1. * 5651 Sayılı Kanun'a göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur.
    * Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan şekilde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahiplerinin İLETİŞİM bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır.
    E-posta adresimiz

Windows Kayıt Defteri (Bölüm 1 / 2)

Konusu 'Yazılım / Donanım / İşletim Sistemleri' forumundadır ve YoRuMSuZ tarafından 26 Temmuz 2009 başlatılmıştır.

  1. YoRuMSuZ
    Avare

    YoRuMSuZ Biz işimize bakalım!

    Katılım:
    7 Haziran 2006
    Mesajlar:
    24.416
    Beğenileri:
    7.327
    Ödül Puanları:
    11.330
    Cinsiyet:
    Bay
    Banka:
    8.722 ÇTL
    Windows Kayıt Defteri - Bölüm 1

    Giriş ve HKEY_CLASSES_ROOT

    Her şeye başlamadan önce Kayıt Defterinin(Registry) ne olduğunu bilmelisiniz. Bu yazıyı okuyanların çoğu büyük ihtimalle biliyor ancak bilmeyenler de olabileceğinden açıklamaya çalışayım. Windows Kayıt Defteri, uygulama ve sistem ayarlarını tutmaya yarayan bir veritabanıdır diyebiliriz kısaca. Windows 3.1’de bunun için “ini” dosyaları kullanılıyordu ancak bu bir yerden sonra çok büyük karmaşaya yol açtığı için her şeyin daha derli toplu ve rahat olmasını sağlayan “Kayıt Defteri” sistemi geliştirildi ve Windows95’ten itibaren kullanılmaya başlandı.

    Kayıt defterinde birçok programın önemli ayarları, sisteminizle ilgili neredeyse tüm ayar ve kayıtlar, dosya uzantılarına ilişkin bilgiler, bazı dosya tiplerinin ekstra özelik sayfaları ve bunun gibi birçok bilgi ve ayar bulunur. Ancak tabi ki bazı programlar ayarlar için hala “ini” dosyalarını kullanıyor.

    Windows Kayıt Defterindeki işlemleri “Windows Kayıt Defteri Düzenleyicisi”ni kullanarak yapıyoruz. Bu programı çalıştırmak için “Başlat>Çalıştır” yolunu izledikten sonra açılan yere “regedit” yazıp “Tamam” düğmesine basmalısınız.

    Açılan pencerenin solunda anahtarlar, sağ tarafında ise seçili anahtara ait çeşitli değerler görüntülenir.

    Bu değerler “Dize Değeri”,”İkili Değer”,”DWORD Değeri”,”Çok Dizeli Değer” ve “Genişletilebilir Dize Değeri” olmak üzere 5 çeşittir. Biz daha çok dize değerleriyle uğraşacağız ama yeri geldiğinde diğer değer tiplerini de kullanacağız ve bunların açıklamalarına yer vereceğiz. Şimdilik “Dize Değeri”nin bir metin bilgisi taşıdığını bilmemiz[Linkleri görebilmek için ÜYE olmalısınız!..] yeterli. Hiçbir şey yapmadan önce bütün kayıt defterinin veya değiştireceğiniz yerin yedeğini almakta fayda var. Bunu yapmak için yukarıdaki menüden “Dosya>Ver…” yolunu izleyebilirsiniz. Burada “Seçili Dal” işaretli olursa sadece seçili olan anahtar ve tüm alt anahtarlara ait bilgiler belirttiğiniz dosyaya kopyalanır. Eğer “Tümü” seçeneğini seçerseniz tüm kayıt defteri kopyalanır ki bu işlem biraz uzun sürebilir. Daha sonra bu dosyaya çift tıklayarak bilgileri kayıt defterine aktarabilirsiniz.

    Uzantılar

    Evet uzun sayılabilecek girişten sonra gelelim ilk konumuza. Başlıkta da belirttiğim gibi ilk bölümde HKEY_CLASSES_ROOT adındaki ana anahtarı inceleyeceğiz. Açıkçası bu anahtarda inceleyip bizim güvenle müdahale edebileceğimiz kısım çok da fazla değil. Daha doğrusu içerdiği tüm verilere oranla küçük kalıyor. Bunun sebebi oradaki binlerce anahtarın tümünün ne için kullanıldığı tam olarak bilmemem ki zaten kayıt defterini karıştırmak biraz da merak ve risk işi. Ben de mesela bir dergide gördüğüm yazıyla Kayıt Defterini öğrendim ama içeriğini anlamak için bolca kendim kurcaladım ki zaten her şeyi anlatmaya sayfalar yetmez. Ehem, evet ne diyorduk; burada bizim asıl kullanacağımız ve öğreneceğimiz şey dosya uzantıları ve bunlara ilişkin bilgiler.

    Bu bölümde gördüğünüz gibi “.exe”,”.zip” vs. gibi bir çok anahtar var. Bu anahtarlara tıkladığınızda sağ tarafta “(Varsayılan)” adında bir “Dize Değeri” göreceksiniz. Bu “(Varsayılan)” her anahtarda mutlaka bulunur ama hepsinde dolu değildir(buradaki her uzantıda dolu olacak ki işlevini az sonra öğreneceksiniz zaten). Evet buradaki değer, uzantıyla ilgili ASIL bilgileri içeren ve yine HKEY_CLASSES_ROOT ana anahtarı altında bulunan başka bir anahtarın adını içerir. Yani örneğin “.htm” anahtarına tıkladınız, bunun varsayılan değeri “htmlfile” gibi bir şeydir ve bu sefer aşağılara inip “htmlfile” adlı anahtarı bulduğunuzda uzantıyla ilgili asıl bilgilere ulaşırsınız. Yine bu örnekten devam edecek olursan bu “htmlfile” adlı anahtar çeşitli alt anahtarlar içerir. Bunlardan yine işimize yarayacak olan kısımlar “DefaultIcon” ve “shell” bir de “htmlfile” anahtarının “(Varsayılan)” dize değeri. Bu varsayılan değer dosyanın açıklamasını içerir. Belki dikkatinizi çekmiştir Windows bir dosyaya tıkladığınızda ona ait bilgileri gösterirken aralarında “Metin Dosyası” gibi dosya türünü açıklayan bir metin de yer alır. İşte o metin bu metin! Yine “htmlfile” örneğimizde bu değer “HTML Document”. İsterseniz değiştirebilirsiniz. Değiştirmek için üzerine çift tıklayıp açılan yere yeni değeri yazıp enter’a basmanız yeterli. Mesela buraya “Web Sayfası” yazabiliriz.

    DefaultIcon anahtarının varsayılan değeri ise bu dosya türü için kullanılacak simgeye ait bir yol içerir. Burada “C:\program files\internet Explorer\iexplore.exe , 1” gibi bir ifade yer alır ki bu ifadenin virgülden öncesi simgeyi içeren dosyayı virgülden sonrası da bu dosyadaki kaçıncı simgenin kullanılacağını bildirir. Buradaki önemli nokta simgelerin “0”’dan başlaması. Yani ilk simge için 0 yazmalısınız. Bir dosya içindeki simgeleri görmek içinse herhangi bir kısayola sağ tıklayıp özelliklerinden simge değiştirme yerine girdikten sonra buraya ilgili dosyanın yolunu yazarsanız tüm simgeler gösterilir. Tabi burada simge indexinin(sırasının) bulunması oldukça zahmetli bir iş. Eğer elinizde simgelerle ilgili güzel bir program yoksa maalesef teker teker saymak zorundasınız. Sıra yukarıdan aşağıya doğru.

    Evet işte geldik işin makyajından çok asıl işe yarar kısmına. “shell” anahtarını genişletecek olursanız “Edit”, “Open” gibi alt anahtarlar göreceksiniz. İşte bunlar ilgili dosya türüne sağ tıkladığınızda açılan menüdeki komutları temsil ediyorlar. “Shell” anahtarının varsayılan değeri de dosyaya çift tıkladığınızda bu anahtarlardan hangisinin otomatik olarak kullanılacağını belirtiyor. Şimdi gelelim bu alt anahtarların yapısına. Anahtarın varsayılan değeri menüde görüntülenecek metni belirtmeye yarıyor. Burada yazdığınız metinde istediğniiz bir harften önce “&” işareti koyarsanız o harfin altı çizilir ve bu seçeneğe ulaşmak için kullanılan kısayol harfi haline gelir. Bu anahtarın altında açacağınız “command” adındaki yeni alt anahtarın varsayılan değeri de bu seçenek seçildiğinde çalıştırılacak olan programı ve parametrelerini içerir. Örneğin “.txt” uzantılı bir dosya normalde “Notepad” programıyla çalıştırılır ki buna ait değer de “c:\windows\notepad.exe %1” gibi bir şey olmalıdır. Burada gördüğünüz gibi ilk olarak programın tam yolu ardından da parametreler giriliyor. Buradaki %1 parametresi dosyanın yol bilgisini içerir. Mesela ayşe.txt adlı bir dosyaya çift tıkladığınız da “notepad.exe” dosyası çalıştırılır ve programa parametre olarak “c:\ayşe.txt”(dosyanın C: dizininde olduğu varsayılıyor) gönderilir. Siz de mesela kendi metin editörünüzü yazdınız ve txt dosyalarının artık bu programla açılmasını istiyorsunuz. Öncelikle programınıza komut satırından yollanan parametreyi alıp bu dosyayı açmaya yarayan bir komut dizisi eklemeli ardından bu anahtarı kendi programınıza uygun hale getirmelisiniz.(“C:\projeler\metinedit\metinedit.exe %1” gibi). Burada dikkat etmeniz gereken dosya yolu ve adının DOS formatında olması. Yani “c:\belgelerim” değil “c:\belgel~1” gibi. Tabi bununla uğraşmak yerine normal uzun isimleri yazıp sonra tüm yol ifadesini tırnak içine de alabilirsiniz. Burada da parametre kısmını tırnağın dışında tutmayı unutmayın.

    Evet yukarıdaki bilgileri kullanarak isterseniz kendinize ait bir dosya türü bile oluşturabilirsiniz veya dosya türlerinin bazı özelliklerini değiştirebilirsiniz. Örneğin kısayolların sol altında çıkan küçük okları “.lnk” uzantısıyla iligli yerdeki(lnkfile) “IsShortCut” değerini silerek kaldırabilirsiniz. Son olarak söylemeyi unuttum, ilgili dosya türünün uzantısının HİÇ görüntülenmemesini istiyorsanız burada “NeverShowExt” adında boş bir dize değeri oluşturmalısınız.

    CLSID

    Ve işte geldik buranın(HKEY_CLASSES_ROOT) devasa büyüklükte olmasının asıl sebebine. Burada CLSID adında bir anahtar bulunur ve burada Windows’un ve bazı diğer programların çeşitli amaçlar için kullandıkları inanılmaz çeşitlilikte ve sayıdaki sınıflar ve bunların tanımlamaları yer alır. Açıkçası buradaki sınıfların çoğunun ne işe yaradığını ya da hiyerarşisinin nasıl olduğunu ben de tam olarak bilmiyorum. Ama burada “Geri Dönüşüm Kutusu”, “Bilgisayarım” ya da “Denetim Masası” gibi öğelerin de tanımlamaları ve bazı özellikleri bulunuyor ki bahsedeceğim konu da bu.

    Aslında yukarıda anlattığım dosya türlerinin tanımlama şeklini anladıysanız burada da büyük bir farklılık yok. İlgili sınıfın ID’si altında DefaultIcon ve Shell anahtarları yine aynı şekilde ve aynı işlevdeler. ID anahtarının varsayılan değeri de öğenin ismini belirtiyor. Farkındayım biraz havada kaldı söylediklerim, hemen bir örnekle açıklık getirelim:

    {645FF040-5081-101B-9F08-00AA002F954E} isimli anahtara bakacak olursanız varsayılan değerinin “Geri Dönüşüm Kutusu” olduğunu göreceksiniz. Evet doğru tahmin; geri dönüşüm kutusunun ayarlarının çoğu burada! Mesela bu varsayılan değeri değiştirdiğinizde “Geri Dönüşüm Kutusu” yerine buraya yazılı olan yazı görünecek(mesela Çöplük). Ya da “infotip” değerini değiştirirseniz geri dönüşüm kutusu simgesinin üzerine gelip beklediğinizde çıkan açıklamayı değiştirmiş olacaksınız. DefaultIcon anahtarına bakacak olursanız diğerlerinden farklı olarak varsayılan değerinin yanında “Empty” ve “Full” olmak üzere 2 değer daha göreceksiniz. Buradaki farklılığın sebebi geri dönüşüm kutusunun boş ve dolu olmak üzere 2 simgesinin bulunması. Bunları da isteğinize ve değer isimlerine uygun(empty, boş; full, dolu demek) değiştirebilirsiniz. Diğer çoğu öğe de bu şekilde kişiselleştirilebilir. Bu ayarlarınızı başka bilgisayarlara da otomatik uygulamak için veya yedeklemek için ilgili anahtar seçiliyken “Dosya Ver…” yolunu izleyebilirsiniz.

    Sonuç



    İlk bölümü bitirmeden önce birkaç not:
    1. Burada yaptığınız değişikliklerin çoğu bilgisayarınızı bir sonraki açışınızda etkili olur.
    2. Özellikle CLSID bölümünde ama genel olarak tüm kayıt defterinde yaptığınız değişiklikler ciddi hatalara veya sisteminizin çökmesine sebep olabilir. Bu yüzden ne yaptığınızdan emin değilseniz bir şey yapmamanızda fayda var ancak kurcalamadan da öğrenilmez.Yani burada risk sizin ama riski de bilin.
    3. “Bilgisayarım” simgesinin ID’si: {20D04FE0-3AEA-1069-A2D8-08002B30309D}
      “Denetim Masası” simgesinin ID’si: {21EC2020-3AEA-1069-A2DD-08002B30309D}
    4. Ve son olarak, dikkatli bir şekilde kurcalayın! kesinlikle yedekli çalışın.
     
  2. YoRuMSuZ
    Avare

    YoRuMSuZ Biz işimize bakalım!

    Katılım:
    7 Haziran 2006
    Mesajlar:
    24.416
    Beğenileri:
    7.327
    Ödül Puanları:
    11.330
    Cinsiyet:
    Bay
    Banka:
    8.722 ÇTL
    Windows Kayıt Defteri - Bölüm 2

    HKEY_CURRENT_USER ve Control Panel

    Bu bölümde Windows’un çeşitli kullanıcı ayarları bulunur. Yazı imlecinin yanıp sönme hızından altmenülerin açılması için üzerinde beklemeniz gereken süreye, pencerelerin büyütülüp küçültülmesi sırasındaki animasyona kadar birçok ayarı kontrol edebilirsiniz. Açıkçası bu ayarları buradan elle değiştirmeye uğraşmak çok da mantıklı ve rahat değil çünkü bunları değiştirmeye yarayan konforlu programlar var. Yine de ben başlıca birkaç tanesine burada değinelim.

    Burada kilit anahtar “Desktop”. Buna tıkladığınızda yanda bir dolu değer göreceksiniz. Sırayla açıklayalım:

    AutoEndTasks(Dize Değeri): Değeri 1 olursa cevap vermeyen uygulamalar otomatik olarak kapatılır.

    CoolSwitch(Dize Değeri): Değeri 1 olursa [ALT]+[TAB] tuş kombinasyonuyla yapılan hızlı uygulama değiştirmeyi aktifleştirir.

    CoolSwitchRows(Dize Değeri): CoolSwitch penceresinde görüntülenecek satır sayısı.

    CoolSwitchColumns(Dize Değeri): CoolSWitch penceresinde görüntülenecek olan sütun sayısı.

    CursorBlinkRate(Dize Değeri): Yazı imlecinin yanıp sönme hızı.

    DragFullWindows(Dize Değeri): Değeri 1 olursa pencereleri sürüklerken çerçeve göstermek yerine direk olarak taşıma yapar.

    FontSmoothing(Dize Değeri): FontSmoothingType(DWORD): Buradaki sayı 2 olursa ClearType yazıtipi kenar düzeltmesi kullanılır.

    ForegroundFlashCount(DWORD): Buradaki değer arkaplandaki bir pencerede bir değişiklik olduğunda görev çubuğundaki simgesinin kaç kere yanıp söneceğini belirtir.

    HungAppTimeout(Dize Değeri): Yanıt vermeyen bir uygulama kapatılmadan önce kaç milisaniye bekleneceğini belirtir.(3000 gibi bir değer sistemin hızını arttırır ancak veri kaybına yol açabilir.).

    MenuShowDelay(Dize Değeri): Altmenülerin açılması için başlığın üzerinde beklemeniz gereken süreyi milisaniye cinsinden belirtir. Bunu 65535 gibi bir değer yaparsanız beklemek yerine tıklamanız gerekir.

    PaintDesktopVersion(DWORD): Değeri 1’se masaüstünün sağ alt tarafına Windows sürüm bilgilerini yazar. Bu anahtar yoksa oluşturup değerini 1 yaptığınızda da aynı şey olur. Ancak yeni anahtar oluştururken “Yeni DWORD” değeri olarak oluşturmalısınız.

    ScreenSaveActive(Dize Değeri): Değeri 1’se ekran koruyucu aktif olur.

    ScreenSaveIsSecure(Dize Değeri): Değeri 1’se ekran koruyucu parolasını aktifleştirir.

    ScreenSaveTimeOut(Dize Değeri): Ekran koruyucunun devreye girmesi için gereken boş kalma süresini saniye cinsinden belirtir.(Bu ekran koruyucu ayarlarının tümünü denetim masasındaki görüntü özelliklerinden de yapabilirsiniz.)

    SCRNSAVE.EXE(Dize Değeri): Ekran koruyucu dosyasının yolunu belirtir.
    SmoothScroll(İkili Değer): Değeri 01 00 00 00 olduğun yumuşak kaydırmayı etkinleştirir.(kaydırırken daha yumuşak bir geçiş olur)

    WaitToKillAppTimeout(Dize Değeri): Bir uygulama sonlandırılmadan önce beklenecek süreyi milisaniye cinsinden gösterir.

    Wallpaperla iligli ayarları da yine görüntü özelliklerinden yapabilirsiniz.

    WheelScrollLines(Dize Değeri): Fare tekerleğini bir kez çevirdiğinizde kaç satır kaydırılacağını belirtir.

    Buranın altındaki “WindowsMetrics” anahtarı var. Buradaki değerler:

    IconTitleWrap(DWORD): Değeri 1 olursa simgelerde genişliği aşan simge isimlerinin sonuna üç nokta koymak yerine satırlara böler.(Bu arada buraya kadar olan başlıkları anlatmama sebebim o değerleri çok daha rahat ve güvenli şekilde değiştirme imkanınız olması).

    MinAnimate(Dize Değeri): Pencereler büyütülüp küçültülürken garip bir animasyon gösterilir. Bu değer 0 olursa bu animasyon gösterilmez.

    Shell Icon BPP(Dize Değeri): Gösterilen simgelerin renk derinliğinin kaç bit olduğunu belirtir.

    Shell Icon Size(Dize Değeri): Gösterilen simgelerin boyutunu belirtir.(16,32,64 olabilir).

    Software

    Aslına bakarsanız HKEY_CURRENT_USER anahtarının en önemli altanahtarı burasıdır. Birçok uygulama ayarlarını burada saklar. Hatta bazı demo uygulamaların zaman sınırlamasını da buradan yok edebilirsiniz. Burada açıkçası tek tek uygulamaların anahtarlarına ait bilgi vermeyeceğim. Zaten herkeste farklı uygulamalar yüklü ve dünyada milyarlarca uygulama var.

    Öncelikle burada en çok kullanılabilecek anahtar Microsoft anahtarı. Bu anahtar altında birçok Microsoft programının ayarı bulunur. Burada en çok işe yarayacak olanlar InternetExplorer ve Windows anahtarları.

    Gelelim Windows anahtarına. Burada direk olarak CurrentVersion anahtarına geçiyoruz. Haha aslında şimdi fark ettim ki burada da işe yarar çok bir şey yok. Ben HKEY_LOCAL_MACHINE anahtarı altındaki kısımla karıştırmışım(bakarsanız aynı isimde anahtarlar olduğunu göreceksiniz). Bu da demek oluyor ki bu önemli(!) ayarları bir dahaki metinde göreceğiz. Ama burayı da kurulu bazı uygulamaların ayarlarını ve belki de gizli ayarlarını değiştirmek için kurcalayabilirsiniz. Yedek almayı ve dikkatli olmayı unutmayın!

    Kaynak: BYTE.com.tr
     

Sayfayı Paylaş