1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Türk-İslam Dünyası'nda Geometri

Konusu 'Genel Türk Tarihi' forumundadır ve KıRMıZı tarafından 10 Şubat 2009 başlatılmıştır.

  1. KıRMıZı
    Aşık

    KıRMıZı TeK BaşıNa CUMHURİYET V.I.P

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    27.173
    Beğenileri:
    4.755
    Ödül Puanları:
    11.580
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Karmaşıkkk
    Yer:
    TÜRKİYE
    Banka:
    330 ÇTL
    Türk-İslam Dünyası'nda Geometri

    Matematiğin; aritmetik cebir ve trigonometri dallarında kurucu denecek kadar eser ortaya koyan 8. ile 16. Türk - İslam Dünyası alimleri; geometri dalında da temel teşkil edecek zamanı için orijinal ve kıymetini uzun yıllar koruyan eserler ortaya koymuşlardır.

    İlk defa cebiri geometriye tatbik etme fikri ilmi metotlarla çalışan bu devir matematikçilerinin eseri olmuştur. Bu durum geometrinin çok kısa zamanda gelişmesini sağlamıştır. Özellikle eski Yunan alimlerinin ortaya koydukları geometri konularını kapsayan eserler uzun yıllar anlaşılamamıştır. Ne zaman ki; İslam alimlerinin bu eserlere yazdıkları yorumlamalar sonucu Öklid ve çağdaşlarının eserleri ancak anlaşılabilirlik kazanmıştır. Bunlardan;

    Hârizmî ve Geometri

    Matematikte yeni sayılabilecek bir dal olan analitik geometri ile ilgili eserler analitik geometriyi 16. yüzyıl Fransız matematikçi Descartes'in 1637 yılında yazdığı La Geometri adlı eseri ile başlatırlar. Gerçekte Hârizmî tarafından 830 yılında Arapça olarak yazılan Cebri ve'l Mukabele adlı eserde analitik geometriye ait ilk bilgiler ortaya konmuştur. Hatta Ömer Hayyam'in Cebir adlı eserinde de analitik geometriye ait bilgilerin varlığı görülür. Analitik geometrinin Descartes'la ilgisini şu şekilde belirtmek gerçeğin tam ifadesi olur.

    Descartes kendisinden önceki yıllarda var olan analitik geometri bilgilerini toplayarak sistemleştirmiş ve kısmen de genişletmiştir. Müsteşrik Sigrid Hunke analitik geometri konusunda aynen şunları yazar. "Adedi çokluklarla (kemiyetlerle) geometrik çoklukların beraber yürütülmesi gerektiğine dair kesin fikir de ilk olarak İslam ilim sahasında rastlanır. Rönesansımızın üstatları onun için Yunanlılar değil bilakis İslam Dünyası oldu. "Denebilir ki; cebirin geometriye tatbikati demek olan analitik geometriyi münferit bir geometri dalı haline getirme metotlarını ilk olarak Hârizmî tarafından ortaya konmuştur.

    Trigonometrinin Avrupa'da duyulup dağılmasına etkili olanların başında gelen Sabit bin Kur-ra geometri konularındaki çalışmaları ile de adını zamanımıza kadar sürdürmüş olan ünlü matematikçilerimizden biridir. Konikler kitabı ile Apolonyos'a serh yazdı. Huneyn bin İshak tarafından Öklid'in Elementler adlı eserine yazılan serhi ilaveler yaparak düzeltti. Menalaus Apolonyos Pisagor Archimed Öklid ve Theodosus'un eserlerini Arapçaya tercüme etmekle geometriye zaman için orijinal olan yeni bilgiler kazandırmıştır.

    Ebu'l Vefa ve Geometri

    Trigonometri çalışmaları dışında düzgün çokyüzlüler konusuyla da uğraşmıştır. 7 ve 9 kenarlı düzgün çokgenlerin yaklaşık çizimlerine dair yeni bir geometrik yöntem ortaya koymuştur. Kısmen Hint modellerine dayalı olarak ortaya koyduğu geometrik çizimleri geometri bakımından önem taşır. Ebu'l Vefa'nın çizim geometrisine ait ortaya koyduğu çalışmalarına dair bir fikir verebilmek için üç ayrı problemini örnek olarak belirtelim. Bunlar:

    - Pergelle daire içine açıklığını bozmadan kare çizmek.
    - Verilen bir doğru parçasını pergel yardımıyla eşit parçalara bölmek.
    - Verilen bir kare içine eşkenar bir üçgen çizmek.

    Matematik tarihi incelendiğinde; ünlü matematikçilerden Thales Öklid Pisagor'un hazırladıkları eserler ve bu eserlerinde ortaya attıkları teoremler Hârizmî Ömer Hayyam Sabit bin Kurra Beyruni Nasiruddin Tusi'nin ortaya koydukları görüşler sonucu geometri yeni boyutlar kazanmıştır
     

Sayfayı Paylaş