1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Türk Mûsikîsinde Sazlar (Çalgılar)

Konusu 'Müzik' forumundadır ve Suskun tarafından 4 Mart 2010 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Türk Mûsikîsinde Çalgılar

    Müzikte çalgı1, istisnâi birkaç form dışında, Ses Müziğinin vazgeçilmez eşlik unsuru ve başlıbaşına bir Müzik türü olarak çifte fonksiyona sahiptir .Türklerin Hun'lardanberi her iki fonksiyonuyla da kullandıkları mûsikî aletleri, İslamiyetten sonra bir din adamlarının etkisiyle Mehterhâne, Enderûn ve sazın serbest oldugu tekkelerle şuurlu din adamlarının koruması sayesinde kurtulabilmiştir.2

    Osmarılı mûsikîsi formları ile çalgıları arasında, çağlara göre eskilerinin gözden düşüp yenilerinin moda olması şeklinde bir kader birliği görülür .Osmanlı klâsik ve halk mûsikîsinde kullanılan bütün telli/saplı çalgıların atası olan Kopuz'un ömrü 18.yy'a kadar devam edebilmiş, 10 ila 16. yy. arası çok revaçta olan Ud yerini --l9.yy. sonunda yeniden almak üzere-- 1 7 .YY .dan itibaren Tanbur'a bırakmış, tarihi Türk harpi Çeng'le, Türk pan flütü Miskal 19.yy, Santur ise 20. yy .da artık kullanılmaz olmuşlardır .Önce viola d'amore şeklinde Sinekemanı adı ile Batıdan gelen Keman, daha sonra Viyola, Viyolonsel ve Kontrbas ile, önceleri Köçekçe ve Tavşanca adı verilen saray rakslarının eşlik sazı olan Kemençe ve Lavta 20. yy.da klasik mûsikîye de girmiş; Kaşık'la Zilli Maşa'nın halk oyunlarında yaşamasına mukabil, Çalpara da denen Çengi Çubuğu, Köçekçe ve Tavşanca'larla3 birlikte tarihe karışmıştır. Osmanlı mûsikîsinde kullanılmış olan çalgıların sayısı da, çeşitli çalgıların kaynaklarına göre değişiklik -daha doğrusu artış- göstermiştir: II. Murad çağı yazan Şükrullah sadece 9. Lâdikli 18, Kâtib Çelebi 19 çalgılık liste verirlerken, yazarlığı yanında çok iyi bir Müzisyen olan Evliya Çelebi, çoğunun tarifini de verdiği 76 çalgı adı zikretmiştir.4

    Mûsikî aletleri bilimi demek olan Organoloji'de çalgılar,hangi Müzik söz konusu olursa olsun, bu sanatın insanla birlikte doğuşundan bu yana geçirdiği merhaleler gözönüne alınarak, vurmalı çalgılar, nefesli çalgılar ve telli çalgılar sırası içinde incelenmektedir .'Ritm sazlar'da denen vurmalılar, kendi aralarında ayrıca: tahtalar, zilliler ve derililer olarak üçe ayrılmakta: nefesli ve telli çalgılar -ritm çalgılarına paralel- 'melodi çalgıları' adını almakta, nefesliler 'dilli' ve 'dilsiz', telliler de 'mızraplı' ve 'yaylı' alt başlıklarına göre sınıflandırılmaktadır .Bir başka tasnif şekli de çalgıları yine vurmalı-nefesli-telli düzeni içinde bu defa kullanılış alanlarına (fonksiyonlarına) göre gruplamaktır: Askeri Müzik çalgıları, Dînî Müzik çalgıları, Halk Müziği çalgıları, Klâsik Müzik çalgıları ve Eğlence Müziği çalgıları. Biz burada. Osmanlı mûsikîsinin çeşitli türlerinde kullanılan çalgıları, kullanılma alanlarını birleştirerek, vurmalı-nefesli-telli (mızraplı-yaylı) sırasına göre toplu olarak sınıflandıracağız .












    A. Vurmalı Sazlar​

    1) Tahtalar

    Çevgân ...(Askeri Müzik)

    Kaşık...(Halk Oyunları)

    Çalpara veya Çengi Çubuğu...(Köçekçe ve Tavşanca'larda)
    2) Zilliler
    Zil (Halile) ... (Tekke Müziği)
    Mehter Zili ... (Askeri Müzik)
    Hitit Sistrumu ...(Askeri Müzik.)
    Zilli Maşa ...(Halk oyunları)
    Parmak Zili ...(Eski ve yeni Raks Müziği)

    3) Derililer
    Kös ...Askeri Müzik
    Davul ...Askeri ve Halk Müziği
    Nakkare... Askeri Müzik
    Kudüm ...Tasavvuf ve Klâsik Müzik
    Dâire5 ...Klâsik Müzik
    Def ...Fasıl Müziği
    Bendir6 ...Tasavvuf Müziği
    Nevbe ...Tasavvuf Müziği
    Darbuka7... Oyun havaları

    4) Fırınlanmışlar
    Cam Bardaklar... Oyun Müziği
    Kâseler... Oyun Müziği
    Fincanlar
     
  2. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    B.Nefesli Sazlar​

    1) Dilliler
    Zurna... Askeri ve Halk Müziği
    Mey ...Halk Müziği
    Kaval... Halk Müziği
    Tulum... Halk Müziği
    Sipsi ...Halk Müziği
    Çifte... Halk Müziği
    Arğul... Halk Müziği
    Düdük... Halk Müziği
    2) Dilsizler
    Nefir... Askeri Müzik
    Kaval... Halk Müziği
    Ney... Klâsik ve Tasavvuf Müziği
    Girift ...Klâsik Müzik
    Miskal ...Klâsik Müzik
    Pîşe ...Klâsik Müzik
    Mû... Klâsik Müzik
    Kara kamış... Klâsik Müzik
    Komuz... Oyun Müziği
    Garmon... Mızıka ve Oyun Müziği
    Hokkabaz Borusu... Eğlence Müziği
    Mizmar ...Klâsik Müzik
     
  3. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    C. Telli Sazlar ​

    1) Yaylılar
    Iklığ... Halk Müziği
    Sînekeman8... Klâsik Müzik
    Keman... Klâsik Müzik
    Rebab... Tasavvuf Müziği
    Klâsik Kemençe... Klâsik Müzik
    Karadeniz Kemençesi... Halk Müziği
    Ağaç Kemane... Halk Müziği
    Yaylı Tanbur ......Klâsik Müzik
    Kabak Kemane... Halk Müziği
    2)Mızraplılar
    Kopuz ...Askeri ve Halk Müziği
    Kolca Kopuz... Halk Müziği
    Lâvta ...Oyun Müziği
    Çeng ( Mugni)... Klasik Müzik
    Tanbur ...Klasik Müzik
    Ud ...Klâsik ve halk Müziği
    Kanun... Klâsik ve halk Müziği
    Santur... Klâsik Müzik
    Saz Ailesi
    Cura ...Halk Müziği
    Cura-Bağlama ...Halk Müziği
    Bağlama ...Halk Müziği
    Tanbura... Halk Müziği

    Dîvan... (Meydan) sazı
    Halk Müziği
    Tar... Ailesi
    Dombra ...Halk Müziği
    Dotar ...Halk Müziği
    Setar... Halk Müziği

    Asya Türkleri Müziği Çalgıları​


    Balaban (MEY)... Halk Müziği
    Gubuz ...Halk Müziği
    Koray... Halk Müziği
    Sıbızgı ...Halk Müziği
    Mazhar... Halk Müziği
    Gıçek... Halk Müziği
    Kılkopuz... Halk Müziği
    Rubab... Halk Müziği
    Nay ...Halk Müziği
    Kemença... Halk Müziği
     

Sayfayı Paylaş