1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Varlıkların Sayılarına Göre İsimler

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve Suskun tarafından 31 Ekim 2012 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P V.I.P

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.242
    Beğenileri:
    276
    Ödül Puanları:
    6.230
    Yer:
    Türkiye
    Banka:
    2.052 ÇTL
    Varlıkların Sayılarına Göre İsimler
    1. Tekil İsim

    Tek varlığı belirten ve karşılayan, yapıca tekil olan (topluluk isimleri hariç) kelimelerdir. kendi, ben, çocuk, kalem, defter…
    Not: Tür adı olan her kelime, o türden tek varlığı anlattığı gibi; biçimce çoğullanmadığı hâlde o türün tümünü ya da bir bölümünü de anlatabilir. Bu durumda da tekil sayılırlar.

    İnsan, düşünen, konuşan bir varlıktır. (bütün insanlar)
    Çiçek, susuzluktan kurumuş. (herhangi bir çiçek)

    2. Çoğul İsim
    Yapısında, anlamında birden çok varlığı barındıran, çokluk eki almış isimlerdir. Cins isimlerinin çoğulu yapılır.
    onlar, evler, fikirler, merkezler, dünyalar, kuşlar, böcekler, kelebekler, arılar…
    Not: Şekil yönüyle çoğul olmadığı, çokluk eki almadığı hâlde anlamca çoğul olan kelimeler vardır.
    Seçmen, tercihini yarın ortaya koyacak.
    Asker, sınırları bekliyor.
    Genç yaşta saçı dökülmüş.

    Bu cümlelerde seçmen, asker ve saç kelimeleri tekil oldukları hâlde anlamca çokluk bildirmektedirler. Bunlar, topluluk isimleri değildir.

    Not:
    Bazı durumlarda özel isimlere de çoğul eki getirilir:

    1. Aile anlamı katar;
    -gil ekinin yerine kullanılır, yapım eki görevinde olduğu için ayrılmadan yazılır.
    Yarın Ahmetlere gideceğiz.
    İzmir’e, amcamlara/dedemlere/teyzemlere gideceğiz. (burada özel isme getirilmemiş.)
    Aliler bize gelecekler.

    2. Benzerleri anlamı katar, kesme işaretiyle ayırarak yazılır:
    Bu millet nice Fatih’ler, Kemal’ler yetiştirecektir.
    Bu topraklarda ne Çaldıran’lar, ne Ridaniye’ler yaşandı.

    3. Aynı ismi taşıyanları belirtir:
    Sınıftaki Ali’ler ayağa kalksın.
    Hüseyin’lerin hepsi buraya gelsin.

    4. Abartma anlamı katar:Çalışmak için ta Almanya’lara gitti.

    5. Topluluk, soy kavramı bildirir:Osmanlılar, Türkler, Yunanlar, Adanalılar, Konyalılar…


    3. Topluluk İsmi

    Yapıca tekil, ancak anlam bakımından çoğul olan; aynı türe dahil birden çok varlığı anlatan isimlerdir. Teklerden oluşan topluluğu, çokluğu bildiren kelimelere denir.
    ordu, sürü, orman, sınıf, okul, millet…

    Not: Topluluk isimleri de çokluk eki alabilir. Bu durumda aynı topluluktan birden fazla olduğu ifade edilmiş olur.Ordular, ormanlar, sürüler.

    Somut – Soyut // Tekil – Çoğul – Topluluk // Özel – Cins // şeklinde kategorize edebiliriz.

    Örnekler: Ali = Somut, Tekil, Özel
    Saat = Somut, Tekil, Cins
    Hayalet = Soyut, Tekil, Cins
    Orman = Somut, Topluluk, Cins
    Garnizon = Somut, Topluluk, Cins
    Rüya = Soyut, Tekil, Cins
     

Sayfayı Paylaş