• Merhaba Ziyaretçi
    "Yalnızlık" konulu fotoğraf yarışması için anket açıldı. Konuya BURADAN ulaşabilirsiniz. Sizi ankete katılıma davet ediyoruz...

Doğal Afetler - Tsunami

ZeyNoO

٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠
V.I.P
Doğal Afetler - Tsunami

Tsunami Nedir? Tsunami Neden oluşur?

Japonca'da "liman dalgası" anlamına gelen tsunami sözcüğü; okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, volkan patlaması ve bunlara bağlı taban çökmesi, zemin kaymaları gibi tektonik olaylar sonucu denize geçen enerji nedeniyle oluşan uzun periyotlu deniz dalgasını temsil eder

Tsunami sözcüğü, dünya dillerine 15 Haziran 1896'dan sonra girmiştir. Japonya'da, 21000 kişinin hayatını kaybettiği Büyük Meiji Tsunamisi'nden sonra Japonlar'ın yaptığı yardım çağrılarıyla dünya dillerine kendiliğinden yerleşmiştir.

Tsunamiden sonra oluşan dalganın diğer deniz dalgalarından farkı; su zerreciklerinin sürüklenmesi sonucu hareket kazanmasıdır. Derin denizde varlığı hissedilmezken, sığ sulara geldiğinde dik yamaçlı kıyılarda ya da V tipi daralan körfez ve koylarda bazen 30 metreye kadar tırmanarak çok şiddetli akıntılar yaratabilen bu dalga; insanlar için deprem, tayfun, çığ, yangın ya da sel gibi bir doğal afet haline gelebilmektedir.


Tsunami ilk oluştuğunda tek bir dalgadır ancak kısa bir süre içerisinde üç ya da beş dalgaya dönüşerek çevreye yayılmaya başlar. Bu dalgaların birincisi ve sonuncusu çok zayıftır ancak diğer dalgalar etkilerini kıyılarda şiddetli biçimde hissettirebilecek bir enerjiyle ilerlerler. Bu nedenle depremlerden kısa bir süre sonra kıyılarda görülen yavaş ama anormal su düzeyi değişimi ilk dalganın geldiğini gösterir. Bu değişim, arkadan gelecek olan çok kuvvetli dalgaların ilk habercisi de olabilir.


Tsunamiden Korunmak İçin Ne Yapılabilir?

• Deniz kıyısında yerleşim yeri seçerken; tsunami riskini de diğer doğal afetler(deprem, sel, tayfun vb.) gibi değerlendirmek alınabilecek ilk önlemdir.

• Küçük bir depremde bile Tsunami olabilir. Hemen yüksek yerlere doğru gidilmelidir.

• Deniz yanında yalıyar biçiminde yüksek bir yamaç varsa hemen yüksek yerlere doğru gidin.

• Tsunami'nin ilk dalgası geldikten sonra tehlikenin geçtiğini sanmayın bazen ikinci dalga ilk dalgadan daha büyük olabilir.

• Tsunami'nin deniz kıyısına ilk gelişi su düzeyinin anormal biçimde (depremin büyüklüğüne, oluş şekline ve türüne ve deniz durumuna göre yaklaşık 10-15 dakika içerisinde) yükselmesi ya da çökmesiyle kendini belli eder. Tsunami'nin bu öncü zayıf ilk dalgası, arkasından gelecek olan iki ya da üç kuvvetli dalganın habercisidir. Bu durumda yapılacak tek şey; kıyıdan uzaklaşmaktır. Deniz içerisinde seyir halinde bulunanlar ise kıyıdan uzaklara, derin sulara giderek dalganın kendilerine ve deniz taşıtına vereceği zararı azaltabilir hatta önleyebilir. Deniz kıyısında olanlar içinse, denizden uzaklara ve yükseklere gitmek zorunludur.
 

ZeyNoO

٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠
V.I.P
Tsunami Dalgaları!

Pasifik Okyanusu’nun Japonya’nın kuzeydoğusuna yakın bölgelerinde gerçekleşen 9,0 büyüklüğündeki deprem sonrası oluşan 10 metre yüksekliğindeki tsunami dalgaları çok büyük bir felakete sebebiyet vermişti. Cardiff Üniversitesi’nden bilim insanları su içerisinde oluşan güçlü ses dalgalarının tsunami dalgalarının yıkıcı etkilerinin azaltılmasında kullanılabileceğini düşünüyor.

Suda oluşan ses dalgaları (akustik yer çekimi dalgaları olarak adlandırılır) normal su dalgalarından farklı bir şekilde ses hızında hareket eder. İlgili dalgaların yüksekliği yer çekimi kuvveti tarafından kontrol edilir. Dalga boyu ise (dalgaların tepe noktaları arasındaki uzaklık) 10-100 km arasında değişebilir. Deprem, yanardağı patlamaları, heyelan gibi şiddetli jeolojik olaylar akustik yer çekimi dalgaları oluşturabilir. Yakın zamanda yapılan bir araştırmada bu dalgaların tsunamilerin erken tespitinde kullanılabileceği belirlenmişti.

Bilim insanları son yaptıkları araştırmalarda oluşturdukları yapay akustik yer çekimi dalgalarının, tsunami dalgaları etkileştiğinde, tsunami dalgalarının yüksekliğinin buna paralel azalmasını ve enerjisinin daha geniş bir alana yayılmasını sağlayarak yıkıcı etkilerinin azaltılmasına yardımcı olabileceğini ortaya çıkardı. İlgili sonuçlar bağlamında büyük depremler nedeniyle oluşan tsunamilerin canlılar ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılabileceği düşünülüyor.

 
Top