• Merhaba Ziyaretçi
    "En Güzel Ekran Resmi Yarışması" içiin anket açıldı. İlgili ankete BURADAN ulaşabilirsiniz. Sizi de ankete oy vermeye davet ediyoruz...

Osmanlıcada ''U''ile başlayan kelimelerin anlamları

arz-ı hal

şşşşştttttttt
Özel üye
UBAB
Her nesnenin muazzamı, her şeyin büyüğü. * Cemaat, topluluk. * Taşkın sel suyu. * Pek taşkın, coşkun.
UBAR
f. Ağlama, inilti.
UBEYD
Küçük kul, kulcuk.
UBEYDE BİN CERRAH (R.A.)
Aşere-i Mübeşşere'den olup, asıl ismi Amir bin Abdullah'tır. Her din muharebesinde bulunup çok büyük şecaat ve metanet göstermiştir. Adaleti ile de meşhurdu. Şam'ın fethinde kendisi kumandandı. Hicri 18 senesinde 58 yaşında iken taundan vefat etmiştir.
UBR
Çok. * Sedir ağacından su kenarlarında biten ağaç.
UBS
Huzursuzluktan yüz burkulmak. Yüz ekşime, surat asma.
UBSUR
Seri. Çok yürüyen deve.
UBUD
(Ebed. C.) Ebedler, sonsuzluklar.
UBUDET
Kulluk. (Aslında zillete derler.)
UBUDİYYET
Bendelik, kulluk, kölelik. Kul olduğunu bilip Allah'a itaat etmek. Allah'a teslim olup, Kur'an ve Peygamber (A.S.M.) vasıtası ile verilen emirleri aynen icra ve tatbike çalışmak.(İnsanlar kendileri için değil, Allah'a ubudiyet için yaratılmışlardır.)(Ubudiyet, emr-i İlâhîye ve rıza-i İlâhîye bakar. Ubudiyetin dâîsi, emr-i İlâhî ve neticesi rıza-i Hak'tır. Semeratı ve fevaidi, uhreviyedir. Fakat ille-i gaiye olmamak, hem kasden istenilmemek şartıyla, dünyaya ait faideler ve kendi kendine terettüb eden ve istenilmeyerek verilen semereler, ubudiyete münafi olmaz. Belki zaifler için müşevvik ve müreccih hükmüne geçerler. Eğer o dünyaya ait faideler ve menfaatler, o ubudiyete, o virde veya o zikre illet veya illetin bir cüz'ü olsa, o ubudiyeti kısmen ibtal eder. Belki o hasiyetli virdi akim bırakır, netice vermez. İşte bu sırrı anlamıyanlar, mesela yüz hasiyeti ve faidesi bulunan Evrad-ı Kudsiye-i Şah-ı Nakşibendî'yi veya bin hasiyeti bulunan Cevşen-ül Kebir'i o faidelerin bazılarını maksud-u bizzat niyet ederek okuyorlar. O faideleri göremiyorlar ve göremiyecekler ve görmeye de hakları yoktur. Çünki o faideler, o evradların illeti olamaz ve ondan onlar kasden ve bizzat istenilmeyecek. Çünkü onlar fazlî bir surette, o halis virde talebsiz terettüb eder. Onları niyet etse, ihlası bir derece bozulur. Belki ubudiyetten çıkar ve kıymetten düşer.Yalnız bu kadar var ki; böyle hasiyetli evradı okumak için, zaif insanlar bir müşevvik ve müreccihe muhtaçtırlar. O faideleri düşünüp, şevke gelip, evradı sırf rıza-yı İlahî için, âhiret için okusa zarar vermez. Hem de makbuldür. Bu hikmet anlaşılmadığından; çoklar, aktabdan ve selef-i salihînden mervî olan faideleri görmediklerinden şübheye düşer, hattâ inkar da eder. L.) (Bak: Rububiyet)
UBUR
Geçmek. Atlamak. * Zorlamak. * Suyun öte kıyısına geçmek.
UBUS
Çatık yüzlü. Abus. * Utanmaz kimse.
UBUSET
Yüz ekşiliği. Çehre çatıklığı. Somurtkanlık.
U'BÜD
İbadet et (meâlinde emir.)
UBYE
Büyüklenmek, kibirlenmek.
UCAB
(Uccâb) Çok şaşılacak fazla gülünç olan şey.
UCACET
(C.: İcâc) Dişi deve sürüsü. * Toz. * Yüce avazlı, yüksek sesli.
UCALE
Misafirlerin yolda yemek için götürdükleri azık. * Çiftçilerin azık diye evvelce koyup getirdikleri buğday ve arpa.
UCAM
Çekirdek.
UCARİM
Kuvvetli adam.
UCAVE
Tırnağa bitişik olan sinir.
UCB
(Ucub) Kibir, gurur. Kendini beğenmişlik. Ameline, yaptıkları işe güvenmek. * Varlığı nâdir olan şeyi görünce istiğrab etmek hâli. * Yabancı kadın taifesiyle beraber oturmak ve konuşmaktan pek hoşlanan.(Arkadaş! Ye'se düşen adam, azabdan kurtulmak için istinad edecek bir noktayı aramaya başlar. Bakar ki, bir miktar hasenât ve kemâlâtı var, hemen o kemâlâtına bel bağlar. Güvenerek der ki: "Bu kemalât beni kurtarır, yeter" diye bir derece rahat eder. Halbuki a'mâle güvenmek ucubdur. İnsanı dalâlete atar. Çünkü insanın yaptığı kemalât ve iyiliklerde hakkı yoktur; mülkü değildir, onlara güvenemez. Hem insanın vücudu ve cesedi bile onun değildir. Çünkü, kendisinin eser-i san'atı değildir. O vücudu yolda bulmuş, lekita olarak temellük de etmiş değildir. Kıymeti olmayan şeylerden olduğu için yere atılmış da insan almış değildir. Ancak, o vücut havi olduğu garip san'at, acip nakışların şehadetiyle, bir Sani-i Hâkim'in dest-i kudretinden çıkmış kıymettar bir hane olup, insan o hanede emâneten oturur. O vücudda yapılan binlerce tasarrufattan ancak bir tane insana aittir. M.N.)
UCBE
Acaib ve şaşılacak şey.
UCB-ÜZ ZENEB
(Bak: Acb-üz-zeneb)
UCCAB
(C.: Eâcib) Şaşırıp taaccüp edecek nesne.
UCCET
Kaygana aşı.
UCD
Atın kuvvetli olması.
UCFET
Kuru üzüm çekirdeği.
UCLE
Acele ile ve çabuk yapılan iş.
UCM
Araptan gayrisi. Arap milletinden olmayanlar. * (Acmâ. C.) Dilinde tutukluk olanlar.
UCME
Dil tutukluğu. Tutuk tutuk kekeliyerek konuşma. * Acemlik.
UCRE
(C.: Ucer) Ağaç boğumu. * Düğme. * Bedenin tomur kabaran yeri. * Ayıp.
UCRUF
(C.: Acârif) Uzun ayaklı karınca.
U'CUBE
Taaccüb olunacak şey. Ucube. Pek acib ve garib olan. * Hayret edilecek derecede olan isti'dad.
U'CUBE-İ HİLKAT
Yaratılıştan insanlara hayret verici olan. Şaşılacak, hayrete düşülecek hilkat garibesi.
UÇBEYİ
Hudutlardaki sancakbeyleri hakkında kullanılan bir tâbir idi. Orta çağlarda Türk Devletinin uçbeyleri yarı müstakil idiler. Bağlı bulundukları devletler zayıfladıkça istiklâl dereceleri artar, neticede müstakil devlet olarak ortaya çıkanlar olurdu. Akkoyunlular, Karakoyunlular ve nihayet Osmanlılar bu şekilde müstakil bir devlet olarak meydana gelmişlerdir. (O.T.D.S.)
UD
Meşhur bir sazın adı. * Bir hoş kokulu buhur. * Ağaç parçası. * Budak.
UDAL
Katı, şiddetli. * Pek zor. * Ağır hastalık.
UDAT
Düşman.
UDDET
Gelecek zamanın hâdiseleri için, darlığa düşmemek için mal ve silâh gibi şeylerde hazırlık. Mühim levâzımat. * İstidad. * Gençlerin yüzlerinde çıkan sivilce.
UDHİY
Deve kuşu yumurtası.
UDHİYE
Cenab-ı Hakk'ın rızası için kurban niyetiyle kesilen hayvan.
UDHUKE
Gülünç şeyler. Komedi.
UDHUKEPERDÂZ
f. Güldürücü, komik.
UDİ
İnce taştan kapak.
UDİKA
Demir çengel.
UD'İYYE
(C.: Eda'i) Mesel, hikâyat. * Bilmece, yanıltmaç.
UDLET
(C.: Uzul) Zahmet, meşakkat. * şiddet.
UDLUL
Doğru yoldan sapma. İslâmiyetten ayrılma, sapıtma.
UDM
Ekmek katığı.
UDME
Buğday renklilik. * Beyazı çok olan deve.
UDMUS
Karanlık.
UDRE(T)
Yel inip hayası büyümek.
UDRİC
Sarı kaftan. * Hızlı ve çok yürüyen at.
UDTUMME
Kişinin aslı.
UDUBE
Keskinlik.
UDUL
Yoldan çıkma, dönme, sapma. * Vazgeçme. * (Âdil. C.) Âdiller, âdil olanlar.
UDVA'
Kuru, sert yer. * Üzerine oturulduğunda rahat olmayan yer. * Evin uzak olması.
UDVAN
Düşmanlık, haksızlık, zulüm.
UFAFE
Memede kalan süt artığı.
UFAT
Haramdan nefsini koruyanlar.
UFAVE
Çorbanın sonu.
UFAZE
Pamuk kozası. * Yüksek yer.
UFFARE
Her nesnenin evveli. * Katılık. * Şiddet.
UFFE
Bir deniz hayvanı. * Davarın emziğinde kalan süt bakiyesi.
UFK
Kıyı, kenar. * Rüzgârın estiği cihetler. * Ufuk. Gökle yerin birleşmiş gibi göründüğü yer. Görüşümüzün nihayetindeki yerler. * Mc: Görüş ve düşünüş derecesi.
UFKA
İnce deri. * Sünnet edilen deri.
UFKÎ
Ufka ait. Ufka dair ve müteallik. * Yatık düzlük. Yatay.
UFRE
Başın ortasında olan saç.
UFUC
(C.: Afâc) Vurmak. * Göden bağırsağı denilen bağırsak.
UFUL
Gurub, batış. Gözden kayboluş. Görünmez olmak. * Mc: Ölmek.
UFUNET
Çıban veya yaranın çürüyüp fena kokması. * İltihab. * Her hangi bir maddenin çürümesinden hasıl olan pis koku, çürük kokusu. * Sıkıntı veren manevî ağırlık.
UFURE
Üzerinde her ne varsa yenilip hiç bir şey kalmayan yer.
UFUSA
Kekrelik.
UGEYLİME
Küçük oğlan çocukları.
UGLUTA
(C.: Uglulât - Egalit) Bilmece, bulmaca, yanıltmaca.
UGNİYE
Şarkılar, ilâhiler. Teganni edilen sözler.
UGNİYYE
(C.: Egâni) Ahenk.
UGTUBE
Azar, tekdir.
UGVİYYE
Belâ. Zahmet. Musibet.
UHAH
Susuzluk. * Galiz, kaba, yoğun.
UHBUŞE
Türlü kabilelerden meydana gelen topluluk.
UHCİYYE
Bilmece, bulmaca, yanıltmaca.
UHCÜVVE
Bulmaca, yanıltmaca, bilmece.
UHDE
Bir işi üzerine alma. Söz verme. * Ahidnâme. Bir kimsenin üstünde olan iş veya şey. * Mes'uliyet hududu. * Ric'at ve taalluk dâiresi. * Becerme, yapma. * Mes'uliyet, sorumluluk.
UHDUD
(C.: Ahâdid) Çukur. * Uzun hat. * Yeryüzündeki uzun yarık ve çatlak. * Hendek. * Kamçı vurulmasından vücutta hâsıl olan yara ve iz.
UHDUSE
Hayret edilecek derecede uydurma haber. * Haber verilen nesne.
UHFUK
(C.: Ehâfik) Yer yarığı.
UHKUK
Yarık, hendek.
UHNE
(C.: Ühan) Kin tutmak.
UHRA
Sâir, diğer, başka. Ahir, gayr, son, sonra.
UHRE
Bir şeyin sonu.
UHREVÎ
Âhirete dair, âhiretle alâkalı. Öteki dünyaya ait.
UHRUN
f. Doğurmayan, kısır kadın veya hayvan.
UHT
(C.: Ahavât) Kızkardeş.
UHTEYN
İki kızkardeş.
UHUD
(Ahd. C.) Ahidler, yeminler, peymanlar, anlaşmalar, sözleşmeler.
UHUD MUHAREBESİ
Uhud, Medine-i Münevvere'nin bir mil kuzeyinde kırmızı bir dağ olup, Hz. Peygamberimizin (A.S.M.) ashâbıyla Kureyşliler arasında vuku bulmuş olan Uhud Gazasıyla meşhurdur.Uhud gazası, hicretten 2 sene 6 ay 7 gün sonra olmuştur. Bunun zahirî sebebi: Daha evvel yapılmış olan Bedir Gazasında Kureyşliler mağlub olduklarından, Kureyşlilerden Bedir Gazasında akrabaları öldürülmüş olan bazı kişiler Ebu Süfyan'a giderek harp teklifinde bulunmuşlardı. Ebu Süfyan, kendi kumandası altında Kureyş müşriklerinden ve Kenane ve Tehâme'den üçbin ikiyüz kişi kadar alarak karısı Hind ve diğer bazı kadınlarla birlikte Medine'ye doğru hareket edip Uhud Dağı'na gelmişlerdi. Hz. Resulullah (A.S.M.) Efendimiz, bunların önüne çıkmak fikrinde bulunmayıp, şehre girdiklerinde müdafaa yapmayı teklif etmişse de, bazı ashabın ısrarı üzerine muharebeye çıkmağa karar vermişlerdi. Hz. Peygamber (A.S.M.) sahabeden 700 kişiyle küffâra karşı çıktı. Muharebede müslümanlar bazan galip, bazan mağlub olarak Peygamberimizin amcası. Hz. Hamza ile birlikte 70 sahabe şehid olmuştu. Hatta Peygamberimizin de dişi kırılmış, yüzü ve dudağı yaralanmıştı.(Mühim bir sual: Fahr-ül-Âlemîn ve Habib-i Rabb-ül-Âlemîn Hazret-i Resul-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın Sahabelerinin, müşrikîne karşı Uhud'un nihayetinde ve Huneyn'in bidayetinde mağlubiyetinin hikmeti nedir?Elcevab: Müşrikler içinde o zamanda saff-ı Sahabede bulunan ekâbir-i Sahabeye istikbalde mukabil gelecek Hazret-i Halid gibi çok zatlar bulunduğundan, şanlı ve şerefli olan istikballeri nokta-i nazarında bütün bütün izzetlerini kırmamak için, hikmet-i İlahiyye, hasenat-ı istikbaliyelerinin bir mükâfat-ı muaccelesi olarak mazide onlara vermiş, bütün bütün izzetlerini kırmamış. Demek mazideki Sahabeler, müstakbeldeki Sahabelere karşı mağlup olmuşlar. Tâ o müstakbel Sahabeler, berk-i süyuf korkusuyla değil, belki bârika-i hakikat şevkiyle İslâmiyete girsin ve o şehâmet-i fıtriyeleri çok zillet çekmesin. L.) (Bak: Huneyn)
UHUD-İ ATİKA
Eski anlaşmalar.
UHUD-U MER'İYE
Yürürlükteki anlaşmalar.
UHUVVET
Kardeşlik. Din kardeşliği. Samimi dostluk.
UHUVVET-İ EFKÂR
Fikir kardeşliği.
UHUVVETKÂR
f. Kardeş gibi davranan. Kardeş gibi muâmelede bulunan.
UHUVVETKÂRANE
f. Kardeşçesine, kardeş gibi olarak. Birlik, beraberlik ve karşılıklı sevgi ile.(Uhuvvetin sırrı: Şahsiyetini kardeşler içinde fâni edip, onların nefislerini kendi nefsine tercih etmek. L.)(Her ikinizin, Hâlikınız bir, Mâlikiniz bir, Mâbudunuz bir, Râzıkınız bir... Bir bir, bine kadar bir bir. Hem Peygamberiniz bir, Dininiz bir, Kıbleniz bir.. Bir bir yüze kadar bir bir. Sonra köyünüz bir, devletiniz bir, memleketiniz bir... Ona kadar bir bir. Bu kadar bir birler vahdet ve tevhidi, vifak ve ittifakı, muhabbet ve uhuvveti iktiza ettiği; ve kâinatı ve küreleri birbirine bağlıyacak mânevi zincirler bulundukları hâlde; şikak ve nifaka, kin ve adâvete sebebiyet veren örümcek ağı gibi ehemmiyetsiz ve sebatsız şeyleri tercih edip mü'mine karşı hakiki adâvet etmek ve kin bağlamak; ne kadar o rabıta-i vahdete bir hürmetsizlik ve o esbab-ı muhabbete karşı bir istihfaf ve o münâsebât-ı uhuvvete karşı ne derece bir zulüm ve i'tisaf olduğunu; kalbin ölmemiş ise aklın sönmemiş ise anlarsın! M.)
UHUZ
Göz ağrısı.
UHZ
Sihir, efsun.
UKAB
(C.: Ukbân-Ekub) Tavşancıl kuşu.
UKAB
Duman, toz.
UKABEYN
İşkence veya asmak için dikilen iki tane dar ağacı. * Kovayı muhafaza etmek için kuyu içinde olan yumru taş. * Kuyu duvarı arasına koyulan saksı parçası. * Havuz içinde akan suyun yolu. * Büyük ilim.
UKAD
(Ukde. C.) Düğümler, bezler, şişlikler. Boyun, koltuk altı ve kasıkta bulunan guddeler.
UKAD-I HAYATİYE
Can alıcı noktalar, hayat düğümleri. Bir şeyi meydana getiren aslî rükünler.
 

arz-ı hal

şşşşştttttttt
Özel üye
UKALA
(Âkıl. C.) Akıllılar. * Halk dilinde: Akıllılık iddia edenler.
UKAM
Çok sert. Pek şiddetli.
UKAMA'
(Akîm. C.) Kısırlar. Zürriyeti olmayanlar.
UKAMİS
Çok.
UKAR
şarap. * Lüks mobilya.
UKAS
Bir cins ot. * "Kesmek" mânâsına mastardır.
UKAYKAN
Karınca.
UKAZ
Mekke-i Mükerreme yakınındaki bir pazar adı.
UKBA
Âhiret, öbür dünya, bâki olan âlem. * Ceza.
UKBA-İ FERDA
f. Gelecek olan âhiret. Yarınki devir.
UKBE
Nöbet. * Çorba bakiyyesi.
UKBE BİN AMİR BİN KAYS EL-CÜHENÎ (R.A.)
Ashab-ı Kiramın mümtaz fakihlerinden ve Kur'an-ı Kerim'i ezberleyip yazanlardandır. 55 Hadis-i Şerif rivayet etmiştir. Mısır Valiliğinde bulunmuş ve orada Hicri 58 tarihinde vefat etmiştir.
UKD
Düğüm. * Yoğun. * Gazap, hiddet. * Sâkin olmak.
UKDE
Düğüm, bağ. * Karışık ve müşkil iş. Zorluk, zor iş. Vâlilik ve halifelik için akdolunan biat. * Ağaçlık yer. * Pelteklik, kekemelik. * Arzu edip de ulaşamadığından dolayı içe dert olan şey.
UKDEGİR
f. Müşkil, zor. * Şüpheli. * Düğümlü.
UKDEGÜŞA
f. Müşkilleri yenen.
UKDE-İ HAYAT
f. Hayat düğümü. (Çekirdek gibi)
UKDE-İ LİSAN
f. Kekelemek.
UKDEVÎ
Düğüm biçiminde olan. Ukde ile alâkalı.
UKHUVAN
Papatya.
UKIYYE
(Bak: Okiyye)
UKKAŞE BİN EL-MİHSAN EL-ESDÎ (R.A.)
Efâdıl-ı Sahabeden ve kahramanlardan olup hususan Bedir muharebesinde ve Hazret-i Ebu Bekir (R.A.) devrinde mürtedlerle olan muharebede yararlıklar göstermiştir. Peygamberimizin vefat tarihinde 44 yaşlarında idi.
UKKAZE
(C.: Akâkiz) Ucu demirli sopa.
UKKE
Tulum, deriden yapılan kap.
UKLE
Bağlamak. * Hile edip aldatmak.
UKLUM
Kuvvetli deve.
UKM
Kısırlık. * Verimsizlik.
UKNE
(C.: Uknâ-Akân-Uknât) Karın büklümü. (Şişmanlık ve semizlikten olur.)
UKNE
Taş oda veya kulübe, kümes.
UKNUM
(C.: Ekanim) Asıl.
UKR
Kısırlık. * Kısır olan kadının veya dişi hayvanın hali. * Mc: Netice alamama.
UKRE
Kısır. Doğurmayan kadın veya hayvan.
UKRUBAN
Akrebin erkeği.
UKSUME
(C.: Ekasim) Nasib, kısmet. Hisse, pay.
UKTUA
Alâkayı kesmek gayesiyle gönderilen şey. İlgiyi kesmek üzere verilen şey.
UKUB
Toz. * Çömlek kaynaması. * Kalabalık.
UKUB
Her nesnenin sonu.
UKUBAT
(Ukubet. C.) Cezalar. İşkenceler, eziyetler. * Kısas ve şahsî cezalar.
UKUBET
(C.: Ukubât) İşkence, azab, eziyet. * Ceza.
UKUD
(Akid. C.) Akidler. Şartlar, bağlar. İki tarafça kabul edilen şeyler.
UKUD SURESİ
Kur'an-ı Kerim'in beşinci suresi olan Mâide Suresinin diğer bir ismi.
UKUK
Anaya babaya itaatsizlik ve hürmetsizlik etmek. Zorbalık, tanımamak, âsi olmak.
UKUL
(Akıl. C.) Akıllar.
UKUL-U AŞERE
(Bak: Akl-ı evvel)
UKUNNE
(C.: Ukun) Taştan yapılmış nesne.
UKUS
(Aks. C.) Akisler, yankılar, çarpmalar.
UKUSA
Berklik, muhkemlik, sağlamlık, sertlik.
UKVE
Kuyruk dibi.
ULA
Şanlı, şerefli kimse.
ULA
Birinci, ilk, evvel. * Eskiden vezirlikten sonra gelen sivil rütbe.
ULALE
Süt bakiyyesi. * Her nesnenin bakiyyesi, artığı.
ULASE
Yağ. Birbirine karışmış olan iki şey.
ULAT
Demir örs. * Üstünde keş kurutulan taş.
ULBARİ
Bir ot cinsi.
ULBE
(C.: Uleb-İlâb) Fıçı. * Büyük kutu. * Sandık.
ULCUM
(C: Alâcim) Erkek kurbağa. * Dağ keçisinin erkeği. * Deve kuşu. * Sağlam ve dayanıklı deve. * Çok su. * Gece karanlığı.
ULEB
(Ulbe. C.) Fıçılar. * Büyük kutular. * Sandıklar.
ULEBİT
Yoğun ve büyük nesne. * Koyun sürüsü.
ULEMA
(Âlim. C.) Âlimler. Osmanlı devrinde yüksek ilim ve fıkıh âlimleri. İlmiye mensubları.
ULEMA-İ ÂMİLÎN
İlmine ve bilgisine göre amel eden, ilmini tatbik eden âlimler.
ULEMA-İ BÂTIN
Şeriatın, zâhir ve hükümlerinden daha çok, mânâ ve esrarını bilen âlimler.(Ulema-i zâhir ve bâtının Tâbiîn zamanında en büyük reisi ve İmam-ı Ali'nin mühim ve sadık bir şakirdi olan Hasan-ı Basri... M.)
ULEMA-İ İLM-İ HURUF
Kur'anın bir harfinden, bir sahife kadar esrar bulduklarını söyleyen ve dâvalarını, o fennin ehline isbat edenler.
ULEMA-İ RÂSİHÎN
Hak ve hakikat ilminde meleke kazanmış âlimler.
ULEMA-İ RÜSUM
Resmî, merasim âlimleri. Kendileri resmen âlim bilinen fakat hakiki âlim olmayan kimseler. (Zâhirî ulema da denir.)
ULEMA-İ ZÂHİR
Kur'an-ı Kerimin zâhir mânâsına göre hakikatları değerlendiren âlimler. Şeriatın mâna ve esrarından daha çok, zâhirini ve hükümlerini bilen âlimler.
ULEMA-ÜS SÛ'
Kötü âlimler. Dünya için âhiretini unutan âlimler. Dünyayı dine tercih eden âlimler. Menfaat için hakikatı örten âlimler.
ULGUZE
Bilmece, bulmaca, yanıltmaca.
ULİ
Sâhib. Ehil.
ULK
şarap.
ULKA
Kahvaltı. * Az nesne. * Küçük çocuklara yapılan elbise.
ULKUM
(C.: Alâkım) Çok karanlık gece. * Pek sağlam deve.
ULLAME
Kına.
ULLEF
Muz.
ULLİYYE
(İlliyye) Yüksek tabaka. En yüksek. En şerefli. * Çardak.
ULTA
Gerdanlık. * Kadınların süs olarak yüzlerine çektikleri siyah çizgi.
ULUF
(Elf. C.) Binler, bin sayıları. * Ülfet ve ünsiyete ziyade meyyal ve alışkan olan.
ULUFE
Yeniçerilere ve sipahilere dağıtılan maaş. * Bir nevi hayvan yemi.
ULUFE-HÂR
(C.: Ulufehârân) Ulufesi olan, ulufeci.
ULUHİYET
İlâhlık. * Allah'ın kâinattaki tasarruf ve hâkimiyeti ile herşeyi kendisine ibadet ve itaat ettirmesi.
ULUHİYET-İ MUTLAKA
Kayıt altında olmayan, mutlak uluhiyet. Ancak bir tek İlâhın mâbud oluşu.(Evet, nev'-i beşerin her taifesi birer nevi ibadetle fıtrî gibi meşgul olması ve sair zihayatın belki cemâdâtın dahi fıtrî hizmetleri birer nevi ibadet hükmünde bulunması ve kâinatta maddî ve manevî bütün nimetlerin ve ihsanların herbiri bir Ma'budiyet tarafından hamd ve ibadeti yaptıran perestişe ve şükre birer vesile olmaları ve vahiy ve ilhamlar gibi bütün tereşşuhât-ı gaybiye ve tezahürat-ı maneviyenin, bir tek İlâhın ma'budiyetini ilân etmeleri; elbette ve bedahetle bir uluhiyyet-i mutlakanın tahakkukunu ve hüküm-ferma olduğunu isbat ederler. Ş.)
ULUHİYET-İ SÂRİYE VE HAYAT-I SÂRİYE
Vahdet-ül vücud ehlince kullanılan tasavvufî tabirler olup; İlâhî sıfatların ve hayatiyetin eşyaya sirayet etmesi, yani tecelli etmesi mânasında olan bu tabirlerden, ehil olmayanlar; Allah'ın tecessümünü veya eşyaya hulûl'ünü veya eşya ile ittihad ve ittisal'ini zu'metmek gibi bâtıl vehimlere düştüler.Bu mes'eleye dair Mesnevi-i Nuriye'den nakledeceğimiz veciz bir paragraftan bu tabirler daha iyi anlaşılabilir:"Evet, delil içinde neticeyi görmek, âlemde sânii müşahede etmek, tarîk-ı istigrakkârane cihetiyle cedavil-i ekvanda cereyan-ı tecelliyat-ı İlâhiyeyi; ve melekutiyet-i eşyada sereyan-ı füyuzatı; ve meraya-yı mevcudatta tecelli-i esma ve sıfâtı yalnız zevken anlaşılır birer hakikat iken dîk-i elfaz sebebiyle, uluhiyet-i sariye ve hayat-ı sariye tabir ettiler.Ehl-i fikir, o hakaik-ı zevkiyeyi nazarın mekayisine sıkıştırdığından, çok evham-ı bâtılaya menşe' oldu."
UL'UL
Yaramazlık. * Çağırmak. * Budak.
UL'UL
Göğüs altında ve karın üzerinde dile benzer bir kemik. * Çekik kuşunun erkeği.
ULUM
(İlm. C.) İlimler, bilgiler.
U'LUME
(C.: Eâlim) Alâmet, işaret, nişan.
ULUM-U ÂLİYE
Dinden bahseden ilimler. (Tefsir, kıraat, hadis, marifetullah, fıkıh, kelâm, ahlâk bilgileri gibi.)
ULUM-U ÂLİYE
(Âlet. den) Âlet ilimleri. (Gramer, sarf, nahiv, belâgat ve mantık gibi.)(Ulum-u medarisin tedennisine ve mecrayı tabiiden çevrilmesine bir sebeb-i mühim budur: Ulum-u âliye $ maksud-u bizzat sırasına geçtiğinden, ulum-u âliye $ mühmel kaldığı gibi, libas-ı mânâ hükmünde olan ibare-i Arabiyenin halli, ezhanı zaptederek, asıl maksud olan ilim ise tebeî kalmakla beraber ibareleri bir derece mebzul olan ve silsile-i tahsile resmen geçen kitaplar; evkat, efkârı kendine hasredip harice çıkmasına meydan vermemeleridir. R.N.)
ULUM-U BEDİHİYYÂT
Delil ve isbatına lüzum görülmeyip kolaylıkla bilinen ilimler. (Bak: Kaziye-i bedihiyye)
ULUM-U BEDİİYE
(Bak: İlm-i bedi')
ULUM-U HAFİYE
Gizli ilimler. Ancak veraset-i Nübüvvet muhakkiklerince veya bir kısım hakikatların esrarına vakıf âlimlerce bilinen ilimler.(İlm-i Cifrin mühim bir düsturu ve ulum-u hafiyyenin mühim bir anahtarı ve bir kısım esrar-ı gaybiyye-i Kur'aniyyenin mühim bir miftahı tevafuktur. M.)
ULUM-U KEVNİYE
Kâinatın ilmi. Yaratılışa dair olan ilimler.
ULUM-U MÜTEÂREFE
Herkesin bildiği ve tanınmış olan ilimler.
ULUM-U NAKLİYE
Hadis, tefsir, fıkıh gibi ve mukaddes kitaplardan nakil olunan ve rivâyet üzerine kurulmuş olan ilimler.
ULUM-U NAZARİYE
Yalnız görüş halinde kalmış, tatbikata konulmamış ilimler, teoriler.
ULUM-U SİYASİYE
Siyasî ilimler.
ULUM-U ŞETTÂ
Dağınık bilgiler, çeşit çeşit ilimler.
ULÜ
Sahipler. Bir şeyin ehli olanlar.
ULÜF
(Ulûfe. C.) Yemler, ulufeler. * Yeniçeri maaşları.
ULÜ-L AZM
Kat'i azim sahibi, ciddiyet, sabır, sebat sahibi büyük zâtlar, hususan peygamberler (Aleyhimüsselâm). Başta Hz. Muhammed (A.S.M.), İsa, Musa, İbrahim, Nuh (A.S.).(Kur'an-ı Hakîm ehl-i şuura imamdır. Cin ve inse mürşiddir. Ehl-i kemale rehberdir. Ehl-i hakikata muallimdir. Öyle ise, beşerin muhaveratı ve üslubu tarzında olmak zaruri ve kat'idir. Çünkü, cin ve ins münacâtını ondan alıyor. Duâsını ondan öğreniyor. Mesailini onun lisaniyle zikrediyor. Edeb-i muaşeretini ondan taallüm ediyor ve hakeza. Herkes onu merci' yapıyor. Öyle ise eğer Hz. Musa'nın (A.S.) Tur-i Sina'da işittiği kelâmullah tarzında olsa idi; beşer bunu dinlemekte ve işitmekte tahammül edemezdi ve merci' edemezdi. Hz. Musa (A.S.) gibi bir ulü-l azm ancak birkaç kelâmı işitmeğe tahammül etmiştir. S.)
ULÜ-L EBSAR
Basiret sâhibleri.
ULÜ-L ELBAB
Akıl sâhibleri. Düşünebilenler. Akl-ı selim sahibleri.
ULÜ-L EMR
Müslümanları şeriat nâmına idare eden (Halife, kadı, İslâm reisi, pâdişah, sultan, reis-i cumhur, reis, müdür gibi) zâtlar.
ULÜ-N NÜHA
Akıllı kimseler.
ULÜVV
Büyüklük, yükseklik. * Bir şeyin yukarısına çıkma. * Şan, şeref ve kadr sahibi olma.
ULÜVV-Ü CENABLIK
Âlî cenablık. * Kerem ve cömertlik sâhibi ve faziletli olmak. Büyüklük.
ULÜVV-Ü HİMMET
Yüksek himmetlilik, gayret ve himmeti çok olmak. (Bak: Himmet)
ULÜVV-Ü ŞAN
Şânı şerefi büyük. Yüksek şeref.
ULVAN
Mektup ve yazı başlığı. * Övünme, tefahur.
ULVİ
(Ulviye) Yüksek, yüce. * Manevî ve göğe mensub.
ULVİYET
Ulvilik, yücelik, yükseklik, ululuk.
ULYA
(Müe.) Pek büyük, pek yüce, daha yüksek. Çok yüksek olan.
UMALE
Bir işçinin, işi karşılığında aldığı ücret.
UMDE
İnanılacak şey. * Prensip, temel fikir. * Dostluk. Güvenilecek yer veya kimse. * Kavim veya kabilenin muteber ve mu'temedi olan. Reis. Serasker.
 

arz-ı hal

şşşşştttttttt
Özel üye
UMK
Derinlik. Dibi derin. * Kuyu veya denizin derinliği.
UMKAN
Derinliğine.
UMMAL
(Âmil. C.) İdare âmirleri. Valiler. Tahsildarlar.
UMMAN
Büyük deniz. Okyanus. * Hindistan ile Arabistan arasındaki büyük deniz.
UMRA
Bir kimsenin mülkünü bir kimseye "Ömrüm oldukça veya senin ömrün oldukça sana i'tâ ettim, ölsen yine benim olsun" demesi.
UMRAN
İmar ile şenlendirilmiş olan. Bayındırlaşmak. Medenilik. Saâdet. Mutluluk.
UMRE
Ziyâret. Hac mevsimi dışında Kâbe'yi ve Mekke ve Medine'deki mukaddes yerleri ziyaret etmek. Ist: Kâbe-i Muazzama'yı tavaftan ve Safâ ile Merve denilen iki mukaddes mevki arasında sa'yetmekten ibarettir. Farz olan hacca Hacc-ı Ekber denildiği gibi, Umreye de Hacc-ı Asgar denilir. Cuma gününe tevafuk eden hacca da Hacc-ı Ekber denilir.
UMRE-İ NEBEVÎ
Hz. Muhammed (A.S.M.) Efendimizin, hac farz olmadan evvelki haccı.
UMUD
(Amud. C.) Direkler. Sütunlar. * Mc: Seyyidler. Askerî elçiler.
UMUHET
Yapılacak işte tereddüt gösterme, tutulacak yolda duraklama.
UMUM
Umumi olmak. Hep, bütün, cümle, herkes.
UM'UME
İnsan topluluğu.
UMUMEN
Bütün, hep.
UMUMET
Amcalık. Amca akrabalığı.
UMUMÎ
Herkesle alâkalı, herkese dâir.
UMUMİYET
Bir şeyin herkese âit olması. Umumilik.
UMUMİYETLE
Umumi olarak. Genel olarak.
UMUR
(Emir. C.) Emirler. İşler. Hususlar. Maddeler.(Mühim ve büyük bir umur-u hayriyenin çok muzır mânileri olur. Şeytanlar o hizmetin hâdimleriyle çok uğraşır. Bu mânilere ve bu şeytanlara karşı, ihlâs kuvvetine dayanmak gerektir. L.)
UMURAŞNA
(Umur-âşnâ) f. İşten anlar, işbilir.
UMURAT
(Umre. C.) Umreler. Hac mevsiminin haricinde Kâbe'yi ve Mekke-i Mükerreme'nin mübarek yerlerini ziyaret etmeler.
UMURDİDE
(C.: Umurdidegân) f. İş görmüş, işten anlar ve tecrübeli kimse.
UMUR-U ASKERİYE
Askerlik işleri.
UMUR-U DÜNYEVİYYE
Dünya işleri. Dünyaya ait işler.
UMUR-U GAYBİYE
Gaybi olan ve hissiyâtımızla bilinmeyen işler. Geçmiş zamana yahut geleceğe dâir olan ve hazırda mevcut olmayan işler.
UMUR-U HASİSE
Çirkin ve kötü işler.
UMUR-U İZÂFİYE
Birbirisiz olmayan ve birbirine nisbet ve mukayese ile anlaşılan vasıflar. (Meselâ: Karanlık olmasa, aydınlığın bilinmemesi gibi)
UMUR-U MÜTENASİBE
Aralarında uygunluk ve münasebet bulunan şeyler.
UMUR-U MÜTEZADDE
Aralarında uygunluk olmayan birbirine zıt şeyler.
UMYA
(Bak: Amya)
UMYAN
(A'mâ. C.) A'mâlar, körler.
UMYE
Azgın ve sapkın olmak. * Husumet ve inat etmek.
UNAB
Büyük burun. * Akıl. * Karın.
UNAT
(Ani. C.) Esirler. * Adi, bayağı ve aşağılık kimseler.
UNAYİL
(C.: Anâyil) Berk, metin, sağlam, dayanıklı, muhkem.
UNCUD
Çekirdeği çıkmış üzüm.
UNF
Kabalık. Sertlik. Cebir ve zor.
UNFEN
şiddetle, sertlikle. Zor kullanarak.
UNFÎ
(Unfiyye) Sert, şiddetli, kaba.
UNFUS
Edepsiz ve hayâsız kadın.
UNFUVAN
Gençlik ve güzelliğin başlangıcı, en parlak zamanı. * Parlaklık, tazelik.
UNFUVAN-I ŞEBAB
Gençlik çağı, tazelik.
UNK
Boyun, gerdanlık, gerdan.
UNKUD
Salkım.
UNSUL
Ada soğanı.
UNSUR
Kimyevî maddeden her biri. Mürekkeb cisimlerde bulunan basit maddelerin her birisi. * Umumdan ayrılan kısım. * Tam olan şeyin her bir parçaları. * Madde, esas, kök. Element.
UNSURİYET
Irkçılık. Bir kavmi veya kendi soyunu daha şerefli sayarak diğer insanları hakir görmek. Menfî milliyetçilik.(Cây-ı dikkat bir hal: Türk milleti anâsır-ı İslâmiye içinde en kesretli olduğu halde, dünyanın her tarafında olan Türkler ise müslümandır. Sair unsurlar gibi müslim ve gayr-ı müslim olarak iki kısma inkısam etmemiştir. Nerede Türk taifesi varsa müslümandır. Müslümanlıktan çıkan ve müslüman olmayan Türkler Türklükten dahi çıkmışlardır -Macarlar gibi-. Halbuki küçük unsurlarda dahi, hem müslim ve hem de gayr-i müslim var. M.)
UNSUT
Kıldan bükülme ip.
UNUŞE
Refah, huzur, rahatlık. * Adâlet. Merhamet. * Şarap. * Beğenme.
UNV
Alçaklık. * Alçak gönüllülük, tevâzu etmek.
UNVE
Zor, kuvvet gösterme.
UNVETEN
Cebren, zorla, kuvvet göstererek.
UNZUB
(C.: Anâzıb) Erkek çekirge.
UNZUBA'
Çekirge olan yer.
UNZUR
Bak, gör (Meâlinde emir).
UNZUVAN
Herze ve hezeyan söyleyen kimse. * Bir ot.
UNZUVANE
Dişi çekirge.
UR
Tek gözlüler. * Silâhsız, mühimmatsız olanlar.
UR
Önünde hendek olan istihkâm. Yüksek ve müstahkem yer, toprak tabya. Burç.
URA
Çıplaklık.
URA'
İlmek yapmak.
URA'IR
(C.: Arâır) Semiz etli deve. * Şerefli adam. * Kavmin reisi.
URAM
Eti soyulmuş kemik. * Çokluk. * Kötü ahlâk. * Şiddetli muhâlefet. * Çocuğun edepsizlik yapması.
URAME
Hiddet. * şiddetli muhalefet. * Kötü ahlâk. * Edepsizlik etmek.
URAT
(Uryan. C.) Elbisesi olmayanlar. Çıplaklar, uryanlar.
URAZA
Misafire çıkarılan yiyecek. * Hediye, armağan.
URB
Şiddetli akıcı çay. * Ferah, sevinç, neşat.
URBA
(Aslı dır.) İtl. Esvab, elbise. * Arabçada: Ukde, köstek, büklüm, düğüm. * Zekâvet. * Mekir, hile.
URBAN
Çöl arabaları. * Aşiretler.
URBUN
Müşterinin bâyie verdiği pey.
URCA
Bir nesnenin üzerine durmak veya üstüne çıkmak.
URCAN
(A'rec. C.) Topallar.
URCUN
Kurumuş hurma dalı. Ay gibi eğilen dal. Hurma salkımının dalı.
UREFA
(Ârif. C.) İrfan sâhibi kimseler. (Bak: İrfan)
URF
(C.: A'râf) At yelesi. * Horuz ibiği. * Âdet. * Cennet ile Cehennem arasında bir makam. * İhsan.
URGAN
t. İp. Halat.
URGUN
t. Vurgun, âşık.
URRAK
Kabuğu soyulmuş ağaç. * Eti gitmiş kemik.
URRET
(C.: Urr) Devenin dudaklarında ve ayaklarında çıkan bir çıban. * Ulaşmak, varmak. * Kuş tersi.
URRET
Uyuz hastalığı.
URS
(Urus) Düğün yemeği.
URŞ
Boğazın iki tarafında olan iki uzun etin birisi.
URUB
(Arub. C.) (Bak: Arube)
URUC
Yukarı çıkmak. Yükselmek.
URUC-U İSA
Hz. İsa'nın (A.S.) göğe çıkması.
URUK
(Irk. C.) Irklar. * Kökler, damarlar.
URUK
Kadının hayız görmesi.
URUK-U BEŞER
İnsan ırkları.
URUK-U İNSANİYETKÂRANE
f. İnsanlığa yakışır damar, kök veya huylar.
URUM
(Urume) Alâmet, nişane. * Kök, dip. * Başın tepesi.
URUSAT
(Urs ve Urus. C.) Düğün yemekleri.
URUŞ
(Arş. C.) Gökler, arşlar. Tavanlar.
URUZ
Zâhir olmak, görünmek. * Gelme, ârız olma. * (Arz. C.) Bildirmeler, keyfiyetler.
URUZ
(A'raz. C.) Fık: Nakit para, hayvan ve yenecek şeylerden olmayıp, kitap, manifatura eşyası, kumaş gibi mallar.
URVA
Sıtma. Sıtmaya tutulma.
URVE
(C.: Urâ) Düğme iliği. * Yazda ve kışta yaprağı dökülmeyen ağaç. * Daima bâki olan nesne. * Arslan. Kudretten kinaye olur. * Kulp. Yapışacak sap. Tutacak yer.
URVET-ÜL VÜSKA
Sağlam kulp. Metin ve muhkem olan tutulacak şey. * İslâmiyet. * Kur'an-ı Kerim.
URYAN
Çıplak.
URYANİ
Çıplaklık. * Bir cins erik.
URYE
Ari olmak. Çıplak olmak.
URZ
Mania, engel. Açıktan hedef gibi bir şeye mâruz olup duran. * Hâcet, ihtiyaç. * Taraf, nâhiye, cânip. * Vasat, orta.
URZA
Hedef.
US
(C.: İsâs) Büyük kadeh.
USAFE
Buğday sapından düşen parça.
USAM
Pire.
USARE
Vücud bezlerinden akan faydalı su. Sıkılmış şeylerden çıkan su. Öz su.
USARE-İ İNEB
Üzüm suyu. Şıra.
USARE-İ MİDEVİYE
Mide suyu, mide salgısı.
USAS
Çok kıl.
USAT
(Asi. C.) Asiler, zorbalar, itaat etmeyenler. * Günahkârlar.
USBE
Cemaat. İnsanlar. Atlılar. Atlar veya kuşlardan cemaat.
USBUD
Kelp aşmasından olan kurt yavrusu.
USDE
Kaftan altına giyilen küçük gömlek.
USEFA
(Asif. C.) Rençberler. Irgatlar.
USEYBE
(C.: Useybât) Yaprağı bir takım kısımlara ayıran liflerden herbiri. Damar.
USEYLE
Bal gibi tatlı olan küçük bir şey. * Çiftleşme, cinsî münasebet.
USFÜR
Bir asıl boya.
USKUL
Hurma salkımı.
USLUC
(C.: Asâlic) Yeni belirmeğe başlamış ağaç budağı.
USM
Zeytin ağacı.
USM
Her nesnenin bakiyyesi, artık.
USMUH
Kulak. * Kulak deliği.
USMUR
(C.: Asâmir) Döndükçe suyu çıkarıp döken dolap gözleri.
USNUN
(C.: Asânin) Sakal ucu. * Her nesnenin evveli. * Devenin çenesi altında olan uzun kıllar.
USR
Güçlük, zorluk. Zor iş. * Sıkıntı. Darlık. Kıtlık.
USR
Tavşancıl kuşu. * Yalan söz.
USR
(C.: Usur - A'sâr) Sığınacak yer. Melce'. * Dehr, zaman, devir.
USRA
Güçlük, zorluk.
USRET
Zorluk, güçlük. Darlık, sıkıntı. İşlemezlik.
USRET
Sığınacak ve kurtulacak yer.
USRET-İ HAZM
Hazım güçlüğü, sindirim zorluğu.
USRET-İ TENEFFÜS
Teneffüs zorluğu, nefes darlığı.
USR-ÜN NEFES
Nefes darlığı.
USSE
Güve denilen böcek.
USTAM
f. Güvenilir, emin. İtimad edilir. * Altın veya gümüşten yapılmış at eğeri.
USTUBLE
Üstüpü.
USTUMME
Her nesnenin aslı.
USUBE
İhâta etmek, kaplamak, içine almak.
USUL
(Asıl. C.) Ana, baba. Cedler. * İstinadgâh. * Râcih delil, kaide. Asıllar, kökler, temeller. Bir ilmin asıl mevzuundan önce öğrenilmesi lâzım gelen esaslar. Bir hedefe ulaşmak için tutulan düzenli yol. * Tarz, metod, tertip.
USULİYYUN
Fıkıh usulüyle uğraşan İslâm âlimleri. Usul-ü Fıkıh müellifleri.
USUL-Ü ERBAA
(Bak: Edille-i erbaa)
USUL-Ü FIKIH İLMİ
Fıkıh ilmine âit bilgilerin esası ve istinadgâhı olan bir ilimdir. Şer'i hükümlerin mufassal ve muayyen delilleri ve hikmetleri bu sayede bilinir ve bu dini hükümler, bu muayyen ve müşahhas deliller vâsıtası ile istinbat ve isbat olunur. Bu ilme "Hikmet-i teşriiye" de denilmiştir.
USUL-ÜD-DİN
(Bak: İlm-i Kelâm)
USUR
Asırlar. (Bak: Asr)
USUR
Gözcülük etmek.
US'US
Kuyruk sokumu.
USÜVV
Kaba ve iri olmak. * Katı olmak. * Gece karanlık olmak. * Yakın olmak.
USVE
Çoktandır taranmamış sakal.
UŞABE
(C.: Eşâyib) Karışık olan. * Nesebi karışık kişi.
UŞARA
Uzunluğu on zira' miktarı olan.
UŞB
(C.: A'şeb) Taze ot.
UŞERE
(C.: Uşur-Uşerat) Sütleğen cinsinden dikenli, yassı yapraklı ağaç.
UŞEYYA
(Eşyâ. dan) Küçük şeyler, eşyacıklar.
UŞİR
Taze çayır, taze ot.
UŞŞ
Kuş yuvası.
UŞŞAK
(Âşık. C.) Âşıklar.
UŞVE
Gece vakti uzaktan görünen ateş.
UTAHİYE
Akılsız, ahmak kimse.
UTARİD
Araptan bir kabile adı. * Merkür gezegeni.
UTAŞ
İnsana ârız olan bir hastalıktır ve hasta insanın yüreği yanar, suyu içer, yine kanmaz.
UTAT
Arslan. * Bahadır er, kahraman.
UTAT
(Ati. C.) Serkeşler, âsiler.
UTBUL
(C.: Atâbil) Uzun boylu güzel kadın.
UTEKA
(Atik. C.) Azatlılar. Azat olmuş köle veya cariyeler.
UTİY
(Bak: Atiy)
UTLE
Boş ve muattal olmak. * Hurma salkımı. * Şahıs.
UTM
(Utüm) Yabani zeytin ağacı.
UTME
İğde gibi zeytin biçimindeki meyve.
UTRUFE
(Turfe. C.) Tuhaf, az bulunur.
UTRUŞ
Sağır.
UTTEL
Üzerinde ziynet eşyası olmayan kadınlar.
UTUB
Pamuk.
UTUFET
Nezaket, lütuf. şefkat.
UTUH
Aklı noksan olan.
UTULL
Soğuk, sert ve cimri insan. Câhil ve hayırdan men'eden. Galiz ve bahil kimse.
UTUM
Taş duvar. Taş yapı. * Köşk, kasr.
UTUN
Katı şey. Şiddetli.
UT'UT
Eşek sıpası.
UT'UT
Yiğit. * Küçük buzağı.
UTÜV
(Atiy-Utiy) Haddini aşma, tecavüz. Kibir. Serkeşlik. * Ayaklanma. İsyan.
UTYE
Pamuk parçası. * Yanmış bez parçası.
UVA
şiddetli ses. Avaz, sayha.
UVERA
(Bak: Avrâ)
UVVAM
Dalgıç adam.
UVVAR
(C.: Avâvir) Korkak adam. * Dağ kırlangıcı.
 

arz-ı hal

şşşşştttttttt
Özel üye
UVZ
Bir kimseye sığınmak.
UYKU
(Bak: Kaylule)
UYUB
(Ayıb. C.) Ayıblar, kusurlar.
UYUN
(Ayn. C.) Gözler. * Kaynaklar, pınarlar.
UZAFİRE
Katı. şiddetli, şedid.
UZBET
(Bak: Uzube)
UZEMA'
(Azim. C.) Mevki ve şeref bakımından büyükler.
UZEYM
(C.: Uzeymât) Kemikcik.
UZEYVAT
(Uzeyve. C.) Küçük uzuvlar, uzuvcuklar.
UZEYZA'
Kuyruk kemiği.
UZFUR
Asma filizi. * Tırnak.
UZHUL
(C.: Azâhil) Yeyni, hafif. * Yük vurulmayan deve.
UZİMA
Vücutta bir organın ateşsiz ve ağrısız olarak şişmesi.
UZLET
Yalnızlık. İnsanlardan ayrılarak bir tarafa çekilip yalnız kalmak.
UZLETGÂH
f. Oturulan tenhâ yer. Yalnızlık köşesi.
UZLETGÜZİN
f. Tenhada yaşayan, yalnızlık köşesine çekilen.
UZLETNİŞİN
f. Tenha bir köşeye çekilip yalnız yaşayan.
UZLUFE
Kayalık. Yalçın kaya.
UZM
Ululanma, kibirlenme.
UZMA
(Müe.) Büyük. İri. * En büyük. Çok büyük. (Müz: A'zam)
UZME
Aşiret. * Birinin mensub olduğu âile. * Akrabâ.
UZRET
Önde olan saç.
UZRİYY
Şiddetli muhabbet. Şiddetli sevgi.
UZTUMME
İnsanın ırk ve nesebi. * Her şeyin aslı.
UZUB
Kayıp ve görünmez olmak.
UZUBE
(Uzbe) Bekârlık. Erginlik hâleti varken tecerrüd halinde kalmak. Evlenmemek.
UZUBET
Tatlılık, şirinlik.
UZUBET-İ LİSÂN
Tatlı dillilik. Dil tatlılığı.
UZUF
Nefsi kötülüklerden ve şüphelerden menedip uzaklaştırmak.
UZUV
(Uzv) Bir canlının vücud yapısının kısımlarından herbiri. Azâ. Organ.
UZVÎ
(Uzviye) Uzva ait. Canlı. Organik.
UZVİYET
Uzuv oluş. Canlılık. Canlı uzva ait.
UZZA
İslâmiyetten evvel câhiliyet devrinde büyük putlardan birisinin ismi.
UZZAB
Zevc veya zevcesi olmayan. Bekâr.
 
Top