1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Osmanlıcada ''R''ile başlayan kelimelerin anlamları

Konusu 'Türkçe Sözlük' forumundadır ve arz-ı hal tarafından 7 Ocak 2012 başlatılmıştır.

  1. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RA
    f. İsim veya zamirin sonuna ilâve edilirse, Türkçedeki i, im, in, a, e eklerinin yerine kullanılır. Meselâ:Hâne: Ev. Hâne-râ: Evi, evin, eve.Tû: Sen. Tû-râ: Seni, senin, sana.
    RA
    Kur'an alfabesinde onikinci harftir. Ebced hesabında 200 sayısına işaret eder. Bu harfe "Rı" denildiği gibi, "Ra-i mühmele" de denilir. Bazı tarih kayıtlarında" Rebi-ül Evvel" ayına işaret olarak geçer.
    RA'
    şiddetle sürmek.
    RA'
    Küçük kene.
    RAA'
    Boğazına hizmet eden adi insan.
    RAABE
    Genişlik, vüs'at. * Büyük olmak.
    RA'AD
    Geveze kimse. Çok konuşan adam. * Torpil balığı.
    RAALE
    Hamakat, ahmaklık.
    RAAŞ
    (Ra'şe-Ra'şen) Titretmek.
    RA'B
    Doldurmak. * Efsun, (sihir yapanlar okurlar.)
    RAB'
    Vasat, orta boylu. * Avlulu ev.
    RAB'AT
    (C.: Rabeât) Attarların dağarcığı ve kutusu. * Orta boylu kimse.
    RABB
    Sâhib, mâlik, seyyid. Cenab-ı Hak (C.C.) * Besleyen, yetiştiren, terbiye eden. Müstahik. Hüdâvend. (Kur'an-ı Kerim'de bu "Rabb" ismi ile Cenab-ı Hak 846 def'a zikredilir.) (Bak: Âlem)( Yâni : Herbir cüz'ü bir âlem mesabesinde bulunan şu âlemi bütün eczasiyle terbiye ve yıldızlar hükmünde olan o cüz'lerin zerratını kemal-i intizamla tahrik eder. Evet Cenab-ı Hak herşey için bir nokta-i kemal tayin etmiştir. Ve o noktayı elde etmek için o şeye bir meyil vermiştir. Her şey o nokta-i kemale doğru hareket etmek üzere, sanki mânevi bir emir almış gibi muntazaman o noktaya müteveccihen hareket etmektedir. Esna-yı harekette onlara yardım eden ve mânilerini def'eden, şüphesiz Cenab-ı Hakk'ın terbiyesidir. Evet, kâinata dikkatle bakıldığı zaman, insanların taife ve kabileleri gibi, kâinatın zerratı, münferiden ve müçtemian Hâliklarının kanununa imtisalen, muayyen olan vazifelerine koşmakta oldukları hissedilir. " Yalnız bedbaht insanlar müstesna!" İ.İ.)
    RABB
    Üveybaba.
    RABBANÎ
    (Rabbaniye) Rabbe âit. Cenab-ı Hakk'a dair ve müteallik. İlâhî. * Ârif-i Billâh olan, ilmi ile amel eden âlim.
    RABBANİYYUN
    (Rabbaniyyîn) Kendisini tamamen Cenab-ı Hakk'a vermiş olanlar. Putperestlikle alâkası olmayanlar.
    RABBAT
    Kadınların efendileri, sâhipleri, kocaları.
    RABBE
    Üveyana.
    RABBENA
    Ey bizim Rabbimiz! Ey Sâhib-i Hâlikımız! Ey bizi terbiye edip besleyen sâhibimiz! (meâlinde).
    RABBÎ
    Ey benim Rabbim.
    RABBİ YESSİR VELÂ TÜASSİR
    Ey Rabbim! Kolaylaştır, zorlaştırma, bana imdad eyle, yardım eyle (meâlinde).
    RABB-ÜD DÂR
    Ev sâhibi.
    RABB-ÜL ÂLEMÎN
    Bütün âlemlerin Rabbi. Her âlemi doğrudan doğruya Rububiyyeti ile tâlim, terbiye, tedbir ve idâre eden Cenab-ı Hak.(Kur'an-ı Kerim) (bazan iki kelimede, meselâ... Rabbüke tabiri ile ehadiyyeti ve Rabb-ül âlemîn ile vâhidiyyeti bildirir. Ehadiyyet içinde vâhidiyyeti ifade eder. Hattâ bir cümlede bir zerreyi bir göz bebeğinde gördüğü ve yerleştirdiği gibi; güneşi aynı âyetle, aynı çekiçle göğün göz bebeğinde yerleştirir ve göğe bir göz yapar. M.N.)(Her bir şey, hareketiyle bütün eşyayı vahdet nâmına zabteder. Demek, bütün yıldızları elinde tutmayan, bir tek zerreye Rabb olamaz. S.)
    RABB-ÜL ERBAB
    Bütün sâhiblerin, terbiyecilerin Rabbi, Allah. (C.C.)
    RABB-ÜL MAL
    Mal sâhibi. Sermaye sâhibi.
    RABE
    Yoğurt damızlığı.
    RABEA
    Devenin katı katı yelmesi.
    RABIT(A)
    Rabteden, bağlayan, bitiştiren. * Münasebet, alâka, bağlılık, yakınlık. İki şeyi birbirine bağlayan tertip. * Nefsini dünyadan men edip âhirete, Allah'a (C.C.) bağlanmak. * Tertip, sıra, düzen, usûl.(...Evet, tevhid-i imanî, elbette tevhid-i kulûbü ister. Ve vahdet-i itikad dahi, vahdet-i içtimaiyyeyi iktiza eder. Evet inkâr edemezsin ki: Sen bir adamla beraber bir taburda bulunmakla, o adama karşı dostane bir râbıta anlarsın; ve bir kumandanın emri altında beraber bulunduğunuzdan arkadaşane bir alâka telâkki edersin. M.)
    RABITABEND
    f. Rabtedici, bağlayıcı.
    RABITA-İ İMAN
    İman bağı, insanları hususan iman edenleri birbirine bağlayan iman.
    RABITA-İ MEVT
    Ölümünü düşünüp dünyanın fani olduğunu mülâhaza edip nefsin desiselerinden kurtulmak.
    RABITA-İ ŞEYH
    Tarikat-ı Nakşiyede, müridin hayalen şeyhinin huzurunda kendini tasavvur etmesine denir.
    RABIZ
    Koyun ağılı.
    RABİ'
    Dördüncü.
    RABİA
    (Müe.) Dördüncü. * Saatteki sâlisenin altmışta biri.
    RABİA-İ ADEVİYE
    (Hi: 95 - 185) Basra'lı bir hatun. Bütün hayatını dine hizmet için vakfetmiş, zengin kimseler evlenmek teklifinde bulundukları halde; "Allah'ı anmaktan, dine hizmetten beni alıkor" fikri ile reddetmiş, fakirliği ve istiğnayı kabul edip dine hizmetten vaz geçmemiştir. Talebe okutmuş meşhur bir veliyedir. (R. Aleyha)
    RABİAN
    Dördüncü olarak.
    RABİB
    Yoğurt.
    RABİH(A)
    (Ribh. den) Kârlı, kazançlı, faydalı.
    RABİ-İ AŞER
    Ondördüncü.
    RABİT
    Bağlı, bağlanmış, merbut.
    RABİYE
    (C.: Revâbi) Yüce, yüksek yer.
    RABT
    Bağlamak, bitiştirmek, bir şeye bağlamak. * Nizam vermek, intizam bulmak. * Gr: Cümleleri lüzumlu edatlarla birbirine bağlamak.
    RABT EDATI
    Gr: Bağlama edatı. Kelimeyi veya cümleyi birbirine bağlayan harf veya kelime. (Hem, ve... gibi)
    RABT-I KALB
    Kalb bağlama, gönül bağlama.
    RABTİYYE
    Rabtiye. * Bağlayacak şey.
    RAC
    f. Mide.
    RA'C
    Şimşeklerin birbiri ardınca şakımaları.
    RACİ
    Rica eden, eden, uman, yalvaran. Niyaz eden. Ümitli.
    RACİ'
    (Rücu. dan) Geri dönen, ric'at eden. * Dair, aid, alâkası olan, dokunur olan, müteallik. * Gr: Bir şahıstan kinaye olan zamir.
    RACİBE
    (C.: Revâcib) Parmağın el ayasına bitişik olan boğumu.
    RACİFE
    Şiddetle sarsan sarsıntı. Dünyayı yerinden oynatan vakıa. İlk nefha.
    RACİH
    Üstün olan. Kıymetli, faziletli ve itibarı fazla olan. * Fık: Beyyinatta, bürhan ve delilin tercihinde delili üstün, beyyinesi evlâ ve makbul olan taraf.
    RACİHA
    Tercihli, daha önce diğerlerinden üstün.
    RACİH-İ MERCUH
    Bürhan ve delillerin tercih ve üstünlük esasları.
    RACİL
    Yaya olarak, yürüyerek.
    RACİLEN
    Yaya. Piyade. * Mc: Cahil, bilgisiz.
    RACİN
    Adama alışmış davar.
    RACİYANE
    f. Rica ederek, yalvararak.
    RAD
    f. Cömert, eli açık, faziletli, üstün, değerli.
    RA'D
    Gök gürültüsü. * Bulutları sevk ve nezaret ile vazifeli bir melek adı. * Tehdit etmek, korkutmak.(Terennümat-ı hava, na'rât-ı ra'diye, nağamat-ı emvac, birer zikr-i azamet. Yağmurun hezecatı, kuşların seceatı birer tesbih-i rahmet, hakikata bir mecaz... Lemeat'tan)
    RAD'
    Men'etmek, engel olmak. * Bırakmak, terk etmek. * Güzellik eseri. * Kına.
    RA'D SURESİ
    Kur'an-ı Kerim'in 13. Suresi.
    RA'D U BERK
    Gök gürültüsü ve şimşek.
    RADAF
    Üzerine ateş yakıp kızdırdıkları taş.
    RADAFE
    (C.: Razf) Kızdırılmış sıcak taş (süte bırakıp sıcaklık verirler.)
    RADD
    Süt ile pişmiş hurma. * Vurmak, dövmek.
    RÂDD
    (Redd. den) Geri döndüren, reddeden, geri bırakan.
    RADDE
    Derece. Rütbe. Sıra. Kerte. Mertebe. * Aşağı yukarı. * Fayda, menfaat. * Çizgi, hat.
    RÂDD-ÜS SELÂM
    Başkasının verdiği selamı alan.
    RADE
    Faide, menfaat.
    RA'DE
    Muztarib oluş, azablı ve sıkıntılı hâl. (Rı'de şeklinde de okunur)
    RA'DENDAZ
    (Ra'd-endaz) f. Gürleyen, gürleyici. Gök gürültüsü gibi gürleyen.
    RADGA
    (C.: Radg-Ridag) Sulu ve sıvı balçık.
    RADH
    Az bir şey verme. Az verilen şey. * Fık: Cihada iştirak eden kadınlara, kölelere, çocuklara ve zimmilere ganimet malından verilen mal.
    RADHE
    (C.: Radh-Ridh) Taşlı yer, taşlık arazi. * Büyük taşlardan olan çukur yer. (İçinde su birikip kalır.)
    RADI'
    (Rıda'. dan) Süt kardeş. * Süt emen çocuk. * Levmedilen kimse.
    RA'D-I KASIF
    Korkunç gök gürültüsü.
    RA'D-I KAZA
    Kaza yıldırımı, kaza şimşeği.
    RADIYALLAHÜ ANH
    Allah (C.C.) ondan razı olsun, mealinde duâdır. Aslında Allah ondan razı oldu demektir.(Sahabe-i Kiram Hazeratına Radıyallahu Anh denildiğine binaen, başkalara da bu mânada söylemek muvâfık mıdır?Elcevab: Evet denilir. Çünki Resul-i Ekrem'in bir şiarı olan Aleyhissalâtü Vesselâm kelâmı gibi Radıyallahu Anh terkibi, Sahabeye mahsus bir şiar değil, belki Sahabe gibi veraset-i nübüvvet denilen velâyet-i kübrada bulunan ve makam-ı rızaya yetişen Eimme-i Erbaa, Şâh-ı Geylanî, İmam-ı Rabbanî, İmam-ı Gazalî gibi zatlara denilmeli. Fakat örf-ü ulemâda sahabeye, Radıyallahu Anh; Tâbiîn ve Tebe-i Tâbiîne, Rahimehullah; onlardan sonrakilere, Gaferehullah; ve Evliyaya, Kuddise Sırruhu denilir. M.)
    RADIYALLAHÜ ANHA
    (Kadın için) Allah ondan razı olsun.
    RADIYALLAHÜ ANHÜM
    Allah onlardan razı olsun.
    RADIYALLAHÜ ANHÜMA
    Allah onların ikisinden razı olsun.
    RADİ
    (Râdiye) Razı olan, rıza gösteren, itaat eden.
    RADİ'
    (C.: Ruzâa-Ruzâ) Süt emen çocuk.
    RADİB
    Zayıf yağan yağmur. * Sidre ağacından bir cins.
    RA'DİD
    Korkak.
    RADİF
    Kızmış taşla ısıtılan süt. * Kızmış taş üzerine pişirilen et. (Merzuf da derler.)
    RADİF
    Binicinin ardına binen kişi.
    RADİFE
    Kıyametteki ikinci Sur'un ismi. (O'nunla bütün ölüler hayat bulurlar.)
    RADİG
    Ahmak, akılsız kimse.
    RADİN
    Za'feran çiçeği.
    RA'DİN
    Gürleyen. * Gürültülü.
    RADİYEN
    Razı olarak, beğenilerek, hoşnud olmak suretiyle.
    RADK
    Her nesnenin evveli.
    RADM
    Binayı taşla yapmak ( O binaya "razim" derler.)
    RADM
    Büyük set.
    RADME (RADMÂ)
    Büyük taş.
    RADUA
    Kuzusunu emziren ve hem de sağılır olan koyun.
     
  2. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RADYASYON
    (Fr. Radiation) Bir enerjinin ışık demeti halinde yayılması.
    RAFIZ
    Terk eden. Salıveren. Bırakan.
    RAFIZA
    Şii fırkalarından bir tâife. Hak mezhepten ayrılmış, namazsız, itikadı bozuk kimse. * Asker kaçağı güruhu. * Düstur, akide ve nizam kabul edilen esaslardan ayrılanlar.
    RAFIZÎ
    (Râfiziyye) Rafıza fırkasından olan. Hazret-i Ebu Bekir'in ve Hazret-i Ömer'in (R.A.) halifeliklerini kabul etmeyenlerden olan.
    RAFIZİYYUN
    (Rafızî. C.) Rafızîler.
    RAFİ'
    Yükseltici. Hâmil. Sâhib. Kaldırıcı, kaldıran. * Esma-i İlâhiyedendir.
    RAFİA
    Yükselten. * Kaldırmak için destek.
    RAFİDAN
    Dicle ve Fırat ırmakları.
    RAFİDE
    Binanın direği.
    RAFİH
    Rahat içinde ve refahla yaşıyan.
    RAFİT
    Nikâh. Cima. Fuhşiyyat.
    RAFİ-ÜD DERECAT
    Dereceleri yükselten. Allah. (C.C.)
    RAFZ
    Bırakma. * Rafızîlik.
    RAG
    f. Çimenlik, çayırlık, bahçelik, bağlık. * Dağ eteği.
    RAGABAT
    Rağbetler, istekler, istekle karşılamalar.
    RAGAD
    Refah, genişlik, kolaylık. * Geçim kolaylığı.
    RAGAME
    (C.: Rugâm) Toprak.
    RAGBA'
    Rağbet etmek.
    RAGD
    Maişet genişliği, geçim bolluğu.
    RAGIB
    (Râgıbe) (Ragbet. den) İsteyen, rağbet eden.
    RAGIM
    Galebe eden, galip olan.
    RAGIYE
    Dişi deve.
    RAGİB
    İçi geniş olan nesne.
    RAGİBE
    Rağbet olunan veya rağbetle istenilen şey. * İhsan, hediye.
    RAGİD
    Süt bulamacı.
    RAGİF
    Pide. Yufka.
    RAGİFE
    Sütlü bulamaç.
    RAGMİYYAT
    Aksine, rağmına, inadına, zıddına yapılan işler.
    RAGN
    Meyletmek, yönelmek, eğilmek.
    RAGS
    Nimet. Lütf-u İlâhî. Bereket. Hayır. * Çoğalmak ve uzamak.
    RAGSA'
    İçinden sütün aktığı meme içindeki damar.
    RAĞBET
    (Ragbet) İstek, arzu. İyi sayılmak. Bir şeyi çok iştiyakla istemek. İhlasla dua etmek, teveccüh etmek.
    RAĞBETEN
    Rağbet ederek, istekle.
    RAĞBET-İ UMUMİYE
    Umum tarafından rağbet edilip beğenilme. Herkes tarafından istenme.
    RAĞM
    (Ragm) Bir şeyden hoşlanmayıp kerih görmek. Bir işi birisine zor ile tutturmak. Züll ve hakaret. Kahretmek.
    RAĞMEN
    Aksine olarak, inadına, zıddına olarak, zoraki.
    RAĞMEN ALÂ-ENFİHİ
    Tahkir maksadıyla, birinin kibrini, burnunu kırmak için.
    RAĞMEN Lİ-ENFİHİ
    (ve alâ rağmihi) Zoraki ve mahsus tahkir ve tezlil için olan hareket.
    RAH
    (C.: Rayâh) Şarap, içki, hamr. * El ayası mânâsına olan "Râha'nın C." * Gitmek.
    RAH
    (Reh) f. Yol. Tarz. Usûl. Meslek.
    RAH
    f. Zan, sanma. Kaygı, keder.
    RAHA
    Değirmen.
    RAHABE
    Genişlik, vüs'at.
    RAHAH
    Davanın tırnağının geniş ve büyük olması.
    RAHAL
    (C.: Rihâl) Semer. Palan.
    RAHAMET
    Rahim hastalığı.
    RAHASA
    Yumuşaklık.
    RAHAT
    Üzüntüsüz, tasasız, kedersiz bir halde olmak. İstediği her şeyi bulup telâşsız olmak. Müsterih. * Dinlenmek. * El ayası.
    RAHAT-EFZA
    f. Rahat arttıran.
    RAHAT-I DİL
    Gönül rahatı.
    RAHAT-NİŞİN
    f. Rahat eden, rahat oturan.
    RAHCEN
    Ağırlık, sıklet. * Meyletmek, eğilmek, yönelmek.
    RAHDAN
    f. Yol bilen.
    RAHE
    Avuç içi, el ayası.
    RAHF(E)
    Kaymak. * Elde durmaz derecede sıvı olan hamur.
    RAH-I HAK
    Hak yolu.
    RAH-I NECAT
    Kurtuluş yolu.
    RAH-I RAST
    Doğru yol.
    RAH-I VATAN
    Vatan yolu.
    RAHİ
    Rahat yürüyüşlü binek. * Sâkin, rahat.
    RAHİ
    f. Yola ait, yolla alâkalı, yola dâir.
    RAHİB
    Bol, geniş. * Obur, çok yiyen kişi.
    RAHİB
    Kendisinden korkulan şey. Korkulu.
    RAHİB
    Âbid. Allah'tan (C.C.) korkan. * Manastırda oturan nasrani âlimi veya papazı. Keşiş. * Aslan.
    RAHİBAN
    (Râhib. C.) Râhibler. Keşişler.
    RAHİBE
    Kadın rahib.
    RAHİB-ÜR RÂHE
    Cömert, eli geniş.
    RAHİH
    Yumuşak, sulu balçık.
    RAHİK
    Safi şarap, Cennet şarabı.
    RAHİL
    Göç. Göçme, hicret etme.
    RAHİL
    (C.: Ruhal-Rihâl) Dişi olan koyun kuzusu. (Erkeğine "hamel" derler.)
    RAHİL
    Göç eden, göçen, ölen, rıhlet eden.
    RAHİLE
    Yük hayvanı. * Yük getiren deve. * Topluluk, kafile. * Üzerine binilen deve.
    RAHİLEZEN
    f. Yük hayvanını süren.
    RAHİM
    (Rehm) Döl yatağı. Çocuğun, içinde yetiştiği ve dişi canlılara mahsus organ. * Karabet, akrabalık.
    RAHİM
    (Rahm. dan) Rahmet edici, acıyan, merhamet eden.
    RAHİM
    (Rahmet. den) Rahmet edici, merhamet eyleyen. Rahmedici. Muhafaza eden, bağışlayan. Rahmet ve merhamet sahibi, şefkat eden, gufran sahibi. (Kur'an-ı Kerim'de bu isim 220 defa zikredilir.)
    RAHİM(E)
    Hafif sesli, lâtif sözlü kız.
    RAHİMALLAH
    Allah rahmet eylesin.
    RAHİMANE
    Şefkat ederek, acıyarak. Merhamet ve rahmet ile Cenab-ı Hakk'a yakışır tarzda.
    RAHİME
    Rahmet eylesin.
    RAHİMEHULLAH
    Allah ona merhamet eylesin, Allah rahmet eylesin meâlinde duâdır.
    RAHİMEHUMALLAH
    Onların ikisine de Allah rahmet eylesin meâlinde duâdır.
    RAHİMEHUMULLAH
    Allah onlara rahmet eyleye meâlinde duadır.
    RAHİMÎN
    (Rahîmûn) Merhametliler, acıyıp esirgeyenler, rahmet edenler, şefkat edenler.
    RAHİMİYYET
    (Bk: Rahmaniyet)
    RAHİN
    Rehin veren, malını rehine koyan. *Sâbit, dâim, devamlı. * Devenin ve adamın zayıfı.
    RAHİS
    Ucuz, yumuşak elbise. * Ansızın ölüm.
    RAHİYE
    (C.: Revâhi) Bal arısı.
    RAHİYYE
    Yolluk. Yol masrafları.
    RAHK
    Sarmak, istilâ etmek.
    RAHL
    (C.: Rihâl) Semer, palan. * Yağmurluk ve saire gibi yol levâzımı.
    RAHL (RIHL)
    Göçmek, irtihal etmek.
    RAHLÂ'
    Arkası beyaz, diğer yerleri siyah olan dişi koyun. * Yalnız arkası kara olan deve.
    RAHLE
    Küçük masa.
    RAHLE-İ TEDRİS
    Üzerine ders verilen veya alınan rahle. * Bir âlimden alınan ders.
    RAHM
    Acıma, koruma, esirgeme, şefkat etmek. * Hısımlık, karabet, akrabalık.
    RAHM Ü ŞEFKAT
    Merhamet ve şefkat etmek.
    RAHMA'
    Başı beyaz olan dişi koyun.
    RAHMAN
    Bütün yaratıklara rızıklarını veren, her an bütün mahlukat hakkında hayır ve rahmet irade buyuran, bütün mahlukatına sayısız nimetler veren. Nizam ve adâlet sâhibi. (Allah)
    RAHMAN SURESİ
    (Errahman Suresi de denir.) Kur'an-ı Kerim'in 55. suresidir. Bu sureye Arus-ül Kur'an da denilmiştir. Mekkîdir.
    RAHMANÎ
    Rahman'a ait ve müteallik. Allah'tan gelen, her hususta hayırlı olan.
    RAHMANİYYET
    Cenab-ı Hakk'ın Rahman oluşu.(Yâni: Gözümüzle görüyoruz, birisi var ki, bize zemin yüzünü rahmetin binlerle hediyeleri ile doldurmuş, bir ziyafetgâh yapmış ve Rahmâniyetin yüz binlerle ayrı ayrı lezzetli taamları içinde dizilmiş bir sofra etmiş ve zemin içini rahimiyyet ve hakîmiyetin binlerle kıymettar ihsanlarını câmi' bir mahzen yapmış. Ve zemini devr-i senevîsinde bir ticaret gemisi hükmünde her sene âlem-i gaybdan levâzımat-ı insaniyye ve hayatiyyenin yüz bin çeşitlerinden en güzellerini içine alarak yüklenmiş bir nevi sefine veya şimendifer gibi; ve her baharı ise, erzak ve elbisemizi taşıyan bir vagon hükmünde olarak bizlere gönderir. Bizi gayet rahimane beslettirir. Ve bütün o hediyelerden, o nimetlerden istifade etmemiz için bize de yüzlerle ve binlerle iştihalar, ihtiyaçlar, duygular, hissiyatlar, hisler vermiş...Evet, bize öyle bir mide vermiş ki, hadsiz taamlardan lezzet alır. Ve öyle bir hayat ihsan etmiş ki, duyguları ile bir sofra-i nimet gibi koca cismâni âlemde hadsiz nimetlerinden istifade eder. Ve öyle bir insaniyet bize lutfetmiş ki, akıl ve kalb gibi çok âletleri ile hem maddi hem mânevi âlemin nihâyetsiz hediyelerinden zevk alır. Ve öyle bir İslâmiyet bize bildirmiş ki; âlem-i gayb ve âlem-i şehâdetin nihâyetsiz hazinelerinden nur alır. Ve öyle bir iman hidayet etmiş ki, dünyâ ve âhiret âlemlerinin hasra gelmez envarından ve hediyelerinden tenevvür edip müstefid eder. Güyâ Rahmet tarafından bu kâinat hadsiz antika ve acib ve kıymetli şeylerle tezyin edilmiş bir saraydır. Ve bütün o saraydaki hadsiz sandıkları ve menzilleri açacak olan anahtarlar insanın ellerine verilmiş ve bütün onlardan istifade ettirecek olan ihtiyaçlar, hissiyatlar insanın fıtratına verilmiş.İşte böyle dünyayı ve âhireti ve her şeyi kaplamış bir rahmet, elbette o rahmet, Vahidiyyet içinde bir Ehadiyyetin cilvesidir.Yani nasıl ki güneşin ziyası, mukabilindeki umum eşyayı ihâta etmesi ile Vahidiyyete bir misâl olduğu gibi, parlak ve şeffaf her bir şey dahi kabiliyetine göre güneşin hem ziyasını, hem hararetini hem ziyasındaki yedi rengini, hem aks-i misâlini almakla Ehadiyete bir misâl olduğundan elbette o ihâtalı ziyayı gören adam, arzın güneşi vâhiddir, bir tektir diye hükmeder. Ve her parlak şeyde hatta katrelerde güneşin ışıklı, harâretli aksini müşâhede eden o adam, güneşin ehadiyyetini, yâni; bizzat güneşi sıfatları ile "her şeyin yanındadır ve her şeyin âyine-i kalbindedir" diyebilir.Aynen öyle de: Rahmân-ı Zülcemâlin geniş rahmeti dahi ziya gibi umum eşyayı ihatası o Rahmânın Vahidiyetini ve hiç bir cihette şeriki bulunmadığını gösterdiği gibi, her şeyde hususan her bir zihayatta ve bilhassa insanda o cemiyetli Rahmetin perdesi altında o Rahmânın ekser isimlerinin ışıkları ve birnevi cilve-i zâtiyyesi bulunarak, her ferdde bütün kâinata baktıracak ve münâsebettarlık verecek bir cem'iyyet-i hayatiye vermesi dahi, O Rahmânın ehadiyyetini ve herşeyin yanında hâzır ve herşeyin her şeyini yapan (O) olduğunu isbat eder.Evet nasıl ki, O Rahmân, o rahmetin vahidiyyetiyle ve ihatası ile kâinatın mecmuunda ve zeminin yüzünde celâlinin haşmetini gösteriyor. Öyle de ehadiyyetin cilvesi ile her bir zihayatta, hususan insanda bütün nimetlerin nümunelerini o ferdde toplayıp o zihayatın âlât ve cihâzâtına geçirip tanzim ederek mecmu-u kâinatı (parçalanmadan) o tek ferde bir cihette aynı hanesi gibi verdirmesi ile dahi cemâlinin hususi şefkatini ilân eder ve insanda enva-ı ihsanatının temerküzünü bildirir.Hem nasıl ki, bir kavunun (meselâ) her bir çekirdeğinde o kavun temerküz ediyor. Ve o çekirdeği yapan zat, elbette odur ki, o kavunu yapar. Sonra ilminin hususi mizanı ile ve hikmetinin ona mahsus kanunu ile o çekirdeği ondan sağar, toplar, tecessüm ettirir ve o tek kavunun tek ve vâhid ustasından başka hiç bir şey o çekirdeği yapamaz. Ve yapması muhaldir. Aynen öyle de: Rahmaniyyetin tecellisi ile kâinat bir ağaç, bir bostan; ve zemin bir meyve, bir kavun; ve zihayat ve insan bir çekirdek hükmünde olduğundan elbette en küçük bir zihayatın Hâlikı ve Rabbi bütün zeminin ve kâinatın Hâlikı olmak lâzım gelir.Elhâsıl: Nasıl ki, ihâtalı olan Fettahiyet hakikatı ile bütün mevcudatın muntazam suretlerini basit maddeden yapmak ve açmak, vahdeti bedahetle isbat eder. Öyle de, her şeyi ihata eden Rahmaniyyet hakikatı dahi vücuda gelen ve dünya hayatına giren bütün zihayatları ve bilhassa yeni gelenleri kemâl-i intizamla beslemesi ve levazımatını yetiştirmesi ve hiç birini unutmaması ve aynı rahmet her yerde, her anda ve her ferde yetişmesi ile bedahetle hem vahdeti, hem vahdet içinde ehadiyyeti gösterir. Ş.)
     
  3. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RAHME
    (C.: Ruham) Kartal. * Rahmet, muhabbet.
    RAHMET
    Merhamet, acımak, şefkat etmek, ihsan etmek, esirgemek. * Mc: Yağmur.(...Sâni-i Âlem'in her şeyi içine almış ve her şeyi istilâ ve istiab etmiş bir rahmet -i vâsiası vardır. Vâlidelerin, hattâ bir cihette nebatatın evlâdına olan şefkatleri ve küçük, zayıf yavrularının sühulet-i rızkları, o rahmet deryasından bir katredir. M.N.)
    RAHMETEN-Lİ-L-ÂLEMİN
    Bütün âlemlere rahmet olan Hz. Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm.
    RAHMET-İ BÎPAYAN
    Sonsuz rahmet.
    RAHMETULLÂHİ-ALEYH
    Allah'ın (C.C.) rahmeti onun üzerine olsun meâlinde vefat etmiş müslümanlar için söylenen duâ.
    RAHMİ
    Rahmete mensub, rahmetle alâkalı, rahmete müteallik.
    RAHMUT
    Mübalağa ile esirgemeklik.
    RAHNAME
    f. Yol ve yön gösteren kâğıt. Harita.
    RAHNE
    f. Gedik, yarık. Gemilerin bordalarında veya su kesimlerinin altında mermi isabetiyle veya herhangi bir te'sirle açılan delikler, yarıklar. * Yara. * Bozukluk. Zarar.
    RAHNEDÂR
    f. Eksiği, bozuğu olan. * Zarara uğramış. * Yıkığı olan.
    RAH-NÜMA
    f. Yol gösteren, kılavuz. (Bak: Rehnüma)
    RAHREV
    f. Yolcu.
    RAHS
    Yıkamak. * Yumuşak.
    RAHŞ
    Gösterişli, güzel at. * Rüstem adlı bir pehlivanın atı.
    RAHŞA
    (Rahşân) f. Parlak.
    RAHŞENDE
    f. Parıldıyan, parıldayıcı.
    RAHŞİŞ
    f. Parlayış.
    RAHT
    (C.: Ruhut) Binek atlarına vurulan eyer, takım. * Pencere ve kapıların menteşe takımı. * Yol levazımı. * Döşeme ve ev takımı.
    RAHT-I ARUS
    Gelin eşyası.
    RAHT-I HÜMAYUN
    Padişahın mücevherli eyer takımı.
    RAHTLAMAK
    Ata raht ve takım takmak.
    RAHUM
    Doğurduktan sonra rahminde hastalık meydana gelen deve.
    RAHV
    Gevşek, sölpük, rahâvetli.
    RAH-VAR
    f. Sarsmadan yürüyen at, rahvan at. * Atın sarsmadan yürüyüşü.
    RAHVE
    (Bak: Rihve)
    RAHYAN
    Kaburganın omuz kemiği ile bitişmesi.
    RAHYE
    Düz meydan.
    RAHZ
    Yıkamak.
    RAHZEN
    f. Yol vuran. Yol kesen. Eşkiyâ, haydut.
    RAHZENÎ
    f. Haydutluk, eşkiyâlık. Yol kesicilik.
    RAİ
    Çoban. * Gözetleyici ve koruyan kimse. * Vâli. * Güvercin kuşundan bir kısım.
    RAİ
    (Rü'yet. den) Görücü, gören. * Gr: R harfiyle alâkalı. R harfine mensub.
    RA-İ MÜHMELE
    Noktalı ze'den ayırmak için "rı" harfine verilen bir ad.
    RAİB
    Göz bağlayıcı, büyücü. * Doldurucu.
    RAİB
    Korkmuş. * Semizliğinden yağı damlar olan. * Dolu.
    RAİC
    Revaçta olan, sürümü olan. Rağbet bulan.
    RAİC-İ MAL
    Malın değeri.
    RAİC-İ VAKT
    Bir şeyin şimdiki değeri.
    RAİD
    Konaklanacak yeri görmek için önceden gönderilen kimse. * El değirmeni.
    RAİD
    Gürleyen, gürüldeyen.
    RAİDE
    (C.: Revâid) Gürleyen bulut. * Sözü çok olan kişi.
    RAİF
    Önde giden at. ("pişnek" derler) * Burun ucu. * Dağ burnu.
    RAİF
    Merhametli, re'fetli.
    RAİK(A)
    Hâlis, sâfi, sâde, katışıksız.
    RAİN
    Muhkem, sağlam yapılı, berk yer.
    RAİŞ
    Huk: Rüşvet veren kimse ile rüşvet alan arasında vasıtalık eden kimse.
    RAİYANE
    f. Çobanca. Çobanlığa ait.
    RAİYYE
    (C.: Raâyâ) Saklı, mahfuz.
    RAİYYET
    Bir hükümdar idaresinde olanlar, birinin idaresine bağlı olanlar. Devletin idâresindeki umum insanlar. * Sürü. Otlatılan hayvan sürüsü.
    RAİYYET-PERVER
    f. Halka iyi bakan, iyi idare eden. İnsanların ihtiyacını te'min eden, onların iyiliğini seven ve onlar için iyilik isteyen.
    RAİZ
    (Râyiz) Öfkeli, kızgın.
    RAK
    Erkek yengeç.
    RAK'
    Eğilmek.
    RAK'
    Kaftana yama vurmak. Elbiseyi yamamak.
    RAKAAT
    Hamâkat, ahmaklık.
    RAKABAT
    (Rakabe. C.) Boyunlar. Ense kökleri. * Köleler, câriyeler. Kullar.
    RAKABE
    Ense kökü, boyun. * Kul, köle, câriye.
    RAKADAN
    Oynayıp sıçrama.
    RAKAHA
    Ticaret. * Kesb, kazanma.
    RAKAK
    Üstü yumuşak, altı sert olan düz yer.
    RAKAM
    Yazı ile işaret, sayıları gösteren işaret. * Yazı yazmak.
    RAKAM
    Bütün satıcı, bütün satan.
    RAKAMÎ
    Rakam ve sayıya ait. Rakamla alâkalı.
    RAKAMKEŞ
    f. Rakam atan. Yazan çizen.
    RAKAMZEDE
    f. Yazılan, söylenen. Yazılmış.
    RAKAMZEN
    f. Yazıcı, yazan. Kayıt ve işâret eden.
    RAKAN
    (Rakun) Za'feran çiçeği. * Kına.
    RAKB
    Muntezir olmak, beklemek.
    RAKD
    Uyumak üzere bulunma. Uykuya dalar gibi olma.
    RAKDE
    Uyku. Berzah.
    RAKIB
    Gözeten, bekleyen.
    RAKIDE
    Mertek adı verilen uzun ince ağaç.
    RAKIM
    Belâ, musibet. Zahmet. Dâhiye.
    RAKIM
    Bir yerin deniz seviyesinden yükseklik derecesi. Kod. * Rakam yazan. Çizen. Tahrir eden, yazan.
    RAKİ'
    Rüku' eden. Huzur-u İlâhîde eğilen.
    RAKİ'
    Ahmak kimse. * Gökyüzü.
    RAKİAN
    Rüku' ederek, huzur-u İlâhîde eğilerek. Rüku' etmek suretiyle.
    RAKİANE
    f. Rüku' eder gibi. Eğilerek.
    RAKİB
    Binen. Binici. * Herhangi bir nakil vasıtasına binmiş olan.
    RAKİB
    (Rekabet. den) Daima görüp kontrol eden, gözeten. * Bekçi. * Herhangi bir işte birbirinden üstün olmaya çalışanlardan her biri. Rekabet edenlerin beheri. * Esma-i Hüsna'dandır.
    RAKİBAN
    (Rakib. C.) f. Rakibler. Birbirleriyle yarışanlar. * Bekçiler.
    RAKİBEN
    Binmiş olarak, binerek.
    RAKİD(E)
    Hareketsiz, durgun.
    RAKİK Ü NİZÂR
    İnce ve zayıf.
    RAKİK(A)
    (Rikkat. den) Yufka yürekli, ince merhamet ve şefkat sahibi olan. * Köle, câriye.
    RAKİK-ÜL KALB
    Yufka kalbli, çok merhametli, ince duygulu.
    RAKİM
    Yazılmış nesne. Yazı yazılacak levha. * Ashab-ı Kehf'in mağarasının bulunduğu dağ; veya bazılarınca mağaranın bulunduğu dere; veya Ashab-ı Kehf'in başka bir ismi. * Ashab-ı Kehf'in isim ve kıssalarının yazılı bulunduğu kitabe.
    RAKİME
    Yazılmış kâğıt. Mektub.
    RAKİS
    Yol gösteren, kılavuz. * Harman yerinde harmanı döğerken öküzün dönmesi.
    RAKK
    Kitap, sahife. * Kâğıt yerine kullanılan ince deri parçası. * Tomar. * Yama.
    RAKKA
    Dere yanında olup sel geldiğinde üzerine yayılan arazi. * Bir yerin adı.
    RAKKAS
    Oynayan, dans eden, köçek.
    RAKKASÂNE
    f. Oynar şekilde. Raksederek.
    RAKKASE
    Oynayıp dans eden kadın.
    RAKLE
    (C.: Rikal) At sürüsü. * Uzun hurma ağacı.
    RAKM
    Yazmak. * Mühür yapmak.
    RAKME
    Derenin kenarı. * Bahçe.
    RAKMİYYAT
    Medine yakınında bir yere nisbet edilen oklar.
    RAKRAK
    Şuleli ve ziyâlı, parlak, nurlu.
    RAKRAKA
    Nâzik ve derisi yumuşak olan kadın.
    RAKRAKA
    Su dökmek. * Su gelip gitmek. * Parlamak. * Suyun akması.
    RAKRAKAN
    Serap.
    RAKS
    Sıçrayarak oynamak, dansetmek.
    RAKSÂN
    Rakseden, dans eden, oynayan.
    RAKS-I MÜKERRER
    Tekrar tekrar yapılan raks. Döne döne oynama.
    RAKSKÜNÂN
    f. Raksederek, raksede ede, oynıyarak, oynıya oynıya.
    RAKŞ
    Nakşetme, süsleme.
    RAKŞA'
    (C.: Rukaşâ) Alaca yılan. * Süslü kadın.
    RAKUD
    (C.: Revâkıd) Derinliği fazla olan küp.
    RAKY
    Yükselmek, terakki etmek.
    RAL
    (C.: Rilâl-Ri'lân-Er'ül- Reele) Deve kuşunun yavrusu.
    RA'L
    Koyunun kulağından kesilen parça.
    RA'LA'
    (C.: Rual) Akılsız kadın. * Kulağının ucu kesilip ilişik duran dişi koyun.
    RA'LE
    (C.: Riâl-Erâl-Erâil) At sürüsü. * Hurma ağacının uzunu.
    RAM
    f. İtaat eden, boyun eğen, itaatli, münkad.
    RAMAD
    Kül, ateş külü.
    RAMAK
    Nefes alacak kadar kalan hava, az bir hayat eseri. * Çok az şey.
    RAMAS
    Göz çapağı.
    RAMAZ
    Güneşin sıcaklığı şiddetle ve yakarak gelmek, şiddetli olmak, yakmak. * Kesinleştirmek.
    RAMAZAN
    Mübarek ayların en mühimmi ve mübarek üç ayların sonuncusu. Kur'an-ı Kerim'in nâzil olmağa başladığı oruç ayı. Arabî ve Kamerî olan takvime göre 9. ay. Oruç tutanın günahlarını yaktığı, mahveylediği için bu isim verildiği rivayet edilir.(Ramazan-ı Şerif'te mü'minler, derecatına göre ayrı ayrı nurlara, feyizlere, mânevi sürurlara mazhar oluyorlar. Kalb ve ruh, akıl, sır gibi letâifin o mübârek ayda oruç vasıtasiyle çok terakkiyat ve tefeyyüzleri vardır. Midenin ağlamasına rağmen onlar masumâne gülüyorlar. M.)(İşte Ramazan-ı Şerif, âdeta bir âhiret ticareti için gayet kârlı bir meşher, bir pazardır. Ve uhrevi hasılat için gâyet münbit bir zemindir. Ve neşv ü nema-i a'mâl için, bahardaki mah-i nisandır. Saltanat-ı Rububiyet-i İlâhiyeye karşı ubudiyet-i beşeriyenin resm-i geçit yapmasına en parlak, kudsi bir bayram hükmündedir. Ve öyle olduğundan yemek, içmek gibi nefsin gafletle hayvani hâcatına ve mâlâyani ve hevâperestane müştehiyata girmemek için oruçla mükellef olmuş. Güya muvakkaten hayvaniyetten çıkıp melekiyet vaziyetine veyahut âhiret ticaretine girdiği için, dünyevi hâcâtını muvakkaten bırakmakla uhrevi bir adam ve tecessüden tezahür etmiş bir ruh vaziyetine girerek, savmı ile Samediyete bir nevi âyinedarlık etmektir. Evet, Ramazan-ı Şerif; bu fani dünyada, fani ömür içinde ve kısa bir hayatta bâki bir ömür ve uzun bir hayat-ı bakiyeyi tazammun eder, kazandırır.Evet bir tek Ramazan, seksen sene bir ömür semeratını kazandırabilir. Leyle-i Kadir ise nass-ı Kur'ân ile bin aydan daha hayırlı olduğu, bu sırra bir hüccet-i katıadır. M.)
    RAMAZANİYE
    Ramazana ait. Ramazan hakkında. * Ramazan ayına dair medhiye veya kaside.
    RAMETMEK
    Boyun eğdirmek, itaate getirmek.
    RAMİ
    (Remy. den) Ok, mermi v.b. şeyler atan atıcı.
    RAMİ
    f. Çok itaatkâr olan.
    RAMİH
    Süngü batıran, mızrak saplayan.
    RAMİK
    Miskle karıştırılan siyah bir madde.
    RAMİLE
    Yelmek. * Şam vilâyetine bağlı bir yerin adı.
    RAMİS
    Toprağı her yöne sürüp savuran rüzgâr.
    RAMİŞE
    İyilik, gökçelik, hasene.
    RAMİŞGER
    f. Çalgıcı. Saz çalan.
    RAMK
    Nazar etmek, bakmak.
    RAMPA
    Fr. İki geminin birbirine veya bir geminin iskeleye yanaşıp bitişmesi. * Şose veya demiryolundaki yokuş. * Trenin eşya almağa mahsus yanaştığı set.
    RAMPACI
    Eski deniz muharebelerinde yakından dövüşerek zabtedilmek istenilen bir düşman gemisine hücumla borda bordaya gelindiği sırada düşman gemisindeki askerlerin vuku bulacak hücumunu menetmek için güverteye yayılan silâhendazlar.
    RAMT
    Ayıplama.
    RAMUZ
    Deniz.
    RAN
    f. Bacağın uyluk kısmı. Uyluk. * Kelimenin sonuna getirilerek. " Süren, sürücü" mânasını ifade eden birleşik kelimeler yapılır. Meselâ: Hükümrân $ : Hüküm süren.
    RAN
    (Reyn. den fiil) Kalb katılaşması, lekelenmek. Kalbin kasavetlenmesi. * Pas, kir. (Bak: Reyn)
    RA'N
    (C.: Ruun-Riân) Ahmaklık. * Sarp dağ. * Önüne sivrilmiş dağ burnu.
    RA'NA
    İyi, güzel, hoş, lâtif. Pür ve revnak olan.
    RANEC
    Hindistan cevizi.
    RANİN
    f. Pantolon. şalvar. Don.
    RAPOR
    Fr. Bir tedkik neticesini bildiren yazı.
    RAPÖRTAJ
    (Bak: Röportaj)
    RA'RA'
    (C. Raâri') Kötü, alçak kimse. * Yaramaz gönüllü. * Çok uzun boylu adam. * Güzel itidalde olan kimse.
    RA'RAA
    Suyun şiddetle akması. * Depretmek. (Çocuk) büyümek. * Bitirmek.
    RA'S
    Yorulduğunda yab yab yürümek. * Birşeyi silmek.
    RA'S
    Boyanmış renkli yün. * Süt vermek. * Süt içmek.
    RAS'
    Yapışmak.
    RA'SA'
    Kulakları küpe gibi uzunca sarkık olan yahut ucunu kesmekten ilişik kalıp sallanıp duran kulakları asılı olan dişi koyun.
    RASAA
    (C.: Rusâ) Bal arısının yavrusu.
    RASAD
    Gözetlemek, beklemek, pusuda olmak.
    RASADGÂH
    f. Bekleme yeri, gözetleme yeri. Gözlemevi.
    RASADHÂNE
    f. Havanın değişen şekillerini, sıcaklık ve soğukluğu tesbit etmek için veya yıldızların hareketlerini tesbit ve takib maksadiyle çalışılan yer.
     
  4. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RASAF
    Kaldırım. Kaldırım taşları.
    RASAFE
    (C.: Risâf) Ok üstüne sarılan kiriş.
    RASAFET
    Dayanıklılık, sağlamlık.
    RA'SAN
    Yorgunluktan dolayı yab yab yürümek.
    RASANET
    Sağlamlık, dayanıklık. * Sabit, muhkem, metin.
    RASAS
    Kurşun, kalay, lehim.
    RASAS-I MÜZAB
    Eritilmiş kalay.
    RASASÎ
    Kalaycı. * Kurşun renginde olan.
    RASD (RUSUD)
    Yol gözlemek.
    RA'SE
    (C.: Riâs) Kulağa takılan küpe.
    RASF
    Oka kiriş sarmak. * Birbirine zammetmek. * Kaldırım döşemek.
    RASĞ
    Bilek, elbileği.
    RASID
    (C.: Râsıdân) (Rasad. dan) Gözleyen, gözeten, rasad eden. Dikkatle bakan.
    RASIDÂN
    (Râsıd. C.) Dikkatle bakıp gözliyenler, rasad edenler.
    RASİ'
    Hırs ve tama eden.
    RASÎ
    Kımıldamıyan, sâbit. * Lenger atmış olan gemi. Demirlemiş gemi.
    RASİA
    (C.: Rasâyi) Halka.
    RASİB (RÂSİBE)
    Tortulaşan, dibe çöken.
    RASİD
    Muntazır, bekleyen kimse. * Avını bekleyen ve yaklaştığında hemen üzerine sıçrayan canavar.
    RASİF
    Dayanıklı, sağlam, muhkem. * Taş temel, rıhtım. * Denizin yüzüne çıkmış kayalar.
    RASİFE
    Su içinde yapılan sed. Rıhtım.
    RASİH(A)
    (C.: Râsihîn-Râsihûn) (Rüsuh. dan) Temeli kuvvetli, sağlam. * Bilgisi, bilhassa dinî bilgileri çok geniş olan. * İyice oturmuş, dem ve damarlarına yerleşmiş, temeli sağlam ve kuvvetli olan.
    RASİHÂNE
    f. Sağlamca, sağlam delil ve bürhana dayanmak suretiyle.
    RASİHUN
    (Rasihîn) (Râsih. C.) Âlimler, din bilgisi çok sağlam ve derin olan büyük zatlar. * Temeli kuvvetli ve sağlam olanlar.
    RASİM
    Resim yapan, çizgi çizen. * Akar su.
    RASİME
    Âdet. Eskiden kalma âdet.
    RASİN
    Andız otu.
    RASİN
    Sağlam, dayanıklı. * Sabit hüküm.
    RASİYE
    (C.: Revâsi) Büyük dağ.
    RASN
    İkmal etmek, tamam etmek, muhkem kılmak.
    RASRAS
    Sağlam ve sert yer.
    RASRASA
    Muhkem etmek, sağlamlaştırmak.
    RASS
    Binayı sağlamlaştırmak. * Birbirine darlık getirmek. * Bazısını bazısına ulaştırmak.
    RASSAD
    (Rasad. dan) Rasad eden. Dikkatle gözleyen.
    RASSAS
    Kalaycı.
    RAST U ÇEP
    f. Sağ sol, sağdan soldan.
    RASTAN
    (Râst. C.) Doğru olanlar. Haklı kimseler.
    RASTBÎN
    f. Herşeyin hak ve doğrusunu görüp farkeden.
    RASTGÛ
    (C.: Râstguyân) f. Doğru konuşan, hak konuşan.
    RASTÎ
    f. Doğruluk, gerçeklik.
    RASTKÂR
    f. Doğru adam.
    RASYONALİZM
    Fr. Fls: Akliyecilik. Her şeyin yalnız akıl ile bilinebileceğini iddia eden bir felsefi görüş. (Bak: Felsefe)(Nazar-ı nübüvvet ve tevhid ve iman; vahdete, âhirete, uluhiyyete baktığı için hakaiki ona göre görür. Ehl-i felsefe ve hikmetin nazarı; kesrete, esbaba, tabiata bakar, ona göre görür. Nokta-i nazar birbirinden çok uzaktır. Ehl-i felsefenin en büyük bir maksadı ehl-i usul-id din ve ülemâ-i İlm-i Kelâm'ın makasıdı içinde görünmeyecek bir derecede küçük ve ehemmiyetsizdir.İşte onun içindir ki, mevcudatın tafsil-i mâhiyetinde ve ince ahvâllerinde ehl-i hikmet çok ileri gitmişler. Fakat hakiki hikmet olan ulûm-u âliye-i İlâhiye ve uhreviyede o kadar geridirler ki, en basit bir mü'minden daha geridirler. Bu sırrı fehmetmeyenler, muhakkikîn-i İslâmiyeyi hükemâlara nisbeten geri zannediyorlar. Halbuki akılları gözlerine inmiş, kesrette boğulmuş olanların ne haddi var ki, veraset-i nübüvvet ile makasıd-ı âliye-i kudsiyeye yetişenlere yetişebilsinler. Hem her bir şey, iki nazar ile bakıldığı vakit iki muhtelif hakikatı gösteriyor. İkisi de hakikat olabilir. Fennin hiç bir hakikat-ı kat'iyyesi Kur'anın hakaik-ı kudsiyyesine ilişemez. Fennin kısa eli onun münezzeh ve muallâ dâmenine erişemez. Nümune olarak bir misâl zikrederiz.Meselâ : Küre-i arz, ehl-i hikmet nazarı ile bakılsa, hakikatı şudur ki: Güneş etrafında mutavassıt bir seyyare gibi hadsiz yıldızlar içinde döner. Yıldızlara nisbeten küçük bir mahluk. Fakat ehl-i Kur'ân nazarı ile bakıldığı vakit hakikatı şöyledir ki; semere-i âlem olan insân, en câmi, en bedi' ve en âciz, en aziz, en zayıf, en lâtif bir mu'cize-i kudret olduğundan beşik ve meskeni olan zemin semaya nisbeten maddeten küçüklüğü ile ve hakareti ile beraber, manen ve san'aten bütün kâinatın kalbi, merkezi; bütün mu'cizat-ı sanatının meşheri, sergisi, bütün tecelliyat-ı esmâsının mazharı, nokta-i mihrakiyesi; nihayetsiz faaliyet Rabbaniyenin mahşeri, ma'kesi; hadsiz hallakıyet-i İlâhiyenin, hususan, nebatat ve hayvânâtın, kesretli enva-ı sagiresinden cevadane icadın medarı, çarşısı ve pek geniş âhiret âlemlerindeki masnuatın küçük mikyasta nümunegâhı ve mensucat-ı ebediyenin sür'atle işleyen tezgâhı ve menazır-ı sermediyenin çabuk değişen taklidgâhı ve besatin-i daimenin tohumcuklarına sür'atle sünbüllenen dar ve muvakkat mezraası ve terbiyegâhı olmuştur.İşte arzın bu azamet-i maneviyesinden ve ehemmiyet-i san'aviyesindendir ki, Kur'an-ı Hakim semâvata nisbeten büyük bir ağacın küçük bir meyvesi hükmünde olan arzı, bütün semavata karşı küçücük kalbi büyük kalıba mukabil tutmak gibi denk tutuyor. Onu bir kefede, bütün semavatı bir kefede koyuyor, mükerreren $ diyor. İşte sair mesaili buna kıyas et. Ve anla ki, felsefenin ruhsuz, sönük hakikatları Kur'anın parlak, ruhlu hakikatları ile müsademe edemez. Nokta-i nazar ayrı ayrı olduğu için ayrı ayrı görünür. S.)(...Acaba akıllarına güvenen akılsız feylesoflar gibi "aklımız bize yeter" deyip sana ittiba'dan istinkâf mı ederler? Halbuki akıl ise, sana ittibaı emreder. Çünkü bütün dediğin mâkuldür. Fakat akıl kendi başı ile ona yetişemez...Yahut inkârlarına sebeb, tâgi zâlimler gibi hakka serfüru etmemeleri midir? Halbuki mütecebbir zâlimlerin rüesaları olan fir'avunların, nemrudların âkibetleri mâlumdur... S.) (Bak: İsbatiyecilik)
    RASYONEL
    Fr. Fls: Akla uygun, hesaplı, ölçülü, biçili.
    RA'ŞAN
    Titreme, titreyiş.
    RA'ŞE(T)
    Titreme, titreyiş. * Korkmak, havf ve dehşete giriftar olmak.
    RA'ŞEAVER
    (Ra'şe-âver) f. Titretici.
    RA'ŞEDAR
    f. Titreyen, ürken.
    RA'ŞE-İ DEST
    El titremesi.
    RA'ŞEVER
    f. Titretici.
    RAŞİ
    Rüşvet veren.
    RAŞİD(E)
    (Rüşd. den) Hak dinini kabul eden, doğruya giden, rüşde erişmiş olan. * Akıllı.
    RAŞİDÎN
    Hakka erişmiş olanlar. Kâmil ve çok ileri olgun kimseler. Akıllılar.
    RAŞİH
    Yürüyebilen geyik yavrusu.
     
  5. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RAŞİN
    Adı tufeylî olan ve davetsiz olarak ziyafetlere giden kimse.
    RAT'
    (Bak: Ret')RATA' : Hamakat, ahmaklık.
    RATABET
    (Ratb. dan) Rutubet, nem, yaş.
    RATANET
    Arapçanın hâricindeki bir dille konuşma.
    RATB
    Rutubet, nemlilik yaşlık. * Rutubetli, yaş. * Yaş hurma. * Mülâyim, yumuşak.
    RATBE
    (C: Ritâb) Genç ve güzel sevgili. * Yonca otu.
    RATB-ÜL LİSÂN
    Yumuşak sözlü. Mülâyim lisanlı.
    RATH
    Yoğurmak. * Yumuşak etmek, yumuşatmak.
    RATIB
    Islak, nemli, çok yaş, rütübetli. Tâze.
    RATIK
    Bitişik etmek, bitiştirmek, beraber etmek, karıştırmak. * Yırtık bir şeyin parçalarını bitiştirmek.
    RATIK
    Bir şeyin yarığını bitiştiren, yırtığını kavuşturup birleştiren.
    RATİB
    Tertib edip sıraya koyan.
    RATİBE
    (C.: Revâtib) Maaş. Vazife.
    RATİBEHÂR
    f. Vazifeli. Görevli.
    RATİC
    Çam sakızı.
    RATİN
    Reçine. Çam sakızı.
    RATİT
    Avaz, ses. * Ahmak, akılsız kişi.
    RATİYAN
    (Râtiyâne) f. Çam sakızı, reçine.
    RATK
    Ulaşmak, yetişmek.
    RATL
    (Ratıl) Eskiden kullanılan sıvı ölçüsü olup bâzı yerlerde yüzotuz dirhem sayılmıştır. Bâzen oniki kıyyedir. Kıyye kırk dirhemdir.
    RATRAT
    Bir nevi pelte. * Deve su içtiğinde havuz içinde artıp kalan su.
    RATS
    El ayasıyla vurmak.
    RAUF
    Çok acıyan, esirgeyen, merhamet sâhibi. * Esmâ-i İlâhiyedendir.
    RAUFE
    Kuyuyu temizleyen kişinin üzerine oturması için kuyunun dibine konan taş. * Davarlarını sulayan veya su içen kimselerin oturması için kuyunun kenarına konan taş.
    RAUK
    Süt süzeği.
    RAUM
    Burnundan sümükleri akan zayıf hasta koyun.
    RAUS
    İhtiyarlıktan dolayı başını titreten kişi.
    RAV'
    Ürkmek, korku, halecan. Hareket-i nefsaniye. Havf.
    RAVH
    Rahatlık. Rahmet ve kolaylık. * Serin serin esen rüzgârın vücuda dokunmasiyle verdiği serinlik ve sefa. * Koklamak.
    RAVHULLAH
    Allah'ın verdiği rahatlık.
    RAVİ
    Rivayet eden. İnsanlara haberleri nakleden. * Hadis nakleden. * Söyleyen, anlatan.
    RAVİ-İ HADİS
    Hadis rivayet eden.
    RAVİ-İ KISSA
    Bir hâdiseyi hikâye eden. Hikâye anlatan.
    RAVİYAN
    (Râvi. C.) Rivayet edenler. Hikâye anlatanlar.
    RAVİYE
    Su taşıyan hayvan.
    RAVUK
    Süzek, süzgeç.
    RAVVAH
    Rahat ettirmek. (Bak: Ravh)RAVZ : Bahçeler. Ağaçlık ve çimenlik yerler.
    RAVZA
    Sulu yer, bahçe, bostan, çimenlik yer.
    RAVZA-İ CİNÂN
    Cennet bahçeleri. Cennetlere giden yol.
    RAVZA-İ MUTAHHARA
    Fahr-i Kâinat Aleyhi Efdal-üs-Salavat ve Efdal-üt-tahiyyât Efendimizin Kabr-i Şerifiyle Minberin arasındaki saha.
    RAVZA-İ RIDVÂN
    Cennet.
    RAVZAT
    (Ravza. C.) Bahçeler. Çimenlik ve ağaçlık yerler.
    RAY
    Re'y, fikir, Hüküm ve itikad. (Bak: Re'y)
    RA'Y
    Teslim olma. * Otlatma, gütme. Otlama.
    RAY'AN
    Her nesnenin evveli.
    RAYAT
    (Râyet. C.) Bayraklar.
    RAYB
    şek, şüphe, reyb.
    RAYB-EL MENUN
    Zamanın hâdiseleri. * Ölüm. * Iztırab veren hâdiseler.
    RAYET
    Bayrak, alem, livâ, sancak. * Gerdanlık.
    RAYGAN
    f. Parasız, bedâva. * Pek fazla, pek çok.
    RAYİ'
    Acib nesne. * Cömert kişi.
    RAYİC
    (Bak: Râic)
    RAYİHA
    Koku, hoş koku.
    RAYİHADAR
    f. Kokulu. Hoş kokulu.
    RAYİHANİSAR
    f. Koku saçan.
    RAYİK
    Acib ve hâlis nesne.
    RAYİŞ
    (Bak: Raiş)
    RAYİZ
    Seyis.
    RAZ
    f. Gizli sır, saklı şey. * Mimar. * Marangozların işini tanzim eden.
    RAZ PUŞ
    f. Sır saklayan, sır gizleyen.
    RAZAN
    f. Gizli sırlar, gizlilikler.
    RAZ-AŞNA
    f. Bir sırrı bilen.
    RAZ-DAN
    f. Sırrı bilen, sırra ortak olan dost.
    RAZI
    Hoşnud, rıza gösteren, kabul eden. * Boyun eğen, itaat eden.
    RAZ-I NİHAN
    Gizli tutulan sır.
    RAZIA
    Emzikli, çocuklu kadın.
    RAZIK
    Rızık veren; yiyecek, içecek, giyecek gibi canlı mahlukata lüzümu bulunan her çeşit ihtiyacını te'min edip veren. (Allah)
    RAZIK-I HAKİKİ
    Hakiki rızık veren. Hiç bir vasıtaya ihtiyacı olmadan en güzel nimetleri yaratan ve bütün rızıkları ancak kendisi veren Allah (C.C.)
    RAZİYANE
    (Rezene) Dere otu nev'inden bir nebat adı.
    RAZİZ
    Dökülmüş ve parçalanmış.
    RAZRAZ
    İri vücutlu kimse. * Dökülmüş ve ufanmış taş.
    RAZZ
    Kesmez âlet.
    RAZZE
    (Razz. dan) Ezen, ezici.
    REALİST
    Fr. Fls: Hakikatçı. Nefs-ül emre uygun düşünen. Realizm taraftarı.
    REALİTE
    Fr. Gerçekten olan şey. Olduğunun tıpkısı. Gözümüzle gördüğümüz gibi. (Bak: Rasyonalizm)
    REALİZM
    Umumi fikirleri birer hakikat sayan felsefi görüş. Hadiseleri olduğu gibi anlatma ve gösterme gayesi güden san'at çığırı, fikri.
    REAYA
    (Raiyet. C.) Bir kimsenin emri altında bulunanlar. * Bir hükümdar idaresi altında bulunan halk. * Hristiyan tebaa. * Bütün halk.
    RE'B
    Mantar. * Toplamak, cem'etmek. * Islah etmek, düzeltmek.
    REB'
    Ev, arazi. Barınılan, iskân olunan yer.
    REBA'
    Uzunluk.
    REBABE
    (C.: Ribâb) Bazısı bazısına binmiş olan beyaz bulut.
    REBACE
    Bönlük, ahmaklık, biladet.
    REBAH
    Faide, menfaat. * Kediye benzer bir canavarın adı.
    REBAİYE
    (C.: Rebâıyyât) Seniyye ile nâb arasında olan dört diş.
    REBAZ
    Şehrin yarısı ve etrafı. * Her nesnenin eğlenecek ve duracak yeri. * Koyun ağılı. * "Göden bağırsak" denilen büyük bağırsak.
    REBAZE
    Zeki ve anlayışlı kimse. Zarif kimse.
    REBBİ
    İlmiyle amel eden kişi.
    REBEB
    Tatlı ve çok su.
    REBELE
    (Buğday) Çok olmak.
    RE'BELE
    Cür'et, ikdam.
    REBEZ
    Ayağı hafif. Hızlı yürüyüşlü.
    REBEZE
    (C.: Rebez-Rebezât) Devenin boyun yünü.
    REBİ'
    Yaz günü. * Küçük nehir.
    REBİB
    (C.: Rebâib) Üvey oğul. * Evde beslenen koyun. (Müe: Rebibe)
    REBİBE
    Üvey kız. * Dadı.
    REBİE
    (C.: Rabâyâ) Gözcülük eden kişi.
    REBİH
    Organları sülpük ve sarkık olan iri insan.
    REBİÎ
    Bahara ait, baharla ilgili.
    REBİ-İ EVVEL
    İlkbahar. Çiçeklerin açıp otların bittiği mevsim. (Bak: Rebi-ül Evvel)
    REBİ-İ SÂNİ
    Sonbahar.
    REBİKA
    İp ile bağlanan davar.
    REBİKE
    Hurmayı yağla ve keş ile karıştırıp hamur ederek yapılan bir yemek. * Öğünmüş keşi, un ve yağ ile karıştırıp yapılan yemek. * Bulamaç aşı.
    REBİL
    (C.: Rubul) Yoğun, semiz, besili. * Yer kuruyunca biten bir ot. * Uyluğun iç yanı.
    RE'BİL
    Câriye, kadın esir.
    REBİLE
    Semizlik, besililik.
    REBİS
    Bahadır, kahraman. * Meşakkat.
    REBİ-ÜL AHİR
    (Rebi-i Sâni) Kamerî ayların dördüncüsü.
    REBİ-ÜL EVVEL
    Arabî ayların üçüncüsü.
    REBİZ
    Semiz ve kuyruğu büyük olan koç.
    REBİZ
    Koyun sürüsü.
    REBK
    Karıştırmak.
    REBRAK
    Tilki üzümü.
    REBREB
    Yaban sığırı sürüsü.
    REBS
    El ile vurmak.
    REBS
    Hapsetmek. * Engel olmak, men'etmek.
    REBSA'
    Müenneslik özelliğindendir. * Katı nesne.
    REBT
    Şişmek. * Terbiye etmek. * Uyusun diye çocuğun yan taraflarına yab yab vurmak.
    REBUB
    Üvey oğul. * Üvey baba.
    REBUN
    Pey akçesi, pey olarak verilen para.
    REBUZ
    Büyük.
    REBVET
    (Rubve - Ribve - Rebâvet) Yüce, yüksek yer.
    REC'
    Geri döndürmek. * Döndürülmek. * Yağmur. * Menfaat, fayda. * Rücu' etmek veya ettirmek.
    RECA
    Kenar, yan. Taraf.
    RECA
    Emel, ümit, yalvarmak. * Cânib, taraf. * İstek, arzu, dilek.
    REC'A
    Geri gelme, dönüş. * Öldükten sonra tekrar diriliş.
    RECAC
    Her şeyin zayıfı.
    RECAH
    (C: Rucah) Oturak yeri etli ve büyük olan kimse.
    RECAİ
    Ricacı. Ricayla ilgili. Dua ve yalvarmağa, ümide dair.
    RECALE
    Yayan yürümek.
    RECAZE
    Mahfeden küçüktür ve deve arkasına vurup üzerine binerler.
    RECC
    Deprendirmek. Sarsılmak. Gidip gelmek.
    RECCA'
    Hörgücü büyük dişi deve.
    RECEB
    Azametli, heybetli. Ta'zim etmek. * Cennet'te bir nehir ismi. * Mübarek üç ayların birincisi ve Kamerî aylardan yedincisi. * Erkek ismi.
    RECEBAN
    Receb ile Şaban ayları.
    RECEFAN
    Şiddetle sarsılma, sallanma. * Şiddetle gürüldeme. Şiddetli ıztırab, büyük acı.
    RECEFE
    Zelzele. * Ortalığı sarsacak kışkırtmalar yapmağa ircaf denir. Yalan, yanlış haberlerle umumî efkârı şaşırtıcı neşriyatlara ise Eracif denmektedir. (Bak: Mürcif)
    RECEL
    Saçın ne sarkık ve ne de çok kıvırcık olması. * İstedikçe emsin diye davarı yavrusuyla beraber otlağa salmak.
    RECEN
    Hapsetmek.
    RECEZ
    Vezni altı defa müstef'ilün'den ibaret olan bir nevi şiir veya bahire denir. * Kaside tarzında yazılan manzume. (Bak: Kaside, Ercüze)
    RECF
    Şiddetle sarsmak veya sarsılmak.
    RECFE
    (C: Recefât) Zelzele, deprem.
    RECİ'
    Necis, pislik. Terslemek.
    RECİF
    Şiddetli ıztırab.
    RECİL
    Çok yürüyen.
    RECİM
    (Recm. den) Taşlanmış, taşa tutulmuş. * Lânetlenmiş, mel'un.
    RECİN
    Devecilerin ini.
    RECLA'
    Katı, sağlam, sert. * Bir ayağı beyaz olan dişi koyun. (Müz: Ercel)
    RECLAN
    (C.: Raclâ-Rıccâl) Yayan kimse.
    RECM
    Taşlamak, taşa tutmak, taş ile insan öldürmek. * Atılan taş. * Kabre taştan nişan dikmek. * Şeytan üzerine atılan nücum. * Tardetmek, kovmak, sövmek. Terketmek. * Zan ve kıyas etmek. (L.R.)
    RECMETMEK
    Taşlamak, taşlamak suretiyle öldürmek. * Mc: Aleyhte konuşmak.
    RECRACE
    Asker kalabalığı. * Ses çokluğu.
    RECRECE
    Sarsılma, titreme, sallanma.
    RECS
    (Recse) şiddetli gök gürültüsü. * şiddetli ses.
    RECSAN
    Gök gürlemesi sesi.
    RECÜL
    Yetişkin erkek. Bir işin ehli. Er kişi. Adam.
    RECÜLE
    Giyiniş ve hareketleriyle kendini erkeklere benzeten kadın.
    RECÜLET
    Erlik, erkeklik.
    RECÜLİYET
    Erkeklik, erkek olmak. * Cesâretlilik, erişkenlik.
    RED'
    Geri verme, reddetme.
    REDA'
    (Redaet) Süt emmek.
    REDA'
    Önleme, men'etme, yasaklama.
    REDAET
    Kötülük, fenalık, bayağılık.
    REDAH
    (C.: Rudüh) Dolu büyük çanak. * Etli ve şişman kadın.
    REDANE
    Tentelerin kenarlarında açılan ufak deliklerin yırtılmaması için o deliklere geçirilen mâdeni halka.
    REDD
    Geri döndürmek, kabul etmemek, çevirmek, def etmek. * Bir şeyin karşılığını icra etmek. * Sözü selâset ve talâkatla eda edemeyip harfleri geri çevirerek konuşmağa sebep olan dilin tutukluğuna denir. * Cerhetmek. * Kötü ve fena şey.
     
  6. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    REDDET
    Güzellikler arasında nazara çarpan çirkinlik. * Bir defa reddediş.
    REDD-İ CEVAB
    Suâlin cevabını vermek.
    REDD-İ HÂKİM
    Taraf tutan hâkimi kabul etmeyip reddetmek.
    REDD-İ KELÂM
    Söze itiraz etme, karşılık verme.
    REDD-İ SELÂM
    Selâm verenin selâmını almak.
    REDDİYE
    Bir mes'ele hakkında zıt karşılık. Cevap. Beğenilmeyen bir şeye cevap vermek.
    REDE
    Sıra. Bir duvardaki tuğla veya taş sırası.
    REDEN
    Hazz denilen kumaş. * Silâhların biribirine dokunmasından çıkan ses. * İplik eğirmek.
    REDİ
    (Rediye) Fenâ, kötü, bayağı.
    RED'-İ CEYB
    Mc: İçinden sıkıntıyı atma.
    REDİF
    Arkadan gelen, birisinin ardından giden. * Birbiri ardınca zuhur etmek. * Terhis olup ihtiyata geçen asker. * Edb: Beytin sonunda kafiyeden sonra tekrarlanan kelime.
    REDİG
    Yere vurulmuş. * Nâdan, ahmak.
    REDİM
    Eski, köhne kaftan.
    REDM
    (C.: Rüdum) Bir şeyin önüne sed yapma. * Bir şey dâimi olmak ve akmak. * Pencere, kapı ve delik gibi yerleri tıkama. Tamâmen kapama. * Zülkarneyn seddinin ismi.
    REDM-İ AZİM
    Zülkarneyn Seddi'nin ismi.
    REDS
    Taş atmak.
    REDYAN
    Davar yelmek.
    REE
    (Bak: Rie)
    REEL
    Fr. Gerçek, hakiki, sahici.
    REF'
    Kaldırma, yüceltme, yukarı kaldırma. * Lağvetme, hükümsüz bırakma. * Gr: Arapça bir kelimenin sonunu merfu' (ötreli) okumak.
    REFAGAT
    Bolluk içinde geçinme.
    REFAH(ET)
    Bolluk, rahatlık.
    REFAKAT
    Arkadaşlık, beraberlik.
    REFD
    Atâ etmek, hediye vermek. * Yardım etmek. * Büyük kadeh.
    RE'FE
    Esirgemek, korumak. Acımak. Şefkat etmek.
    REFENN
    Kuyruğu uzun olan at.
    REFES
    (Rüfâs) Kinayesi icab eden şeyi açık söylemek. * Kinâye olarak. * Cimâ, nikâh. * Fuhşiyyât.
    RE'FET
    Merhamet, acımak. * Yüce.
    RE'FETLÜ
    Eskiden kumandanlara, serdarlara mahsus resmi ünvan.
    RE'FETMEÂB
    f. Çok merhametli.
    REFEZ
    Bölük bölük olan cemaat. (C: Erfaz) Kap dibinde kalmış azıcık su.
    REFF
    Elbise koymak için duvara çıkıntı yapmak veya duvara tahta çakmak. Raf.
    REFH
    Yağlanmak.
    REFHAN
    (Refâh. dan) Varlık içinde yaşıyan.
    REFİ'
    Yüksek, bülend, âli, yüce.
    REF'-İ CİDAL
    Kavga ve çekişmeye son verme.
    REF'-İ İMTİYAZ
    İmtiyazın, sınıflamanın kalkması. Aynı hakka sahip herkese aynı muâmele yapılması.
    REFİF
    (Ateş) Parlamak.
    REFİG
    Bolluk ve rahat içinde geçinen adam.
    REFİH
    Rahatlık ve huzur içinde geçinen. Refah ve rahat ile yaşıyan.
    REFİK(A)
    Ortak, arkadaş, eş, yardımcı, yoldaş.(Ne mutlu o kocaya ki, kadınının diyanetine bakıp taklid eder, refikasını, hayat-ı ebediyede kaybetmemek için mütedeyyin olur. Bahtiyardır o kadın ki, kocasının diyânetine bakıp, " Ebedi arkadaşımı kaybetmiyeyim" diye takvaya girer. Veyl o erkeğe ki: Saliha kadınını ebedî kaybettirecek olan sefahete girer. L.)
    REFİK-İ A'LÂ
    En iyi, en yüksek refik. Cenab-ı Hak (C.C.)
    REFİK-İ RÂH
    Yol arkadaşı.
    REFİL
    Kaftanını yukarı kaldırıp sallana sallana yürüyen. * Ahmak kimse. * Kuyruğu uzun at.
    REFİŞ
    Ağaç kürek. * Dövmek.
    REFİ'-ÜD DERECÂT
    Derece ve itibarı yüksek olan.
    REFİ'-ÜL KADR
    Şanı, kadri, değeri yüce olan.
    REFİZ
    (Rafz. dan) Atılmış, bırakılmış, terkedilmiş. Metruk.
    REFL
    Kaftanını uzun diktirip yürürken eteklerini çekip sallamak.
    REFORM
    Fr. Düzeltme, tanzim. Asıl şeklini verme. Islah etme. Avrupa'da başlayan dinde reform hareketini, İslâm dinine tatbik etmenin yeri yoktur. Çünkü İslâm dini, bütün zaman ve mekânların insanlarına her cihetle cevap verecek câmiiyette olduğundan ve ilmi esaslara dayanmış olarak asliyetini muhafaza ettiğinden, İslâm dininde reform olamaz. Ancak dinde yeni izah ve isbat şekli vardır. (Bak: Müceddid, Ehl-i bid'a)
    REFREF
    Kuşu çok olan çimenlik, kır. * Mânevi bir binek. * Dalları salkım salkım olan ağaç. * Kenar saçağı. * Yeşil elbise. * İnce yumuşak kumaş. * Döşek. * Cennet.
    REFREFE
    Kuşun kanatlarını oynatıp açması.
    REFS
    Ayakla vurmak.
    REFS
    Edeb hârici söz söyleme. * Kadınlara lâf atma.
    REFSE
    Tokuşmak.
    REFŞ
    Küçük kazma. * Çapa. * Büyük kulaklık. * Kulağı büyük olma.
    REFT
    Bir şeyi ufalıyarak kırıntı hâline getirme. Bir şeyi ufalama.
    REFT
    f. Gitmek, yürümek. * "Gitti" mânasında fiildir.
    REFTAR
    f. Gidiş, salınarak yürüyüş.
    REFTE
    f. Gitmiş.
    REFTE REFTE
    f. Git gide, azar azar.
    REFTEN
    f. Gitmek.
    REFUŞE
    f. Lâtife, şaka. * Suç, günah.
    REFV
    Sabretmek. * Korkudan emin etmek. * Islah etmek, düzeltmek.
    REFZ
    Terketmek.
    REG
    f. Damar.
    REGABE
    Yumuşak arazi.
    REGAD
    Varlık, genişlik.
    REGAİB
    (Ragibe. C.) Çok istenilecek şeyler. Hediye, atiyye. Çok rağbet olunan şeyler. Bol bol ihsan etmek.
    REGAİB GECESİ
    Receb ayının ilk perşembe gününün akşamı (Cuma gecesi).
    REGAMİ
    Çekirge çokluğu.
    REG-İ CÂN
    Can damarı, şah damarı.
    REH
    f. Yol, kaide, tarz, usul. (Bak: Râh)
    REHA
    f. Kurtuluş, kurtulma. Halâs. * Urfa şehrinin eski ismi. (Bak: Rüha)
    REHA'
    Geçim bolluğu. * Genişlik, gevşeklik, pörsüklük, yumuşaklık.
    REHA'
    Geniş yer.
    REHABE (RİHÂBE)
    Göğüs üzerinde olan yumuşak kemik.
    REHABİN(E)
    (Ruhban. C.) Râhibler. Ruhbanlar.
    REHAFE
    İncelik.
    REHAFEŞAN
    f. Kurtarıcı.
    REHAH
    Yumuşak. * Geniş.
    REHAİN
    (Rehine. C.) Rehineler. Garanti olarak elde tutulanlar.
    REHAK
    Gaşyetmek, sarıp bürünmek. Bir adamın arkasından yaklaşıp çatmak. * Haramlara ve menhiyata dalıp, hep onunla uğraşmak. (E.T.)
    REHAKÂR
    (C.: Rehakâran) f. Kurtarıcı.
    REHAMET
    Sözün, sesin yavaş, ince ve tatlı olması.
    REHAN (RİHÂN)
    Bahadırlık, kahramanlık. * Denemek, tecrübe etmek. * At yarıştırmak, müsabaka.
    REHASET
    Tazelik, yumuşaklık, incelik. * Ucuzluk. * Bir işi gevşek tutma.
    REH-AVERDE
    f. Yolcunun getirdiği hediye.
    REHAVET
    Tembellik, gevşeklik, pörsüklük, ihmalkârlık.
    REHAVÎ
    f. Urfa'lı.
    REHAYAB
    f. Kurtulan. * Yolcu olan.
    REHAYAFTE
    f. Kurtulmuş.
    REHAYÎ
    f. Kurtulma, halâs, necat.
    REHB
    Korku. Havf.
    REHBANİYYET
    Râhiblik. Papazlık.
    REHBELE
    Yelmek.
    REHBER
    f. Yol gösteren, kılavuz. (Bak: Mürşid)(...Hem Rabb-ül-Âlemîn, meyve-i âlem olan insana âlemi içine alacak bir vüs'at-ı istidat verdiğinden ve bir ubudiyet-i külliyeye müheyya ettiğinden ve hissiyatça kesrete ve dünyaya mübtelâ olduğundan; bir rehber vasıtasiyle yüzlerini kesretten vahdete, fâniden bâkiye çevirmek istemesine mukabil; en âzami bir derecede, en eblâğ bir surette, Kur'an vasıtasiyle en ahsen bir tarzda rehberlik eden ve risaletin vazifesini en ekmel bir tarzda ifa eden yine bilbedahe O Zâttır... S.)
    REHBERÎ
    Kılavuzluk, rehberlik.
    REHBET
    Fazla korku, yılmak, çekinmek.
    REHBETEN
    Korkup çekinerek, çekingenlikle.
    REHC
    Toz, gubar. * Fitne.
    REHD
    Bastırarak ezme.
    REHDEN
    (C.: Rahâdin) Serçeden büyük bir kuş.
    REHEB
    Korkmak, yılmak. Çekinmek. * Korku, havf.
    REHEBUT
    Çok korkmak.
    REHEC
    Toz.
    REHF
    Keskinleştirmek, bilemek.
    REH-GÜZER
    (Reh-güzâr) : f. Geçilen yol. Yol üstü. Geçit.
    REHHAS
    Kârgir bina yapan.
    REH-İ NAREFTE
    Gidilmemiş yol.
    REHİDE
    f. Sıkıntı ve dertten kaçmış olan.
    REHİN
    (Rehn-Rehine) Bir şeyin yerine teminat olarak tutulmuş olan şey, rehin edilmiş. * Mevkuf ve mahpus kılmak.
    REHK
    Aradan yetişip yaklaşma. * Yürüme. * şaşa kalma, taaccüb etme, hayrette kalma. * Kötü şeylere düşkünlük.
    REHKET
    Güçsüzlük, kuvvetsizlik, zayıflık.
    REHL
    Sülpük olmak. Kendini salıvermek. * Acı çekmek, muztarib olmak. * Çok uyumaktan yüzü şişip uyuşuk olmak.
     
  7. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    REHLET
    şişkinlik, şişme.
    REHMET
    Yağmur, rahmet.
    REHN
    Sâbit ve dâim olmak. *Devamlı oluş. * Hapsetmek.
    REHNEVERD
    f. Yola çıkan. Yolcu.
    REHNÜMA
    f. Yol gösteren. Kılavuz.
    REHNÜMUN
    Rehberler, yol göstericiler.
    REHNÜMUNÎ
    f. Kılavuzluk, rehberlik.
    REHPEYMA
    f. Yol ölçen.
    REHPEYMAYÎ
    f. Yolculuk.
    REHREHE
    Parlamak.
    REHREV
    f. Yolcu. Yola giden.
    REHS
    Kârgir bina yapmak. * Bir nesneyi çok sıkmak.
    REHS
    Bir şeyi ayakla çiğniyerek ezme.
    REHŞ
    Asmacık.
    REHT
    (C.: Erhüt-Erhât-Erâhit) Cemaat, kalabalık. * Kavim, kabile. * Ondan az olan adamlar. * Göbekle diz arası miktarı deri. (Hayızlı avretler giyerler)
    REHV(E)
    (C.: Rahâ) Yüksek mekân, yüksek yer. * Alçak, çukur yer, (içinde su toplanır) * Mahalle içinde, yağmur suyu ve çeşme suyu akan ark. * Üveyik kuşu. * Arası açılmış ve ayrılmış.
    REHVAC
    Kebabı iyi pişirmek.
    REHVECE
    Sür'atle gitmek.
    REHYAB
    f. Yolunu bulabilen, girebilen.
    REHYAT
    Acizlik. * Zayıflık, süstlük. * Bir dengi birinden ağır etmek.
    REHZ
    Hareket etmek.
    REHZEN
    f. Yol kesen, haydut, eşkiya.
    REİM
    (C.: Arâm) Beyaz geyik.
    REİS
    Baş, başkan.
    REİS-İ ÂLEM
    Âlemin reisi. Hazret-i Muhammed'in (A.S.M.) bir ismi. (Bak: Mefhar-ı Kâinat)
    REİS-İ KABİLE
    Kabile reisi.
    REİS-İ VÜKELÂ
    Vekillerin başı. Başvekil. Başbakan.
    REİS-ÜL KÜTTAB
    Eskiden Hâriciye Nâzırı, Dışişleri Bakanı.
    REJİM
    Fr. Bir devletin sevk ve idare usulü, yolu. * Tıb: Hastanın tedavisinde tatbik edilen gıdalandırma yolu. Perhiz.
    REKABET
    Kıskanmak. * Hıfzetmek. * Gözetmek. * Terakkub üzere olmak, başkalarından ileri geçmeğe çalışmak, benzerleriyle üstünlük yarışına çıkmak. * Kendi işini yürütmeğe çalışmak.
    REKAİK
    (Rakik. C.) İnce ve nâzik olan şeyler.
    REKAKET
    Kekeleme, dil tutukluğu. * Sözün kusurlu oluşu. Belagattan mahrum olmak. * Zayıf ve ince olmak, yufka olmak. * El ile cismin hacmi ve cüssesini anlamak için yoklamak. * Gevşeklik, zayıflık, dermansızlık.
    REKAM
    Birbiri üstüne kat kat yığılmış nesne.
    REKANET
    Vakarlılık, ağırbaşlılık.
    REK'AT
    (Rik'ât) Huzur-u İlâhîde beli eğip yüzü üzeri kapanmak. * Bir kıyam, bir rüku' ve iki secdeden ibaret olan namazın bir rüknü.
    REK'ATEYN
    İki rekât.
    REK'AT-I SÂNİYE
    İkinci rekât.
    REK'AT-I ULÂ
    Birinci rekât.
    REKB
    Atlılar alayı, süvari takımı. * Diz ile vurmak. Dizi vurmak.
    REKD
    Kımıldamamak, durgun olmak.
    REKEAT
    (Rek'at. C.) Rekâtlar.
    REKEB
    (C.: Erkâb) Kasığın kıl bittiği yeri.
    REKİK
    Dili tutuk, kusurlu, peltek. * Rey ve idraki zayıf olan. * Gayret ve namusu olmayan. * Zayıf, kuvvetsiz.
    REKİK-ÜL LİSÂN
    Dili tutuk. Peltek. Kekeme.
    REKİN
    Yüce, yüksek, âli. * Ağırbaşlı, ciddi, vakarlı.
    REKİZ
    (Rekz. den) Sağlam. * Gizli, gömülü define.
    REKK
    İlzâm etmek, susturmak. * Birbiri üstüne bırakmak.
    REKL
    Ayağıyla vurmak.
    REKM
    Biriktirme, yığma.
    REKME
    Cem'olmuş, toplanmış. * Yön, cânip. * Parça, cüz'.
    REKN
    Meyletmek, yönelmek, eğilmek.
    REKS
    (Rekkese) Geri döndürmek, çevirmek, tepesi aşağı etmek.
    REKTÖR
    Fr. Üniversitenin başkanı.
    REKU'
    Sâkin olmak. * Kesilme.
    REKUB
    Erkeğinin ölümünü bekleyen kadın. * Evlâdı durmayan avret. * Kalabalıktan suya yaklaşamıyan deve.
    REKUB
    Binek hayvanı, binilecek şey.
    REKUD
    Uyumuş.
    REKVE
    (C.: Rukâ-Rekavât) İbrik.
    REKYE
    (C.: Rekâyâ-Rekâ) Örülmemiş kuyu.
    REKZ
    Dikme, yere saplayıp sabit kılma.
    REKZ
    Harıl harıl ayak ile tepmek. Hayvana tekme ile vurmak. Kakıvermek. * Kaçmak. Seğirtmek, koşmak. * Hicret. Gaza.
    REKZ-İ ALEM
    Bayrağı bir yere dikme.
    REKZ-İ HİYÂM
    Çadır kurma.
    RE'L
    (C.: Riâl-Ri'lân-Er'ul) Deve kuşu yavrusunun erkeği.
    REM
    f. Titreme. * Ürkme. * Sürü.
    REMA
    Bir yerde ikamet eylemek. * Ziyade olmak. * Riba, faiz. * Bir haberi zan ile anlayıp idrak etmek.
    REMAD
    Kül. (Bak: Ramad)
    REMADET
    İnsan veya hayvan kırımı.
    REMAK
    Bedende ruhun bakiyyesi. * Koyun sürüsü.
    REMAN
    (Remen) f. Sürü. * Ürken, ürkücü.
    REMAS
    Göz pınarında toplanan çapak.
    REMAZ
    Güneşin harâretinin çoğalması.
    REMAZE
    Oturak yeri. * Zina eden kadın.
    REMD
    Helâk olmak. * Gözün çapaklanması. Göz hastalığı.
    REME
    Ürkek, ürken. * İyi nesne.
    REMED
    Gözün ağrıması, göz kapağı iltihabı.
    REMEKE
    (C.: Rimâk-Ramek-Ramekât-Ermâk) Kısrak.
    REMEL
    (C.: Ermâl) Yelmek. * Yağmurun az yağması. * Vahşi sığırın ayağında olan hatlar.
    REMENDE
    f. Ürkek, ürkücü.
    REMES
    (C.: Ermâs) Denizde üzerine binilen sal. * Kalan süt artığı.
    REMG
    Bâtıl etmek. * Baş yarmak.
    REMGERDE
    f. Titremiş. * Ürkek, ürkmüş.
    REMH
    Süngü ile vurmak. * Tekme vurmak.
    REMİ
    (C.: Ermiye) Yağmuru iri olan ve yere şiddetle inen bulut.
    REMİDE
    f. Ürkmüş, korkmuş, çekingen.
    REMİM
    f. Kemiğin çürümesi. Çürük.
    REMİYYE
    Bir nesne ile atılmış olan av.
    REMK
    Durmak, ikâmet. * Boz renk.
    REML
    (Remil) Kum falı, bir takım nokta ve çizgilerle fala bakmak oyunu. * Filistin'de bir kasaba.
    REMLA'
    Ayakları siyah, diğer tarafları beyaz olan dişi koyun.
    REMLÎ
    (Şihâbüddin Remlî) (Mi: 1371-1440) Filistin'in Reml kasabasında doğmuş, Şeyhülislâm'dır. Mecmuat-ul Ahzab'da namı Kutb-ül Ârifîn diye geçer. Kimya-yı Saadet namında salâvatları ile meşhurdur. Fıkh ve tevhide, tasavvufa dair manzumeleri vardır. " İmam-ı Remlî" diye anılır.
    REMM
    Islah etmek, düzeltmek. * Yemek, ekletmek.
    REMMA'
    Beyaz tenli kadın.
    REMMAA
    Oturak yeri. * Çocukların başındaki oynak yer.
    REMMAH
    Mızrakçı, süngücü.
    REMMAZ
    (Remz. den) İşaretlerle konuşan.
    REMRAM
    Bir ağaç cinsi. * Yazın biten bir ot.
    REMS
    Sürtme odunu. * El ile meshetmek. * Islah etmek, düzeltmek.
    REMS
    (C.: Rumus) Mezar, kabir.
    REMY
    Atma. Tüfek atma.
    REMZ
    İşaret. İşaretle anlatmak. * Güç anlaşılır. * Gizli ve kapalı söyleme.
    REMZA'
    Güneşin tesiriyle kızmış taş.
    REMZEN
    İşaretle. Remz olarak.
    REMZÎ
    İşarete ait, işaretle alâkalı.
    REMZŞİNAS
    f. Bir maksad anlatan şekil, resim vb. * Gizli ve kapalı olarak anlatılan şeyleri ve işaretleri bilen.
    RENA
    Nazar olunan, bakılan.
    RENAK
    Mastar. * Suyun bulanık olması. * Kederli olmak, mükedder olmak.
    RENANET
    İnleme.
    RENC
    f. Sıkıntı, zahmet, eziyet. * Ağrı, sızı. * Öfke, gazab, hışım.
    RENC-BER
    f. (Renc; sıkıntı, zahmet. Ber; çeken) Tarla ve bahçede yahut başka işlerde kazmak veya taş, toprak taşımak gibi işlerde çalıştırılan gündelikçi. Amele, ırgat. * Çiftçi.
    RENCİDE
    f. İncinmiş, kırılmış.
    RENCİDEGÎ
    f. İncinip hatırı kırılmış olma. * Dertlilik, kederlilik.
    RENCİDEHÂTIR
    f. Gücenmiş, hatırı kırılmış.
    RENCİŞ
    f. Sızlanış, inciniş, eziyet ve sıkıntı veriş. Keder.
    RENCUR
    f. İncinmiş. Sıkıntılı, rahatsız, dertli, hasta.
    RENCURÎ
    f. Dertlilik, rahatsızlık, hastalık. İncinmiş olma.
    REND
    Mersin ve defne ağaçları.
    RENDE
    f. Tahtaların yüzlerini pürüzlerden kurtarıp dümdüz etmek için marangozların kullandıkları âlet. * Mutfakta peynir, soğan, havuç gibi şeyleri ufalamak için kullanılan tenekeden veya ona benzer maddelerden yapılan âlet.
    RENDELEMEK
    Pürüzlerini gidermek. Rende ile düzlemek, pürüzlü yerlerini kazımak. Rende ile ufalamak.
    RENDİDE
    f. Rendelenmiş, ufalanmış.
    RENEM
    Avaz, ses, savt. * Ayrılmak.
    RENEVNA
    Dâim sâkin olmak, devamlı durmak.
     
  8. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RENF
    (Davar) zayıflığından kulaklarını sarkıtmak.
    RENG
    f. Renk, levn. * Suret, şekil. * Oyun, hile, dalavere.
    RENG Ü BU
    Renk ve koku.
    RENG-AMİZ
    f. Renk renk, çeşitli renkli.
    RENGÂRENG
    f. Renkli, çeşit çeşit.
    RENG-AVER
    f. Dalavereci, hilekâr.
    RENGİN
    f. Renkli, boyalı. Parlak. Hoş. Süslü. Mülevven. Lâtif.
    RENİM
    Türkü söylemek.
    RENİN
    Bağırma, haykırma. * İnleme, inilti.
    RENK
    Bulanık su.
    RENNA'
    Devamlı kadınlara bakan kimse.
    RENNAN
    Çok ses çıkaran, inleyip duran. Çınlıyan.
    RENNE (RİNNE)
    Avaz, ses, savt.
    RENV
    Bakma hususunda mübâlağa etmek.
    RE'REE
    Gözü tez tez döndürmek. * Koyun çağırmak.
    RES
    f. (Residen: Erişmek mastarının emir köküdür.) "Ulaşan, erişen, yetişen" mânasına gelir ve birleşik kelimeler yapılır.
    RE'S
    Baş, kafa. * Tepe. Uç. * Başlangıç. * Reis.
    RESA
    f. Yetişen, erişen. Yetiştiren.
    RE'SA
    Başı ve yüzü siyah olan koyun.
    RESA'
    Şiddetli hırs.
    RESA'
    Tatlı sütü ekşi yoğurtla karıştırmak. (O yapılan yemeğe "resise" derler.)
    RESAE
    Ölünün üzerine ağlayıp, onun iyiliklerini saymak.
    RESAG
    Devenin ayaklarında olan gevşeklik.
    RESAİL
    (Risale. C.) Risaleler, bir mevzuda yazılan mektuplar veya küçük kitaplar. * Dergiler, mecmualar.
    RESAİL-ÜN NUR
    Nur Risaleleri. (Bak: Risale-i Nur)
    RESALET
    Saçı salıverme. * Deveyi eşkin yürütme. (Bak: Risalet)
    RESAN
    Ulaştırı yağan yağmur.
    RESAN
    f. (Residen mastarından) "Yetişenler, ulaşanlar, getirenler" mânalarına gelerek birleşik kelimeler yapılır.
    RESANE
    f. Teessüf. * Hasret.
    RESANEHÂR
    f. Hasret çekici.
    RESANENDE
    f. Ulaştırıcı, getirici.
    RESANET
    (Bak: Rasanet)
    RESAS
    (Bak: Rasas)
    RESASET
    Eskilik, köhnelik. Yıpranmış olma.
    RESATİK
    (Rustâk. C.) Köyler, çiftlikler.
    RESD
    Eşyaları birbiri üstüne yığmak.
    RESED
    Ev eşyası.
    RESED
    f. Lâyık, şâyan, şâyeste.
    RESEL
    (C.: Ersâl) Deve ve koyun sürüsü. Topluluk, cemaat.
    RESEM
    Atın üst dudağında olan beyazlık.
    RESEN
    (C.: Ersân) Atı veya davarı ip ile bağlamak. * İp, halat, urgan.
    RE'SEN
    Kendi başına, bizzat. * Kimseye danışmadan. Müstakil olarak. * Doğrudan doğruya.
    RESENBAZ
    f. İple oynayan. İp cambazı.
    RESENBEND
    f. Halat atmış, halatla bağlı.
    RESF (RESFÂN)
    Ayağı köstekli gibi yürümek.
    RESH
    Âcizlik, zayıflık. * Uyluk etleri az olmak.
    RESH
    Bir şeyin, yerin sabit olması.
    RESİBE
    (C.: Rasibât) Dizlerde ve mafsallarda olan hastalık.
    RESİDE
    f. Erişmiş, ulaşmış, yetişmiş.
    RESİDE-İ HİTÂM
    Sona ermiş, hitâm bulmuş, bitmiş.
    RESİF
    Su yüzüne kadar gelen sıralanmış kayalar.
    RESİL
    (C.: Rüsül - Rüselâ) Elçi.
    RESİM
    Bir çeşit deve yürüyüşü.
    RESİS
    Sâbit, devamlı. * Bakıyye, artık. * Akıllı, zeki kimse. * Sahih olmayan haber. * Aşk-ı muhabbetin ibtidası. * Hastalık başlangıcı.
    RESİS
    Yaralı, mecruh. * Köhne, eski. Eskimiş, yıpranmış.
    RESİYY
    Hayır veya şerde musırrâne direnen. * Çatıyı ayakta tutan direk.
    RESL
    Kıvırcık olmayan saç.
    RESM
    (Resim) Yazma, çizme, desen. * Eser, iz, nişan, alâmet. * Suret. * Tertib. Tarz, üslub. * Fotoğraf resmi. * Âdet, usul, tavır, davranış. * Alay, merâsim. * Man: Bir şeyi başkalarından ayırdeden tarif.
    RESMEN
    Devlet namına, resmî olarak, devlet tarafından. * Kat'i olarak anlaşıldığına göre. * İsteye isteye. Bile bile. * Görünüşte, âdet yerini bulsun diye. Nezaket icabı olarak.
    RESMÎ
    Devlet adına veya devlet tarafından. * Ciddi. Çok sert. * Resme, yazıya, çizgiye ait. Resme dair.
    RESM-İ GEÇİT
    Askerî bir kıt'anın yahut bir mektebin talebelerinin gösteri mahiyetinde geçişi. Geçit resmi.
    RESM-İ GÜMRÜK
    Gümrük vergisi.
    RESM-İ KADİM
    Eski usûl.
    RESM-İ KÜŞAD
    Yeni yapılan mekteb, fabrika, kışla, hükümet konağı, demiryolu vs. gibi şeylerin umuma açılışı yerinde kullanılan bir tâbirdir. Yeni tabirde " Açılış töreni" demektir.
    RESMİYÂT
    Resmî olan işler.
    RESMİYET
    Resmîlik. Resmî olmaklık.
    RESS
    Taşla yapılmış, taşla örülmüş kuyu. * Semud taifesinden kalmış bir kuyunun adı. * Maden. * Dere. * İnsanlar arasında ıslah ve ifsad etmek.
    RESSAM
    Resim yapan, resim çizen.
    RESSE
    (C.: Rises-Risâs) Eski ve çürümüş, köhne. * Ev eşyasından eskiyip atılanı.
    RESSE
    Avcıların gizleneceği yer. * Hastalığın başkasına bulaşması.
    RESTE
    (C.: Restegân) f. Kurtulmuş.
    RESTEGÂN
    (Reste. C.) f. Kurtulmuş olanlar.Restgâr : f. Kurtulan.
    RESTGÂRÎ
    f. Kurtulma, necat.
    RESTORASYON
    Fr. Tarihî eserlerin aslına uygun tarzda tamiri.
    RESÜL
    Peygamber. Yeni bir kitap ve yeni bir şeriat ile bir ümmete veya bütün beşeriyete Allah tarafından Peygamber olarak gönderilmiş olan zât. Mürsel de denir. Yeni bir kitap ve şeriatla gelmeyip kendinden evvelki Resülün getirdiği kitap ve şeriatı devam ettirirse, ona Nebi denir. * Haberci. * Huk: Tasarrufta hakkı olmaksızın, birisinin sözünü olduğu gibi bir başkasına bildiren kimse. * Elçi.
    RE'S-ÜL MAL
    Ana para, sermâye, kapital. * İnsan ömrü, hayat.
    RE'S-ÜL MAL
    Ana para, sermaye, kapital. * İnsanın ömrü. Hayat.
    RESÜL-İ EKREM (A.S.M.)
    (Bak: Muhammed (A.S.M.)
    RESÜLULLAH
    Allah'ın (C.C.) gönderdiği Peygamber. Hazret-i Muhammed'in (A.S.M.) bir ismi.
    RESÜL-ÜL MELÂHİM
    Resül-i Ekrem'in (A.S.M.) bir ismidir. Cenk ve muharebe ile de vazifeli olduğundan ümmeti ve kendisi din için, dinin ihyası uğrunda büyük muharebelere mükellef olduğundan bu isim ile de yâd edilmiştir.
    RESÜL-ÜR RAHAT
    Resül-i Ekrem'in (A.S.M.) bir ismidir. Kendisine tâbi olup onun getirdiği hakikatları tasdik ve iman ile insanlar büyük nimetlere ve rahatlara mazhar olduklarından kendisine bu isim verilmiştir. Ve kendisi buyurmuştur ki: "Ben dinin doğruluğu ve kolaylığı için peygamber gönderildim." ... İnsanlara en büyük selâmeti ve rahatı bahş eden Resül-i Ekrem'in (A.S.M.) getirdiği İlâhî hakikatlar, beşeriyeti Cemalullâh'a ulaştırır ve en büyük rahata kavuşturur. (D.H.)
    RESÜL-ÜR RAHMET
    Peygamberimize (A.S.M.) verilen bir isim. Çünkü bütün âlemlere rahmet olarak gönderilmiştir. Rahmeten lil-âlemîn'dir.
    RESVE
    (C.: Rasa) Kadınların kollarına boncuktan veya inciden yaptıkları kolbağı.
    RESY
    Sâbit olmak, devamlı olmak.
    RESYE
    Romatizma.
    REŞA'
    Yürüyebilen geyik yavrusu.
    REŞAD
    Hak yolda yürümek. Doğru yolda olmak. Doğru yolu bulup ondan sapmamak. * Aklın kuvvetli olması.
    REŞAD-PENAH
    Reşada sebep olan. Kurtuluşa sebep.
    REŞAHAT
    (Reşehât) (Reşha. C.) Reşhalar. Sızıntılar, serpintiler.
    REŞAHAT-İ İHTİYAR
    İstekle yapılma alâmetleri. İhtiyar sızıntısı, yâni bir irade ve tercih ile yapıldığını gösteren alâmetler.
    REŞAHAT-İ KALEM
    Kalem sızıntısı, kalemden dökülen fikirler, yazılar.
    REŞAK
    Helâk etmek. * Atmak.
    REŞAKAT
    Bel inceliği. * Davranma ve kımıldanıştaki incelik ve hoşluk.
    REŞAŞ
    (Reşâşe) Serpinti ve toz gibi ince yağmur.
    REŞAŞAT
    Su sızıntıları, serpintiler.
    REŞAŞET
    Su serpintisi. * Emmek, emerek içmek.
    REŞAT
    (Bak: Reşad)
    REŞED
    Hayır. Rahmet. Hidayet.
    REŞEHAT
    (Reşha. C.) Reşhalar, damlalar, sızıntılar.
    REŞEM
    İlk evvel çıkan ot.
    REŞEN
    Tar: Yeniçeri maaşlarının üçüncü üç aylığı.
    REŞF
    Suyu dudakları ile emmek, emerek içmek.
    REŞH
    Sızma, terleme, sızıntı.
    REŞHA
    Damla, katre. Sızıntı, ter, rutubet, yaşlık.
    REŞHAPÂŞ
    f. Damla saçan.
    REŞHARİZ
    f. Damla döken.
    REŞHAYÂB
    f. Sızıntı bulmuş.
    REŞİD(E)
    Doğru yolda giden, hak yolunda olan. * Akıllı, iyi davranan. Ergin, olgun. * Büluğ çağına girmiş kimse. * Doğru yola sevkeden, hayra delâlet eden. * Fık: Malını muhafaza hususunda aklı eren, istediği gibi meşru yolda sarfedebilen kimse.
    REŞİDİYYE
    Reşid olanla ilgili. * Şeker ve nişasta ile yapılan bir çeşit tatlı.
    REŞİH
    Ter.
    REŞİK
    Boyu, endamı lâtif ve güzel olan.
    REŞK
    Kıskanma. Kıskanmayı uyandıran. Kıskanılmış. Hased ve gıpta veren.
    REŞK-ÂVER
    f. Hasede düşüren, kıskanmayı uyandıran.
    REŞK-ENDÂZ
    f. İmrendirici, gıpta ettirici. Kıskandırıcı.
    REŞK-İ ÂLEM
    Herkesi kıskandıracak kadar üstün durumda olan.
    REŞKİN
    f. Kıskanç. Kıskanan. Hased eden. Hâsid.
    REŞK-SAZ
    f. Gıpta ettiren, imrendiren.
    REŞN (RÜŞÜN)
    Köpeğin, başını kaba sokması.
    REŞRAŞ
    Kavak ağacı. * Su veya yağ damlayan kebap. * Su saçmak.
    REŞREŞ
    Yumuşak döş kemiği.
    REŞŞ
    Serpmek, püskürtmek. * Serpinti, serpintili yağmur, çisilti.
    REŞV
    Rüşvet almak.
    RET'
    (Rita' - Rütu') Yemek, içmek. Bolluk içinde dilediğini yiyip içmek. * Oynamak.
    RETAİM
    (Retime. C.) Bir şeyi hatırlayabilmek için parmağa bağlanan iplikler.
    RETC
    Kapıyı sürgülemek. Kapının kilitlenmesi.
    RETEB
    Zahmet. Şiddet. * Şehadet parmağı ile orta parmak arası.
    RETEC
    (Ritâc) Büyük kapı.
    RETED
    Defne ağacının yaprağı.
    RETEH
    Bündük-i Hindî denilen yuvarlak taş.
    RETEL
    Muntazam, hoş. Gönül çeken.
    RETEME
    (C.: Ratem) Bir ağaç cinsi.
    RETİME
    (C.: Retaim) Bir şeyi hatırlayabilmek için parmağa bağlanan iplik.
    RETK
    Yırtığı onarmak, yarığı düzeltmek, bitiştirmek.
    RETK (RETKÂN)
    Adımların birbirine yakın olması. * Deve kuşunun sür'atle gitmesi.
    RETK Ü FETK
    Noksanları düzelterek idare etme. * Ayırmak ve bitiştirmek. * İyi idare etme.
    RETL
    (Diş) seyrek olmak. * Bir şeyi okurken her kelimenin arasını ayırıp açıklamak.
    RETM
    Kırmak.
    RETN
    Karıştırmak.
    RETT
    şerif, seyyid.
    RETV
    Kuyudan kova çekmek.
    RETVE
    Adım. Hatve.
     
  9. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    REUM
    Yavrusunu seven deve. * Yanından geçen kimsenin elbisesini yalayan koyun.
    REV
    f. (Reften mastarının emir kökü) "Giden, yürüyen" mânasında olup birleşik kelimeler yapılır. Meselâ: Piş-rev $ : Önde giden.
    REV'
    Korku, halecan. Ürkmek. * Nefsanî hareket.
    REVA
    f. Lâyık, uygun. Meydana gelmek. * Gidici.
    REV'A
    Korkak kadın. * Kendisini görenleri şaşırtacak derecede güzel olan kadın veya kız. (Müz: Ervâ)REVA' : Tatlı.
    REVABIT
    (Rabıta. C.) Râbıtalar, bağlılıklar. Münasebetler. * Düzenler, sıralar, tertibler.
    REVAC
    Sürüm. Kıymet, değer, geçerlik, makbuliyet.
    REVACDÂR
    f. Sürümlü ve revâcda olan mal.
    REVADAŞTE
    f. Uygun bulmuş.
    REVAH
    Öğleden akşama kadar olan vakit. * Bir şeyin tahsilinden dolayı gelen sürur ve şâdlık, neş'e.
    REVAHİ
    (Râhiye. C.) Bal arıları.
    REVAHİL
    (Râhile. C.) Yük hayvanları.
    REVAİD
    Göçebe topluluk.
    REVAİH
    (Bak: Revâyih)
    REVAK
    (Rivak) Ev önündeki saçak. * Kemer. Kubbe. Çardak. Önü açık, üstü örtülü yer.
    REVAK-I UHREVİYE
    Âhirete açılan yer, mezar. * Cennet bahçesi. Âhiretin mukaddemesi.
    REVAKİD
    (Râkid. C.) Durgun olanlar.
    REVAK-ÜL AYN
    Kaş.
    REVALVER
    (Bak: Rovelver)
    REVAN
    f. Giden, akıcı. * Derhal. * Ruh, can. Nefs-i nâtıka. * Edb: Su gibi akıp giden güzel söz.
    REVAN-BAHŞ(A)
    f. Canlandırıcı, can bağışlayıcı.
    REVANE
    f. Yürüyen, giden.
    REVAN-I TABİAT
    Âlemin canlılığı, akıcılığı, hareketli oluşu.
    REVANİ
    f. Değerli, rağbetli revaçlı. * Tepside pişirilen irmik veya undan bir tatlı çeşidi.
    REVANİ-FÜRUŞ
    f. Revanici. Revani satan.
    REVASİ
    (Râsiye. C.) Büyük dağlar.
    REVASİB
    (Rüsub. C.) Tortular.
    REVASİB-İ REMLİYE
    Kum tortuları.
    REVASİM
    Akarsu.
    REVASİR
    (Reysar. C.) Reçeller.
    REVATİB
    Vazifeler, maaşlar. * Farz namazından önce kılınan müekked sünnetler.
    REVAYİH
    (Revâih) Râyihalar, güzel kokular. (Aslı: Revâih)
    REVAZİN
    (Revzen. C.) f. Pencereler.
    REVB (RUB)
    Sütün yoğurt olması.
    REVBAN
    (C.: Rübâ) Sütün yoğurt olması. * Sarhoşluk şiddetinden birbirine karışmış olan insanlar.
    REVC
    (Revac) Geçmek. * Rüzgârın karışık esmesiyle ne taraftan geldiği belli olmaması.
    REVENDE
    f. Giden, gidici. * Çok yürüyen.
    REVENDEGÂN
    (Revende. C.) f. Yürüyenler, gidenler.
    REVG
    Talep etmek, istemek. * Yönelmek, eğilmek, meyletmek.
    REVGAN
    f. Yağ. * Hafif hafif esen rüzgârın verdiği serinlik, rahatlık. * Üstü yağ gibi kayan parlak nesne. * Parlak deri.
    REVGANDÂN
    f. Yağ kandili.
    REVGAN-I ZEYT
    Zeytinyağı.
    REVGANİ
    f. Revani tatlısı.
    REVH U REYHAN
    Rahat ve rızık, bolluk ve hoşluk.
    REVH(A)
    İç açıklığı. Rahat. * Rahmet. * Hafif esen rüzgârın verdiği tatlılık, canlılık. (Bak: Ravh)
    REVHANÎ
    İyi ve pâk olan, ferahlık veren yer.
    REVHANİYET
    Gönül açıcılık, güzel görünüşlülük.
    REVHAT
    Öğlen vaktinden akşama kadar gitmek.
    REVHULLAH
    (Bak: Ravhullah)
    REVİR
    Alm. Okul, kışla gibi yerlerde ufak hastalıkları olanların yatırıldıkları hasta odası, ilk bakım yeri. * Bölge, mıntıka.
    REVİŞ
    f. Gidiş, hal, tavır. * Tutum, yol.
    REVİY
    Edb: Kafiye olan kelimenin son harfi. Şiirde kafiye harfi.
    REVİYYET
    (C.: Reviyyât) Bir işin her cihetini iyice düşünme.
    REVK
    (C.: Ervâk) Perde, hicâb. * Boynuz. * Ev önü. * Saf, hâlis, katıksız.
    REVK-UŞ ŞEBAB
    Gençlik başlangıcı.
    REVM
    Maksad. Taleb, istek. * Tevcidde: Sükûndan ayırd edilmeyecek derecede olan belirsiz hareke.
    REVNAK
    f. Zinet. Parlaklık. Göz alıcılık, güzellik. Safa, taravet.
    REVNAK-BAHŞ
    f. Güzellik, tazelik ve parlaklık veren.
    REVNAK-DÂR
    f. Parlak, lâtif, güzel, hoş.
    REVNAK-EFZA
    f. Bir şeyin parlaklığını artıran. Güzelleştiren.
    REVNAK-I BAHAR
    Baharın güzellik ve tazeliği.
    REVNAK-I CEMAL
    Yüzün güzellik ve parlaklığı.
    REVNAK-NÜMA
    f. Tâzelik, güzellik ve parlaklık gösteren.
    REVNÜMA
    (Ru-nüma) f. Zuhur eden, kendini gösteren. * Yüz görümlüğü.
    REVS
    Sabit olmak.
    REVSE
    Pislik. * Fışkı, tezek.
    REVV
    Çift, karı-koca, zevc.
    REVY
    (Davar) Suya kanmak.
    REVZ
    Sınamak, denemek, tecrübe.
    REVZAT
    (C.: Ravz-Ravzât-Riyaz-Rizât) Çayırlı, çimenli ve sulu yer. * Bostan.
    REVZEKE
    (C.: Revâzik) Küçük kuzu ve oğlak.
    REVZEN
    (C.: Revâzin) Pencere.
    REVZENE
    (C.: Revâzin) Pencere.
    REVZEN-İ MAHLU
    İndirilmiş pencere.
    RE'Y
    Görüş, görmek, rey. Hüküm ve itikad. Kıyas etmek. Bir iş hakkında söylenen söz, fikir.
    REY'
    Arpa, buğday, tahıl. * Rücu', geri dönme, avdet. * Ziyade, çok.
    REYAH
    (Râh. C.) şaraplar. * Gökçek kokulu küçük bir kuyu.
    REYB
    (Bak: Rayb)
    REYC
    Akça, para, pul. * Örtülmüş ve kilitlenmiş olan büyük kuyu.
    REYDE
    (C.: Ruyud) Dağın sivri ve yumru tarafı. * Yavaş ve yumuşak esen rüzgâr.
    REYEAN
    Artma, çoğalma, ziyâdeleşme, bereketlenme. * Her şeyin evveli, tazelik zamanı.
    REYEAN-I ŞEBAB
    Gençlik çağı.
    REYHAN
    Hoş güzel koku. * Rızık ve maişet, rahmet. * Ekin yaprağı. * Fesleğen denilen kokulu bir ot.
    REYHANÎ
    Fesleğen gibi ince nakışlı. * Divanî hat da denilen bir yazı tarzı.
    REYHEKAN
    Za'feran.
    RE'Y-İ ÂM
    Umumun re'yi, ekseriyetin fikri. Umumun görüşü.
    RE'Y-İ SÂLİM
    Doğru fikir ve düşünce.
    REYK
    Her nesnenin evveli ve efdali, iyisi.
    REYM
    Alçak yer. * Kabir. * Derece. * Deveyi boğazlayıp taksim ettikten sonra kalan kemik. * Ziyâde çok, fazla.
    REYN
    Leke, kir, pas. * Gönül karası, kalb katılığı, günahın artması. * Uyku, mestlik galebe etmek. * Çıkması mümkün olmayan şey.
    REYS
    (Reysân) Sallanmak. * Gururlanmak, tekebbürlenmek.
    REYS
    Eğlenmek, eğlendirmek.
    REYŞ
    Ok yeleklemek.
    REYTA
    (C.: Riyat-Riyâtâ) Car denilen örtü.
    RE'Y-ÜL AYN
    Kendi gözüyle görerek.
    REYYA
    Güzel koku.
    REYYAN
    (C.: Rivâ) Suya kanmış, sudan doymuş. * Sarhoş.
    REYYE
    Çokluk, fazlalık, kesret.
    REZ
    f. Bağ kütüğü, asma.
    REZA'
    (Bak: Reda')
    REZAAT
    Süt emme.
    REZAG
    Sıvı balçık. * İnce çamur.
    REZAHAT
    Yorulmak. * Hali yaramaz, vaziyeti kötü olmak.
    REZAİL
    (Rezile. C.) Utanılacak çok fena işler, alçakça hareketler.
    REZALET
    Utanç verici şey. Utanılacak hal. * Alçaklık, rezillik. * Maskaralık. * Arsızlık.
    REZAN
    Ağır, ciddi, vakarlı, ağırbaşlı ve temkinli kimse.
    REZANET
    Ağırbaşlılık, vakarlılık, temkinlilik, ciddilik.
    REZAYA
    (Rezie. C.) Musibetler, belâlar.
    REZAYİL
    (Rezile. C.) Çörçöp. * Faydasız ve asılsız nesne.
    REZAZ
    Zayıf yağan yağmur.
    REZBAN
    f. Bağ bekçisi, bağcı.
    REZEME
    (C.: Ruzum) Devenin ağzını açmadan boğazından çıkan ses.
    REZEN
    (C.: Revâzin) İçeri çukurca olup su toplanabilen yüksek ve sağlam yer.
    REZİE
    (C.: Rezâyâ) Musibet, felâket, belâ.
    REZİL
    Alçak, adi, utanmaz, hayâsız, soysuz.
    REZİL Ü RÜSVA
    Kusur ve ayıpları meydana çıkarılmış, kepâze olmuş olan.
    REZİLE
    (C.: Rezâil) Fenâ ve kötü huy.
    REZİM
    Arslan kükremesi.
    REZİN
    Vakarlı, temkinli, ağır başlı, sağlam.
    REZİZ
    Elbise boyamada kullanılan bir ot cinsi.
    REZM
    f. Cenk, muharebe, çarpışma, savaş.
    REZM
    Akmak, seyelân.
    REZM
    Deve avazı. * Gök gürlemesi. * Cem'etmek, toplamak.
    REZMGÂH
    f. Savaş meydanı, muhârebe sahası.
    REZMÎ
    f. Savaşla ilgili.
    REZMYUZ
    f. Savaşçı, kavgacı, muhârib.
    REZN
    Koparmak.
    REZN
    Bir şeyi kaldırıp ağır mı hafif mi diye görmek.
    REZZ
    Bir şeyi yere batırmak. * Çekirgenin, kuyruğunu yere batırıp yumurtasını dökmesi.
    REZZAK
    Bütün mahlukatın rızkını veren ve ihtiyaçları karşılayan. (Allah)
    REZZAKANE
    f. Rızık verene, rezzaka yakışır surette.
    REZZAKİYET
    Her mahluka münasib rızkını verici olmak.
    REZZAZ
    Pirinç satan. Pirinç satıcı.
    REZZE
    İçine kilit sokulan kapı razzesi.
    RI
    Kur'an alfabesinin onuncu harfi olup, ebcedî değeri 200'dür.
    RIAS
    Tâç.
    RIBH
    (Bak: Ribh)
    RIBKA
    (C.: Ribak) Davar bağlamada kullanılan ip.
     
  10. arz-ı hal

    arz-ı hal Özel Üye Özel üye

    Katılım:
    29 Kasım 2011
    Mesajlar:
    9.017
    Beğenileri:
    539
    Ödül Puanları:
    5.980
    Meslek:
    İşe başlamadan tatile giren hakime
    Yer:
    yüreğinden uzaklar da...
    Banka:
    199 ÇTL
    RID'
    Yardımcı, muavin. * Gözleyici.
    RIDA'
    (Bak: Red'a)
    RIDDİDÎ
    Reddetmek.
    RIDDİS
    (Mübalağa ile) Taş atan.
    RI'DE
    Titremek, hareket etmek.
    RIDFE
    (C.: Ruzuf) Diş aşığı kemiği.
    RIDVAN
    Memnunluk, razılık, hoşnudluk. * Cennet'in kapıcısı olan büyük melek.
    RIDVANULLAHİ ALEYH
    Allah ondan razı olsun meâlinde dua.
    RIFK
    Yumuşaklık, yavaşlık, tatlılık, nezaket. (Zıddı: unf)
    RIFKÎ
    (Rıfkıye) Yumuşaklıkla, tatlılıkla ilgili.
    RIHAL
    Büyük halı.
    RIHLET
    (Bak: Rihlet)
    RIHTIM
    f. Gemilerin yanaşmalarına müsait şekle getirilmiş kıyı.
    RIHV (RAHV)
    Yumuşak.
    RIHVET
    Gevşek ve sölpük olma. Rahavet.
    RIKA
    Darbolunmuş dirhem.
    RIKA
    Üzerine yazı yazılan deri veya kağıt parçaları. * Kısa mektublar. * Yamalar. * İstidalar. Müzekkereler. Dilekçeler.
    RIK'A
    Kur'an-ı Kerim'in harfleri ile bir yazı çeşidi.
    RIKAK
    Yer yarığı.
    RIKK
    (C.: Erkâ) Kul, abd. * Kulluk, esirlik, kölelik, ubudiyet. * Yufka nesne.
    RIKKIYYET
    Kölelik, kulluk.
    RIŞK
    Atılan ok.
    RITANE
    Arap lisanından başka dille konuşmak.
    RITL
    (Bak: Ratl)
    RI'VE
    Depretmek.
    RIYY
    Suya kanmak. * Beni Amir vilâyetinde bir dağın adı.
    RIZA
    Memnunluk, hoşluk, razı olmak. * İstek, arzu. Kendi isteği.
    RIZA-CU
    f. Allah'ın rızasını arayan. Razı etmeyi gaye edinen.
    RIZA-DÂDE
    f. Razı olmuş, kabul etmiş.
    RIZAEN
    Razı olarak.
    RIZAEN-LİLLÂH
    Allah rızası için.
    RIZAM
    Büyük kaya parçası.
    RIZA-YI BÂRİ
    Allah'ın rızası.
    RIZA-YI İLÂHÎ
    Allah'ın kulundan memnun olması. Her hangi bir hareketinde mü'minin en yüksek derecesi.(Rıza-yı İlâhî ve iltifat-ı Rahmanî ve kabul-ü Rabbanî öyle bir makamdır ki; insanların teveccühü ve istihsanı, ona nisbeten bir zerre hükmündedir. Eğer teveccüh-ü rahmet varsa yeter. İnsanların teveccühü, o teveccüh-ü rahmetin in'ikası ve gölgesi olmak cihetiyle makbuldür. Yoksa arzu edilecek bir şey değildir. Çünkü kabir kapısında söner, beş para etmez. M.)
    RIZA-YI TARAFEYN
    İki tarafın isteği.
    RIZK
    Yiyip içecek şey. Maddi mânevi ihtiyaca lâzım nimet. Allah'ın herkese lütuf ve kısmet ettiği ve bekaya sebeb olan nimet.(Rızk-ı helâl, iktidar ile alınmadığına, belki iftikara binaen verildiğine delil-i kat'i; iktidarsız yavruların hüsn-ü maişeti ve muktedir canavarların dik-ı mâişeti; hem, zekâvetsiz balıkların semizliği ve zekâvetli, hileli tilki ve maymunun derd-i maişetle vücutça zaifliğidir. Demek rızık, iktidar ve ihtiyar ile mâkusen mütenasiptir. Ne derece iktidar ve ihtiyarına güvense, o derece derd-i maişete mübtelâ olur. S.)(Rızk ise; hayattan sonra ni'metlerin en büyük bir hazinesi ve şükür ve hamdin en zengin bir menbaı ve ubudiyet ve dua ve ricaların en cem'iyetli bir mâdeni olmasından, suret-i zâhirede müphem ve tesadüfe bağlı gibi gösterilmiş. Tâ her vakit Rezzak-ı Kerim'in dergâhına iltica ve rica ve yalvarmak ve hamd ve şükür şefaatiyle rızk istemek kapısı kapanmasın. Yoksa muayyen olsa idi, mâhiyeti bütün bütün değişecekti. Şâkirane, minnetdarane ricalar, dualar, belki mütezellilâne ubudiyet kapıları kapanırdı. Ş.)( $ sarahatiyle; ummadığı tarzda yaşayacak kadar rızkını bulacak. Çünki şu âyet taahhüd ediyor. Evet, rızk ikidir:Biri hakiki rızktır ki, onunla yaşıyacak. Bu âyetin hükmü ile o rızk, taahhüd-ü Rabbanî altındadır. Beşerin su-i ihtiyarı karışmazsa, o zarurî rızkı her halde bulabilir. Ne dinini, ne namusunu, ne izzetini feda etmeğe mecbur olmaz.İkincisi: Rızk-ı mecazîdir ki, su-i istimâlât ile hâcât-ı gayr-ı zaruriye hâcât-ı zaruriye hükmüne geçip, görenek belâsiyle tiryaki olup, terkedemiyor. İşte bu rızk, taahhüd-ü Rabbanî altında olmadığı için, bu rızkı tahsil etmek, hususan bu zamanda çok pahalıdır. R.N.)
    RIZVAN
    (Bak: Rıdvan)
    RİA
    Yüksek yer.
    RİA
    (Râî. C.) Çobanlar.
    RİAT
    (Rie. C.) Akciğerler.
    RİAYET
    İyi karşılamak, ağırlamak, hürmet etmek. * Uymak, tâbi olmak. * Otlamak veya otlatmak. * Hıfzetmek, korumak.
    RİAYETEN
    Saygı ve hürmet göstererek. Sayarak. Hürmet ederek. * Tâbi olarak.
    RİAYETKÂR
    f. Hürmetkâr, itaatkâr. Sevgi ve saygı gösteren.
    RİB'
    Sıtmanın bir gün tutup iki gün tutmaması ve dördüncü gün yine tutması.
    RİBA
    Tartısı ve ölçüsü belli olan bir malı aynı cinsten daha fazla olan bir mal ile, bir karşılığı olmaksızın, peşin olarak veya veresiye değiştirmektir. * Faiz. * Muamelede meşru miktardan tecavüz. * Bir şeyin artması, çoğalması. * Verilen borç para veya mal karşılığında kâr isteyip zarara ortak olmamak suretiyle hâsıl olan haram kazanç. (Bak: Faiz)
    RİBA
    Bahar evleri, çadırlar. Arazi. * Yaz yağmurları.
    RİBAB
    Arap kabilelerinden Zubeh, Sevr, Akl, Teym ve Ady denilen beş kabilenin adı.
    RİBABE
    Ahd, söz, yemin, misak.
    RİBAC
    Kanatlarının ortasında küçük kapısı bulunan büyük kapı.
    RİBAH
    (Ribh. C.) Kazançlar, kârlar, ticaretten elde edilen kârlar.
    RİBA-HAR
    f. Faizle para işleten, tefeci.
    RİBA-İ FAZL
    Tartılan veya ölçülen bir cins eşyanın kendi cinsi karşılığında fazlasıyla satılması. Meselâ: Bir kilo buğdayı aynı cins bir kilo yüz gramla değiştirmek gibi.(Beşerin hayat-ı içtimaiyesinde bütün ahlâksızlığın ve bütün ihtilâlâtın menşei iki kelimedir. Birisi: "Ben tok olduktan sonra başkası açlıktan ölse bana ne..." İkincisi: "Sen çalış, ben yiyeyim.." Bu iki kelimeyi de idame eden; cereyan-ı riba ve terk-i zekâttır. Birinci kelimenin ırkını kesecek tek bir devası var ki; o da vücub-u zekâttır. İkinci kelimenin devası hürmet-i ribadır. Adalet-i Kur'aniye âlem kapısında durup ribaya: "Yasaktır, girmeğe hakkın yoktur" der. Beşer bu emri dinlemedi, büyük bir sille yedi. Daha müdhişini yemeden dinlemeli. M.)(Ribanın kap ve kapıları olan bankaların nef'i, beşerin fenası olan gâvurlara ve onların en zâlimlerine ve bunların en sefihlerinedir. Âlem-i İslâm'a zarar-ı mutlaktır. Mutlak beşerin refahı nazara alınmaz, zira gâvur harbî ve mütecaviz ise, hürmetsiz ve ismetsizdir. M.)
    Rİ'BAL
    (Ri'bân) Arslan.
    RİBAT
    (C.: Ribâtât) Han gibi konaklanacak yer. Tekke. * Bağ, ip. * Sağlam yapı.
    RİBATET
    Kalb kuvveti. * Tahammül, sabır. * Kalbi sağlam olma.
    RİBATÎ
    Hancı, odacı.
    RİBBÎ
    (C.: Ribbiyyun) Büyük kalabalık.
    RİBBİYYUN
    (Rabb. dan) Âlimler, fakihler. * Büyük topluluk.
    Rİ'BE
    (C.: Riâb) Sihir.
    RİBET
    (C.: Riyeb) şüphelilik. şüpheye düşme.
    RİBH
    Kâr, kazanç. * Fâiz.
    RİBHALE
    Azası büyük olan, organları iri olan.
    RİBH-İ TİCARÎ
    Ticaret kazancı.
    RİBKA
    Kement. Kement bağı. İlmekli ip.
    RİBZE
    Deveye katran sürmede kullanılan yün parçası.
    RİCA
    Yalvarmak, niyaz eylemek. * Canib. Taraf. (Bak: Recâ)
    RİCAL
    (Recül. C.) Erkekler, er kişiler. * Mevki sahibi kimseler, devlet adamları. * Yaya olanlar.
    RİCALEN
    Yaya olarak. Yayan. * Erkek olarak.
    RİCAL-İ DEVLET
    Devlet adamları, devletin ileri gelenleri. Devlet ricali.
    RİCAL-İ GAYB
    Her devirde bulunan ve herkesçe görülmeyen ve bilinmeyen ve Allah'ın (C.C.) emirlerine göre çalışan mübârek, büyük zatlar. Ricâlullâh.
    RİCALULLAH
    Mânevi kudret ve kuvvet sahipleri olan evliya. (Bak: Ebdal)
    RİCAM
    Büyük taş.
    RİCANAME
    f. Bir iş için yazılan rica mektubu.
    RİC'AT
    Geri dönme, çekilme, kaçma, vazgeçme.
    RİC'Î
    Geri dönmeye ait ve mensub. * Üç talakla boşanmamış kadın. Tekrar kocasına dönmesi mümkün olan. Buna talak-ı ric'î denir.
    RİCL
    Ayak, kadem.
    RİCLE
    Semizlik otu.
    RİCL-ÜL BAHR
    Körfez.
    RİCS
    Dinin haram kıldığı şey. Günah, pislik, murdarlık.
    RİCZ
    Azab, vesvese. * Maddi ve mânevi pislik. * Puta tapma.
    RİÇAL
    f. Reçel.
    RİÇAR
    f. Reçel.
    RİDA
    Örtü, belden yukarı örtülen şey, çar ve şal. * Akıl. İlim. Seha. * Zinet. Parlaklık veren şey. * Hırka.
    RİDAS
    Taş atmak.
    RİDA-YI MEMAT
    Ölüm örtüsü.
    RİDDET
    İslâm dininden dönme. İrtidad. * Doğumdan evvel davarın memesinin süt ile dolu olması.
    RİDF
    (C.: Erdâf) Arka.
    RİDFAN
    Gece ve gündüz.
    RİE (RE')
    Akciğer.
    RİETEYN
    İki akciğer.
    RİF
    (C.: Eryâf) Mâmur, bayındır yer. * Ekini bol ve ucuz olan yer.
    RİFA'
    Ekini tarladan getirip harman yerine ilettikleri vakit.
    RİFADE
    Yara üstüne sarılan bez. * Ziyâfet.
    RİFAS
    Ayakla vurmak, tepmek.
    RİF'AT
    Yükseklik. Yüksek ve büyük rütbe sahibi olmak, âlişan olmak.
    RİFD
    (C.: Erfâd - Rufud) Atâ, hediye, bahşiş. * Yardım, muavenet.
    RİG
    f. Kum. * Toz.
    RİH
    Rüzgar, yel. * Sızı, romatizma. * Mc: Galebe, kuvvet. Rahmet. * Devlet. Hoş ve iyi şey. * Koku.
    RİHAL
    (Rahl. C.) Deve palanları.
    RİHALE
    At semeri, eyer.
    RİHAT
    Kayış yapımında kullanılan deri.
    RİHLET
    Geçmek. Göç etmek, göçmek. Ölmek.
    RİHME
    (C.: Ruhum-Rihâm) Yağmur çisintisi.
    RİHS
    (C.: Revâhıs) Alçak duvar.
    RİHTE
    f. Dökülmüş, akıtılmış.
    RİHTE-GER
    (C.: Rihte-gerân) Dökmeci.
     

Sayfayı Paylaş