1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Sokrates’in Maieutique (doğurtma) yöntemi

Konusu 'Felsefe / Psikoloji' forumundadır ve Suskun tarafından 21 Mart 2010 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Sokrates’in doğurtma yöntemi

    Sokrates bilginin insanda doğuştan olduğunu, bunların hatırlanmasıyla bilginin elde
    edileceğini söylüyordu. Bu doğuştan olan bilgiyi ortaya çıkarabilmek için özel bir çalışma gerekir ki, bu Sokrates’in yöntemini oluşturur.
    Onun yöntemi iki bölümden meydana gelmektedir.
    1- İronie (alay)
    2- Maieutique (doğurtma).


    1- Alay (ironie) bölümü: Sokrates karşısındaki insanların yanlışlarını düzeltmek ve arkasından doğruları göstermek istiyordu. Bunun için de karşılıklı konuşma diyalog yolunu seçmişti. Karşılıklı konuşma esnasında karşısındakine "hiç bir şey bilmediğini" söylüyor ve
    onun fikirlerini söylettiriyordu. Daha sonra bu düşüncelerin yanlışlarını ortaya koyuyordu.
    Karşısındakinin yanlışlarını bir bir açıklıyor onunla adeta alay ediyordu. Bu sebeple onun bu
    ünlü "alaycılığı" yönteminin olumsuz yıkıcı yanı kabul edilmiştir.

    2- Doğurtma; maieutique (Fr.), maieutic (İng.), maieutik (Alm.), tevlid (Arapça),
    istiladiye(Osm.):
    Bu aşamada karşısındakinin sağlam zannettiği bilgilerini sarstığını görünce
    Sokrates soru-cevap tekniği ile konuşmaya devam ederek doğruları kendisine bulduruyordu.

    Yani, konuştuğu kimsede doğruyu meydana çıkarmağa girişiyor, onun zihninde saklı
    olan bilgileri doğurtmaya uğraşıyordu. Bu sanatına da, annesinin ebeliğine benzeterek
    maieutique (doğurtma, doğurtuculuk, doğum yardımcılığı, ebelik) adını veriyordu.

    Sokratik yöntemin uygulanışı

    Sokrates’in yönteminin çok açık bir örneği olan Menon diyalogundan seçilmiş
    aşağıdaki parçada O, bir köleye hiç bilmediği geometri problemini bulduruyor.

    Bu yöntemde uygulanan basamakları şöyle sıralayabiliriz:

    1-Sokrates burada, kendisine güvenmediğini ve hiçbir şey bilmediğini söyleyerek
    konuşmaya başlıyor.
    2- Öğrenmenin bir hatırlama olduğunu söylüyor.
    3- Köleye bildiklerinden hareketle adım adım yeni bilgiler veriyor.
    4- Ona önce anlatıyor, ardından "değil mi?", "olur mu?", "olmaz mı?", "bulunur
    mu?", "etmez mi?" gibi sorular soruyor.
    5- Köle bu sorulara kısa cevaplar veriyor.
    6- Böylece köle bir geometri problemini çözmüş oluyor.
    7- Bütün bu bilgilerin, kölenin kendisinde olduğunu, onun sadece bu bilgileri
    doğurttuğunu söylüyor.
    8- Başka bir konuya geçiyor.
    Sokrates'in uyguladığı yöntemi başka bir örnek üzerinde tekrar görelim. Eflatun'un
    Diyaloglarından Gorgias'da retorik (güzel konuşma, söylev, hatiplik) konusu açıklanmaktadır.
    Sokrates burada doğurtma yöntemi ile Sofistlerin yanlışlarını ortaya koymaktadır.

    Bu diyalogda Sokrates yöntemini şöyle uyguluyor:
    1- Önce karşılıklı konuşmaya karar veriyorlar.
    2- Sokrates sorular yöneltiyor.
    3- Karşısındakinden kısa cevaplar istiyor.
    4- Cevaplar "evet, hayır, öyle, doğru" şeklinde oluyor.
    5- Böylece adım adım kendi fikirlerini karşısındakine kabul ettiriyor.
    6- Karşısındaki insanın da aynı fikirleri savunduğunu söyleyerek yanlışları ve
    çelişkileri ortaya koyuyor. (ironie).
    7- Tartışmacının konuşmayı bitirmemesi için tekrar konuya çekiyor. Başka bir
    konuyu tartışmaya başlıyorlar.
    Bu örneklerde de görüldüğü gibi Sokrates’in yöntemini şöyle tanımlayabiliriz.
    "Önceden özenle düzenlenmiş sorularla karşısındakinin zihninde saklı olan doğruları açığa
    çıkarma, böylelikle ona gerçeği buldurma temeline dayanan yöntemdir."

    Bu yöntem bir tümevarım yöntemidir.

    Bu yöntemde daima kolaydan zora, özelden genele, tikelden tümele, olaylardan sonuca giderek gerçeğe ulaşılır. Sokratik yöntemde; kendisi, hiç bir şey bilmiyormuş gibi görünerek, karşısındakini konuşturarak ustalıkla gerçeği buldurma söz konusudur.

    Sokratik yöntemin birinci basamağı olan “ironi" "alay" basamağında temel amaç, bir
    konuyu (tanım, sorun) karşısındakine tartışma yoluyla kabullendirmektir. Bunun için de
    tartışmacıya, önce hiçbir şey bilmediğine inandırma, sonra onun kendi söylediklerindeki
    çelişkileri ortaya koyarak fikirlerinden vazgeçirme söz konusudur. Bundan sonra tartışmacıya
    doğru bilgiye ulaşabileceği duygusu verilir. Genellikle Sokrates yönteminin bu basamağı
    yanlış anlaşılmakta ve buna ironi (alay) basamağı denilmektedir. Halbuki Sokrates'in amacı,
    karşısındaki insanın fikirlerinin yanlış olduğunu ortaya koyduktan sonra onun gerçeği
    bulması için motive olmasını sağlamaktır. ironi genellikle cynicism, sarcasm rölativizm ve nihilizmile karıştırılmaktadır.

    Halbuki bu basamakta Sokrates kendi fikirlerinin yanlışlığını anlayan kişinin konuşmaya devam etmesi için onu teşvik etmekte, adeta tartışmayı kızıştırmaktadır. Daha sonra ise, uygun, sistemli sorularla tartışmacının bilmediği, fakat tartışmayı yapanın bildiği doğrular adım adım buldurulmaya çalışılmaktadır. Yöntemin bu ikinci basamağına maieutique -doğurtma- adı verilir. Bu basamakta kişinin bildiklerinden hareketle yeni bilgiler kendisine buldurulur.
     

Sayfayı Paylaş