1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Ticari Defter Tutma Sorumluluğu

Konusu 'Muhasebe' forumundadır ve KıRMıZı tarafından 11 Temmuz 2011 başlatılmıştır.

  1. KıRMıZı
    Aşık

    KıRMıZı TeK BaşıNa CUMHURİYET V.I.P

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    27.183
    Beğenileri:
    4.780
    Ödül Puanları:
    11.580
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Karmaşıkkk
    Yer:
    TÜRKİYE
    Banka:
    377 ÇTL
    DEFTER TUTMA SORUMLULUĞU


    1. Defter Tutmanın Amaçları

    Defter tutma, işletmede meydana gelen parasal işlemlerin belli bir düzen içerisinde
    ticari defterlere yazılmasını ifade eder.

    Devlet harcamalarının karşılandığı, en büyük kaynak vergidir. Vergi para demektir. O
    halde kazanç elde eden bütün gerçek ve tüzel kişilerin kazançları üzerinden ödeyecekleri
    vergi devleti yakından ilgilendirir.

    Devlet kişilerin vergi karşısındaki durumlarını, verginin doğru hesaplanıp
    hesaplanmadığını işletmenin tuttuğu ticari defter ve belgelerden öğrenir ve takip edebilir.

    Bu nedenledir ki Vergi Usul Kanunumuz içinde ticari defter ve belgeler önemli yer
    tutmaktadır. (171-242. maddeler arasındaki toplam 72 madde ticari defter ve belgeler ile
    ilgili düzenlemeleri kapsar.)

    Defter tutma olayını bir de defter tutan kişi yönünden ele alırsak; Ticari defterlerini
    ticari belgelere dayanarak yasaların istediği şekilde tutan bir işletme sahibi, defterde yer alan
    kayıtlara bakmak suretiyle ;

    • İşletmesinin kar-zarar durumunu öğrenir,
    • Satacağı malların maliyet fiyatını, dolayısıyla satış fiyatını bilir,
    • İşletmesi ile ilişkisi olan kişilerle, arasındaki borç alacak tutarlarının ne
    • olduğunu öğrenir,
    • Devletine ödeyeceği vergi tutarını bilir,
    • İstatistiksel bilgi elde eder,
    • Önceki dönemlerle içinde bulunduğu dönemi karşılaştırma imkanı
    • bulabileceğinden işletmesinin verimini arttırıcı kararlar alır,
    • Anlaşmazlık durumunda bu defter ve belgelerini ispat aracı olarak gerekli
    • mercilere sunar.


    2. Defter Tutacaklar

    Kimlerin ticari defter tutmak zorunda olduğu VUK' un 172. maddesinde
    belirtilmiştir.

    Buna göre;

    1. Ticaret ve sanat erbabı : Ticari kazanç elde eden gerçek kişi tacirler
    2. Ticaret şirketleri : Gerçek ya da tüzel kişilerin bir araya gelerek TTK hükümleri çerçevesinde oluşturmuş oldukları ortaklıklar
    3. İktisadi kamu müesseseleri : Devlete, özel idarelere, belediyelere ve diğer kamu idare ve kuruluşlarına ait ve tabi olup faaliyetleri devamlı bulunan ticari, sınai ve zirai işletmeler
    4. Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler : Dernek ve vakıflara ait veya bağlı olan işletmeler
    5. Serbest meslek sahipleri : Ticari mahiyette olmayan işleri, bir işverene bağlı olmadan, kendi nam ve hesabına yapan, ilmi, mesleki bilgisi ile para kazanan kişiler.
    6. Çiftçiler : Zirai faaliyetle uğraşanlar


    Defter tutmak zorundadırlar.

    3. Defter Tutmayacaklar

    Yukarıda belirttiğimiz kişi ve kuruluşlardan, VUK ‘un 173. maddesinde belirtilen
    şartları taşıyanlar ticari defter tutmak zorunda değillerdir.

    Bu şartlar kanunda şu şekilde sıralanmıştır.

    Gelir vergisinden muaf olan esnaf : İşyeri açmadan, işçi çalıştırmadan, pazar takibi yapmadan, motorlu araç kullanmadan değeri yüksek olmayan malları kendi adına üreten ya da alıp satan kişiler gelir vergisinden muaf oldukları için ticari defter tutmazlar.

    Gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler : Gelir Vergisi Kanunumuzun 54. maddesinde belirtilen işletme büyüklüklerini aşmamış olan çiftçiler stopaj yoluyla vergilendirildikleri için ticari defter tutmazlar.

    Gelir vergisi kanunumuza göre kazançları basit usulde tespit edilenler : Ticari kazançları basit usulde vergilendirilenler ticari defter tutmazlar. Basit usulde vergilendirilmek için Gelir vergisi kanunumuzun 47 ve 48. maddelerinde belirtilen genel ve özel şartları taşımak gerekir.

    Kurumlar vergisinden muaf olan ;
    • İktisadi kamu müesseseleri
    • Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler

    Genel olarak kamu idare ve müesseseleri tarafından genel insan ve hayvan sağlığını
    koruma amaçlı, toplumsal amaçlı, eğitim amaçlı işletilen kurumlar, dernek ve vakıflara ait
    olup bakanlar kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar olup Kurumlar vergisi
    kanunumuzun 4. maddesinde detaylı olarak belirtilmiştir. Bu müessese ve işletmeler de ticari
    defter tutmazlar.

    Yukarıdaki istisna hükümlerinin gelir veya kurumlar vergilerinden muaf olmakla
    beraber diğer vergilerden birine tabi olan ve bu vergilerin götürü usulde tespit edilmeyen
    mükelleflerin muaf olmadıkları vergiler için tutacakları defterler bu muafiyetin dışındadır.


    4. Tutulması Zorunlu Defterler

    Tüccarlar defter tutma bakımından iki sınıfa ayrılmıştır. (VUK madde 176)
    Her sınıfın defter tutma şekli ve tutmuş olduğu defterler birbirinden farklıdır.

    Buna göre;

    • Birinci sınıf tüccarlar Bilanço esasına göre,
    • İkinci sınıf tüccarlar ise İşletme hesabı esasına göre defter tutarlar.

    Birinci sınıf tüccarlar bilanço esasına göre aşağıdaki defterleri tutarlar:
    • Yevmiye defteri
    • Defter-i kebir
    • Envanter defteri

    Yevmiye defteri : İşlemlerin defter-i kebirde yer alan hesaplara kaydedilmeden önce
    tarih sırasıyla ve maddeler halinde kaydedildiği defterdir.
    Defter-i kebir : Yevmiye defterine kaydedilmiş işlemleri sistemli bir şekilde hesaplara
    dağıtan ve sınıflandırılmış bir şekilde bu hesaplarda toplayan defterdir.
    Envanter defteri : İşe başlama tarihinde ve izleyen her hesap döneminin sonunda
    çıkarılan envanter ve bilançoların kaydedildiği defterdir. Bu tarihe “bilanço günü” denir.


    İkinci sınıf tacirler şletme hesabı esasına göre “İşletme Hesabı Defteri” adı
    verilen ticari defteri tutarlar. (VUK madde 178)

    Serbest Meslek Erbabının Tutması Gereken Defterler (VUK madde 210)

    Serbest meslek sahiplerinin ticari mahiyette olmayan işleri, bir işverene bağlı
    olmadan, kendi nam ve hesabına yapan, ilmi, mesleki bilgisi ile para kazanan kişiler
    olduğunu daha önce belirtmiştik. Bu kişilerden; Gelir vergisi kanunumuzun 18 maddesinde
    belirtilen kişilerin (Yazar, çevirmen, heykeltıraş, ressam, bestekar, mucit, bilimsel araştırma
    ve inceleme yapanlar gibi) kazançları gelir vergisine tabi olmadığı için ticari defter
    tutmalarına gerek yoktur.

    Diğer serbest meslek sahipleri ise (GVK madde 66) kendi adına bir iş yeri açmış
    doktor, avukat, muhasebeci, mühendis, mimar gibi kişiler ise gelir ve giderlerini “serbest
    Meslek Kazanç Defteri” adı verilen ticari deftere işlerler.

    Doktorlar diledikleri takdirde, serbest meslek kazanç defterindeki bilgileri protokol
    defterinde gösterirlerse ayrıca Serbest meslek kazanç defteri tutmayabilirler.


    Çiftçilerin Tutması Gereken Defterler

    Gelir Vergisi Kanunumuzun 54. maddesinde belirtilen ;
    İşletme büyüklüğünü aşan,
    Bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca sahip olan,
    On yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçiler gerçek usulde
    vergilendirilirler.

    Dolayısıyla bu şartları taşıyan çiftçiler defter tutmak zorundadırlar.

    Bu şartları taşımayanların defter tutmasına ve beyanname vermelerine gerek yoktur.
    Defter tutması gereken çiftçi önceden bildirmek kaydıyla isterse bilanço esasına göre
    defter tutar (Yevmiye, Defter-i kebir, Envanter ve Bilanço defteri)
    İsterse de İşletme Hesabı Esasına göre “Çiftçi İşletme Defteri” adı verilen defteri tutar.

    Bilanço usulünü seçenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler.

    Diğer Defterler

    Yukarıda saydığımız tüm defterlerin yanı sıra ayrıca, sürekli imalat işiyle uğraşanlar
    “imalat defteri”, depo işletenler “Ambar Defteri”, banka, banker ve sigorta şirketleri “Banka
    ve Sigorta İşlemleri Vergisi Defteri"
    , yabancı nakliyat kurumları veya Türkiye'deki
    temsilcileri “Hasılat Defteri” tutmak zorundadırlar.
     
  2. KıRMıZı
    Aşık

    KıRMıZı TeK BaşıNa CUMHURİYET V.I.P

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    27.183
    Beğenileri:
    4.780
    Ödül Puanları:
    11.580
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Karmaşıkkk
    Yer:
    TÜRKİYE
    Banka:
    377 ÇTL
    5. Defter ve Belge Temini

    VUK’ ta belirtilen ve tutulması zorunlu olan ticari defterler, elektronik ortamda
    tutulacak ise müteharrik yapraklı defter şeklinde, elle tutulacak ise normal ticari defter
    şeklinde piyasadan temin edilebilir. Kullanılabilmeleri için ise mutlaka noter tasdik işleminin
    yapılması gerekir. Bu tasdik işleminin yapılma zamanı ve şekli, izleyen öğrenme faaliyetinde
    detaylı olarak ele alınacaktır.

    Ticari defterlere kayıtta esas olan ticari belgeler ise Maliye Bakanlığının anlaşma
    yaptığı matbaalardan temin edilebildiği gibi noter tasdiki sureti ile de temin edilebilir.

    5.1. Anlaşmalı Matbaalardan Belge Temini
    Bakanlıkça kullanılması zorunlu hale getirilen ve ticari defterlere kayıtta esas alınan
    ticari belgeler; fatura, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, gider pusulası, yazar
    kasa fişi, giriş ve yolcu taşıma biletleri, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük
    müşteri listesi gibi belgelerdir.

    Bu belgeler mükellefin bağlı olduğu vergi dairesinin il sınırları içinde kalan maliye
    bakanlığının anlaşma yaptığı matbaalarda bastırılır.

    Matbaa işletmesi siparişi aldığı tarihten itibaren 15 gün içinde belgeleri basıp teslime
    hazır hale getirir.

    Belgelerin hazır hale geldiği tarihten itibaren mükellef tarafından bir ay içinde
    alınmayan belgeler matbaa işletmesi tarafından defterdarlığa bildirilir ve durum tutanakla
    tespit edildikten sonra basılan belgeler kesilerek iptal edilir.

    Basılan belgelerin teslim ve iptal işlemlerinde düzenlenen tutanaklar mükelleflerin
    dosyalarına konulur.

    Matbaa işletmecileri basımı ve dağıtımını yaptıkları belgelere ilişkin olarak bilgi
    formunu internet ortamında düzenleyip Bakanlığa bildirmek zorundadırlar.
    Bunun için de gerekli olan kullanıcı kodu, parola ve şifreyi ilgili formları doldurarak alırlar.
    Genel nüfus sayımına göre nüfusu 5000 ve daha az olan yerlerde
    bulunan matbaa işletmecileri Bu formu elde 4 nüsha olarak düzenlerler. (Bir nüsha matbaa
    işletmecisinde, bir nüsha belge bastıran mükellefte, bir nüshası belge bastıran mükellefin
    vergi dairesine, bir nüshada matbaa işletmecisinin bağlı olduğu defterdarlığa verilir.)Internet
    hizmeti yaygınlaştıkça nüfus sayımına bakılmaksızın tüm matbaa işletmecileri formlarını
    internet ortamında düzenleyeceklerdir.

    5.2. Noter Tasdiki Sureti İle Belge Temini
    Anlaşmalı matbaaların dışındaki matbaalarda bastırılmış olan ticari belgelerin
    kullanılabilme için VUK’ un ilgili hükümlerinde belirtilen bilgileri taşıması ve noter
    tasdikinin bulunması zorunludur.
    Noter, tasdik etmiş olduğu ticari belge koçanının arkasına 2 nüsha halinde düzenlemiş
    olduğu “VUK uyarınca mükellefler tarafından kullanılan belgelerin tasdikine ilişkin Bilgi
    Formu” nun bir nüshasını yapıştırır. Diğer nüshasını ise mükellefin vergi dairesine
    gönderir.

    İktisadi kamu kuruluşları, İl özel idareleri, belediyeler ve köyler ile bunlar tarafından
    kurulan, işletilen müessese ve işletmeler kullanacakları belgeleri, VUK ilgili hükümlerinde
    belirtilen bilgileri taşıması kaydıyla anlaşmalı matbaa dışındaki matbaalara bastırabilirler.
    Ancak bu şekilde belge bastırılması halinde belgenin üzerine “VUK yönetmelik hükümlerine
    tabi değildir.” ibaresinin yazılması zorunludur.
     

Sayfayı Paylaş