1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Terci-i Bent

Konusu 'Edebiyat / Kitap' forumundadır ve Suskun tarafından 22 Aralık 2009 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Terci-i Bent

    Terci-i bend, uyakları(kafiyeleri) gazel biçiminde düzenlenmiş “hane” adı verilen 5-10 beyitlik şiir parçalarının (genellikle 5-12 hane) “vasıta” denen ve sürekli yinelenen bir beyit ile birbirine bağlanmasından oluşan nazım biçimidir. Bent sayısı ve bentlerdeki beyit sayısı bakımından terkib-i bentle aynıdır. Beyitler terkib-i bent gibi uyaklanır. Terci-i bentte bentleri birbirine bağlayan vasıta beyiti her bentten sonra aynen tekrarlanır. Terci-i bentte vasıta beyiti aynen tekrarlandığı için konular arasında uyum olmak zorundadır. Dolayısıyla terci-i bentte konu bütünlüğü vardır. Vasıta beyitinin uyaklanışı ise farklıdır.

    Terci-i Bent Özellikleri:


    1. Bentlerden oluşmuş bir nazım şeklidir.
    2. Her bent 5 ile 10 arasında beyitten oluşur.
    3. Bentlerin sayısı 5 ile 12 arasındadır.
    4. Bentlerin kafiye düzeni gazeldeki gibidir.
    5. Her bentin sonunda “vasıta beyti” adı verilen bir beyit bulunur. Ve bu beyit hiç değişmez. Eğer değişirse terkib-i bent olur.

    I. Bend: aa ba ca da ea … vv
    II. Bend: bb cb db eb fb … vv

    6. Terci-i bentlerde vasıta beyti her bendin sonunda aynen tekrarlandığı için, aynı fikir çerçevesinde toplanan bir konu bütünlüğü vardır. Vasıta beyti şiire monotonluk vermeyecek şekilde güzel olmalıdır. Bu sebeple zor yazılan bir şiirdir.

    7. Terci-i bendin konuları arasında felek, Allah’ın kudreti, kainatın sonsuzluğu, hayatın zorlukları, dünyadan şikayet vb. soyut konular ile mersiye, mehdiye, tevhid gibi nazım türleri ilk sırayı alır.

    8. Aruzla yazılır.
    En önemli terci-i bent sanatçıları:

    Ziya Paşa ve Şeyh Galip’tir.

    Tercî’-i Bend Örneği

    1
    Kabul eyler mi yâ Rab zahm-ı pür-nâsûrumuz bih-bûd
    Kalır mı yoksa bu âteşle dâğ-ı dil gibi pür-dûd
    Alırsa pençeye yasak beni 'bu baht-ı nâ-mes'ûd
    Kıyamet kopsa gevher «tutsa âlem olmayam hoşnûd
    Ferah nâmın dahi yâd edemez bu cân-ı zehr-âlûd
    Rızâdır çâresi her ne dilerse hazret-i Ma’bûd
    Belâ mevc-âver-i gird-âb-ı hayret nâ-hudâ nâ-bûd
    Adem sahillerin tuttu dirîgâ bang-i nâ-mevcûd
    2
    Düşüp dâm-ı hevâya nasret-i gül-zâr kaldım ben
    Gidip nefh-i Mesîhâ-veş sabâ bîmâr kaldım ben
    Gül-i ümmîd soldu mübtelâ-yı hâr kaldım ben
    Bu gül-şen külhan oldu çeşmime nâ-çâr kaldım ben
    Şarâb-ı ye'se düştüm teşneni dîdâr kaldım ben
    Başımdan aştı seyl-âb-ı keder bîzâr kaldım ben
    Belâ mevc-âver-i gird-âb-ı hayret nâ-hudâ nâ-bûd
    Adem sahillerin tuttu dirîgâ bang-i nâ-mevcûd
    3
    Aceb ey Hızr-ı ma’nâ bî-nevâya himmet olmaz mı
    Şefaat yoksa da bir tesliyet-gûn sohbet olmaz mı
    Demem hâşâ bu nâ-kama ümîd-i vuslat olmaz mı
    Sezâ-vâr-ı hitâb olmak gibi bir ruhsat olmaz mı
    Ya ehliyyet mi lâzım bahşiş-i ehliyyet olmaz mı
    Esîr-i derd ü firkat lâ-cerem ye's-ülfet olmaz mı
    Belâ mevc-âver-i gird-âb-ı hayret nâ-hudâ nâ-bûd
    Adem sahillerin tuttu dirigâ bang-i nânmevcûd
    4
    Eğer küstah isem de çâre ne bî-çâreliktendir
    Hezâran kayd u bende düştüğüm avareliktendir
    Gönül cem'iyyeti sevmezse de sad-pâreliktendir
    Devadan şekvemiz var ise de bir pâreliktendir
    Sirişkin bî-sebebdir memba'ı gam-hâreliktendir
    Mahâldir gark-ı eşk olsa gözüm hun-bâreliktendir
    Belâ mevc-âver-i gird-âb-ı hayret nâ-hudâ nâ-bûd
    Adem sâhillerin tuttu dirîgâ bang-i nâ-mevcûd
    5
    Belâ bu kim dahi suret miyim ma'nâ mıyım bilmem
    Sezâ-vâr-ı meges yâ lokma-i Ankâ mıyım bilmem
    Esîr-i piç-tâb-ı zülf-i müşk-efzâ mıyım bilmem
    Perîşânâ-i gam menşuruna tuğra mıyım bilmem
    Gam-ı Yûsuf la dolmuş Mısr-ı istiğna mıyun bilmem
    Garîk-ı Nîl-i hasret Gâlib-i rüsvâ mıyım bilmem
    Belâ mevc-âver-i gird-âb-ı hayret nâ-budâ nâ-bûd
    Adem sahillerin- tuttu dirigâ bang-i nâ-mevcûd (Şeyh Galip)

    Terci-i Bent Örneği-2

    Terci-i benci der-sitâyiş-i Sultân Murâd ibn-i Süleyman Hân / Baki

    aa xa xa ... VV bb xb xb ... VV

    1
    Tâli' oldı neyyir-i ikbâl-i devlet subhdem
    Şu'le saldı âleme necm-i hidâyet subhdem
    Kâ'inâtı kıldı mir'ât-ı cemâl-i şâhdan
    Gark-ı envâr-ı hidâyet Rabb-ı izzet subhdem
    Çokdan eylerdi cemâl-i bâ-kemâlin arzu
    Ber-murâd oldı hele tâc-ı sa'âdet subhdem
    Şeş cihâtı rûşen itdi taT atından gün gibi
    Buldı ziynet çârsû-yı mülk ü millet subhdem
    Nâgehân bir toz kopardı bâd-ı pây-ı devleti
    Rûşen oldı dîde-i a'yân-ı hazret subhdem
    Nevbet ol şâh-ı cevân-baht-ı cinânundur deyu
    Çaldılar eflâkden kûs-ı beşaret subhdem
    Âfitâb-ı âlem-ârâ gibi zerrin tâc ile
    Taht-ı sîmîn üzre saldı ferr-i devlet subhdem

    Sâye-i Yezdan penâh-ı dîn ü devlet Hân Murad
    Dâver-i devrân mu'izz-i saltanat Sultân Murâd
    5
    Gül gibi halkı nesîm-i hulkı handan eylesün
    Nevbahâr-ı adli âfâkı gülistan eylesün
    Âsumânun gâşe-i bâm-ı zümürrüd-fâmına
    Kadri tâvûsı çıkup gün gibi cevlân eylesün
    Kârgâh-ı dîn ü devletde düşen duşvâr işin
    Hak Te'âlâ hazreti lutfından âsân eylesün
    Târ-ı zülfü turra-i hûbân-ı müşgîn-mû gibi
    Sâl-i ikbâlin Huda bî-hadd ü pâyân eylesün
    Karşusında ayagun tursun mülûk el baglasun
    Kendü çıksun bârgâh-ı adle dîvân eylesün
    Şevket-i Iskenderi dârât-ı Dârâ bî-kusûr
    Mesnedün şimdengeru taht-ı Süleyman eylesün
    Mülk-i Mısra nitekim bir bendesin sultân ider
    Bir kulın salsun diyâr-ı Çine hâkân eylesün

    Sâye-i Yezdan penâh-ı dîn ü devlet Hân Murâd
    Dâver-i devrân mu'izz-i saltanat Sultân Murâd
    (5 bend)

    Bakî
     
Benzer Konular:
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş