doldurup düzeltme. * Bir cins hurma. * Misk hokkası.
    KEBSE
    Beraberlik, eşitlik, müsavat. * Ebucehil karpuzu.
    KEBŞ
    (C.: Kibâş) Erkek koyun. Koç.
    KEBT
    Zelil etmek, hor hakir etmek. * Sarfetmek, harcamak.
    KEBUD
    f. Mavi. Gök rengi.
    KEBUDFÂM
    f. Gök renginde olan. Mavi renkli.
    KEBUDÎ
    f. Mâvilik.
    KEBUTER
    f. Güvercin.
    KEBUTERÂN
    (Kebuter. C.) Güvercinler.
    KEBUTER-BÂZ
    f. Güvercin besleyen, yetiştiren, satan kimse.
    KEBUTER-İ NAME-BER
    Posta güvercini. Mektup götüren güvercin.
    KEBV (KEBVE)
    Davarın, başını vücuduna sürçmesi. * Çakmak çöngelip ateşi çıkmaz olmak. * Görmek. * Kabın içindekini dökmek. * Ateşi kül bürüyüp örtmek.
    KEC
    f. Eğri, çarpık.
    KECABE
    f. Devenin üstüne konan oturulacak bir çeşit tahtırevan.
    KECAVE
    f. Deve üstüne konulan bir cins tahtlrevan.
    KECBAZ
    f. Oyunda hile yapan.
    KECBİN
    f. Şaşı. * Eğri gören. * Yanlış ve ters düşüren.
    KECÇEŞM
    f. Şaşı gözlü. Gözü şaşı olan.
    KECFEHM
    f. Yanlış anlıyan.
    KECHULK
    Kötü huylu kimse. Huyu kötü olan kişi.
    KECKÜLAH
    f. Eğri külâhlı, külâhı eğri olan. * Mc: Hoppa.
    KECMİZAC
    f. Mizaç ve tabiatı hoş olmıyan. Huysuz.
    KECNAZAR
    f. Kıskanç, hasetci. * Eğri bakışlı.
    KECNİGÂH
    f. Eğri bakışlı. Bakışları eğri olan kimse.
    KECNİHAD
    f. Aksi ve ters huylu olan.
    KECREFTAR
    f. Ters yürüyen. Gidişi eğri.KECREV : f. Eğri giden. * Tuttuğu yol sakat ve yanlış olan.
    KECRE'Y
    f. Reyi, sakat, düşüncesi ters olan.
    KECTAB'
    f. Mizacı, tabiatı ters olan kimse, aksi.
    KEÇEL
    f. Başı kel olan kişi. Başında saç olmayan kimse.
    KEÇELİ
    Tar: Yeniçerilerden keçekülâh giyenler.
    KED
    f. Ev, hâne, mesken.
    KEDA
    Mekke-i Mükerreme üstünde, Mekâbir yakınında bir yolun adı.
    KEDA'
    Defetmek, kovmak.
    KEDAD
    Araplar arasında mâruf bir erkek eşeğin adı. (Ona nisbet edip "benat-ul kedad" derler.)
    KEDB
    Tâze kan.
    KED-BANU
    f. Bir daireyi idare eden kâhya kadın.
    KEDD
    Emek. İş. Çalışma, uğraşma, çabalama.
    KEDDERE
    Bulandırdı (meâlinde fiil).
    KEDD-İ YEMİN
    El emeği.
    KEDE
    f. "Mahal, ev, yer" anlamına gelir ve birleşik isimler şeklinde kullanılır. Meselâ: Ateşkede, bütkede, meykede... gibi.
    KEDEME
    Hareket.
    KEDEN
    Toprak suyu çekip, yerinde bulanıklık kalmak.
    KEDER
    Tasa, kaygı, can sıkıntısı. Bulantı. Gam.
    KEDEREFZÂ
    f. Keder ve sıkıntı veren. Keder verici.
    KEDERENGİZ
    f. Üzüntü, keder ve sıkıntı meydana getiren.
    KEDERNÂK
    Keder verici, kederli.
    KEDEVEN
    Palan atı.
    KEDH
    Amel, cehd. Sa'y. * Isırma veya yırtma ile hasıl olan iz.
    KEDHÜDA
    f. Kâhya.
    KEDİD
    Davar tırnağıyla didilmiş ve yumuşamış olan yumuşak yer.
    KEDİN
    Etli ve yağlı kişi.
    KEDİR (KEDİRÂ)
    İçinde hurma ıslanmış süt.
    KEDKEDE
    Ağır ağır seğirtmek. * Katı bir cisme dokunmaktan çıkan ses.
    KEDM
    Isırma.
    KEDME
    Yara izi, bere.
    KEDS
    Tez tez yürütmek.
    KEDŞ
    şiddetle sürmek. * Yırtmak. * Kazanmak.
    KEDU
    f. Kabak. * Mc: Kafatası.
    KEDUH
    Amel ve sa'yedici, çalışan.
    KEDUM
    Adam ısıran eşek.
    KEDURET
    Bulanıklık. * Gam, tasa, keder.
    KE-EN LEM YEKÜN
    Güyâ olmadı. Sanki olmadı.
    KE-ENNE
    (Ke-ennehu) (Teşbih edatıdır) Sanki, güyâ, öyle gibi. (Bak: İnne)
    KEF
    f. Köpük.
    KEF
    Elin iç tarafı. Avuç. * Ayağın altı, tabanı. * Avuç dolusu.
    KEFA
    f. Sıkıntı, meşakkat, mihnet.
    KEFA'
    Kabı başaşağı etmek, ters çevirmek.
    KEFAET
    Denklik. Denk olmak. Beraberlik. Bir şeye yeterlik. Küfüv oluş. * Fık: Evlenen erkeğin, alacağı kadına neseb, diyanet, hürriyet ve mal hususlarında müsâvi ve daha üstün olması hususu. (Bunun en mühimmi de diyânet noktasındadır.)
    KEFAF
    Ancak yaşayabilecek kadar olan rızık. * Misil, miktar. * Berâberlik.
    KEFAF-I NEFS
    Bir kimsenin ölmeyecek kadar olan nafakası.KEFALET : Kefillik. Bir kimse kendine âid bir işi yapamadığı veya borcunu ödeyemediği takdirde, yerine onun işini göreceğini kabul etmek. * Birine kefil olmak. İşini üzerine almak.
    KEFALET-BİT-TESLİM
    Bir malın teslimine kefil olma.
    KEFALETEN
    Kefil olarak. Kefillik suretiyle.
    KEFALET-İ BİL-MAL
    Fık: Bir mal için kefil olma.
    KEFALET-İ BİNNEFS
    Birinin şahsına kefil olma.
    KEFALET-İ MUTLAKA
    Huk: Bir kayıt ile bağlı olmıyan kefalet.
    KEFALET-İ MUVAKKATA
    Geçici bir zaman için kefil olma.
    KEFALET-İ NAKDİYE
    Bir hususu te'min için depozite yatırmak suretiyle kefil olma.
    KEFALETNAME
    f. Kefillik kâğıdı, kefalet senedi.
    KEFARET
    (Bak: Keffaret)
    KEFC
    f. Ağızdan gelen köpük.
    KEFÇE
    f. Kepçe.
    KEFE
    (Keffe) Terazinin bir gözü.
    KEFEF
    (Keffe. C.) Kefeler. Terazinin tablaları.
    KEFEL
    Dip, ard, kıç.
    KEFENBEDUŞ
    (Kefenberduş) f. Kefeni sırtında. Ölümü göze almış.
    KEFENPUŞ
    f. Kefene sarılmış. Kefenlenmiş.
    KEFERE
    (Kâfir. C.) Kâfirler.
    KEFEŞ
    (Bak: Kafş)
    KEFETEYN
    Terâzinin iki tarafı.
    KEFF
    Vaz geçme, el çekme, çekinmek, men'etme, imtinâ etmek, sâkit olmak. * Avuç, el, avuç içi. * Nimet.
    KEFFARET
    (Masdar gibi kullanılıyorsa da "keffâr" mübalâğa isminin müennesi olup, asıl mânası: örtücü ve imhâ edici demektir.) Bir mecburiyet altında veya yanlışlıkla işlenmiş günahı affettirmek ümidiyle şeriata uygun olarak verilen sadaka veya tutulan oruç. * Günahtan arınma.
    KEFFARET-İ HALK
    Hac için ihrama girip de bir özre mebni saçlarını vaktinden evvel traş ettiren kimsenin tutacağı üç günlük oruçtan ibârettir.
    KEFFARET-İ KATL
    Bir müslümanı veya bir zımmiyi amden değil de bir hata neticesi olarak öldüren bir müslümana lâzım gelen keffârettir ki; muktedir ise, bir mü'min köle âzad etmekten; buna muktedir değilse, iki ay muttasıl oruç tutmaktan ibârettir.
    KEFFARET-İ SAVM
    Ramazan-ı Şerifte özürü bulunmaksızın muayyen şartlar dâhilinde orucunu bozan bir mükellefin, müslim veya gayr-i müslim bir köle veya câriye azâd etmesinden; buna muktedir değilse, iki ay muttasıl oruç tutmasından; buna da muktedir değilse, altmış fakire yemek yedirmesinden ibârettir.
    KEFFARET-İ YEMİN
    Yaptığı bir yemine sadık kalmayıp bozan bir müslümana lâzım gelen keffâret demektir ki: Muktedir ise, müslim veya gayr-i müslim bir köle veya câriye azad etmekten; muktedir değil ise, on fakiri akşamlı sabahlı doyurmaktan veya on fakire birer parça libas giydirmekten; bu üç şeyden birine muktedir olamayana da üç gün muttasıl oruç tutmaktan ibârettir.
    KEFFARET-İ ZIHAR
    Zıhar keffareti.Keffâret-i zıharın vâcib olmasının şartı kudrettir. Muktedir olan, köle azad eder; değilse iki ay oruç tutar, buna da gücü yetmezse altmış fakire yemek verir. (Bak: Zıhâr)
    KEFFARET-ÜZ ZÜNUB
    Günahların keffareti. Mü'min insanların çeşitli hastalık ve musibetlerine denir. Çünkü günahlarından afvına vesile olabilir. (Huk. İslâmiye ve Ist. Fık. K.)
    KEFFE
    (C.: Kifef) Terazi kefesi. * Her yuvarlak cisim. * (C.: Ükef) El ayası.
    KEFF-İ YED
    El çekme. Karışmama.
    KEFGİR
    f. Köpük tutan. * Kevgir, delikli kap.
    KEFH
    Karşı karşıya savaşma.
    KEFİ
    Nazir, misil, benzer, denk, eş.
    KEFİL
    (Kefâlet. den) Birisinin bir borcu ifâsı lâzım gelirken, ifâ etmediği takdirde, o borcu ifâyı kendi üzerine alan kimse. Kefâlet eden kimse.
    KEFİL Bİ-T-TESLİM
    Bir malın teslimine kefil olan kimse.
    KEFİT
    Seri yürüyüş, hızlı yürüyüş. * Kuvvet.
    KEFİYE
    Başa sarılan ve omuzların üzerine kadar gelen, uçları püsküllü ince ipek örtülü kumaş.
    KEFKEFE
    Men'etmek, engel olmak.
    KEFL
    Okşamak. * Kefil olmak. * Yaramaz gönüllü olan.
    KEFN
    Yün eğirmek.
    KEFR
    (C.: Küfur) Örtme, sarma, * Köy, karye.
    KEFŞ
    (Bak: Kafş)
    KEFT
    Cem'etmek, toplamak. * Sarfetmek, harcamak. * Evmek. * Katı katı sürmek.
    KEFTAR
    f. Sırtlan.
    KEFTER
    f. Güvercin, kebuter.
    KEFUR
    Hakkı gizleyici, doğruyu gizleyen.
    KEH
    f. Saman. Saman çöpü.
    KEHA
    f. Mahcub, utangaç.
    KEHAİL
    (Kehil. C.) Sürmeli gözler. Sürme çekilmiş gözler.
    KEHAM (KİHÂM)
    Yaşlı, ihtiyar. (Kesmez kılıca "seyf-i kihâm"; peltek lisana "lisan-ı kihâm"; ağır yürüyüşlü ata "feres-i kihâm" derler.)
    KEHANET
    Gaibden haber vermek. Falcılık. Kâhinlik etmek. (İlâhi ihbârât-ı gaybiyyeye istinad etmeden, gaybdan haber vermek ve falcılık ve kâhinlik etmek dinen kat'iyyetle haramdır.)
    KEHAT
    Büyük, semiz dişi deve.
    KEHB
    Koruk.
    KEHD
    Ayağı yere vurmak.
    KEHDEL
    Genç hâtun. * Yaşlı hâtun, acuze. (Ezdattandır)
    KEHENE
    (Kâhin. C.) Kâhinler, falcılar.
    KEHF
    Mağara, in. Sığınacak yer altı. * Tıb: Verem hastalığında akciğerde açılan oyuk.
    KEHF SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'in 18. suresidir. Mekke-i Mükerreme'de nâzil olmuştur.
    KEHF-MİSAL
    Mağaraya benzer şekilde, mağara gibi sesi aksettiren.
    KEHHAL
    Gözlere sürme süren. * Göz doktoru.
    KEHİB
    Patlıcan.
    KEHİL
    (Kehile) Sürme çekilmiş göz. Sürmeli göz.
    KEHİLA
    Gözleri yaradılıştan sürmeli olan kadın.
    KEHİRE
    Kısa boylu kadın.
    KEHKAH
    Zayıf erkek.
    KEHKEŞAN
    f. Samanyolu. Saman uğrusu. (Gökte sık yıldız ışıklarıyla hasıl olan yol biçimi uzayıp giden ışıklı manzara.)
    KEHL
    Göze sürme çekme. * Kıtlık yılı. (Bak: Kahl)
    KEHL(E)
    Otuz yaşını geçmiş, saçına aklık karışmış kimse. (Bak: Kühulet) * Bit.
    KEHLÂ'
    Sürmeli kadın. * Sığırdili dedikleri ot.
    KEHM
    Men'etmek, engel olmak. * Kaldırmak.
    KEHMEL
    Ağır ve kaba.
    KEHMES
    Boyu kısa olan.
    KEHR (KÜHRÜRE)
    Yüz pörtürmek. * Men'etmek, engel olmak.
    KEHREBA
    Bir şeffaf zamk ismi.
    KEHRİBAR
    Cevher saçan. * Güzel sözler söyleyen.
    KEHRÜBA
    f. Saman kapan. * Bir yere hızlıca sürüldüğü zaman, hafif şeyleri kendine çeken bergâmi taş. (Türkçede tahrif edilerek "Kehribâr" denilir.)
    KEHRÜBAÎ
    Kehribar gibi, cezbedici, elektrikli olan.
    KEHS
    Bir şeyi eliyle almak.
    KEHULET
    (Bak: Kühulet)
    KEHVARE
    f. Beşik.
    KEİB
    Mahzun, hüzünlü, münkesir ve kötü halli olan kişi. (Müe: Keibe)
    KEJ
    f. Çarpık, eğri. Kumral. Tüylü keçi.
    KEJÇEŞM
    f. Şaşı, eğri bakışlı.
    KEJDÜM
    f. Akrep.
    KEJDÜMÎ
    f. Akrep gibi, akreple ilgili.
    KE'KEE
    Zorla reddetmek, def'etmek.
    KEKEME
    t. Harfleri serbest söyliyemeyip tekrarlayan. Dilinde tutukluk olan.
    KEKRE
    t. Ekşi, acımtırak.
    KELA
    Yeşil ot.
    KELAB
    Tıb: Kudurma. Kuduz hastalığı.
    KELACU
    f. Kadeh.
    KE-L-ADEM
    Yok. Yokmuş gibi.
    KELAET
    (Bak: Kilaet)
    KELAH
    Kıtlık olan yıl, kıtlık yılı.
    KELÂL
    Yorgunluk. Bitkinlik. Usanç. * Göz nuru zayıf olmak, yorgun olmak.
    KELÂL-ÂVER
    f. Yorgunluk ve bıkkınlık veren. Sıkıcı, yorucu.
    KELÂL-BAHŞ
    f. Sıkıcı, yorucu. Yorgunluk getiren.
    KELÂLET
    Yorgunluk. Bitkinlik. Usançlık. * Bıçak ve kılıç gibi şeylerin kesmez olması. * Akrabalığı uzak olanlar. (Amcazâdeler topluluğu gibi). * Kör ve kesmez olan.
    KELÂL-İ DİL
    Gönül yorgunluğu.
    KELÂLİB
    (Küllâb. C.) Çengeller, kancalar, uçları eğri olan demirler.
    KELÂM
    Söz. Bir mânayı ifâde eden, bir maksadı anlatan ifâde. * Allah'a mahsus bir sıfat. * Fık: Allah (C.C.) Kelâm sıfatını da hâizdir. Onun kelâmı harften ve savttan (sesden) münezzehtir, ezelidir, ebedidir. * Ist: Hikmet ve mantık esaslarıyla Allah'ın (C.C.) varlığı, birliği, İslâmiyetin doğruluğu ve hakkaniyetinden bahseden ilim. (Bak: İlm-i kelâm ve Kelâmullâh)
    KELÂM-I AHSAR
    En kısa ve veciz söz.
    KELÂM-I KADİM
    Kur'an-ı Kerim, Kadim kelâm.
    KELÂM-I KİBÂR
    Büyük, akıllı, veli ve meşhur zâtların güzel, veciz ve çok kıymetdâr olan sözleri ve kelâmı.
    KELÂM-I MAHREM
    Gizli kelâm. Mahrem söz.
    KELÂM-I MENSUR
    Nesir söz.
    KELÂM-I MUDARÎ
    Arab kabilelerinden Mudar Kabilesinin konuştuğu Arapça. Kur'an-ı Kerim bu lehçe üzerine nâzil olmuştur. En fasih Arapça'dır.
    KELÂM-I NEFSÎ
    Cenab-ı Hakk'ın lâfz, harf ve ses olmayan zâtî kelâmı. İçten konuşma.
    KELÂM-I RESUL
    Hadis. Peygamberimizin sözü.
    KELÂM-I TÜND
    f. Sert söz.
    KELÂMIN KUYUDAT VE KEYFİYATI
    Kelâmın küllünü meydana getiren harf, kelime gibi parçalarıyla, bunların sarf ve nahiv yönünden hususiyetleri. Meselâ: Müzekkerlik - müenneslik, mârifelik - nekrelik, mübtedâ - haber, sıfat - mevsuf gibi.
    KELÂMÎ
    Söz ve kelâma ait. Sözle alâkalı.
    KELÂMİYYUN
    Kelâmcılar. İlm-i kelâm âlimleri. (Bak: Mütekellimîn)
    KELÂMULLAH
    Allah kelâmı, Kur'ân-ı Kerim. (Bak: Kur'ân)(Kur'ân başka kelâmlarla kabil-i kıyas olamaz. Çünkü, kelâmın tabakaları, ulviyet ve kuvvet ve hüsn-ü cemâl cihetinden dört menbaı var. Biri mütekellim, biri muhâtab, biri maksad, biri makamdır. Ediblerin yanlış olarak, yalnız makam gösterdikleri gibi değildir. Öyle ise, sözde "Kim söylemiş? Kime söylemiş? Ne için söylemiş? Ne makamda söylemiş?" ise bak. Yalnız söze bakıp durma.Madem kelâm kuvvetini, hüsnünü bu dört menba'dan alır. Kur'ânın menbaına dikkat edilse, Kur'ân'ın derece-i belagatı, ulviyet ve hüsnü anlaşılır. Evet, madem kelâm mütekellime bakıyor; eğer o kelâm emir ve nehiy ise; mütekellimin derecesine göre irâde ve kudreti de tazammun eder. O vakit söz mukavemetsûz olur, maddi elektrik gibi te'sir eder. Kelâmın ulviyet ve kuvveti o nisbette tezâyüd eder. S.)
    KELAN
    f. İri, cüsseli, büyük. Heybetli.* Geniş, enli. * Baş.
    KELÂNÎ
    (Kilâet. den) Sakladı ve beni muhafaza etti veya eder, (meâlinde).
    KELANTER
    f. Çok iri. Daha büyük.
     
  10. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    KELASENG
    f. Sapan.
    KELAVE
    İpek veya iplik saracak çark.
    KELB
    (C.: Ekâlib-Eklüb-Kilâb) Köpek, it. * Meşhur bir yıldız. * İki adım arasına koyarak dikilen kayış. * Yolcuların, yük üstünde azıklarını astıkları demir çengel. * Şiddet. * Hırs.
    KELBETAN
    f. Kerpeten.
    KELBÎ
    Köpeğe ait, köpekle alâkalı. Köpek cinsinden olan ve köpeğe müteallik.
    KELB-İ AKUR
    Azgın, saldırgan köpek.
    KELBİYYUN
    Kalenderane yaşamayı alışkanlık haline getiren meşhur Diyojenin de içinde bulunduğu bir fırka. Bunlara Kelbiye tâifesi veya Melâmiyyun da denir.
    KELB-ÜL MÂ'
    f. Köpek balığı. * Kunduz.
    KELCE
    Kile, mikyâl.
    KELDE
    (C.: Külud) Bir parça kaba yer.
    KELE
    f. Yanak.
    KELE'
    Ayakta olan yarıklar. * Kir.
    KELEB
    (C.: Kelâlib) İt sürüsü. * İncitip eza etmek.
    KELEBÇE
    Yakalanan suçluların iki bileğine birden takılan demir halka. Demir bilezik.
    KELEF
    Yüzdeki benek. * şiddetli sevgi.
    KELENDİ
    Bir para. * Sağlam ve sert yer.
    KELEPÇE
    (Bak: Kelebçe)
    KELEPİR
    Çok ucuz ele geçen. Zahmetsiz, ücretsiz. * Üvey evlât. Evlâtlık.
    KELFA
    Yüzünde çiğitli olan kadın. (Müz: Eklef)
    KELH
    Söğüt ağacına benzer, uzunca, dik bir ot. (İçi kamış gibi boş ve gâyet hafif olur; ondan hasıl olan zamka "eşk" derler, kokusu cündübâdester kokusu gibi olur, tadı acıdır.)
    KELH
    Katı yüzlülük.
    KELİF
    Haris kimse.
    KELİL(E)
    Körleşmiş. * Az gören, donuk gören göz. Uzağı veya yakını iyi göremiyen göz. Miyop veya hipermetrop göz. * Kesmez olan âlet. * Çakal. * Yorulmuş kişi, yorgun kimse.
    KELİM
    Yaralı kimse. * Konuşulan kimse.
    KELİM
    Kendine söz söylenilen, kendine hitab olunan. * Hz. Musa'nın (A.S.) bir ünvanı. * Söz söyleyen, konuşan. İkinci şahıs. * Yaralı kimse.
    KELİM
    (Kelime. C.) Kelimeler, kelâmlar, lâkırdılar.
    KELİMAT
    (Kelime. C.) Kelimeler, kelâmlar, sözler.
    KELİMAT-I NAHVİYE
    Nahv ilmine âit kelimeler. Cümle teşkilinde mânâya tesir eden harfler ve kelimeler.
    KELİMAT-I TAKDİRİYYE
    Takdir edici sözler.
    KELİM-DEST
    f. Olgun kimse.
    KELİME
    Gr: Mânası olan en küçük söz veya cümlenin yapısını teşkil eden unsurlardan birisidir. Kelime, isim, fiil ve harf olmak üzere dilbilgisinde üç kısma ayrılmıştır. "Bir tek söze" kelime denir.
    KELİME-İ HAMKA
    Ahmakça söz.
    KELİME-İ MENHUTE
    Aslı iki kelime olan bir tâbirin bir kelime ile söylenişi: "El Hamdüllilâh" yerine "Hamdele" söylenmesi gibi. "Bismillâh" yerine "Besmele" denmesi gibi.
    KELİME-İ ŞEHÂDET
    şehâdet ifâdesini hülâsa eden (Eşhedü en Lâ ilâhe illâllah ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve Resuluh) cümlesi.
    KELİME-İ TAYYİBE
    Allah ve Resulullah kelâmı. Dua, niyaz ve salâvatlar gibi kelâmlar. Meselâ (Sübhânallah velhamdülillah ve Lâilâhe illâllah vallahü Ekber) kelime-i tayyibedir.
    KELİME-İ TEVHİD
    Tevhid-i İlahîyi ifade eden "Lâilahe illallah Muhammedür Resulullah" cümle-i kudsiyesidir. (Bak: Tevhid)(Bütün esmâ-i hüsnânın ifâde ettiği mânalar ile bütün sıfât-ı kemaliyeye, Lâfza-i Celâl olan "Allah" bil'iltizam delâlet eder. Sair ism-i haslar yalnız müsemmâlarına delâlet eder. Sıfatlara delâletleri yoktur. Çünki sıfatlar müsemmâlarına cüz olmadığı gibi aralarında lüzum-u beyyin de yoktur. Bu itibarla ne tazammunen ve ne iltizamen sıfatlara delâletleri yoktur. Amma Lâfza-i Celâl bil'mutâbakat Zât-ı Akdese delâlet eder. Zât-ı Akdes ile sıfât-ı kemaliyye arasında lüzum-u beyyin olduğundan, sıfatlara da bil'iltizam delâlet eder. Ve keza, Uluhiyet ünvanı sıfât-ı kemaliyeyi istilzam etmesi ism-i has olan "Allah"ın da o sıfâtı istilzam ettiğini istilzam ediyor. Ve keza, "Allah" kelimesi de, nefiyden sonra sıfatlar ile beraber düşünülür. Binaenaleyh "Lâilâhe illâllah" kelâmı, esmâ-i hüsnânın adedince kelâmları tazammun ediyor. Bu itibarla, şu kelime-i tevhid kelâmı, delâlet ettiği sıfatlar itibariyle bin kelâm iken bir kelâm oluyor. "Lâ Hâlika İllallah", "Lâ Fâtıra, Lâ Râzıka, Lâ Kayyume İllâllah" gibi... Binaenaleyh, terakki etmiş olan zâkir bir zât, bu kelâmı söylerken içindeki binlerce kelâmları söylemiş oluyor. M.N.)
    KELİMULLAH
    Cenab-ı Hakk'ın hitab eylediği zat (meâlindedir). Hazret-i Musa'nın (A.S.) bir ünvanıdır. Çünkü O, Tur-u Sina'da Cenab-ı Hakk'ın kelâmını, hitabını duymak mazhariyetine erişmiştir. * Resul-i Ekrem (A.S.M.) mi'rac-ı şerifinde Cenab-ı Hak ile tekellüme mazhar olduğundan bir ismi de Kelimullah'tır.
    KELİNG
    f. Şaşı.
    KELK
    f. Koltuk (insanda).
    KELKÂHYA
    Mc: Vazifesi olmayan şeylerle alâkadar olan. Her şeye karışan.
    KELKEL (KELKÂL)
    (C.: Kelâkil) Göğüs, sadr.
    KELL
    (C.: Külul) Ağırlık. * Yorgunluk. * Ufak taneli yağmur. * Yetim. * Semizlik, besililik. * Cibinlik dedikleri ince örtü.
    KELLA
    Geminin durup demirlediği yer.
    KELLÂ
    Öyle değil. Aslâ.
    KELLAB
    İt tutan kimse. Köpeğe av tâlim eden kimse.
    KELLE
    f. Kafa, baş. * Ekinlerde başak. * Baş gibi yuvarlak olan nesne.
    KELLEPUŞ
    f. Başa giyilen şey. * Bir cins başörtüsü.
    KELLİT (KİLLİT)
    Sırtlanın yataklandığı inin ağzını kapattıkları taş.
    KELLUB
    (C.: Kelâlib) Kerpeten. * Çengel.
    KELM
    (C.: Külum-Kilâm) Cerâhat.
    KELS
    Hamle etmek. Cür'et etmek.
    KELSEME
    Cem'olmak, toplanmak.
    KELT
    Ahmaklık. * Toplamak.
    KELUL (KELÂL-KELÂLE)
    Kütelip kesmez olmak. * Göz nuru zayıf olmak. * Çocuğu ve anası olmayan şahıs.
    KELZ
    Cem'etmek, toplamak.
    KEM
    f. Az, noksan, eksik. * Kötü. Fenâ. Ayarı bozuk. * Fakir, hakir.
    KEM
    Gr: Ne kadar? Kaç? (Mikdar için soru ifâdesinde kullanılır.) (Farsçada: Çend)
    KEM GÖZ
    Kötü niyetle bakan göz.
    KEMÂ
    (Ke ile Mâ edatlarından mürekkebdir) "Gibi" mânâsına gelir.
    KEMÂ BİŞ
    f. Aşağı yukarı. Takriben.
    KEMÂ Fİ-L-EVVEL
    Evvelki gibi.
    KEMÂ Fİ-S-SÂBIK
    Eskisi gibi.
    KEMÂ HİYE
    (Kemâ hüve) Onun gibi, nitekim, olduğu gibi.
    KEMÂ HİYE HAKKUHÂ
    Gereği gibi.
    KEMÂ HÜVE-L-MUTAD
    Mutad olduğu ve alışıldığı üzere.
    KEMÂ KÂNE
    Eskiden olduğu gibi, eski tarzda.
    KEMÂ KÂNE Fİ-S-SÂBIK
    Eskisi gibi, eskisindeki gibi.
    KEMA YENBAGÎ
    İcabettiği gibi, uygun olduğu üzere, lâyıkı gibi.
    KEMÂ-HÜVE
    (Bak: Kemâ hiye)
    KEMAİN
    (Kemin. C.) Pusuya gizlenmiş adamlar.
    KEMAKL
    (Kem-akl) Aklı kıt. Ahmak, ebleh.
    KEMAL
    Kâmillik, olgunluk. Olgunlaşma. Erginlik. Bütün güzel sıfatlarla muttasıf olmak. Fazilet. * Değer, baha. * Fazlalık. * Sıdk ile yapılan güzel iş.
    KEMALÂT
    (Kemal. C.) Faziletler, iyilikler, mükemmellikler. Ahlâk ve huy güzellikleri. Terbiyelilik, edeblilik.(Mâdem mevcudat, zeminin yüzünde büyük bir nehir gibi, kemalâtın lem'alariyle parlar geçer; o nehir, güneşin cilveleriyle parladığı gibi, şu seyl-i mevcudât dahi, hüsün ve cemal ve kemalin lem'alarıyla muvakkaten parlar gider. Arkalarından gelenler aynı parlamayı, aynı lem'aları gösterdiklerinden anlaşılıyor ki: Cereyan eden suyun kabarcıklarındaki cilveler, güzellikler, nasıl kendilerinden değil; belki bir güneşin ziyasının güzellikleri, cilveleridir. Öyle de şu seyl-i kâinattaki muvakkat parlayan mehasin ve kemalât, bir Şems-i Sermedî'nin lemaat-ı cemal-i esmasıdır... S.)
    KEMALÂT-PERVER
    f. Kâmil ve olgun insan. Kemalât sahibi.
    KEMAL-İ DİRAYET
    Dirayetin son derecesi.
    KEMAL-İ İHTİMAM
    Son derece dikkat ve ihtimâm.
    KEMAL-İ METANET
    Tam sağlamlıkla, sarsılmadan.
    KEMAL-İ RAHMET
    Rahmet ve merhametin nihayet kemalde olması.
    KEMAL-İ VÜSUK
    Tam bir itimad ve inanç.
    KEMAN
    f. Yay. Kavis. * Yayı andırır her şey. * Keman.
    KEMAN-DÂR
    f. Yay tutan, yay tutucu.
    KEMANE
    f. Keman veya kemençe yayı. * Güreşte bir çeşit oyun.
    KEMAN-EBRU
    Kaşları yay gibi olan. Keman kaşlı.
    KEMAN-GER
    f. Yay yapan san'atkâr.
    KEMANÎ
    f. Kemancı. Keman çalan çalgıcı.
    KEMAN-KEŞ
    f. Keman çalan. * Ok atmakta usta olan. Yay çeken.
    KEM-ASL
    f. Aslı ve nesli bozuk.
    KEM-AYAR
    f. Ayârı doğru olmayıp bozuk olan. Hileli, kalp.
    KEM-BAHA
    f. Kıymetsiz, değersiz, âdi.
    KEM-BAHT
    f. Tâlihsiz, bahtsız, şansız.
    KEM-BİDAA
    f. Sermayesi az. * Bilgisi zayıf, câhil. Az okumuş.
    KEMC (KEMH)
    Atı dizgini ile durdurmak.
    KEM'E
    Yer mantarı.
    KEMED
    Gam, tasa.
    KEMENAN
    (Kemin. C.) Pusuya gizlenmiş askerler. * Pusular.
    KEMENÇE
    f. Çiftçilerin tarlalara kimyevi gübre atmak için kullandıkları bir nevi âlet. * Tırnağı tellerine değdirmekle ses çıkaran kemana benzer küçük bir çalgı âleti.
    KEMEND
    f. Eskiden idam için boyna geçirilen yağlı kayış. * Uzakta bulunan herhangi bir nesneyi yakalayıp çekmek için üzerine atılan ucu ilmekli uzunca ip. * Geyik ve benzeri hayvanların yuları. * Güzelin saçı.
    KEMER
    f. Yay gibi eğik olan yapı. * Bele bağlanan kuşak. * İç çamaşırın bele rastlayan kısmı.
    KEMERBEND
    f. Kemer bağı. * Kemeri takılmış. Belinde kemer olan. * Mc: Derviş.
    KEMERBESTE
    f. Kuşak bağlamış, hazır olmuş. Hazır olup emri bekler hâlde olan.
    KEMERBESTE-İ UBUDİYET
    Cenab-ı Hakkın huzuruna çıkıp, kollarını önden bağlar şekilde, emre hazır vaziyette bekleyip, kulluğunu ifâde ve ilân etmek. (Namazdaki gibi)
    KEMERDECE
    Yab yab yürümek.
    KEMERGÂH
    f. Kemer takılan yer. Bel.
    KEM-FEHM
    Anlayışı kıt. İdrâki az.
    KEMGÛ
    f. Az konuşan. Az söyleyen.
    KEM-GÜFTAR
    f. Az konuşan. Az söyliyen.
    KEMH
    Gözsüzlük.
    KEMHA
    f. Bir cins ipek kumaş.
    KEM-HARF
    f. Az söyliyen kimse, az konuşan kişi.
    KEM-HAVSALA
    f. Tahammülü az olan kişi, tahammülsüz kimse.
    KEMİ'
    Bir yerde ve bir döşekte beraber yatan kişi. * Düz yer.
    KEMÎ
    (C.: Kümât) Yiğit, kahraman, bahadır. Savaşçı, cengâver.
    KEMİN
    (C.: Kemâin) Pusuya saklanmış adam. * Pusu. * Belirsiz. Gizli yer.
    KEMİN
    f. Pek küçük, çok ufak. Çok az.
    KEMİNE
    Hakir. Aşağı. Dûn. Âciz. Noksan. Eksik.
    KEMİNGÂH
    f. Pusu yeri. Tuzak kurulan yer.
    KEMİNGÜŞA
    Pusu kuran. Tuzak kuran.
    KEMİNSAZ
    f. Pusu tutmuş olan. Tuzak kurmuş olan.
    KEMİŞ
    Tez yürüyüşlü at. * Zekeri küçük at. * Memesi küçük koyun.
    KEMİŞE
    Küçük emzikli deve.
    KEM-İYAR
    f. Ayarı bozuk. Hileli. Kalp altun veya gümüş.
    KEMİYET
    (Bak: Kemmiyet)
    KEMİYY
    Bahadır kişi. * Kahraman, şucâ.
    KEMKADR
    f. İtibar ve kıymeti düşük. Adi, bayağı.
    KEMKAİM
    f. Anlayışsız. İdrakten âciz.
    KEMKÂM
    Katı yüzlü, kaba ve tıknaz kimse. * Pelit ağacına benzer bir ağacın zamkı veya kabuğu.
    KEMKIYMET
    f. Değersiz, kıymetsiz.
    KEMLUL
    Yabâni hıyar.
    KEMMEN
    Sayıca azlık veya çokluk cihetiyle. Sayıca.
    KEMMÎ
    Azlık veya çokluğa dair. Kemmiyete âit ve müteallik. Cesur. Yiğit. Silâhlı.
    KEMMİYAT
    (Kemmiyet. C.) Kemiyetler.
    KEMMİYET
    (Kemiyet) Miktar, sayı, nice oluş. Az veya çok oluş.
    KEMMUN
    Kimyon.
    KEMN
    Gizlemek, gizlenmek.
    KEMNAM
    f. Adı sanı belirsiz. Namsız, şöhretsiz.
    KEMNE
    Tıb: Karasu adı verilen bir göz hastalığı.
    KEMPAYE
    f. Rütbe ve derecesi düşük. Pâyesi düşük olan.
    KEMRA
    f. Mandıra, ağıl.
    KEMRE
    Gübre. * Pul pul kalkmış deri.
    KEMSAL
    f. Genç. Yaşı küçük.
    KEMSERE
    Cem'olmak, toplanmak. * Bazısı bazısına girmek. * Yab yab yürümek.
    KEMSUHAN
    f. Az konuşan. Az söyleyen.
    KEMŞ
    Kesmek.
    KEMTER
    f. Aciz. Fakir. İtibarsız. * Başka şeylere göre daha az olan. Pek aşağı. * Noksan, eksik.
    KEMTERANE
    f. Fakirce. Acizce. Çok küçük nisbette.
    KEMTERÎN
    f. Pek âciz ve güçsüz. Çok hakir. * En küçük, en âşağı. Pek çok noksan veya eksik.
    KEMY
    Gizlemek, ketmetmek.
    KEMYAB
    Az bulunan. Nâdir. Bulunmayacak kadar az olan.
    KEMZEBAN
    f. Az konuşan kimse. Az söyleyen kişi.
    KEMZEDE
    f. Tâlihsiz, şanssız, bahtsız.
    KEMZEN
    f. Tâlihsiz, şanssız.
    KEN
    f. "Kazan, kazıcı, koparan, yıkan, söken." anlamlarına gelir ve kelimelere katılır. Meselâ: (Kuh-ken: Dağ deviren, tünel açan) gibi.
    KEN'
    (C.: Kün'ân) Tilki eniği. * Cem'etmek, toplamak. * Yakın olmak. * Mülâyemet. * Alçaklık yapmak. * Firar, kaçmak.
    KENA'
    Parmakların sinirleri çekilip yumulmak.
    KEN'AD
    (C.: Kenâıd) Balık kılçığı.
    KENAİN
    (Kinâne. C.) Ok kılıfları, okluklar, sadaklar.
    KENAİS
    Keniseler, kiliseler.
    KENAK
    f. Karın ağrısı. Buruntu.
    KEN'AN
    Filistin. Hz. Yâkub'un (A.S.) memleketi.
    KENANE (KİNÂNE)
    (C.: Kenâyin) İçine ok ve yay konulan ve beylik adı verilen kap.
    KENAR
    f. Çevre, kıyı, Sâhil, deniz kıyısı. * Köşe, uç. * Son, nihâyet. * Çember. * Etrâfı çevrilen şey. * Kucaklama. Kucağa alma.
    KENARE
    f. Kıyı, kenar. * Kucak. * Kasap çengeli. Kayış asılan çengel.
    KENAR-GİR
    f. Fıçı çemberi.
    KENAR-I ÂSMÂN
    Ufuk.
    KEN'AT
    Bir balık cinsi.
    KENAZ
    Zahire vakti.
    KENB
    İş yapmaktan ellerin iri iri olması.
    KENBUR
    (Kenbure) f. Yalan, hile.
    KEND
    Kesmek, kat'etmek. * Bir kimsenin nimetini ve iyiliğini bilmeyip inkâr etmek.
    KENDE
    f. Hendek, çukur. * Biçilmiş, kesilmiş. * Kokmuş, ağır kokulu.
    KENDE-HÂYE
    f. "Hayası kesilmiş: Hadım ağası.
    KENDEŞ
    Bir nevi devâ.
    KENDİDE
    f. Kokmuş.
    KENDU
    f. Epey genişçe toprak.
    KENDUC
    Yer altında giyecek eşya koymak için yapılan oda.
    KENDURE
    f. Peşkir. * Deriden yapılmış büyük sofra.
    KENDÜM
    f. Buğday.
    KENE
    Hayvanın etine yapışıp kanını emen küçük bir böcek.
    KENEF
    (C.: Eknâf) Yön, taraf. * Sığınılacak yer. Korunulacak mekân. * Tuvâlet, helâ, ayakyolu.
    KENEHBÜL
    Bir cins ağaç.
    KENEHVER
    Büyük beyaz bulut.
    KENET
    (Esâsı: Kinet) İki sert cismi birbirine bağlamak için çakılan iki ucu kıvrık madeni parça.
    KENF
    Hıfzetmek. * Örtmek, setretmek.
    KENFİLE (KENFELİK)
    Kaba ve uzun sakal.
    KENİF
    (C.: Künüf) Hıfzedici, koruyan. * Örtücü. * Kalkan. * Deve ağılı. * Ayakyolu, tuvalet.
    KENİN
    Örtülü, gizli, mahfuz.
    KENİSA
    (Kenise) (C.: Kenâis) Kilise.
    KENİZ
    f. Esir kadın. Hayalık, câriye.
    KENİZEK
    f. Küçük cariye.
    KENKER
    Enginar.
    KENN
    Örtülüp gizlenme.
    KENNAS
    Süpürgeci.
    KENNE
    (C.: Kınât-Kenâyin-Kenânin) Bir kimsenin gelini, oğlunun hanımı.
    KENNÎ
    (C.: Ekniyâ) Lâkabdaş kimse, isimleri aynı olan.
    KENS
    Süpürge ile süpürme.
    KENTA
    Bir ot cinsi.
    KENTAL
    Fr. Yüz kilogram ağırlığında bir tartı birimi.
    KENUD
    Çok küfran-ı nimet eden kimse. Çok levm ve küfreden cahud. * Birşey yetiştirilemiyen verimsiz arazi. * Kocasının hukukuna ve iyiliklerine küfran eden nankör kadın. * Yemeğini misafirden sakınarak yalnızca yiyen cimri. * Kölesini, uşağını çok döven kimse. (E.T.)
    KENZ
    Define, hazine. Yer altında saklı kalmış kıymetli eşya, para veya altın gibi şeyler.
    KENZ
    şiddet, zorluk, meşakkat.
    KENZ SURESİ
    Fâtiha Suresi.
    KENZ-İ MAHFÎ
    Gizli hazine.
    KEPADE-KEŞ
    f. Okçuluğa yeni başlıyan.
     

Sayfayı Paylaş