1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Öz Türkçe Gezegen Adları

Konusu 'Dilimizi Doğru Kullanalım' forumundadır ve wien06 tarafından 2 Temmuz 2009 başlatılmıştır.

  1. wien06

    wien06 V.I.P V.I.P

    Katılım:
    30 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    6.117
    Beğenileri:
    148
    Ödül Puanları:
    4.480
    Meslek:
    Serbest
    Yer:
    Viyana
    Banka:
    292 ÇTL
    Vâr oluştan bu yana, tüm kişioğlunun (insanoğlunun) ilgisini çekmiştir gökyüzü. Eski kişiler de gökyüzünde erişilmez olan dahası kimi oğur (zaman) tapındıkları bu nesnelere adlar takmışlardır. Öyle ki, “güneş, ay, yıldız” gibi bir takım gök nesnelerinin adları töz (temel) sözcükler olarak taplanır (kabūl edilir).
    Eski Türkler de öbür uluslar gibi gözle görülebilen gök nesnelerini adlandırmıştır. Bu adlandırmada ilgimizi çeken “-dXz” ekinin kullanılıyor olmasıdır. Bu ek “parlaklık” durumunu belirtir. Günümüzde yaşamakta olan “yıldız, yaldız, gündüz” gibi sözcükler örnek verilebilir.

    Çolpan : Venüs gezegenin adıdır.
    Yertinç : Üzerinde yaşadığımız gezegenin adıdır. Dünya için bir de “ajun / acun” sözcüğü olduğu bilinmektedir. Ançıp “acun”, Soğutça kökenli bir sözcüktür.
    Bakırsokum : Mars gezegenin adıdır. Marsıñ kızıl görünümünden ötürü böyle adlandırılmıştır. Günümüzde de “Kızıl Gezegen” diye sıkça anılmaktadır.
    Erendiz : Jüpiter gezegenin adıdır.
    Sekendiz : Satürn gezegenin adıdır.
    Sekiz gezegenden beşinin adının Türkçe karşılığı olduğunu bilmek güzel bir duygu. O günün koşullarına göre gördüklerini adlandırmıslar. Bugün bilimsel verilerin artması ile çıplak gözle görülemeyen gezegenleri dahası birçok gök nesnesini görebiliyoruz. Öyle ise yapmamız gereken bunları adlandırmaktır.


    [​IMG]

    Öneriler
    Günümüzde geçerli olan gezegen adlandırmaları incelendiğinde çok ilginç bir nen (şey) ortaya çıkıyor. Sanıldığı gibi âhım şâhım olmayan bu sözcükler, bilimsellikten öte bir dayatmadır. Kendi söylenbilimlerini (mitolojilerini) kullanarak oluşturmuşlar. “Çiviyi çivi söker” diyip, bu yolla bir iki öneri yapalım.
    Erdenay > Merkür
    Roma söylenbiliminde çav (haber) tanrısının adı Merkür’dür. Yunan söylenbilimindeki Hermes ile eşdeğerdir. Bu öbür tanrıların en hızlısı ulayı (ve) en kurnazıdır. Bilindiği üzre, bizde vâr oluştan beri tek Tanrı inançı olduğundan bu söylenbilimlere ayak uyduramayacağız. Ançıp (ama) bizim de tinlerimiz (ruhlarımız) vâr. “Kötülük tini, iyilik tini” gibi. Merkür için önerimiz; Erdenay’dır.
    Erdenay; Sibirya Türklerinde, Tanrı’nın kişilere bildirmek istedikleri iyi kararları ileten tindir; Cebrail gibi.

    Altayhan > Uranüs
    Yunan söylenbiliminde tanrıların atasıdır. Biz yine bir tin (ruh) önerisinde bulunacağız. Altay dağlarının çelebisi (efendisi) olan “Altayhan”. Altay dağlarının doruğuñda (zirvesinde) oturduğuna inanılan çok güçlü bir tin (ruh).

    Talayhan > Neptün
    Romalılarıñ deniz tanrısıdır. Bizim de yine bu iş ile uğraşan bir tinimiz var; Talayhan.
    Talay, öz Türkçe okyanus demek.

    Sonuç olarak gezegen adlarımız;

    Erdenay : Merkür
    Çolpan : Venüs
    Yertinç : Dünya
    Kızıldız : Mars
    Erendiz : Jüpiter
    Sekendiz : Satürn
    Altayhan : Uranüs
    Talayhan : Neptün


    Gökbey ULUÇ
    türkcesivarken.com
     
  2. pırıltı

    pırıltı Üye

    Katılım:
    1 Temmuz 2009
    Mesajlar:
    28
    Beğenileri:
    2
    Ödül Puanları:
    30
    Meslek:
    öğrenci
    Yer:
    ÇerezLerin arasından :)
    Banka:
    0 ÇTL
    hmm. değişik :)
     

Sayfayı Paylaş