1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Rusça Ders 3

Konusu 'Yabancı Dil Eğitimi-The Foreign Language Education' forumundadır ve ZeyNoO tarafından 6 Ocak 2012 başlatılmıştır.

  1. ZeyNoO
    Melek

    ZeyNoO ٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠ AdminE

    Katılım:
    5 Ağustos 2008
    Mesajlar:
    58.603
    Beğenileri:
    5.906
    Ödül Puanları:
    12.080
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Muhasebe
    Banka:
    3.654 ÇTL
    Rusça Ders 3

    1.Rusçada kelime yapısı.
    Rus dilbilimi kelimeyi 5 parçaya ayırıyor.

    1)En önemli olan, sözcüğün asıl anlamını taşıyan kısım köktür. Türkçeden farklı olarak rusçada bazı köklerde harf(ünlü ya da ünsüz)değişebilir. Tarih bölümünde yazdığım ünsüz yumuşatması süreci yüzünden kökün son “К”, “Г”, “Ц”, “Ч”, “З”, “Ж” harfleri çokça bir birinin yerini alabiliyorlar(sözcük türemesinde, çekinmesinde filan). Mesela:
    СНЕГ(kar) – СНЕЖНЫЙ(karlı).
    2)Kökün önüne gelen parça - önek. Rusçada belli önekler vardır, onlar sözcüklere ek bir renk verebilir veya anlamını tam değiştirebilirler. Mesela:
    ШЁЛ – yürüyordu, ПРИ-ШЁЛ – geldi, НА-ШЁЛ – buldu; ХОРОШИЙ – iyi, НЕХОРОШИЙ – kötü, iyi olmayan. Türkçeden bir örnek: sosyal – asosyal.
    3)Kökten sonra sonek olur. Rusçada çok sonek vardır, onlar yeni kelime türemesi ve konuşanın konuşulana dair davranışı göstermesi için kullanılır. Örnek: Mesela, РАБОТА – iş, РАБОТНИК – çalışan, işçi, ЛЕНА – kız ismi, ЛЕНКА – aynı isim, ama küçümseme ekiyle, ЛЕНОЧКА – aynı isim, ama bu şekli şevkat, sevgi ve ilgi göstermek için kullanılır.
    4)Sonekten sonra bitim (çoğunlukla son 1-2 harf) var. Bitim, sözcük cekinmesinde değişen kısım. Rusçada coğul eki yoktur, sözcüğün çoğul ya da tekil şekline gelmesini bitim sağlar. O yüzden bitim çoğul şeklinde halden hale surekli değişir. Ünsüzle bitime “sıfır bitim” derler.
    5)Bitim hariç bütün sözcük parçaları temeli oluşturuyor; temel – çekinmede değişmeyen sözcük kısmı.


    2. Çoğul kuralları.
    Rus dilinde çoğul kuralları oldukça zordur. Türkçedeki –lar/-ler gibi tek çoğul eki yoktur. Çoğul şeklinde sözcüğün bitimi değişir. Bu değişime göre bütün sözcükleri 2 gruba bölebiliriz (cinsiyete bağımsız olarak):
    1 grup – “–Ы”/“-И” bitimleri alır (eril ve dişil sözcüklerin çoğu).
    2 grup – “-А”/“-Я” bitimleri alır (küçük bir grup eril ve nötr cins sözcük).

    1 GRUP.
    1)“–Ы” bitimi sert ünsüzler sonra gelir(erilde):
    КОМПЬЮ’ТЕР(bilgisayar) – КОМПЬЮ’ТЕРЫ(bilgisayarlar)
    ШКАФ(dolap) – ШКАФЫ’(dolaplar)
    ДИВА’Н(kanepe) – ДИВА’НЫ(kanepeler)

    2)dişil için “–Ы” bitimi “A” yerine gelir:
    ЖЕ’НЩИНА(kadın) – ЖЕ’НЩИНЫ(kadınlar)
    СЕСТРА’(kız kardeş)– СЁ’СТРЫ(kız kardeşler)
    МАШИ’НА(araba) – МАШИ’НЫ(arabalar)

    3)“-И” bitimi, “Ь”, “Й”, “Я” bitimleri yerine gelir:
    ДЕНЬ(gün) – ДНИ(günler)
    НОЧЬ(gece) – НО’ЧИ(geceler)
    СЛОВА’РЬ(sözlük) – СЛОВАРИ’(sözlükler)
    ГОСТЬ(misafir) – ГО’СТИ(misafirler)
    МУЗЕ’Й(müze) – МУЗЕ’И(müzeler)
    НЕДЕ’ЛЯ(hafta) – НЕДЕ’ЛИ(haftalar)
    ФАМИ’ЛИЯ(soyadı) – ФАМИ’ЛИИ(soyadları)
    (tek istisna “УЧИ’ТЕЛЬ”(öğretmen) sözcüğü, çoğulda “УЧИТЕЛЯ’” oluyor)
    4)istisna olarak “Г”, “К”, “Х”, “Ж”, “Ч”, “Ш”, “Щ” harflerinden sonra “-И” gelir.
    КНИ’ГА(kitap) – КНИ’ГИ(kitaplar)
    ВРАГ(düşman) – ВРАГИ’(düşmanlar)
    КО’ШКА(kedi) – КО’ШКИ(kediler)
    НОЖ(bıçak) – НОЖИ’(bıçaklar)
    ЛЫ’ЖА(kayağın bir tanesi) – ЛЫ’ЖИ(kayak)
    ВРАЧ(doktor) – ВРАЧИ’(doktorlar)
    ТОВА’РИЩ(arkadaş) – ТОВА’РИЩИ(arkadaşlar)
    ДА’ЧА(yazlık) – ДА’ЧИ(yazlıklar)
    УЧЕ’БНИК(ders kitabı) – УЧЕ’БНИКИ(ders kitapları)
    НОСО’К(çorabın teki) – НОСКИ’(çorap)
    Dikkat edin ki “-EK” ve “-OK” küçültme ekleriyle biten sözcüklerin sonuna bir bitim (yani ünlü harf) gelince ekteki “E” ve “O” harfleri düşer, mesela, “листо’чек” – “листо’чки”(küçük yaprak), “цвето’к”-“цветки’”(çiçek) ; ama bu kural sadece ekler için geçerli, bu harfler kökün parçası olduğu zaman asla düşmez.

    2. GRUP
    1)Bu grupta olan “A” ile biten eril sözcükler daha az, ama onlar oldukça sık kullanılıyor. Rus dilinde eril çoğul şekli için “A” ve “Ы/И” ile bitim rekabet ederler, ve sözcükleri bitimine göre bir birinden ayırmak için bir kural yoktur. “A” harfi ile bitim sert ünsüzden sonra gelir:
    ГО’РОД – ГОРОДА’ (şehir) ПО’ЕЗД – ПОЕЗДА’ (tren)
    СНЕГ – СНЕГА’ (kar) ДОМ – ДОМА’ (ev)
    ВЕ’ЧЕР – ВЕЧЕРА’ (akşam) ЛЕС – ЛЕСА’ (orman)
    ЦВЕТ – ЦВЕТА’ (renk) ПА’СПОРТ – ПАСПОРТА’ (pasaport)
    О’СТРОВ – ОСТРОВА’ (ada) БЕ’РЕГ – БЕРЕГА’ (kıyı)

    2)nötr cins sözcüklerde “O” yerine “A” gelir:
    СЛО’ВО – СЛОВА’ (söz) ОКНО’ – О’КНА (pencere)
    ЛИЦО’ – ЛИ’ЦА (yüz) ПИСЬМО’ – ПИ’СЬМА (mektup)

    3)nötr cins sözcüklerde “E”(“Ё”) yerine “Я” gelir:
    ПО’ЛЕ – ПОЛЯ’ (tarla)
    ЗДА’НИЕ – ЗДА’НИЯ (bina)
    РУЖЬЁ’ – РУ’ЖЬЯ (tüfek)

    ÖZEL OLAYLAR:
    1)“МЯ” ile biten nötr cins isimler “МЕНА” bitimi alırlar.
    И’МЯ – ИМЕНА’ (isim)
    ВРЕ’МЯ – ВРЕМЕНА’ (zaman)
    2)“НИН” ile biten millet ve mezhep mensupları adlandıran eril sözcükler sonuna, “НИН” yerine “НЕ” bitimi alırlar.
    МУСУЛЬМА’НИН – МУСУЛЬМА’НЕ (Müslüman)
    ХРИСТИА’НИН – ХРИСТИА’НЕ (Hıristiyan)
    АРМЯНИ’Н – АРМЯ’НЕ (ermeni)
    ЕГИПТЯ’НИН – ЕГИПТЯ’НЕ (mısırlı)
    РОССИЯ’НИН – РОССИЯ’НЕ
    ГРАЖДАНИ’Н – ГРА’ЖДАНЕ
    İstisna burada “ЦЫГА’Н”(Çingene) sözcüğü – çoğul “ЦЫГА’НЕ”. Sadece “H” ile biten millet isimleri normal “Ы” bitimi alıyorlar: ГРУЗИ’Н – ГРУЗИ’НЫ (Gürcü) .
    3)“-ОНОК”/ “-ЁНОК” ile biten hayvan yavruları isimleri: “-ОНОК” yerine “-АТА”, “-ЁНОК” yerine “-ЯТА” gelir:
    МЕДВЕЖОНОК – МЕДВЕЖАТА(ayı yavrusu, “МЕДВЕДЬ” - ayı sözcüğünden türeme)
    КОТЁНОК – КОТЯТА(kedi yavrusu)
    4)çoğul şekli özel olan sözcükler:
    ДРУГ – ДРУЗЬЯ (dost) СТУЛ – СТУЛЬЯ (sandalye)
    ДЕРЕВО – ДЕРЕВЬЯ (ağaç) ЛИСТ – ЛИСТЬЯ (yaprak)
    БРАТ – БРАТЬЯ (kardeş) СЫН – СЫНОВЬЯ (oğul)

    РЕБЁНОК – ДЕТИ (çocuk) ЧЕЛОВЕК – ЛЮДИ (insan, adam)
    СОСЕД – СОСЕДИ (komşu) ЯБЛОКО – ЯБЛОКИ (elma)
    ГОСПОДИН – ГОСПОДА (efendi) УХО – УШИ (kulak)



    3. Sıfat. Sıfatlar ve zamirler uyumu kuralı.
    Rusçada “sıfat + isim” yapısında sıfat her zaman isimden öncedir. Sıfatın ve ismin bir birine bağlı olduğunu göstermek için onları aynı cinsiyet, hal ve sayı kullanıyorlar (uyum kuralı). Sıfatın yalın halinde sayı ve cins olarak 4 şekli var: eril tekil, dişil tekil, nötr cins tekil ve çoğul. Sözlüklerde sıfatın eril biçimi verilir. Eril şeklinin görebileceğiniz bitimleri:
    “-ОЙ” БОЛЬШОЙ - büyük,
    “–ЫЙ” НОВЫЙ - yeni,
    “–ИЙ” ХОРОШИЙ – iyi.

    Eril sıfat direkt eril olan isme eklenebilir:
    БОЛЬШОЙ(eril) + ДОМ(eril) = БОЛЬШОЙ ДОМ (büyük ev);
    ХОРОШИЙ ЧЕЛОВЕК – iyi insan.

    Dişil biçimi oluşturmak için eril bitimini “-АЯ” bitimine değiştirmek lazım.
    НОВЫЙ – НОВАЯ (yeni)
    İstisna: “-НИЙ” ile biten sıfatlarda “-ИЙ” bitimini “-ЯЯ” bitimi ile değiştirmek lazım.
    СИНИЙ – СИНЯЯ (mavi)
    ПОСЛЕДНИЙ – ПОСЛЕДНЯЯ (son)
    Dişil sıfat dişil isimle beraber kullanılır.
    НОВАЯ УЧИТЕЛЬНИЦА – yeni öğretmen(kadın)
    СИНЯЯ МАШИНА – mavi araba

    Orta cins sıfat: “-ОЕ”, “–ЕЕ”, “–ЬЕ” ile sona erer.
    Çoğul sıfat: “-ИЕ”, “-ЫЕ” ile sona erer.

    Sıfat bitimlerinin eril, dişil, orta cins ve çoğul biçimlerinde birbirine uyumu.
    Eril biçimi Dişil biçimi Orta cins biçimi Çoğul biçimi
    -ЫЙ новый -АЯ новая -ОЕ новое -ЫЕ новые
    -НИЙ синий -НЯЯ синяя -НЕЕ синее -НИЕ синие
    -КИЙ высокий -КАЯ высокая -КОЕ высокое -КИЕ высокие
    -ОЙ большой -АЯ большая -ОЕ большое -ЫЕ/-ИЕ большие*
    -ИЙ** лисий
    -ЬЯ лисья -ЬЕ лисье -ЬИ лисьи
    *)“Ш”den sonra “Ы” telaffuz edilir, ama yazılmaz, “И” yazılır.
    **)hayvan, kuş filan isimlerinden türenmiş sahipleme sıfatları için.

    Örnekler: Красивый – güzel(eril için), красивая – güzel(dişil için), красивое – güzel(orta cins için), красивые – güzel(çoğul için).
    Старый кот – eski(yaşlı) kedi
    Старая тетрадь – eski defter
    Старое пальто – eski palto
    Старые люди – yaşlı adamlar

    Sıfat cümlede fiilin yerine geliyorsa gene özneye cinsiyet ve sayı olarak uymak zorundadır.
    Она красивая. O (kadın) güzeldir.
    Он красивый. O (erkek) güzeldir.
    Oно новое. O (orta cins bir eşya, mesela, palto) yenidir.
    Моя жена красивая. Benim karım güzeldir.
    Ты хороший. Sen iyisin (erkeğe).
    Ты хорошая. Sen iyisin (kadına).
    Вы хорошие дети. Siz iyi çocuklarsınız (çoğul)
    Вы красивая. Siz güzelsiniz (saygı ile tek kadına, o yüzden tekil).
    Вы хороший врач. Siz iyi bir doktorsunuz (kadına da erkeğe de olabilir, çünkü “врач” hem eril hem dişil olabilir).
    Мы умные. Biz akıllıyız.
    Они умные. Onlar akıllıdırlar.
    Моё новое пальто – benim yeni paltom.(Bu biçim cümlelerde önce zamir, sonra sıfat gelir.)

    Sıfatın soru sözcüğü “КАКОЙ” (КАКАЯ, КАКОЕ, КАКИE) – nasıl? ne? ne gibi?
    Mesela: Какой он человек? – Nasıl bir adamdır?
    Это какая улица? – Bu ne sokak?
    Какая книга? Синяя книга. – Nasıl bir kitap? Mavi kitap.

    Rusçada bütün renkler isimleri sıfattır. Örneğin: синий (цвет) – mavi (rengi).
    Her sıfat gibi çekim yapar.

    Sıfatın önüne olumsuz edatı “НЕ” gelebilir. Sıfat anlamını tersine değiştiriyor. Bir ad önünde çoğu zaman edat ve sıfat bitişik yazılır. Ama karşı koyma olayı varsa (mesela sıfattan sonra “A” edatı bulunur), ayrı yazılır.
    Некрасивая девушка - güzel olmyan kız
    Эта книга не старая, а новая. Bu kitap eski değil, yenidir.
    Я не старый. Yaşlı değilim (gencim gibisinden).

    4. Adların genetif (tamlayan) hali.
    Aşağıdaki tabloda genetif halinin (tekilde) şekillerinin oluşması görebilirsiniz.

    Çekim harf değişimleri örnekler istisnalar
    1 1)“A” ile biten eril ve dişil sözcükler:
    “A” yerine “Ы” gelir Ма’ма – ма’мы
    Сестра’ – сестры’
    Па’па – па’пы
    Ле’на – Ле’ны Ната’ша – Ната’ши (“Ш”, “Щ”, “Ч”den sonra “И” yazılır)
    2)“Я” ile biten eril ve dişil sözcükler:
    “Я” yerine “И” gelir Дя’дя – дя’ди
    Тё’тя – тё’ти
    Ка’тя – Ка’ти
    3)“KA” ile biten dişil sözcükler:
    “A” yerine “И” gelir Ко’шка – ко’шки
    Соба’ка – соба’ки
    2 1)ünsüzle biten eril ve “O” ile biten orta cins sözcükler:
    sonuna/“O” yerine “A” gelir Дом – до’ма
    Муж – му’жа
    Окно’ – окна’
    Стекло’ – стекла’
    2)“E” ile biten orta cins ve “Ь” ile biten eril sözcükler:
    “E”/“Ь” yerine “Я” gelir Мо’ре – мо’ря
    По’ле – по’ля
    Конь – коня’
    День – дня
    3)“ИE” ile biten orta cins sözcükler:
    “ИE” yerine “ИЯ” gelir Зда’ние – зда’ния
    Созна’ние – созна’ния
    4)“МЯ” ile biten orta cins sözcükler:
    “МЯ” yerine “МЕНИ” gelir Вре’мя – вре’мени
    Пле’мя – пле’мени
    3 1)“Ь” ile biten dişil sözcükler:
    “Ь” yerine “И” gelir Мышь – мы’ши
    Ночь – но’чи Мать – ма’тери
    Дочь – до’чери

    Rusçada hiç çekimlenmeyen (yani halden hale değişmeyen) sözcükler var. Mesela: пальто – palto, кофе – kahve, шоссе – şöse, – çoğunlukla dile girmiş yabancı sözcükler. “a” ya da “я” ile bitmeyen kadın isimleri ve yabancı kökenli kadın soyadları da çekimlenmez, mesela, Маргарет, Айше, Айгюль, Илькай gibi isimleri ve Кайя, Смит, Руденко, Павлович gibi kadın soyadları her halinde değişmez, ama Fatma gibi isim değişir.

    5. Kişi zamirlerinin ve sıfatların genetif hali.
    Kişi zamirleri:
    Я – меня
    Ты – тебя
    Мы – нас
    Вы – вас
    Она – её/неё
    Он, оно – его/него
    Они – их/них
    Kişi zamirinin genetif hali ve iyelik zamirleri karıştırmayın (türkçede onlar aynı); zamirin genetif hali birçok yapılarda kullanılır. 3.şahıs zamirlerin, önünde bir öntakı varsa, başına “H” harfi geliyor, öntakı yoksa, ünlü ile başlayan biçimleri kullanılıyor.


    Sıfatları:
    şekil son harflerin değişimi örnek, yalın halı örnek, genetif hali

    çoğul, dişil, eril ve orta cins -ЫЙ/-ОЕ -ОГО

    -АЯ -ОЙ
    -ЫЕ -ЫХ новый
    новое
    новая
    новые нового

    новой
    новых
    -НИЙ/-НЕЕ -НЕГО

    -НЯЯ -НЕЙ
    -НИЕ -НИХ синий
    синее
    синяя
    синие синего

    синей
    синих
    -КИЙ/-КОЕ -КОГО

    -КАЯ -КОЙ
    -КИЕ -КИХ высокий
    высокое
    высокая
    высокие высокого

    высокой
    высоких
    -ОЙ/-ОЕ -ОГО

    -АЯ -ОЙ
    -ЫЕ/-ИЕ -ЫХ/-ИХ голубой
    голубое
    голубая
    голубые
    большие голубого

    голубой
    голубых
    больших
    Sahipleme zamirleri -ИЙ/-ЬЕ -ЬЕГО

    -ЬЯ -ЬЕЙ
    -ЬИ -ЬИХ лисий
    лисье
    лисья
    лисьи лисьего

    лисьей
    лисьих

    Not. Orta cins ve eril’in “ГО” bitimi “va” olarak okunur. Mesela: высокого – vıso’kava, синего – si’niva, нового – no’vava. “-ОЙ” ile erilde bitenler(örnek – голубо’й, большо’й) hariç bütün bu bitimleri vurgusuz. Çekimlenmede vurgu değişmez.

    İyelik zamirlerinin genetif hali.
    İyelik zamirleri genetif halinde olan isim ile bağlı iken kendisi genetif haline geçer. Bitimleri sıfatlarınki ile aynı tip. Okunuş özellikleri de aynı:
    Sonunda “ГО” vurgu altında “vo” olarak, vurgusuz “va” olarak okunur, mesela, моего – maivo’, твоего – tvaivo’, нашего – na’şiva, вашего – va’şiva.

    Yalın hali Eril, orta cins Dişil Çoğul
    Я Мой/моё – моего’ Моя – мое’й Мои – мои’х
    Ты Твой/твоё – твоего’ Твоя – твое’й Твои – твои’х
    Мы Наш/наше – на’шего Наша – на’шей Наши – на’ших
    Вы Ваш/ваше – ва’шего Ваша – ва’шей Ваши – ва’ших
    Он, оно Его’ Его Его
    Она Её’ Её Её
    Они Их Их Их


    6. “У МЕНЯ ЕСТЬ…/У МЕНЯ НЕТ…” (benim bir şeyim var/yok) yapısı.
    “ЕСТЬ” rusçada “var” demektir. Aynı zamanda bu “БЫТЬ”(olmak, varolmak) fiilin şimdiki zamanı. (İkinci anlamı – “yemek” fiilin mastarı.) “НЕТ” hayır ya da yok demektir. “Yok” anlamında halk bazen “НЕ’ТУ” şeklini kullanır (akademik dilinde olmaz).
    “У МЕНЯ” bende, üstümde, benim demektir. “МЕНЯ” - “Я” zamirinden genetif hali. “У” bir öntakı, yanında, üstünde anlamı taşır.
    Rusçada “benim bir şeyim var” (ya da yok) söylemek için bu yapı kullanılır:

    “У” + sahibin adı + ЕСТЬ + eşyanın/kişinin adı
    (genetif halinde) (yalın halinde)

    “У” + sahibin adı + НЕТ + eşyanın/kişinin adı
    (genetif halinde) (genetif halinde)

    Örnekler:
    У меня есть кошка. – Benim kedim var.
    У меня есть сын. – Oğlum var.
    У нас есть дом. – Evimiz var.
    У Кати есть сестра. – Katya’nın kızkardeşi var.
    У меня здесь нет тетради. – Burda defterim yok.
    У Ахмеда нет детей. – Ahmed’in çocukları yok.
    У вас есть книга? Нет, у меня нет книги. - Kitabınız var mı? Hayır, kitabım yok.
    У меня дома есть стол. – Evde masam var.
    У меня на работе нет компьютера. – İş yerimde bilgisayar(ım) yok.
    Adlara sıfat ya da zamir gelebilir, ve ad genetif halinde ise onlar da genetif halinde oluyor.
    Моя сестра – у моей сестры
    Красивая девушка – у красивой девушки
    У моей сестры есть муж. – Benim kızkardeşimin kocası var.
    У Кати нет красного пальто. – Katya’nın kırmızı paltosu yok.
    У моего брата нет черной кошки дома. – Kardeşimin evimde siyah kedi(si) yok.
    Aynı yapı, burda ya da orda bir şeyin olup olmadığını söylemek için kullanılır.
    Здесь есть магазин. – Burda bir mağaza var.
    Там нет магазина. – Orda mağaza yok.
    Ахмеда здесь нет. - Ahmet burda yok.(ya da sadece “Ахмеда нет” – Ahmed yok, burda isim kesinlikle genetif halinde kalıyor.)

    7. “Fatma’nın kardeşi” yapısı.
    Türkçede belırtili ad tamlamasını kuran sözcüklerin ikisi de bir ek alıyor. Rusçada ancak onlardan biri değişir(tamlayıcı olan), diğeri(tamlanan) çoğul bitimi almaktan başka hiç bir türlü değişmez. Tanlayıcı genetif halinde olur, yanında bir öntakı yok. Cümlede önce tamlanan, sonra tamlayıcı gelir(türkçenin tersine). Örnekler:
    Брат Фатьмы – Fatma’nın kardeşi
    Друг Ахмеда – Ahmed’in arkadaşı.
    Tamlananın önüne bir zamir ya da bir sıfat gelebilir. O zaman bu zamir veya sıfat genetif halinde olur. Mesela:
    Мой брат – моего брата (kardeşimin)
    Твоя сестра – твоей сестры (kızkardeşinin)
    Брат моей мамы – annemin kardeşi
    Муж моей сестры – kız kardeşimin kocası
    Сын моего друга – arkadaşımın oğlu
    Ахмед – учитель наших детей. – Ahmet çocuklarımızın öğretmenidir.
    Чайан – муж моей подруги. – Çayan kız arkadaşımın kocası.
    Это жена моего брата. – Bu kardeşimin karısı.

    8. İyelik takimi ile bağları aynı tip olan cümleler.
    Bu gibi cümlelerde iyelik takımı ile aynı bağlar tipi var. “Öğretmen” yerinde bulunan kelime değişmez, “tarih” ise genetif halinde olur. Örnekler:
    История - tarih
    Учитель истории – tarih öğretmeni (okulda)
    Математика - matematik
    Преподаватель математики – matematik öğretmeni
    Русский (турецкий) язык – rus (türk) dili
    Учительница русского (турецкого) языка – rus (türk) dili öğretmeni
    Bağları aynı tip olan cümlecikler:
    Студент университета – üniversite öğrencisi
    Водитель автобуса – otobüs şoförü
    Преподаватель университета – üniversite çğretmeni
    Факультет университета – üniversitenin fakültesi
    Студент нашего университета üniversitemizin öğrencisi
    Наш преподаватель истории – bizim tarih öğretmeni

    9. “МЕНЯ ЗОВУТ” yapısı.
    Bu yapı, tanışırkem adı söylemek için lazım. Rusçada “benim adım...” yani “моё имя...” gibi bir yapı hemen hemen kullanılmıyor, onun yerine “меня зовут...” yani “bana...(olarak) sesleniyorlar” yapısı var. Burda “меня” sözcüğü belirtme halinde 1.şahıs kişi zamiri (“я”)(kişi zamirleri için belirtme ve genetif hali şekilleri aynı). “Зовут” – “seslenmek” fiilinin şimdiki zamani 3.şahıs çoğul. Türkçeye bu yapı “benim adım” olarak çevrilebilir.
    Как тебя зовут? Adın ne?
    Меня зовут Айше. Benim adım Ayşe.
    Его зовут Мурат. Onun (erkeğin) adı Murat.
    Её зовут Катя. Onun (kızın) adı Katya.
    Как его зовут? – Мурат. Onun adı nedir? – Murat.

    10. Kibarlık sözcükleri.
    СПАСИБО (spasi’ba) – teşekkürler, teşekkür ederim (şahıssız).
    МОЖНО (mo’jna) – olur, olur mu, mümkün mü, (yapa)bilir miyim
    ПОЖАЛУЙСТА (paja’lusta). Duruma göre birkaç anlamı var.
    1. “Lütfen” – bir şey isterken, rica ederken. Mesela:(restoranda) Кофе, пожалуйста. – Kahve, lütfen.
    2. “İşte”/“buyurun” – dükkanda, kahvede filan görevli size istedinizi verirken “пожалуйста” der. Mesela: Пожалуйста, ваш кофе. İşte kahveniz.
    3. Kibar bir insan, bir hareketinize izin verirken “пожалуйста” der. Örnek: Можно пройти? – Пожалуйста! Geçebilir miyim? – Geçebilirsiniz.
    ИЗВИНИТЕ(izvini’te), ПРОСТИТЕ(prasti’te) – affedersiniz, özür diliyorum. Sözcüklerin ikisi de emir kipi 2 sahıs çoğul şeklinde fiiller, yani “siz” için kullanılır. “Affedersin” söylemek için sonuncu “ТЕ” atmak gerekiyor: ИЗВИНИ, ПРОСТИ. Türkçedeki “özür diliyorum” tam karşılığı “ПРОШУ ПРОЩЕНИЯ” (praşu’ praş’e’niya)(1. sahış tekil şeklinde fiil).


    Sözlük
    1. Ого’нь - ateş
    2. Солнце(so’ntse) – güneş
    3. Поле - tarla
    4. Стекло - cam
    5. Пламя - alev
    6. Время - zaman
    7. Помощь - yardım
    8. Мышь - fare
    9. Роза - gül
    10. Дача - yazlık
    11. Каша - pilav
    12. Деревня - köy
    13. Ошибка – hata, yalnışlık
    14. Год – yıl, sene
    15. Поезд - tren
    16. Князь – bey(unvan)
    17. Носки(tekil носок) – çorap(lar)
    18. Лист листочек - yaprak
    19. Урок - ders
    20. Мусульманин(dişil мусульманка) - müslüman
    21. Христианин(dişil христианка) - hristian
    22. Армянин(dişil армянка) - ermeni
    23. Египтянин(dişil египтянка) - mısırlı
    24. Озеро - göl
    25. Слово - söz
    26. Дерево - ağaç
    27. Мысль – düşünce, fikir
    28. Племя – kavim, aşiret
    29. Снег - kar
    30. Враг - düşman
    31. Бог - tanrı
    32. Пальто - palto
    33. Тетрадь(titra’t’) - defter
    34. Сознание – bilinç

    Sıfatlar ve renkler (eril şekilde):
    1. Но’вый - yeni
    2. Ста’рый – eski (bir canlı hakkında ek anlam – yaşlı)
    3. Краси’вый - güzel
    4. Молодо’й - genç
    5. Большо’й - büyük
    6. Ма’ленький - küçük
    7. Высо’кий - yüksek
    8. Чё’рный - siyah
    9. Бе’лый - beyaz
    10. Се’рый - gri
    11. Жё’лтый - sarı
    12. Кра’сный – kırmızı, kızıl
    13. Ро’зовый – pembe
    14. Зелё’ный - yeşil
    15. Си’ний - mavi
    16. Голубо’й – açık mavi, gük mavisi
    17. Кори’чневый – kahve rengi
    18. Ора’нжевый - turuncu
     

Sayfayı Paylaş